Mỹ-Trung khởi động cuộc đọ sức 10 năm trên lĩnh vực khí hậu

Ngọc Hà
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Trong 10 năm tới sẽ là thời kỳ then chốt của phát triển nền kinh tế năng lượng mới. Việc đặt ra các chỉ tiêu giảm phát thải để ứng phó biến đổi khí hậu sẽ trực tiếp liên quan đến tranh chấp quyền lãnh đạo và quyền phát ngôn giữa Mỹ và Trung Quốc.
Mỹ-Trung khởi động cuộc đọ sức 10 năm trên lĩnh vực khí hậu
Cuộc đọ sức địa chính trị giữa Mỹ và Trung Quốc diễn ra trên lĩnh vực kinh tế thương mại truyền thống, cũng sẽ được thể hiện rõ nét ở vấn đề khí hậu. (Nguồn: SCMP)

Tháng 4/2021, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã công bố mục tiêu giảm phát thải mới của Mỹ: lượng phát thải carbon năm 2030 thấp hơn lượng phát thải của năm 2005 từ 50%-52%.

Về cơ bản, mục tiêu này gấp đôi mục tiêu giảm phát thải khi cựu Tổng thống Barack Obama ký “Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu” vào năm 2016. Thời điểm đó, Mỹ cam kết cắt giảm phát thải từ 25%-28% vào năm 2025.

Chiến trường mới

Dưới góc độ tái cấu trúc chính sách đối nội và đối ngoại của Tổng thống Joe Biden, bắt đầu từ hội nghị thượng đỉnh khí hậu ở Nhà Trắng vào cuối tháng 4, lấy về Biến đổi Khí hậu của Liên Hiệp Quốc lần thứ 26 (COP 26) ở Glasgow, Scotland vào tháng 11/2021 làm mốc thời gian, Mỹ và Trung Quốc sẽ khởi động một cuộc đọ sức 10 năm trên lĩnh vực khí hậu.

Theo phương án của Tổng thống Joe Biden, Mỹ muốn thực hiện không phát thải khí nhà kính vào năm 2050.

Với sự đi đầu của Mỹ, các nước như Nhật Bản, Canada… đều nâng mức cắt giảm phát thải, đồng thời đưa ra cam kết mức độ cắt giảm phát thải từ 40%-50%. Tuy nhiên, Trung Quốc, Ấn Độ và Nga không đưa ra mục tiêu cắt giảm phát thải mới.

Tin liên quan
Hy vọng Hy vọng 'tan băng' trong quan hệ Mỹ-Trung thêm mong manh

Nếu như nói Hội nghị Khí hậu Copenhagen năm 2009 là sự kiện thể hiện rõ yếu tố tranh giành giữa các nền kinh tế phát triển do Mỹ và châu Âu đại diện và các nền kinh tế mới nổi do Trung Quốc, Ấn Độ và Brazil đại diện, thì hợp tác và đọ sức về khí hậu trong giai đoạn tới sẽ thể hiện rõ hơn sự cạnh tranh quyết liệt giữa Mỹ và Trung Quốc trên lĩnh vực cách mạng năng lượng mới, cả ở trong và ngoài nước.

Trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị, ý thức hệ và xung đột lợi ích quốc gia ngày càng gay gắt, mặc dù biến đổi khí hậu có thể khơi thông quan hệ Mỹ-Trung, song việc bị ràng buộc bởi giai đoạn phát triển và tính toán lợi ích khác nhau rõ ràng đã trở thành chiến trường mới của cuộc đọ sức Mỹ-Trung.

Mỹ muốn tìm lại vị thế lãnh đạo

Từ thập niên 20 thế kỷ XXI đến nay, lập trường của Mỹ về vấn đề khí hậu không ổn định, chính sách thay đổi liên tục, đặc biệt các tổng thống thuộc phái bảo thủ hoài nghi tính khoa học và tính cấp thiết về vấn đề ứng phó biến đổi khí hậu của Mỹ.

Ở mức độ nhất định, việc cựu Tổng thống George W. Bush và Donald Trump lần lượt rút khỏi “Nghị định thư Kyoto” và “Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu” do chính quyền phái tự do ký trước đó đã khiến Mỹ mất đi vai trò lãnh đạo về vấn đề khí hậu.

