New Zealand: Tại sao Chính phủ không in tiền để xóa nợ?

Theo dõi TGVN trên
TGVN. Với việc Chính phủ New Zealand vay 25 tỷ USD trong năm tài chính 2019/2020 để tài trợ cho việc ứng phó và khắc phục đại dịch Covid-19, nhiều người cho rằng Wellington có thể xóa nợ chỉ đơn giản bằng cách in thêm tiền.

Thoạt đầu điều này nghe có vẻ là một ý tưởng hợp lí, nhưng theo các chuyên gia kinh tế thực sự là một phương án có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.

Theo thuyết tiền tệ hiện đại (tiếng Anh là Modern Monetary Theory, gọi tắt là MMT), các chính sách tiền tệ mở rộng, hay nói cách khác nguồn tiền từ ngân hàng trung ương tạo ra, được sử dụng để tài trợ cho các khoản chi tiêu của chính phủ. Theo những người ủng hộ thuyết MMT, một quốc gia phát hành tiền tệ của riêng mình thì nguồn tiền không bao giờ có thể cạn kiệt và không bao giờ có thể bị vỡ nợ bằng đồng tiền đó. Chúng có thể thực hiện tất cả các khoản thanh toán khi đến hạn và không mang rủi ro vỡ nợ.

new zealand tai sao chinh phu khong the in them tien de xoa cac khoan no
Chính phủ buộc phải vay mươn từ bên ngoài để giải quyết tình hình kinh tế bất ổn. (Nguồn: The Conversation)

Học thuyết hiện đại nhưng không phù hợp

Tuy nhiên, học thuyết này được các chuyên gia tài chính ngân hàng đánh giá là một quan niệm sai lầm về kinh tế. Thậm chí, các nhà kinh tế tên tuổi như Paul Krugman, người đoạt giải Nobel và nhà báo chuyên mục kinh tế của tờ New York Times và giáo sư Greg Mankiw (Đại học Harvard) kịch liệt phản đối quan niệm trên.

Khi chính phủ chi tiêu nhiều hơn số tiền thu được từ các khoản thuế, họ buộc phải phải vay tiền từ bên ngoài (được gọi là tài trợ thâm hụt), và sau đó chỉ thị cho kho bạc phát hành trái phiếu công nợ. Khoản nợ thường được nắm giữ bởi các ngân hàng tư nhân, tổ chức đầu tư và các nguồn quỹ khác trong xã hội. Bởi vì chính phủ cố gắng tránh ​​xảy ra tình trạng vỡ nợ, vậy nên khoản vay bên ngoài có thể được coi là tạm thời bảo đảm an toàn.

Tuy nhiên, những trái phiếu này thường có thể được phát hành với lãi suất thấp hơn trái phiếu từ các tổ chức tài chính khác. Có ba loại trái phiếu chính: trái phiếu kho bạc ngắn hạn, trái phiếu kho bạc trung hạn và trái phiếu kho bạc dài hạn. Trái phiếu kho bạc ngắn hạn có thời gian đáo hạn ngắn nhất (dưới một năm) trong khi trái phiếu kho bạc có thời gian đáo hạn từ mười năm trở lên.

Khoản nợ đi đâu khi in thêm tiền?

Nhằm hỗ trợ chính phủ giải quyết các khoản nợ, Ngân hàng Dự trữ New Zealand (RBNZ) tiến hành biện pháp "nới lỏng định lượng" bằng các mua các trái phiếu do chính phủ phát hành. Để làm được điều này, RBNZ bắt đầu in tiền để thanh toán cho trái phiếu, và khi đó lượng tiền này sẽ đi vào lưu thông trên thị trường làm tăng nguồn cung ứng tiền tệ.

new zealand tai sao chinh phu khong the in them tien de xoa cac khoan no
Việc in thêm tiền gây nguy cơ lạm phát và khủng hoảng niềm tin tài chính. (Nguồn: The Conversation)

Việc nới lỏng định lượng khiến hệ thống tiền tệ tràn ngập các thanh khoản, tức là những tài sản hoặc sản phẩm có thể chuyển đổi thành tiền mặt hay lượng tiền sẵn có để đầu tư và chi tiêu. Ngược lại, biện pháp này sẽ giảm áp lực lãi suất vì tiền đi vay sẽ rẻ hơn khi trên thị trường càng có nhiều tiền.

