Nga - 'Ngư ông đắc lợi' trong cuộc khủng hoảng Mỹ - Iran

TGVN. Việc Mỹ tiêu diệt tướng hàng đầu của Iran Qassem Soleimanim, chỉ huy đơn vị Quds thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, trong một cuộc không kích trên đất Iraq hồi tuần trước đã mang lại cho Nga điều may mắn bất ngờ.    
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
nga ngu ong dac loi trong cuoc khung hoang my iran Bình luận. Căng thẳng Mỹ - Iran: Ba “bước hụt” khiến Iran lâm thế khó
nga ngu ong dac loi trong cuoc khung hoang my iran Lợi nhiều, rủi ro lớn. Đối đầu Mỹ - Iran tác động đến Nga và Trung Quốc
nga ngu ong dac loi trong cuoc khung hoang my iran
Có lẽ, Nga là nước thích hợp nhất để đóng vai trò trung gian hòa giải, hoặc ít nhất có ảnh hưởng để kiềm chế Iran.(Nguồn: The Usposts)

Sự việc không chỉ làm tăng uy thế và ảnh hưởng của Moscow ở Trung Đông mà quan trọng hơn, còn làm suy yếu thêm các nỗ lực của phương Tây nhằm cô lập Nga.

May mắn bất ngờ

Các cuộc tấn công trả đũa bằng tên lửa của Iran nhằm vào ít nhất hai căn cứ quân sự của Mỹ tại Iraq đã khiến căng thẳng leo thang và giá dầu ngay lập tức tăng do hậu quả của cuộc xung đột. Như vậy, về mặt kinh tế, giá dầu, giúp ngân quỹ quốc gia của Nga đầy thêm.

Về mặt địa chính trị, nếu Mỹ chuyển hướng sự chú ý sang Iran, điều đó đồng nghĩa với việc Washington sẽ giảm sự tập trung vào Ukraine, các nước Baltic, Đông và Trung Âu cũng như những khác biệt giữa hai cường quốc Nga - Mỹ. Do đó, Nga có thể "dễ thở hơn".

Hơn nữa, nếu cuộc khủng hoảng Mỹ - Iran xấu đi, biến thành sự thù địch công khai, Nga sẽ ở vị trí tốt nhất để đóng vai trò trung gian hòa giải. Áp lực kinh tế và chính trị của Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đối với Nga chắc chắn sẽ phải giảm bớt hoặc dần bị loại bỏ. Thực tế, việc Thủ tướng Đức Angela Merkel đến Nga ngày 11/1/2020 để hội đàm với Tổng thống Vladimir Putin theo lời mời của ông về cuộc khủng hoảng Mỹ - Iran đã phản ánh rõ điều này.

Về mặt chính trị, uy tín và ảnh hưởng của Tổng thống Putin tại Trung Đông sẽ tăng lên ngay cả khi Nga không đóng vai trò trung gian hòa giải. Nga là cường quốc duy nhất trên thế giới có mối quan hệ tốt với Iran và các quốc gia khác trong khu vực. Mặc dù mối quan hệ của Nga với Mỹ và EU không thân thiết, nhưng họ cũng không thù địch. Phương Tây cần Nga để giảm căng thẳng với Iran, cho dù Nga không đóng vai trò trung gian hòa giải. Đổi lại, phương Tây phải giảm dần và cuối cùng là loại bỏ các biện pháp trừng phạt kinh tế, chính trị đối với Nga.

Và có lẽ, Nga là nước thích hợp nhất để đóng vai trò trung gian hòa giải, hoặc ít nhất có ảnh hưởng để kiềm chế Iran.

Thứ nhất, không quốc gia phương Tây nào có mối quan hệ tốt với Iran như Nga. Moscow và Tehran đã hợp tác cùng nhau tại Syria để hỗ trợ chính phủ của Tổng thống Bashir al-Assad đánh đuổi hoặc tiêu diệt tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng và các lực lượng chống chính phủ Syria.

Thứ hai, Iran là nước hưởng lợi từ việc bán vũ khí của Nga. Cuối năm 2016, Nga đã hoàn thành việc chuyển giao hệ thống tên lửa phòng không S-300 cho Iran, ký thỏa thuận trị giá 800 triệu USD giữa hai nước vào năm 2007. Nga đã đình chỉ thỏa thuận này vào tháng 9/2010 để tuân thủ lệnh cấm vận vũ khí nghiêm ngặt hơn của Liên hợp quốc được thông qua vào tháng 6 năm đó.

