Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Tiến Dũng: Khát khao nâng tầm múa rối

VIỆT CƯỜNG – NGỌC MAI – THẢO TRANG
Trong sự nghiệp bảo tồn, phát triển và vươn tầm nghệ thuật múa rối, Nghệ sĩ Nhân dân (NSND) Nguyễn Tiến Dũng đã trải qua hành trình 26 năm với rất nhiều kỷ niệm.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Khát khao nâng tầm múa rối
NSND Nguyễn Tiến Dũng. (Ảnh: Việt Cường)

NSND Nguyễn Tiến Dũng là cái tên không xa lạ với những người có niềm yêu thích với nghệ thuật múa rối Việt Nam. Hiện nay, bên cạnh vai trò là Giám đốc của Nhà hát Múa rối Việt Nam, anh còn là nghệ sĩ múa rối tài ba, người thầy của nhiều diễn viên, nghệ sĩ trong ngành rối.

Kế thừa di sản gia đình

Sinh ra và lớn lên trong gia đình có truyền thống nghệ thuật, Nguyễn Tiến Dũng sớm tiếp xúc với các loại hình nghệ thuật sân khấu, đặc biệt là múa rối nước.

Lớn lên tại Khu tập thể Nhà hát, ký ức tuổi thơ của anh gắn liền với hình ảnh những con rối, các vở diễn dân gian, hòa cùng tiếng cười rộn ràng cùng đám bạn đồng trang lứa. Đó chính là hành trang đầu đời giúp anh hiểu và yêu thích nghệ thuật rối. Từ trải nghiệm thực tế, các động tác và kỹ năng điều khiển rối dần dần ngấm vào máu thịt.

Thế nhưng, sự nghiệp của NSND Nguyễn Tiến Dũng lại không bắt đầu bằng nghề múa rối. Anh đầu quân cho Nhà hát kịch quân đội với vai trò là nghệ sĩ kịch nói và đạt những thành tựu nhất định.

Cơ duyên đưa đẩy, chàng trai trẻ vẫn quay về với rối và trở thành diễn viên Nhà hát Múa rối Việt Nam năm 1998. Bằng sự yêu thích, cần cù với nghề rối, anh nhanh chóng chinh phục được loại hình nghệ thuật này.

Bên cạnh việc tự trau dồi và rèn luyện bản thân, yếu tố “con nhà nòi” là lợi thế giúp anh dễ dàng nắm bắt những kiến thức và kỹ năng về múa rối nước. Anh nhanh chóng tiếp cận và thành thạo các thể loại múa rối và có những phương pháp biểu diễn rất riêng.

Đến năm 2007, anh theo học chuyên ngành đạo diễn, từ một diễn viên múa rối, anh dần khẳng định mình trong vai trò đạo diễn, đưa sự sáng tạo độc đáo và sức sống mới vào bộ môn nghệ thuật truyền thống này.

Gìn giữ tinh hoa dân tộc

Trên hành trình bảo tồn loại hình nghệ thuật truyền thống này, NSND Nguyễn Tiến Dũng đã góp công sức đưa múa rối phủ sóng hầu hết dải đất hình chữ S, từ các thành phố lớn đến những nơi vùng sâu vùng xa.

Đặc biệt, Nhà hát Múa rối Việt Nam đã gìn giữ và phát huy 16 trò rối cổ tiêu biểu của các làng nghề truyền thống. Đồng thời, các nghệ sĩ còn sáng tạo, cải tiến những trò diễn này với kỹ thuật cao hơn, phù hợp thị hiếu của khán giả hiện đại mà vẫn giữ được bản sắc dân tộc. Nhờ vậy, nghệ thuật múa rối nước ngày càng phát triển bền vững, trở thành niềm tự hào của văn hóa Việt Nam.

Bên cạnh những thuận lợi, Nhà hát đối mặt với rất nhiều thách thức từ kinh phí hoạt động, điều kiện biểu diễn... đến xu thế lớp trẻ hiện nay ít quan tâm đến nghệ thuật truyền thống.

Nhớ lại giai đoạn khó khăn dịch Covid-19, NSND Nguyễn Tiến Dũng cho biết: “Trong hai năm, Nhà hát phải đóng băng toàn bộ mọi hoạt động biểu diễn, luyện tập và gần như sự tồn tại, con đường phát triển như bị chững lại. Câu hỏi đặt ra với các đồng nghiệp và giám đốc như tôi là không biết sau này sẽ thế nào, sẽ hồi lại thế nào? Tuy nhiên, vượt qua giai đoạn đó rồi, các nghệ sĩ Nhà hát lại vẫn tiếp tục ra sản phẩm mới, trau dồi kỹ năng và không ngừng nỗ lực, tiếp tục sáng tạo để giữ gìn nghệ thuật dân tộc”.

