Nâng cao kiến thức chăm sóc sức khỏe cho thanh niên từ những lựa chọn hằng ngày

Ngày 12/9, tại Ninh Bình, Trung tâm Truyền thông Giáo dục Sức khỏe Trung ương (Bộ Y tế) phối hợp với Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam (VBA) và Trường Đại học Hoa Lư tổ chức Hội thảo “Truyền thông kiến thức chăm sóc sức khỏe chủ động cho thanh niên tại tỉnh Ninh Bình năm 2026”.

Trà xanh - Bí quyết chống lão hóa và tăng cường sức khỏe Người cao tuổi giảm ăn cơm trắng nhận lợi ít bất ngờ Bổ sung quả bơ vào bữa ăn hằng ngày để bảo vệ sức khỏe tim mạch

Hội thảo thu hút hơn 500 đại biểu, sinh viên và đoàn viên thanh niên tham dự, cùng trao đổi những kiến thức thiết thực về dinh dưỡng hợp lý, nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần, đọc nhãn sản phẩm cũng như nâng cao nhận thức và trách nhiệm trong phòng, chống tác hại của lạm dụng đồ uống có cồn.

Từ chữa bệnh sang chủ động giữ sức khỏe

Thanh niên là giai đoạn con người hình thành nhiều thói quen có thể theo suốt cuộc đời. Nhịp học tập và làm việc nhanh, áp lực tâm lý, thức khuya, ăn uống thất thường, ít vận động và tiếp xúc thường xuyên với thông tin thiếu kiểm chứng trên mạng xã hội đang tạo ra những nguy cơ sức khỏe đáng lưu ý. Vì vậy, trang bị kiến thức đúng và kỹ năng tự chăm sóc ngay từ khi còn trẻ có ý nghĩa lâu dài đối với mỗi cá nhân, gia đình và cộng đồng.

Hội thảo được tổ chức nhằm góp phần hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 09/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân, đồng thời triển khai Quyết định số 3915/QĐ-BYT ngày 25/12/2024 của Bộ Y tế về kế hoạch thực hiện Đề án truyền thông phòng, chống tác hại của rượu, bia đến năm 2030.

Ông Vũ Mạnh Cường - Giám đốc Trung tâm Truyền thông Giáo dục sức khỏe Trung ương, nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tư duy tập trung khám, chữa bệnh sang phòng bệnh và chủ động duy trì sức khỏe. (Nguồn: BTC)

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Vũ Mạnh Cường - Giám đốc Trung tâm Truyền thông Giáo dục sức khỏe Trung ương, nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tư duy tập trung khám, chữa bệnh sang phòng bệnh và chủ động duy trì sức khỏe. Theo ông, sức khỏe không chỉ là cơ thể không đau mà còn là khả năng sống, học tập, làm việc và yêu thương một cách lành mạnh. Người trẻ cần hiểu các nguy cơ, nhận biết sớm dấu hiệu bất thường, điều chỉnh lối sống và tìm đến dịch vụ y tế phù hợp khi cần thiết.

Thông điệp xuyên suốt của chương trình là mỗi thanh niên cần trở thành chủ thể của sức khỏe mình. Chăm sóc sức khỏe chủ động bắt đầu từ những lựa chọn hằng ngày như ăn uống hợp lý, vận động thường xuyên, ngủ đủ, quản lý căng thẳng, tiêm chủng, chăm sóc sức khỏe sinh sản và tình dục an toàn, không sử dụng thuốc lá hoặc thuốc lá điện tử, đồng thời biết tìm kiếm hỗ trợ khi gặp vấn đề về sức khỏe thể chất, tinh thần hoặc bạo lực.

Kiến thức dinh dưỡng cần chuyển thành hành vi hằng ngày

Tại Hội thảo, TS.BS. Nghiêm Nguyệt Thu - Phó Chủ tịch Hội Tiết chế Dinh dưỡng Việt Nam, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Hà Nội, phân tích những vấn đề dinh dưỡng thường gặp ở người trẻ. Đây là giai đoạn cơ thể tiếp tục củng cố khối xương và khối cơ, trong khi nhu cầu dinh dưỡng thay đổi theo giới tính, mức độ vận động, học tập và công việc. Những yếu tố nguy cơ của bệnh không lây nhiễm cũng có thể hình thành từ sớm nếu thói quen bất lợi kéo dài.