Ngoài ra, RBNZ cũng có thể áp dụng giảm mức lãi suất cơ bản (OCR) nhằm hạ mức lãi suất của ngân hàng bán lẻ trên các khoản thế chấp và tiền gửi tiết kiệm. Mục đích trong cả hai trường hợp là làm cho việc đi vay nợ rẻ hơn với hy vọng rằng các doanh nghiệp sẽ đổ dồn vay tiền để đầu tư, từ đó tạo ra nhiều việc làm hơn.

Nếu RBNZ mua trái phiếu chính phủ từ các ngân hàng bán lẻ và các nhà đầu tư đã mua chúng trước đó, thì theo đó các chủ nợ đã được "thanh toán" xong.

Thế nhưng suy xét lại, chính phủ không thể đơn giản xóa các khoản nợ như vậy.

Thực tế, khoản nợ không biến mất, nó chỉ ở dạng lượng tiền bổ sung trôi nổi trên nền kinh tế. Tại một thời điểm nào đó, số tiền bổ sung này sẽ được gửi vào các ngân hàng thương mại và được giữ như một khoản dự trữ thu lãi từ RBNZ.

Đồng tiền đang lưu hành thực chất là "đồng tiền pháp định" (legal tender) do chính phủ hậu thuẫn. Nếu không muốn giữ nó, những người nắm giữ số tiền này có thể bán ngược lại trở lại RBNZ để đổi lại thứ có giá trị tương đương, chẳng hạn như ngoại tệ.

Nguy cơ lạm phát và khủng hoảng niềm tin

Trong khi đó, nếu mức lãi suất thấp không mang lại kết quả mở rộng kinh doanh và nâng cao sản xuất thì hệ quả là tồn tại một lượng tiền lớn hơn luân chuyển trong nền kinh tế mà không có bất kì sản xuất mới nào ra đời.

Điều này sẽ gây áp lực lạm phát, khiến những người tiết kiệm trở nên bất mãn và sụt giảm nhu cầu gửi tiết kiệm tại các ngân hàng nói chung. Bởi việc gửi tiết kiệm của các hộ gia đình tại ngân hàng cơ bản chính là hình thức huy động vốn cho các doanh nghiệp vay.

Trong trường hợp không tăng sản lượng, khoản tiền tăng thêm này chuyển đến các tài sản tài chính phi sản xuất như cổ phiếu và nhà ở, tạo ra bong bóng đầu cơ trên các thị trường đó.

Trong thời kỳ kinh tế suy thoái sâu sắc, không phải việc thiếu hụt các khoản vay kìm hãm doanh nghiệp hoạt động mà chính là việc họ không thể bán hàng hóa của mình với mức giá hiện hành. Điều này làm giảm nhu cầu về lao động, giảm nhu cầu về hàng hóa vì nhiều người tiêu dùng cắt giảm chi tiêu do thất nghiệp.

Tuy nhiên, việc cho chính phủ vay nợ là một trò chơi dài hạn. Bất kể biện pháp tài trợ thâm hụt hay in tiền được thực hiện, mọi hoạt động vay mượn đều dựa trên sự tin tưởng rằng chính phủ sẽ tôn trọng khoản nợ mà họ cho vay.

Không một chính phủ nào có thể đáp ứng tất cả các chủ nợ nếu họ muốn lấy lại tiền cùng một lúc. Vậy nên miễn là chính phủ tiếp tục trả lãi cho các khoản vay, hoặc ít nhất có khả năng trả lại cho một số chủ nợ đó (đôi khi bằng cách vay nhiều hơn), thì nền kinh tế vẫn ổn định.

Nếu vì một lý do nào đó mà sự tin tưởng vào một chính phủ bị biến mất do xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào về việc vỡ nợ hoặc không tôn trọng các nghĩa vụ vay nợ sẽ dẫn đến thiệt hại lâu dài cho uy tín của chính phủ và khả năng vay nợ của chính phủ trong tương lai. Bởi sẽ không ai muốn nắm giữ khoản nợ của chính phủ dưới hình thức trái phiếu chính phủ.