Có thể thấy, 26 năm chặng hành trình đồng hành cùng nghệ thuật múa rối của NSND Nguyễn Tiến Dũng tựa như một vở diễn với đầy đủ cung bậc “hỉ, nộ, ái, ố”. Trên con đường ấy, anh đã trải qua vô vàn thách thức, song với tình yêu và hoài bão đặt trọn vào từng con rối, anh vẫn vững lòng trong hành trình bảo tồn nghệ thuật truyền thống Việt Nam.

Khát khao nâng tầm múa rối
Một số chuyến lưu diễn nước ngoài của NSND Nguyễn Tiến Dũng cùng Nhà hát Múa rối Việt Nam. (Ảnh: NVCC)

Hoài bão đưa múa rối vươn tầm quốc tế

Múa rối nước vẫn luôn là độc nhất vô nhị bởi lẽ nó xuất phát từ đời sống lao động hàng ngày và đã được nâng tầm lên trở thành loại hình sân khấu biểu diễn nghệ thuật độc đáo của Việt Nam. Đó cũng là niềm tự hào đối với các nghệ sĩ khi đem chuông đi đánh nước người, đưa bản sắc dân tộc ra quốc tế.

NSND Nguyễn Tiến Dũng chia sẻ: “Khi sang các nước, từ không khí, đến cách mọi người đón nhận, bày tỏ sự hâm mộ sau mỗi buổi biểu diễn… thật sự rất tuyệt vời”.

Anh cho biết Nhà hát Múa rối nước Việt Nam đã đặt chân đến hơn 70 đất nước và vùng lãnh thổ, tổ chức hàng trăm buổi biểu diễn ở nước ngoài và thu hút hàng nghìn khán giả mỗi đêm diễn.

Mặt khác, du khách nước ngoài mỗi khi đến Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng đều tìm cách để tận mắt chiêm ngưỡng, thưởng thức nét nghệ thuật biểu diễn đậm chất hồn Việt ấy.

Khi được hỏi về kỷ niệm đáng nhớ khi lưu diễn ở nước ngoài, NSND Nguyễn Tiến Dũng chia sẻ: “Đáng nhớ nhất có hai lần ở Croatia và Pháp. Khi dở đồ biểu diễn ra để dựng thì chúng tôi phát hiện bị thất lạc bể nước. Múa rối nước mà không có bể nước thì diễn thế nào?

Ngay trong đêm, toàn thể Ban tổ chức đã phải họp bàn và tìm ra phương án để bắt buộc tìm ra bể nước, và ngay trong đêm đó, các anh em đã dùng kiếm sắt, kiếm gỗ… hay bất kể vật dụng gì sử dụng được để kết lại. Đến hôm sau, chúng tôi tạo được một bể nước đúng tiêu chuẩn để cho nghệ sĩ biểu diễn, không ảnh hưởng đến tiến độ của chương trình nghệ thuật”.

Những năm trở lại đây, múa rối nước rơi vào giai đoạn bão hòa. NSND Nguyễn Tiến Dũng cho rằng: “Một món ăn dù ngon đến mấy mà mình ăn nhiều lần, ăn mãi thì cũng chán… Vậy nên cần phải nấu lại món ăn này theo một phương thức mới cho phù hợp hơn với thị hiếu công chúng quốc tế”.

Theo anh, để tạo được diện mạo hoàn mỹ hơn cho nghệ thuật múa rối nước Việt Nam trong bối cảnh hội nhập toàn cầu hiện nay, yêu cầu đặt ra với những người làm nghề là cần phải thổi làn gió đương đại vào nghệ thuật múa rối; phải biến ảo hơn về kỹ thuật điều khiển, biểu diễn; phải công phu hơn về khai thác tạo hình, giải phẫu bộ máy con rối và phải tinh tế, nhạy cảm hơn trong cách truyền tải âm nhạc dân tộc.

Quá trình ấy chắc chắn còn là hành trình dài phía trước với những nghệ sĩ múa rối nước như NSND Nguyễn Tiến Dũng. Họ cần lắm những bạn trẻ có đam mê, hoài bão với nghệ thuật truyền thống nói chung và múa rối nói riêng, để trở thành những lực lượng kế cận, tiếp tục đưa múa rối Việt Nam vươn xa hơn ra quốc tế.