Một chế độ ăn lành mạnh cần bảo đảm đủ nhu cầu, cân đối các nhóm chất, điều độ và đa dạng thực phẩm, đi cùng yêu cầu an toàn thực phẩm. Bữa ăn hợp lý nên dành khoảng một nửa cho rau và trái cây, một phần tư cho ngũ cốc và khoai củ, một phần tư cho nguồn protein. Người trẻ nên ưu tiên thực phẩm ít chế biến, ngũ cốc ít tinh chế, cá, thịt nạc, trứng, sữa, đậu đỗ và các loại hạt; lựa chọn nước lọc làm đồ uống chính.

Hội thảo thu hút hơn 500 đại biểu, sinh viên và đoàn viên thanh niên tham dự, cùng trao đổi những kiến thức thiết thực về dinh dưỡng hợp lý, nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần. (Nguồn: BTC)

Một số khuyến nghị đáng chú ý gồm ăn tối thiểu 400g rau và trái cây mỗi ngày, bảo đảm khoảng 25g chất xơ, hạn chế đường tự do ở mức dưới 10% tổng năng lượng và dùng dưới 5g muối mỗi ngày. Nước ép trái cây dù không thêm đường vẫn có thể đóng góp lượng đường tự do. Các loại trà sữa, nước ngọt, nước tăng lực, cà phê nhiều sữa hoặc đường và đồ uống có cồn cũng tạo ra lượng năng lượng dễ bị bỏ qua.

Bài trình bày chỉ ra nhiều hành vi phổ biến ở sinh viên như bỏ bữa, ăn thất thường, ăn nhanh, vừa ăn vừa sử dụng điện thoại, ăn khuya, dùng caffeine để thức học, thường xuyên dùng đồ ăn nhanh hoặc tự ý sử dụng sản phẩm bổ sung. Thay vì cố gắng thay đổi mọi thứ cùng lúc, mỗi người có thể chọn một hoặc hai hành vi ưu tiên và đặt mục tiêu cụ thể, đo lường được.

Bên cạnh dinh dưỡng, thanh niên trưởng thành nên duy trì từ 150 đến 300 phút hoạt động thể lực cường độ vừa mỗi tuần, hoặc từ 75 đến 150 phút hoạt động cường độ mạnh, kết hợp tăng cường sức mạnh các nhóm cơ lớn ít nhất hai ngày mỗi tuần. Với người phải ngồi nhiều, bất kỳ sự thay thế thời gian tĩnh tại bằng hoạt động thể lực phù hợp nào cũng mang lại lợi ích.

Đọc nhãn để lựa chọn có hiểu biết

Bà Nguyễn Thanh Hồng, đại diện Trung tâm Truyền thông - Giáo dục sức khỏe Trung ương, hướng dẫn sinh viên nhận diện những thông tin bắt buộc trên nhãn hàng hóa, gồm tên sản phẩm, xuất xứ, tổ chức hoặc cá nhân chịu trách nhiệm, định lượng, ngày sản xuất, hạn sử dụng à thành phần. Danh sách thành phần được ghi theo thứ tự từ cao xuống thấp về khối lượng là căn cứ quan trọng để người tiêu dùng hiểu rõ sản phẩm mình lựa chọn.

Khi đọc nhãn dinh dưỡng, người tiêu dùng cần chú ý khẩu phần, năng lượng, đường, chất béo bão hòa, natri và thành phần. Việc so sánh thông tin trên cùng một lượng sản phẩm giúp lựa chọn phù hợp hơn, nhất là với những sản phẩm được sử dụng thường xuyên. Thói quen đọc nhãn cũng giúp người trẻ tránh bị chi phối bởi tên gọi, hình ảnh quảng bá hoặc những thông tin thiếu căn cứ.

Đối với đồ uống có cồn, nhãn sản phẩm cung cấp thông tin về nồng độ cồn và các cảnh báo cần thiết. Hội thảo hướng dẫn cách quy đổi lượng cồn nguyên chất, qua đó giúp người tham dự hiểu rằng các loại đồ uống có dung tích và nồng độ khác nhau có thể chứa lượng cồn đáng kể. Chương trình đồng thời nhấn mạnh các quy định và khuyến cáo quan trọng: người dưới 18 tuổi không được uống rượu, bia; phụ nữ mang thai không uống rượu, bia; đã uống rượu, bia thì không lái xe; không lạm dụng đồ uống có cồn.