Hội nghị biến đổi khí hậu vào tháng Tư vừa qua do Tổng thống Joe Bien chủ trì vẫn là sự kéo dài chính sách ngoại giao đồng minh và quan điểm giá trị trong giai đoạn gần đây nhằm lấy lại tín nhiệm của cộng đồng quốc tế, định hình lại vai trò lãnh đạo của Mỹ, kiểm soát quyền phát ngôn về vấn đề khí hậu, đồng thời gắn chặt kinh tế năng lượng mới với đầu tư trong nước, nâng cao sức cạnh của Mỹ với Trung Quốc.

Từ “Công ước khung của Liên hiệp quốc về biến đổi khí hậu” năm 1994, đến “Nghị định thư Kyoto” năm 1997, rồi đến “Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu” năm 2015, tâm thế ứng phó biến đổi khí hậu toàn cầu của Trung Quốc đã chuyển từ tham gia bị động sang tích cực tham gia.

Việc Trung Quốc thúc đẩy “Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu” năm 2015 thông qua ngoại giao đa phương đã cho thấy sự khác biệt so với việc Trung Quốc tranh luận gay gắt và từ chối nhượng bộ Mỹ tại Hội nghị Khí hậu Copenhagen của Liên hợp quốc năm 2009.

Mỹ-Trung khởi động cuộc đọ sức 10 năm trên lĩnh vực khí hậu
Nhu cầu của người dân Trung Quốc đối với chất lượng môi trường và không khí, mưu cầu hạnh phúc cuộc sống, đều tăng lên. (Nguồn: EPA)

Những thay đổi lớn của Trung Quốc trong 10 năm này không phải do áp lực bên ngoài, sức ép giảm phát thải của Mỹ, mà là sự điều chỉnh chiến lược dựa vào nhu cầu bên trong và bên ngoài, cũng như sự thay đổi của môi trường Trung Quốc.

Một mặt, nhu cầu của người dân Trung Quốc đối với chất lượng môi trường và không khí, mưu cầu hạnh phúc cuộc sống, đều tăng lên.

Mặt khác, theo quan điểm của chính phủ Trung Quốc, phát triển xã hội, quản trị môi trường, tăng trưởng kinh tế và biến đổi khí hậu liên quan mật thiết với nhau, ứng phó biến đổi khí hậu cũng là quá trình quản trị quốc gia. Do đó, thực hiện các cam kết liên quan cũng phù hợp với nhu cầu phát triển bên trong của Trung Quốc.

Từ kinh tế thương mại đến biến đổi khí hậu

Trên thực tế, biến đổi khí hậu về cơ bản cũng là vấn đề kinh tế. Kinh tế carbon, việc làm xanh, kinh tế xanh đã trở thành chủ đề mới trong cạnh tranh quốc tế. Đặc biệt, sau khi trải qua giai đoạn khó khăn về phát triển kinh tế, Mỹ và châu Âu đều đang tìm kiếm mô hình tăng trưởng kinh tế mới trong thời đại hậu dầu mỏ và hậu dịch bệnh.

Tại Hội nghị thượng đỉnh khí hậu do Tổng thống Joe Biden chủ trì, Bộ trưởng Tài chính Mỹ tuyên bố thành lập “Trung tâm khí hậu” và bổ nhiệm “cố vấn khí hậu” đầu tiên để điều tiết tổng thể các chính sách kinh tế ứng phó biến đổi khí hậu.

Cuộc đọ sức địa chính trị giữa Mỹ và Trung Quốc diễn ra trên lĩnh vực kinh tế thương mại truyền thống, cũng sẽ được thể hiện rõ nét ở vấn đề khí hậu.

Mỹ luôn không hài lòng đối với lập trường giảm phát thải của Trung Quốc. Để gia tăng sức ép, không loại trừ khả năng Mỹ sẽ áp thuế bổ sung đối với ô tô sử dụng năng lượng mới và thiết bị năng lượng tái sinh của Trung Quốc, đồng thời tăng cường ngăn cản đối với hoạt động đầu tư vào các dự án than ở nước ngoài thuộc sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc.

Tin liên quan
Ngoại giao khí hậu - khi Mỹ và Trung Quốc cùng Ngoại giao khí hậu - khi Mỹ và Trung Quốc cùng 'so găng'

Hiện nay, các phương tiện truyền thông Mỹ đã "để mắt" đến tấm pin năng lượng mặt trời sản xuất ở Tân Cương. Mỹ muốn sử dụng vấn đề khí hậu để ngăn chặn quá trình công nghiệp hóa của Trung Quốc trong lĩnh vực năng lượng mới, tranh thủ thời gian để thúc đẩy cuộc cách mạng năng lượng mới của mình.