Thủ tướng Phạm Minh Chính tặng tò he, rối nước cho bạn bè Brazil

Thủ tướng Phạm Minh Chính tặng tò he, rối nước cho bạn bè Brazil

Chiều 17/11 theo giờ địa phương, tại Rio de Janeiro, Brazil, Thủ tướng Phạm Minh Chính và Phu nhân đã dự Ngày Việt Nam tại ...

Múa rối nước mang đến cho khán giả những trải nghiệm văn hóa độc đáo, khó quên

Múa rối nước mang đến cho khán giả những trải nghiệm văn hóa độc đáo, khó quên

Nghệ thuật múa rối nước Việt Nam là một di sản văn hóa truyền thống độc đáo, đã và đang được gìn giữ, đồng thời ...

Rối nước thu hút khách quốc tế tại Lễ hội mùa Hè Nhật Bản tại Hà Nội

Rối nước thu hút khách quốc tế tại Lễ hội mùa Hè Nhật Bản tại Hà Nội

Lễ hội mùa Hè Nhật Bản tại Hà Nội diễn ra từ 4-17/7 với nhiều hoạt động hấp dẫn như trải nghiệm trò chơi truyền ...

Khát vọng viết sử bằng rối nước

Khát vọng viết sử bằng rối nước

Ghi chép lịch sử bằng các loại hình văn hóa vật thể hay phi vật thể thì đã có, nhưng viết sử bằng nghệ thuật ...

Thời báo Hoàn Cầu ca ngợi nét đẹp văn hóa Việt Nam qua múa rối nước

Thời báo Hoàn Cầu ca ngợi nét đẹp văn hóa Việt Nam qua múa rối nước

Thời báo Hoàn Cầu của Trung Quốc đã ca ngợi nét đẹp văn hóa của Việt Nam thông qua múa rối nước đã được lưu ...

Đọc thêm

Đón Tổng thống Cộng hòa Azerbaijan Ilham Aliyev thăm chính thức Việt Nam

Đón Tổng thống Cộng hòa Azerbaijan Ilham Aliyev thăm chính thức Việt Nam

Tổng thống CH Azerbaijan Ilham Aliyev và Phu nhân bắt đầu thăm Việt Nam theo lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân.
Viết tiếp hành trình gieo yêu thương, giữ nhịp học nơi biên cương Tổ quốc

Viết tiếp hành trình gieo yêu thương, giữ nhịp học nơi biên cương Tổ quốc

Giữa núi rừng nơi cực Tây Tổ quốc, Trường PTNT Tiểu học và THCS Sín Thầu được xây mới khang trang, tạo thêm nhiều điều kiện thuận lợi hơn cho ...
MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

Với giá trị thương hiệu tăng trưởng 152% trong giai đoạn 2023-2026, MB là đại diện duy nhất ngành Ngân hàng Việt Nam và đứng thứ 8 trong danh sách ...
Nhận định U17 Việt Nam vs U17 Bỉ: Khó khăn nhưng sẵn sàng tạo bất ngờ

Nhận định U17 Việt Nam vs U17 Bỉ: Khó khăn nhưng sẵn sàng tạo bất ngờ

U17 Việt Nam quyết tạo nên bất ngờ trước đối thủ mạnh U17 Bỉ trong trận ra quân FIFA U17 World Cup 2026, lúc 20h ngày 20/11.
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 20/11/2026, Lịch vạn niên ngày 20 tháng 11 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 20/11/2026, Lịch vạn niên ngày 20 tháng 11 năm 2026

Lịch âm 20/11. Lịch âm 20/11/2026? Âm lịch hôm nay 20/11. Lịch vạn niên 20/11/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 20/11/2026: Nhân Mã tình cảm ngọt ngào

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 20/11/2026: Nhân Mã tình cảm ngọt ngào

Tử vi hôm nay 20/11/2026 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Khám phá sắc màu văn hóa và du lịch của vùng đất quê hương Khổng Tử

Khám phá sắc màu văn hóa và du lịch của vùng đất quê hương Khổng Tử

Chiều 18/11, Trung tâm Văn hóa Trung Quốc tại Hà Nội cùng Sở Văn hóa và Du lịch tỉnh Sơn Đông tổ chức chương trình giới thiệu văn hóa và du lịch tỉnh Sơn Đông.
Khám phá sự kỳ diệu của Việt Nam cùng Marriott International