Ngành đồ uống chủ động triển khai các sáng kiến vì sức khỏe cộng đồng

Phát biểu tại Hội thảo, ông Nguyễn Văn Việt - Chủ tịch VBA khẳng định, VBA và các doanh nghiệp hội viên cam kết đồng hành cùng Chính phủ, Bộ Y tế và người tiêu dùng trong việc tuân thủ pháp luật về phòng, chống tác hại của rượu, bia. Trong phạm vi chức năng, Hiệp hội tham gia truyền thông, vận động thực thi pháp luật, góp ý chính sách và cung cấp thông tin nhằm giảm thiểu các hành vi sử dụng rượu, bia có nguy cơ gây hại.

Ngành Đồ uống là một trong những ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng, có đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Những năm đầu thời kỳ đổi mới, khi nhu cầu tiêu dùng đồ uống trong nước tăng cao nhưng nguồn cung còn hạn chế, ngành Đồ uống Việt Nam đã từng bước phát triển để đáp ứng nhu cầu của người dân, góp phần thay thế hàng nhập khẩu và xây dựng các thương hiệu Việt có uy tín trên thị trường.

Theo ông Nguyễn Văn Việt - Chủ tịch VBA, ngành đồ uống là một trong những ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng, có đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Toàn ngành không chỉ đóng góp hơn 60 nghìn tỷ đồng ngân sách mỗi năm, tạo việc làm trực tiếp và gián tiếp cho hàng triệu lao động mà còn ngày càng quan tâm đến các mục tiêu phát triển bền vững và sức khỏe cộng đồng. “Chúng tôi nhận thức rằng cùng với hoạt động sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp còn có trách nhiệm đồng hành cùng xã hội trong việc nâng cao nhận thức về tiêu dùng có trách nhiệm, đặc biệt đối với thế hệ trẻ”, ông Nguyễn Văn Việt chia sẻ.

Theo ông Việt, VBA đã biên soạn nhiều tài liệu truyền thông về tiêu dùng có trách nhiệm, góp phần giúp người dân hiểu đúng về việc sử dụng thực phẩm, đồ uống một cách khoa học, an toàn và phù hợp. Thông qua các chương trình phối hợp với cơ quan y tế và các tổ chức xã hội, Hiệp hội mong muốn chung tay nâng cao nhận thức cộng đồng về chăm sóc sức khỏe chủ động.

Chủ tịch VBA cho rằng đây không đơn thuần là một hoạt động tuyên truyền mà còn là cơ hội để trang bị kiến thức cho thế hệ tương lai của đất nước. Trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ, thanh niên cần tiếp thu tri thức mới để xây dựng đất nước, đồng thời gìn giữ và phát huy những giá trị lịch sử, truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Ông Nguyễn Văn Việt khẳng định, các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh đồ uống là cung cấp những sản phẩm bảo đảm chất lượng, an toàn cho người tiêu dùng. Nhiều doanh nghiệp trong ngành từ Bắc tới Nam đang nỗ lực đầu tư công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường và góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng, nghiên cứu và cho ra đời các sản phẩm có độ cồn thấp hoặc không cồn, các sản phẩm nước uống có nguồn gốc từ thiên nhiên, ít đường hoặc không đường.

Bà Trịnh Thị Vân Giang - Phó Chủ tịch VBA chia sẻ tại Hội thảo. (Nguồn: BTC)

Tại Hội thảo, bà Trịnh Thị Vân Giang - Phó Chủ tịch VBA chia sẻ, Hiệp hội cùng các doanh nghiệp hội viên luôn xác định việc tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật về phòng, chống tác hại của lạm dụng đồ uống có cồn là trách nhiệm hàng đầu. Ngành Đồ uống không chỉ thực hiện đầy đủ các quy định hiện hành mà còn tích cực tham gia tuyên truyền, phổ biến kiến thức, vận động thực thi pháp luật và đóng góp ý kiến xây dựng chính sách nhằm hạn chế các tác động tiêu cực do lạm dụng đồ uống có cồn gây ra. VBA khẳng định Hiệp hội và các doanh nghiệp hội viên cam kết tuân thủ pháp luật, đồng hành cùng Chính phủ, Bộ Y tế và các bên liên quan nhằm giảm thiểu những hành vi sử dụng rượu, bia có nguy cơ gây hại.