Khi điều đó xảy ra sẽ dẫn đến hậu quả một nguồn tiền vốn chảy ra khỏi đất nước khi mọi người đổ xô tìm kiếm lợi nhuận ở nơi khác. Đồng tiền mất giá sẽ gây ra những ảnh hưởng thảm khốc đối với nền kinh tế, chẳng hạn như xảy ra trong cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997.

Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern: Thành công chống dịch Covid-19 chưa đủ cho một khởi đầu mới

Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern: Thành công chống dịch Covid-19 chưa đủ cho một khởi đầu mới

TGVN. Nhiệm kỳ thứ hai của Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern có lẽ không dễ dàng khi thành công trong xử lý đại dịch ...

Thủ tướng New Zealand: Sau chiến thắng là chông gai

Thủ tướng New Zealand: Sau chiến thắng là chông gai

TGVN. Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern đã cho thế giới thấy một hình mẫu về cách xử lý đại dịch toàn cầu. Nhưng kinh ...

Dịch Covid-19: Hình mẫu New Zealand có ca nhiễm mới trong cộng đồng, dịch bệnh tại Canada diễn biến phức tạp

Dịch Covid-19: Hình mẫu New Zealand có ca nhiễm mới trong cộng đồng, dịch bệnh tại Canada diễn biến phức tạp

TGVN. Từng được ca ngợi là hình mẫu chống dịch Covid-19 của thế giới, New Zealand vừa ghi nhận ca lây nhiễm mới trong cộng ...

(theo The Conversation)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Ông Biden có thể cứu vãn Hiệp ước Bầu trời Mở?

Ông Biden có thể cứu vãn Hiệp ước Bầu trời Mở?

Theo các chuyên gia, ông Biden nhiều khả năng sẽ không quay lại chủ đề Hiệp ước Bầu trời Mở.
Thái Bình kêu gọi các nhà đầu tư Nhật Bản tại 'Gặp gỡ Nhật Bản 2020'

Thái Bình kêu gọi các nhà đầu tư Nhật Bản tại 'Gặp gỡ Nhật Bản 2020'

Trong khuôn khổ Hội nghị ‘Gặp gỡ Nhật Bản 2020’ (Meet Japan 2020) đã diễn ra Tọa đàm ‘Gặp gỡ Nhật Bản - Thái Bình’.
Đại sứ quán Việt Nam lần thứ 3 trao tặng vật tư y tế chống dịch Covid-19 cho Myanmar

Đại sứ quán Việt Nam lần thứ 3 trao tặng vật tư y tế chống dịch Covid-19 cho Myanmar

Ngày 24/11, ĐSQ Việt Nam tại Myanmar đã tổ chức lễ trao tặng vật tư y tế lần thứ 3 cho chính phủ và nhân dân Myanmar chống đại dịch ...
Trong khi ông Trump mất 1 tỷ USD, thương hiệu Obama đã 'hái ra tiền' như thế nào?

Trong khi ông Trump mất 1 tỷ USD, thương hiệu Obama đã 'hái ra tiền' như thế nào?

Sau nhiệm kỳ Tổng thống, trong khi khối tài sản của ông Trump 'bốc hơi' 1 tỷ USD thì ông Obama lại giàu lên gần 200 lần.
Ngoại trưởng Trung Quốc thăm Hàn Quốc nhằm mục đích gì?

Ngoại trưởng Trung Quốc thăm Hàn Quốc nhằm mục đích gì?

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị sẽ đến Seoul để hội đàm với Ngoại trưởng Hàn Quốc Kang Kyung-wha và một số quan chức khác.
Tỷ giá USD hôm nay 25/11: Giảm cùng chiều với vàng

Tỷ giá USD hôm nay 25/11: Giảm cùng chiều với vàng

Tỷ giá USD hôm nay trên thị trường quốc tế giảm nhẹ trong bối cảnh quyền kiểm soát Thượng viện Mỹ hiện đang bỏ ngỏ.
Ấn Độ 'cấm cửa' thêm 43 ứng dụng của Trung Quốc