Khám phá sự kỳ diệu của Việt Nam cùng Marriott International

Từ Thủ đô Hà Nội bên hồ thơ mộng đến những bãi biển ngập nắng của Phú Quốc, Việt Nam là vùng đất hội tụ những sắc thái tương phản đầy cuốn hút, nơi những ...
Công bố Travel Awards 2026, tìm kiếm những đại diện tiêu biểu tạo nên diện mạo mới cho du lịch Việt Nam

Công bố Travel Awards 2026, tìm kiếm những đại diện tiêu biểu tạo nên diện mạo mới cho du lịch Việt Nam

Chiều 17/11, Báo VnExpress và Công ty CP Dịch vụ trực tuyến FPT (FPT Online) chính thức công bố Giải thưởng Du lịch - Travel Awards 2026.
Giữ chân du khách bằng bản sắc riêng

Giữ chân du khách bằng bản sắc riêng

Để du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn cũng cần những mô hình nhỏ đủ sức giữ chân du khách bằng bản sắc riêng để níu chân du khách.
Cần Thơ sôi động chuỗi sự kiện văn hóa, du lịch những tháng cuối năm

Cần Thơ sôi động chuỗi sự kiện văn hóa, du lịch những tháng cuối năm

TP. Cần Thơ đang chuẩn bị chuỗi hoạt động quy mô lớn trong những tháng cuối năm 2026.
Lý do Đà Nẵng là điểm đến hấp dẫn dịp Giáng sinh và năm mới

Lý do Đà Nẵng là điểm đến hấp dẫn dịp Giáng sinh và năm mới

Tạp chí du lịch quốc tế Lonely Planet xếp Đà Nẵng ở vị trí thứ 4 trong danh sách 10 điểm đến đáng trải nghiệm nhất từ Giáng sinh đến đêm giao thừa.
HANIFF VIII quy tụ 11 thành viên Ban Giám khảo trong nước và quốc tế

HANIFF VIII quy tụ 11 thành viên Ban Giám khảo trong nước và quốc tế

Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII (HANIFF VIII) quy tụ 11 chuyên gia, nhà làm phim và nghệ sĩ điện ảnh Việt Nam, quốc tế tham gia các Ban Giám khảo.
Trải nghiệm văn hoá Việt Nam tại Cairo

Trải nghiệm văn hoá Việt Nam tại Cairo

Đại sứ quán Việt Nam tại Ai Cập đã trang trọng tổ chức "Ngày văn hóa Việt Nam tại Cairo", hướng tới kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11/2026).
Đưa văn hóa Việt đến với người dân Perth

Đưa văn hóa Việt đến với người dân Perth

Gần 4.000 lượt người đã đến quảng trường Forrest Place, trung tâm thành phố Perth để tham dự Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 – “Sắc màu quê hương”.
Chuyên gia Israel bật mí cách xây dựng sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên số

Chuyên gia Israel bật mí cách xây dựng sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên số

Israel từ một quốc gia nhỏ đã xây dựng vị thế hàng đầu về an ninh mạng nhờ sự kết nối giữa chính sách, doanh nghiệp, giáo dục và đổi mới sáng tạo.
Miền đất hứa của điện ảnh Việt

Miền đất hứa của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là một vùng trung gian giống như miền đất hứa chưa được khai thác đầy đủ...
Cơ hội đưa tranh của tài năng trẻ Việt Nam đến triển lãm tại Paris, Pháp

Cơ hội đưa tranh của tài năng trẻ Việt Nam đến triển lãm tại Paris, Pháp

Cuộc thi Vẽ tranh quốc tế Triển lãm Bảo tàng Louvre Pháp IAP lần thứ 4 mở ra cơ hội cho các tài năng hội họa trẻ Việt Nam vươn ra quốc tế.
Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Sáng 13/11, chương trình giao lưu hợp xướng dân ca Trung Quốc tại Hà Nội mang đến những tiết mục đặc sắc, góp phần kết nối văn hóa Việt-Trung.
Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Ma nhai trên núi Non Nước (Ninh Bình) và Văn bia Phố Hiến (Hưng Yên) được ghi danh vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Nhà văn hóa Lê Hồng Dương đã có nhiều đóng góp nổi bật trong xây dựng nền tảng văn hóa địa phương, đặc biệt là xứ Kinh Bắc.
Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) phối hợp với Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức khai mạc triển lãm ảnh.
Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 khép lại ngày 8/11, thu hút hàng vạn vận động viên trong nước và quốc tế.
Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Giải chạy Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 diễn ra từ ngày 6-8/11, dự kiến thu hút hàng chục nghìn vận động viên trong nước và quốc tế.
Phiên bản di động