Nếu như các nền kinh tế mới nổi, bao gồm cả Trung Quốc, đã bỏ lỡ cuộc cách mạng công nghiệp giúp các nền kinh tế phát triển của phương Tây hưởng lợi, thì những nước này chắc chắn sẽ không thể đi sau trong cuộc cách mạng công nghiệp mới với chủ đề chính là nền kinh tế năng lượng xanh.

Do đó, Hội nghị khí hậu của Liên hợp quốc tại Glasgow vào tháng 11 năm nay sẽ là hội nghị rất khác biệt.

Trong 10 năm tới sẽ là thời kỳ then chốt của phát triển nền kinh tế năng lượng mới. Việc đặt ra các chỉ tiêu giảm phát thải để ứng phó biến đổi khí hậu sẽ trực tiếp vai trò đi đầu của Mỹ hay Trung Quốc trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu.

Nước nào có thể dẫn dắt cuộc cách mạng này thì nước đó có thể giành được ưu thế trong cuộc đọ sức địa chính trị.

TIN LIÊN QUAN
Biến đổi khí hậu có thể làm kinh tế toàn cầu thiệt hại 23.000 tỷ USD vào năm 2050
Chống biến đổi khí hậu: Mỹ-Trung Quốc chạy đua giành vị trí chủ đạo hay tín hiệu vui đối với thế giới?
Ngoại giao khí hậu thời Tổng thống Joe Biden
Ấn Độ, châu Phi và ngoại giao khí hậu
Đặc phái viên Mỹ John Kerry thăm Trung Quốc vào tuần tới?
(theo HK01)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Dịch Covid-19: Ca tử vong thứ 59 là bệnh nhân viêm đa khớp ở Bắc Ninh

Dịch Covid-19: Ca tử vong thứ 59 là bệnh nhân viêm đa khớp ở Bắc Ninh

Baoquocte.vn. Trưa 13/6, Tiểu ban điều trị - Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch Covid-19 thông báo ca tử vong số 59 là bệnh nhân nam, 76 tuổi ở ...
Covid-19 tại Việt Nam trưa 13/6: Thêm 98 ca mắc mới, Bắc Giang chiếm 65 ca

Covid-19 tại Việt Nam trưa 13/6: Thêm 98 ca mắc mới, Bắc Giang chiếm 65 ca

Baoquocte.vn. Bản tin dịch Covid-19 trưa 13/6 của Bộ Y tế cho biết có thêm 98 ca mắc Covid-19, trong đó 3 ca nhập cảnh, 95 ca trong nước, Bắc Giang ...
Tấn công mạng quy mô lớn - xu hướng mới của các tin tặc

Tấn công mạng quy mô lớn - xu hướng mới của các tin tặc

Baoquocte.vn. Những tháng qua, thế giới đã chứng kiến các cuộc tấn công mạng gia tăng mạnh mẽ, gây thiệt hại nặng nề cũng như làm gián đoạn các dịch vụ ...
Nga phát triển tổ hợp phòng thủ tên lửa Nudol khiến Mỹ dè chừng

Nga phát triển tổ hợp phòng thủ tên lửa Nudol khiến Mỹ dè chừng

Baoquocte.vn. Nga đang hoàn thành chương trình hiện đại hóa hệ thống phòng thủ tên lửa chiến lược gồm hệ thống phòng thủ tên lửa mới đầy hứa hẹn mang tên ...
Lãnh đạo Australia, Mỹ, Anh thảo luận tăng cường hợp tác, ám chỉ mối đe dọa Trung Quốc

Lãnh đạo Australia, Mỹ, Anh thảo luận tăng cường hợp tác, ám chỉ mối đe dọa Trung Quốc

Baoquocte.vn. Ngày 13/6, Thủ tướng Australia có cuộc gặp lịch sử với Tổng thống Mỹ và Thủ tướng Anh nhằm thảo luận những thách thức an ninh ở khu vực, trong ...
Belarus 'bất bình' về tối hậu thư, EU vẫn tuyên bố trừng phạt cứng rắn hơn

Belarus 'bất bình' về tối hậu thư, EU vẫn tuyên bố trừng phạt cứng rắn hơn

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Belarus Vladimir Makei tỏ rõ ngạc nhiên về những tuyên bố mới đây của phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Minsk.
Tái sinh trong vườn Nhật Bản