Sau khi nhóm 6 quốc gia - được gọi là P5+1 - ký kết Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA) để đẩy lùi chương trình hạt nhân của Iran hồi tháng 7/2015, Tổng thống Putin đã dỡ bỏ lệnh cấm bán vũ khí cho Iran và ký một thỏa thuận mới với Tehran. Lô hàng các bộ phận hệ thống tên lửa đầu tiên có thể sẽ được phía Nga chuyển giao cho Iran vào tháng 4/2020.

Tuy nhiên, tháng 5/2019, Tổng thống Putin được cho là đã từ chối yêu cầu của Iran về việc mua hệ thống phòng thủ tên lửa S-400 tiên tiến của Nga. Rõ ràng, Tổng thống Putin từ chối vì lo lắng căng thẳng gia tăng trong khu vực Vịnh Persia, nơi một số nhà lãnh đạo Arập cũng lo ngại về khả năng quân sự của Iran. Hơn nữa, bản thân Nga không muốn “trang bị vũ khí cho Iran đến tận chân răng”.

Tuy nhiên, cuộc tập trận hải quân Nga – Iran - Trung Quốc lần đầu tiên hồi tháng 12/2019 ở Vịnh Oman và Bắc Ấn Độ Dương đã phản ánh sự hợp tác ngày càng tăng với Iran. Bản thân Tehran cũng nhận thức được rằng, họ không thể xa lánh cả Nga và Trung Quốc nếu phải đối phó với các lệnh trừng phạt cũng như các áp lực khác của Mỹ. Do những căng thẳng hiện tại với Washington, Tehran cần sự hỗ trợ của hai cường quốc thế giới này để kiềm chế mọi hành động quân sự của Mỹ.

nga ngu ong dac loi trong cuoc khung hoang my iran
Không quốc gia phương Tây nào có mối quan hệ tốt với Iran như Nga. (Nguồn: Kremlin.ru)

Thứ ba, kể từ khi can thiệp quân sự thành công vào Syria, uy tín và ảnh hưởng của Nga ở Trung Đông đã tăng lên đáng kể. Các mối quan hệ tốt đẹp của Nga với Iran cũng không thể ngăn được Nga tăng cường quan hệ với Israel cũng như Saudi Arabia - cả hai nước này đều nghi ngờ Iran và cần Nga dùng ảnh hưởng để kiềm chế Tehran.

Tính toán khác của Tổng thống Putin

Mặc dù Nga có thể được hưởng lợi trong ngắn hạn từ cuộc xung đột Mỹ - Iran, nhưng họ không muốn bất kỳ cuộc chiến tranh hay hành động leo thang quân sự nào ở quá gần biên giới của mình bởi, thứ nhất, điều đó sẽ ảnh hưởng đến lợi ích an ninh dài hạn của Nga, nếu Iran và Mỹ tham chiến. Biên giới phía nam của Nga, nơi phần lớn người Hồi giáo sinh sống, có thể trở nên bất ổn nếu người Hồi giáo Iran dòng Shi'ite kêu gọi toàn bộ thế giới Hồi giáo dòng Sunni ở Trung Đông và các nơi khác nổi dậy chống Mỹ.

Thứ hai, nếu giá dầu tăng quá nhanh và quá cao do hậu quả của sự thù địch công khai giữa Mỹ và Iran, điều đó có thể dẫn đến nhiều khó khăn kinh tế hơn ở EU hoặc thậm chí là Trung Quốc, Nhật Bản và các cường quốc khác mà Nga có mối quan hệ kinh tế mạnh mẽ. Một EU hoặc Trung Quốc suy yếu có khả năng sẽ làm giảm các mối quan hệ kinh tế với Nga.

Cuối cùng, trọng tâm của Tổng thống Putin là năm 2024, khi nhiệm kỳ hiện tại của ông kết thúc. Ông nhận thức sâu sắc rằng, ông phải kích thích tăng trưởng kinh tế vượt mức 1% hiện tại để đáp ứng và thỏa mãn nhu cầu của người dân, từ đó mới đảm bảo được sự ủng hộ của họ đối với ông sau năm 2024. Một cuộc chiến tranh hoặc căng thẳng leo thang ở Trung Đông giữa Mỹ và Iran sẽ chỉ làm mất sự chú ý và tập trung của ông vào các vấn đề trong nước, không giúp ông khẳng định tương lai chính trị của mình sau năm 2024.