Ấn Độ 'cấm cửa' thêm 43 ứng dụng của Trung Quốc

Ấn Độ tiếp tục ban hành lệnh cấm hoạt động đối với 43 ứng dụng của Trung Quốc vì đe dọa 'chủ quyền và sự toàn vẹn của' quốc gia ...
Dự báo thời tiết 3 ngày tới (25-27/11): Bắc Bộ trưa chiều giảm mây hửng nắng; lạnh về đêm và sáng sớm; Trung Bộ, Nam Bộ mưa dông vài nơi

Dự báo thời tiết 3 ngày tới (25-27/11): Bắc Bộ trưa chiều giảm mây hửng nắng; lạnh về đêm và sáng sớm; Trung Bộ, Nam Bộ mưa dông vài nơi

Dự báo thời tiết Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ đêm và sáng sớm trời lạnh; Đông Bắc Bộ, Tây Bắc Bộ mưa vài nơi, trưa chiều nắng; Nam Bộ mưa ...
Hội đồng Bảo an thảo luận về tình hình tại Iraq và việc thực hiện nhiệm vụ của UNAMI

Hội đồng Bảo an thảo luận về tình hình tại Iraq và việc thực hiện nhiệm vụ của UNAMI

Đây là cuộc họp định kỳ 3 tháng của Hội đồng Bảo an thảo luận tình hình Iraq và việc thực hiện nhiệm vụ của UNAMI theo Nghị quyết 2522.
Giá heo hơi hôm nay 25/11: Giảm sâu ở miền Nam và miền Trung, Tây Nguyên

Giá heo hơi hôm nay 25/11: Giảm sâu ở miền Nam và miền Trung, Tây Nguyên

Giá heo hơi hôm nay 25/11 tiếp tục giảm diện rộng ở miền Nam và miền Trung, Tây Nguyên.
Giá heo hơi hôm nay 25/11: Giảm sâu ở miền Nam và miền Trung, Tây Nguyên

Giá heo hơi hôm nay 25/11: Giảm sâu ở miền Nam và miền Trung, Tây Nguyên

Giá heo hơi hôm nay 25/11 tiếp tục giảm diện rộng ở miền Nam và miền Trung, Tây Nguyên.
Cao sao vàng Việt Nam lên kệ Nhật Bản với giá đắt gấp 50 lần

Cao sao vàng Việt Nam lên kệ Nhật Bản với giá đắt gấp 50 lần

Một hộp cao sao vàng được rao bán trên trang Amazon Nhật Bản với giá 1.100 Yen, tương đương gần 250.000 đồng.
Dự kiến kế hoạch tài chính quốc gia giai đoạn 2021-2025

Dự kiến kế hoạch tài chính quốc gia giai đoạn 2021-2025

Tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIV đã đánh giá thực hiện kế hoạch tài chính quốc gia giai đoạn 2016-2020, dự kiến giai đoạn 2021-2025.
Giá heo hơi hôm nay 24/11: Đồng loạt điều chỉnh tăng 1.000-2.000 đồng/kg ở cả 3 miền

Giá heo hơi hôm nay 24/11: Đồng loạt điều chỉnh tăng 1.000-2.000 đồng/kg ở cả 3 miền

Giá heo hơi hôm nay 24/11 tiếp đà tăng nhẹ ở cả 3 miền. Miền Nam là khu vực dẫn đầu mức giao dịch, dao động vào khoảng 71.000-75.000 đồng/kg.
Sắp diễn ra Hội nghị 'Gặp gỡ Nhật Bản 2020'

Sắp diễn ra Hội nghị 'Gặp gỡ Nhật Bản 2020'

Ngày 25/11, tại Hà Nội, Bộ Ngoại giao sẽ phối hợp với Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam tổ chức Hội nghị “Gặp gỡ Nhật Bản 2020”.
Báo châu Á nêu động lực tăng trưởng của kinh tế Việt Nam và lợi thế khiến các nước ‘ghen tị’

Báo châu Á nêu động lực tăng trưởng của kinh tế Việt Nam và lợi thế khiến các nước ‘ghen tị’

Khả năng phục hồi của kinh tế Việt Nam không chỉ khiến các nước láng giềng Đông Nam Á 'ghen tị' mà còn được quốc tế đánh giá cao.
Triển lãm xúc tiến đầu tư Đông Nam Bộ: Cú huých cho thị trường bất động sản hậu Covid-19