Tái sinh trong vườn Nhật Bản

Baoquocte.vn. Việc tiếp xúc với các khu vườn tại Nhật Bản để tắm rừng sẽ khiến chúng ta cảm thấy như được phục hồi và tái sinh.
Cựu hoa hậu châu Á nhan sắc tàn phai, nợ nần chồng chất

Cựu hoa hậu châu Á nhan sắc tàn phai, nợ nần chồng chất

Baoquocte.vn. Hàn Quân Đình đăng quang ngôi vị Hoa hậu châu Á năm 1997 và được truyền thông khen ngợi bởi vẻ đẹp lai hài hòa, quyến rũ. Tuy nhiên, cuộc ...
BLV Quang Huy: 'Đội tuyển Việt Nam đủ sức chiến thắng UAE'

BLV Quang Huy: 'Đội tuyển Việt Nam đủ sức chiến thắng UAE'

Baoquocte.vn. Bình luận viên Quang Huy dành lời khen ngợi đoàn quân của HLV Park Hang Seo khi đội tuyển Việt Nam lần lượt vượt qua những đối thủ khó chịu ...
Libya, Thổ Nhĩ Kỳ thảo luận về hợp tác an ninh, chống nhập cư bất hợp pháp

Libya, Thổ Nhĩ Kỳ thảo luận về hợp tác an ninh, chống nhập cư bất hợp pháp

Baoquocte.vn. Ngày 12/6, Chủ tịch Hội đồng Tổng thống Libya Mohamed Menfi đã gặp và thảo luận với một phái đoàn cấp cao Thổ Nhĩ Kỳ về hợp tác an ninh ...
Lãnh đạo Australia, Mỹ, Anh thảo luận tăng cường hợp tác, ám chỉ mối đe dọa Trung Quốc

Lãnh đạo Australia, Mỹ, Anh thảo luận tăng cường hợp tác, ám chỉ mối đe dọa Trung Quốc

Baoquocte.vn. Ngày 13/6, Thủ tướng Australia có cuộc gặp lịch sử với Tổng thống Mỹ và Thủ tướng Anh nhằm thảo luận những thách thức an ninh ở khu vực, trong đó có Trung Quốc.
Belarus 'bất bình' về tối hậu thư, EU vẫn tuyên bố trừng phạt cứng rắn hơn

Belarus 'bất bình' về tối hậu thư, EU vẫn tuyên bố trừng phạt cứng rắn hơn

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Belarus Vladimir Makei tỏ rõ ngạc nhiên về những tuyên bố mới đây của phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Minsk.
Libya, Thổ Nhĩ Kỳ thảo luận về hợp tác an ninh, chống nhập cư bất hợp pháp

Libya, Thổ Nhĩ Kỳ thảo luận về hợp tác an ninh, chống nhập cư bất hợp pháp

Baoquocte.vn. Ngày 12/6, Chủ tịch Hội đồng Tổng thống Libya Mohamed Menfi đã gặp và thảo luận với một phái đoàn cấp cao Thổ Nhĩ Kỳ về hợp tác an ninh giữa hai nước.
Quan chức Mỹ tiết lộ G7 nhất trí về cách tiếp cận với Trung Quốc

Quan chức Mỹ tiết lộ G7 nhất trí về cách tiếp cận với Trung Quốc

Baoquocte.vn. Ngày 12/6, giới chức Nhà Trắng ca ngợi sự đồng thuận của các nhà lãnh đạo G7 đối với thỏa thuận liên quan đến Trung Quốc tại hội nghị thượng đỉnh diễn tại Anh.
Lãnh đạo Đảng Nhân dân Canada bị bắt vì vi phạm quy định phòng chống Covid-19

Lãnh đạo Đảng Nhân dân Canada bị bắt vì vi phạm quy định phòng chống Covid-19

Baoquocte.vn. Nhà lãnh đạo Đảng Nhân dân Canada, ông Maxime Bernier đã bị bắt ở tỉnh Manitoba, Canada ngày 11/6 với cáo buộc vi phạm lệnh y tế công cộng.
Covid-19: Không đeo khẩu trang, Tổng thống Brazil bị phạt tiền

Covid-19: Không đeo khẩu trang, Tổng thống Brazil bị phạt tiền

Baoquocte.vn. Dù tỷ lệ nhiễm Covid-19 trung bình 65.000 ca/ngày ở Brazil nhưng Tổng thống Jair Bolsonaro vẫn kêu gọi tuần hành quy mô lớn và phản đối đeo khẩu trang.
Mỹ-Trung Quốc: Đòn nặng mới

Mỹ-Trung Quốc: Đòn nặng mới

Baoquocte.vn. Quan hệ Mỹ-Trung Quốc tiếp tục nóng. Mỹ vừa ra cú đòn mới và không hề nhẹ đối với Trung Quốc. Chúng rất đáng được chú ý bởi ba lý do. Bình luận của TG&VN.
Thấy gì qua phát biểu của Tổng thống Mỹ về vaccine Covid-19?

