 |
| Ngoại trưởng Mỹ John Kerry (trái) và người đồng cấp Úc Julie Bishop bắt tay sau lễ ký kết tại hội nghị AUSMIN hôm 12-8. |
Trong bản Thông cáo chung của hội nghị thường niên này, Mỹ và Australia lên tiếng phản đối các hành vi dùng vũ lực để làm thay đổi hiện trạng ở Biển Đông và biển Hoa Đông, đồng thời kêu gọi các bên tranh chấp “tự nguyện ngừng” một số hoạt động có nguy cơ làm căng thẳng leo thang.
Bản Thông cáo chung Mỹ-Australia khẳng định sự quan tâm của cả hai nước đến việc “duy trì hòa bình và ổn định, tôn trọng luật quốc tế, hoạt động thương mại hợp pháp không bị cản trở và tự do hàng hải, tự do hàng không tại Biển Đông và biển Hoa Đông”. Đối với Mỹ và Australia, các bên có tranh chấp cần phải “tránh những hành động có thể làm gia tăng căng thẳng”, và nhất là “làm rõ và theo đuổi các tuyên bố chủ quyền song phải tuân thủ luật pháp quốc tế, bao gồm cả những điểm được phản ánh trong Công ước Liên hợp quốc về Luật biển”.
Bản Thông cáo chung cũng gián tiếp ủng hộ Philippines, khi tái khẳng định sự ủng hộ “quyền của các bên có tranh chấp được tìm kiếm các giải pháp hòa bình, trong đó có việc viện đến các cơ chế hợp pháp như cơ chế trọng tài trong khuôn khổ Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển”.
Các hành vi của Trung Quốc đơn phương hạ đặt giàn khoan dầu trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, xây dựng cơ sở mới hay cải tạo địa hình trên những nơi mà họ đã cưỡng chiếm ở vùng quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa cũng tiếp tục bị tố cáo khi bản Thông cáo chung Mỹ-Australia nêu rõ là hai nước “phản đối mọi nỗ lực đơn phương nhằm thay đổi hiện trạng trên mặt đất hoặc mặt biển”.
Trong phần nói riêng về Biển Đông, bản Thông cáo chung Mỹ-Australia đã nhấn mạnh một số điểm từng được Ngoại trưởng Mỹ John Kerry nhắc tới khi ông đề xuất giải pháp “chấm dứt” các hành động khiêu khích tại các hội nghị của ASEAN ở Myanmar vào tuần trước. Sau khi nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng một khuôn khổ để quản lý tranh chấp đã từng được nêu trong bản Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), đặc biệt là cam kết “tự kiềm chế tránh tiến hành các hoạt động có thể làm tình hình thêm phức tạp hoặc gia tăng tranh chấp, ảnh hưởng đến hòa bình và ổn định”, Mỹ và Australia đã “khuyến khích các nước có tranh chấp sớm đạt được sự đồng thuận về các hoạt động có thể chấp nhận được và các hoạt động cần tránh trong những vùng đang tranh chấp”. “Mỹ và Australia khẳng định việc ủng hộ các bên tranh chấp tự nguyện 'ngừng' các hoạt động khiêu khích trong vùng biển tranh chấp”, Thông cáo viết.
Ngoài vấn đề Biển Đông, Mỹ và Australia đã chính thức ký Hiệp ước tăng cường hợp tác quân sự, đặc biệt là chính thức hóa việc triển khai 2.500 lính thủy quân lục chiến Mỹ tại căn cứ Darwin, miền Bắc Australia, sát Biển Đông. Bên cạnh đó, hai đồng minh thân thiết này còn đồng ý mở rộng liên minh quốc phòng với Nhật Bản ở Đông Bắc Á, và với Ấn Độ ở Nam Á.
N.K (Tổng hợp)