Triển lãm xúc tiến đầu tư Đông Nam Bộ: Cú huých cho thị trường bất động sản hậu Covid-19

Triển lãm xúc tiến đầu tư Đông Nam Bộ do Hội môi giới Bất động sản Việt Nam tổ chức sẽ diễn ra từ 27-28/11 tại TP. Biên Hòa (tỉnh Đồng Nai).
QUA&MAR: Điểm sáng của ngành vật liệu nội thất xây dựng tại Việt Nam

QUA&MAR: Điểm sáng của ngành vật liệu nội thất xây dựng tại Việt Nam

QUA&MAR - một thương hiệu có tiếng trong ngành vật liệu nội thất xây dựng ở Việt Nam.
Khám phá khối bất động sản triệu USD của ông Joe Biden

Khám phá khối bất động sản triệu USD của ông Joe Biden

Ông Joe Biden đã trở thành một triệu phú, sở hữu nhiều bất động sản trị giá hàng triệu USD.
Căn hộ lớn thu hút gia đình đa thế hệ

Căn hộ lớn thu hút gia đình đa thế hệ

Hiện nay những căn hộ lớn ba phòng ngủ tại dự án chất lượng cao đang được tiêu thụ với số lượng lớn. Khách hàng chủ yếu là các gia đình đông thành viên.
BerRiver Jardin - kiến tạo không gian cân bằng cuộc sống giữa Thủ đô Hà Nội

BerRiver Jardin - kiến tạo không gian cân bằng cuộc sống giữa Thủ đô Hà Nội

BRG Group đã và đang xây dựng BerRiver Jardin trở thành không gian sống cân bằng giữa Thủ đô với nhiều lợi thế tự nhiên gần sông, kề hồ, cận phố, trong vườn.
5 dự án 'khủng' có vốn đầu tư Nhật Bản đang triển khai tại TP.HCM

5 dự án 'khủng' có vốn đầu tư Nhật Bản đang triển khai tại TP.HCM

Hiện tại, có 5 dự án có vốn đầu tư Nhật Bản tiêu biểu đang được triển khai tại TP.HCM.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 25/11: 1.000 điểm, cản nổi không?

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 25/11: 1.000 điểm, cản nổi không?

Phiên giao dịch thị trường chứng khoán ngày 25/11, chốt lời tăng điểm. Đầu phiên tăng giảm biên độ hẹp, trong phiên lực hồi, cuối phiên bật tăng bứt nền.
Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 24/11: Thanh khoản kỷ lục, rung cây dọa khỉ

Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 24/11: Thanh khoản kỷ lục, rung cây dọa khỉ

thị trường chứng khoán ngày 24/11 gặp ngưỡng cản lớn tâm lý lực bán hàng cuối phiên sáng và đầu phiên chiều. lực hồi rất từ từ và chốt phiên vẫn đóng xanh.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 24/11: Nhẹ nhàng vượt 1000 điểm?

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 24/11: Nhẹ nhàng vượt 1000 điểm?

Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 23/11: Duy trì phong độ, vững vàng chốt phiên

Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 23/11: Duy trì phong độ, vững vàng chốt phiên

Áp lực chốt lời gần như trong toàn bộ thị trường chứng khoán hôm nay 23/11. Tuy nhiên lực tăng đều và lực đỡ tốt làm thị trường tăng và dòng tiền lan tỏa.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 23/11: Đầu phiên đi ngang, cuối phiên có thể xuất hiện nhịp điều chỉnh

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 23/11: Đầu phiên đi ngang, cuối phiên có thể xuất hiện nhịp điều chỉnh

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 23/11, đà tăng chậm lại thanh khoản cao xu hướng đầu phiên đi ngang trong phiên có rung lắc. Cuối phiên có thể điều chỉnh.
Câu chuyện săn gà và bài học trong đầu tư chứng khoán

Câu chuyện săn gà và bài học trong đầu tư chứng khoán

Nếu những tín hiệu không tích cực đến với cổ phiếu thì chúng ta nên bán sớm để giữ lại phần lợi nhuận kiếm được hoặc chí ít là bảo toàn vốn của mình.
Phiên bản di động