Thấy gì qua phát biểu của Tổng thống Mỹ về vaccine Covid-19?

Baoquocte.vn. Sáng ngày 3/6, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã có bài phát biểu về phân phối vaccine Covid-19 trên toàn cầu, với một số điểm nhấn đáng chú ý.
Mỹ-châu Âu: Khi đồng minh chưa đủ tin cậy

Mỹ-châu Âu: Khi đồng minh chưa đủ tin cậy

Baoquocte.vn. Quan hệ Mỹ-châu Âu lại nóng. Vụ Mỹ nghe lén đồng minh bung ra vào thời điểm trước khi ông Joe Biden công du châu Âu khiến cho cả hai bên đều khó xử. Bình ...
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga: Ít kỳ vọng nhưng khó 'trắng tay'

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga: Ít kỳ vọng nhưng khó 'trắng tay' 1

Baoquocte.vn. Trong bộn bề của nhiều sự kiện đang và sắp diễn ra, thế giới vẫn dành nhiều quan tâm và trông chờ ở Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga. Bình luận của TG&VN.
Cuộc gặp Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Gạn đục, khơi trong

Cuộc gặp Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Gạn đục, khơi trong

Baoquocte.vn. Cuộc gặp Thượng đỉnh Nga-Mỹ ở Geneva dự kiến vào ngày 16/6 tới được dư luận trên thế giới quan tâm đến nhiều nhất. TG&VN bình luận.
Căng thẳng EU-Belarus: Nhân tố mới trong câu chuyện cũ

Căng thẳng EU-Belarus: Nhân tố mới trong câu chuyện cũ

Baoquocte.vn. Nga đang trở thành nhân tố mới trong căng thẳng EU-Belarus. Phản ứng của các bên liên quan là minh chứng cho điều đó. Bình luận của Báo TG&VN.
Những ứng viên Thủ tướng Israel

Những ứng viên Thủ tướng Israel

Baoquocte.vn. Israel có thể sẽ chứng kiến một cuộc “thay máu” khi liên minh phe đối lập sắp “đánh bật” ông Benjamin Netanyahu khỏi vị trí Thủ tướng.
Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược thế hệ mới giữa Mỹ và Trung Quốc

Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược thế hệ mới giữa Mỹ và Trung Quốc

Baoquocte.vn. Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ trở thành địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược giữa Mỹ, Trung Quốc và một số quốc gia khác.
Giải mã bí ẩn UFO - Người Mỹ đã biết được những sự thật gì?

Giải mã bí ẩn UFO - Người Mỹ đã biết được những sự thật gì?

Baoquocte.vn. Trong 20 năm qua, Mỹ đã ghi nhận ít nhất 120 cuộc chạm trán với UFO, nhưng đến nay vẫn chưa thể xác định được chính xác những vật thể bay đó là gì.
Bí ẩn quốc gia khai thác vàng lớn nhất châu Phi

Bí ẩn quốc gia khai thác vàng lớn nhất châu Phi

Baoquocte.vn. Với hơn 142 tấn vàng khai thác năm 2019, Ghana chính thức soán ngôi Nam Phi, trở thành quốc gia khai thác vàng lớn nhất lục địa đen.
Vaccine phòng Covid-19 cho toàn cầu: Chuyện không đơn giản!

Vaccine phòng Covid-19 cho toàn cầu: Chuyện không đơn giản!

Baoquocte.vn. 70% dân số toàn cầu cần được tiêm vaccine phòng Covid-19. Đó là con số ước tính để thế giới đạt được miễn dịch cộng đồng.
110 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước - mở đầu hành trình vĩ đại của dân tộc Việt Nam

110 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước - mở đầu hành trình vĩ đại của dân tộc Việt Nam

Baoquocte.vn. 110 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (5/6/1911 - 5/6/2021): Sự kiện mở đầu cho hành trình vĩ đại của dân tộc Việt Nam.
Phiên bản di động