Tóm lại, cuộc xung đột kéo dài giữa Mỹ và Iran sẽ mang đến cho Nga cơ hội cải thiện quan hệ với phương Tây và cuối cùng dẫn đến bình thường hóa quan hệ với phương Tây. Đây là mục tiêu của Tổng thống Putin từ năm 2014. Ông dường như sắp đạt được điều đó.

nga ngu ong dac loi trong cuoc khung hoang my iran

Nhà báo đoạt giải Pulitzer: Mỹ đã “tự sát” khi đối đầu trực diện với Iran

TGVN. Nhận định trên trang mạng TruthDig, nhà báo kỳ cựu từng đoạt giải thưởng báo chí danh giá Pulitzer Chris Hedges cho rằng, vụ ...

nga ngu ong dac loi trong cuoc khung hoang my iran

Ngoại trưởng Mỹ: Tướng Soleimani âm mưu tấn công quy mô lớn nhằm vào các đại sứ quán Mỹ

TGVN. Ngày 10/1, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho biết, Tướng Iran Qasem Soleimani bị sát hại trong một cuộc tấn công bằng máy bay không ...

nga ngu ong dac loi trong cuoc khung hoang my iran

Nga tuyên bố chưa thấy Mỹ - Iran đã giảm leo thang

TGVN. Ngày 10/1, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Ryabkov tuyên bố, vẫn tồn tại mối đe dọa về một cuộc đối đầu giữa Iran ...

Chu Văn (theo Eurasia Review)

Đọc thêm

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp gỡ thanh niên 'Hành trình đỏ' Việt - Trung

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp gỡ thanh niên 'Hành trình đỏ' Việt - Trung

Sáng 20/11, tại tỉnh Vân Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu đã gặp gỡ thanh niên Việt Nam - Trung ...
Việt Nam - Trung Quốc thúc đẩy hợp tác chiến lược lĩnh vực truyền hình trong kỷ nguyên số

Việt Nam - Trung Quốc thúc đẩy hợp tác chiến lược lĩnh vực truyền hình trong kỷ nguyên số

VTV và SMG ký kết và khởi động hợp tác, hướng tới cùng phát triển trong kỷ nguyên số và trí tuệ nhân tạo.
Công bố Báo cáo quốc gia về nền tảng pháp quyền và phát triển kinh tế ở Việt Nam

Công bố Báo cáo quốc gia về nền tảng pháp quyền và phát triển kinh tế ở Việt Nam

Hội thảo giới thiệu ‘Báo cáo quốc gia về Việt Nam số 9: Nền tảng pháp quyền và Phát triển kinh tế ở Việt Nam’ được tổ chức ngày 18/11 ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm Tổng Lãnh sự quán và gặp gỡ kiều bào tại Côn Minh (Trung Quốc)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm Tổng Lãnh sự quán và gặp gỡ kiều bào tại Côn Minh (Trung Quốc)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân, Đoàn đại biểu gặp cán bộ, nhân viên Tổng Lãnh sự quán và cộng đồng người Việt tại tỉnh ...
PGS.TS. Chu Cẩm Thơ: Giá trị người thầy không chỉ nằm ở tri thức

PGS.TS. Chu Cẩm Thơ: Giá trị người thầy không chỉ nằm ở tri thức

Giữa những thay đổi không ngừng của giáo dục, khi tri thức ngày càng dễ tiếp cận nhờ Internet và trí tuệ nhân tạo (AI), vai trò của người thầy ...
Nghịch lý thời AI

Nghịch lý thời AI

Một nghịch lý mới của thời đại công nghệ, nơi ranh giới giữa sáng tạo thật và sản phẩm nhân tạo ngày càng khó nhận diện.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Đừng quên chúng con!' không chỉ là thông điệp mà còn là lời kêu cứu đầy ám ảnh của những đứa trẻ Palestine tại Dải Gaza tới cộng đồng quốc tế.
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tiến hành cuộc gặp thượng đỉnh ba bên đầu tiên.
Nga, Trung Quốc và Iran nêu điều kiện nối lại thanh sát hạt nhân

Nga, Trung Quốc và Iran nêu điều kiện nối lại thanh sát hạt nhân

Việc IAEA nối lại thanh sát hạt nhân chỉ có thể thực hiện khi các hành động thù địch nhằm vào Iran chấm dứt hoàn toàn và bảo đảm không tái diễn.
EU tính phương án cho Ukraine vay 45 tỷ Euro, Kiev trông chờ sớm được thông qua

EU tính phương án cho Ukraine vay 45 tỷ Euro, Kiev trông chờ sớm được thông qua

Ủy ban châu Âuđề xuất khoản vay trị giá 45 tỷ Euro dành cho Ukraine trong năm 2027, nhằm bù đắp phần lớn khoản thiếu hụt ngân sách dự kiến.
Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng một khuôn khổ quản trị toàn cầu bao trùm và có trách nhiệm.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Phiên bản di động