VBA cũng thúc đẩy đào tạo phục vụ đồ uống có trách nhiệm, trong đó chú trọng xác minh độ tuổi, nhận diện các trường hợp có nguy cơ, từ chối phục vụ khi cần thiết và hỗ trợ người đã uống rượu, bia di chuyển an toàn. Đồng thời, ngành khuyến khích mở rộng các sản phẩm không cồn dành cho người trưởng thành và tiếp tục lan tỏa những thông điệp rõ ràng: Không bán rượu, bia cho người dưới 18 tuổi; không lạm dụng đồ uống có cồn; đã uống rượu, bia thì không lái xe.

Thời gian qua, ngành Đồ uống đã triển khai nhiều chương trình phối hợp với các cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế và tổ chức xã hội nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng. Một trong những hoạt động nổi bật là chương trình Autosobriety được triển khai cùng Viện Đào tạo và Nghiên cứu Liên Hợp Quốc (UNITAR), hướng tới phòng, chống vấn nạn lái xe sau khi sử dụng đồ uống có cồn, thông qua việc cung cấp kiến thức khoa học cho học sinh, sinh viên, giáo viên, công nhân và các nhóm cộng đồng khác. Chương trình đã tiếp cận trực tiếp hơn 13.000 người và lan tỏa thông tin tới trên 19 triệu người qua các nền tảng số.

Đặc biệt, thanh niên là nhóm đối tượng được ngành Đồ uống quan tâm trong các hoạt động truyền thông giáo dục. Chương trình “Sức mạnh của việc nói Không” (Power of No) được triển khai trên nền tảng trực tuyến đã tiếp cận hơn 45 triệu thanh niên tại khu vực Đông Nam Á và hơn 9 triệu thanh niên tại Việt Nam, góp phần nâng cao nhận thức về việc sử dụng đồ uống có trách nhiệm và xây dựng lối sống lành mạnh.

Bên cạnh đó, nhiều dự án giáo dục cộng đồng về an toàn giao thông đã được triển khai, giúp nâng cao kiến thức và thay đổi hành vi của học sinh, sinh viên trong việc tuân thủ quy định “đã uống rượu, bia thì không lái xe”. Các chương trình này được ghi nhận đã góp phần giảm tai nạn giao thông tại một số địa phương thí điểm.

Theo bà Trịnh Thị Vân Giang, công tác phòng, chống tác hại của lạm dụng đồ uống có cồn cần sự tham gia của toàn xã hội. Cơ quan nhà nước xây dựng chính sách và giám sát thực thi; các chuyên gia cung cấp cơ sở khoa học; tổ chức xã hội tham gia truyền thông; doanh nghiệp thực hiện đúng quy định, cung cấp thông tin minh bạch và triển khai các chương trình nâng cao nhận thức cho cộng đồng.

Mỗi thanh niên có thể lan tỏa một lựa chọn tốt

Điểm nhấn của hội thảo là cách tiếp cận gần gũi và có tính thực hành. Bên cạnh phần trình bày của chuyên gia, sinh viên trực tiếp trả lời câu hỏi, phân tích khẩu phần ăn, đọc nhãn sản phẩm và trao đổi về những tình huống thường gặp. Kiến thức vì thế không dừng ở lời khuyên chung mà được chuyển thành những lựa chọn cụ thể trong học tập và đời sống.

Từ một bữa ăn đủ rau, một chai nước lọc thay cho đồ uống nhiều đường, một buổi vận động, một lần kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ, đến quyết định không lái xe sau khi uống rượu, bia, mỗi hành động nhỏ đều góp phần bảo vệ sức khỏe. Khi người trẻ chủ động thực hành và chia sẻ kiến thức đúng với bạn bè, gia đình, họ có thể trở thành những hạt nhân truyền thông tích cực trong cộng đồng.

Hội thảo “Truyền thông kiến thức chăm sóc sức khỏe chủ động cho thanh niên tại tỉnh Ninh Bình năm 2026”. (Nguồn: BTC)

Hội thảo tại Ninh Bình góp phần tăng cường phối hợp giữa cơ quan y tế, cơ sở giáo dục, tổ chức xã hội và cộng đồng doanh nghiệp trong truyền thông sức khỏe cho thanh niên.

Từ nền tảng kiến thức khoa học và những kỹ năng dễ áp dụng, chương trình kỳ vọng khuyến khích người trẻ bắt đầu thay đổi từ hôm nay, duy trì thói quen lành mạnh và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ phù hợp để có một tương lai khỏe mạnh hơn.