Nghệ sĩ rối nước: Khổ luyện để giữ lửa nghệ thuật

Ánh đèn sân khấu rực rỡ, tiếng vỗ tay cuồng nhiệt từ khán giả – đó là những gì công chúng nhìn thấy sau mỗi buổi biểu diễn của các nghệ sĩ Nhà hát Múa rối Việt Nam. Thế nhưng, ít ai biết rằng, phía sau những khoảnh khắc vinh quang ấy là cả một hành trình dài đầy gian nan, cùng sự hy sinh thầm lặng để gìn giữ và phát huy nghệ thuật truyền thống của dân tộc.

Khát vọng viết sử bằng rối nước Quảng bá nghệ thuật múa rối nước tại Hàn Quốc Lễ hội văn hóa Việt Nam-Warsaw 2022: Mang nghệ thuật múa rối nước đến bạn bè Ba Lan

Nghệ sĩ rối nước: Khổ luyện để giữ lửa nghệ thuật

Một cảnh trong chương trình "Khúc đồng dao" được dàn dựng và biểu diễn bởi các nghệ sĩ thuộc Nhà hát Múa rối Việt Nam. (Ảnh: Hồng Hạnh)

Nghệ thuật trong gian khó

Múa rối là một loại hình nghệ thuật dân gian lâu đời của Việt Nam, đòi hỏi không chỉ tài năng mà còn cả sự kiên trì, đam mê và hy sinh. Dưới ánh đèn sân khấu, các nghệ sĩ múa rối như hòa mình vào từng chuyển động của con rối. Thế nhưng, ít ai biết rằng, đằng sau những giây phút thăng hoa ấy là những ngày tháng luyện tập đầy gian khổ.

Thời gian họ dành cho nghệ thuật không chỉ gói gọn trong những giờ biểu diễn mà còn là vô số buổi tập miệt mài, thậm chí diễn ra trong điều kiện khắc nghiệt. Để thuần thục một động tác, họ có thể phải lặp đi lặp lại nhiều lần, chịu đựng những cơn đau nhức, sưng tấy hay cơ bắp căng cứng sau mỗi buổi tập kéo dài. Mỗi cử động, dù nhỏ nhất, cũng phải đạt độ chính xác tuyệt đối, phối hợp nhịp nhàng để tạo nên sự liền mạch và hoàn hảo cho vở diễn.

Tin liên quan
Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Tiến Dũng: Khát khao nâng tầm múa rối

Đối với các nghệ sĩ múa rối nước, việc tập luyện và biểu diễn liên tục trong môi trường nước khiến những khó khăn và thử thách càng trở nên khắc nghiệt hơn. Đặc biệt vào mùa Đông, họ phải ngâm mình dưới làn nước lạnh, dù có lớp quần áo bảo hộ nhưng cái rét vẫn thấm sâu vào da thịt, lạnh buốt đến thấu xương. Chính vì vậy, hầu hết các nghệ sĩ múa rối nước đều gặp các vấn đề về xương khớp, hô hấp và nhiều bệnh nghề nghiệp khác.

Giữa tiết trời lạnh giá, hình ảnh những nghệ sĩ Nhà hát Múa rối Việt Nam lội nước biểu diễn khiến nhiều khán giả không khỏi xúc động.

Lần đầu tiên đưa con đến xem chương trình Khúc đồng dao tại Nhà hát, chị Nguyễn Lan Anh ở Cầu Giấy, Hà Nội bày tỏ: “Tôi thực sự cảm phục các nghệ sĩ Nhà hát Múa rối Việt Nam. Dù trời lạnh, các nghệ sĩ vẫn biểu diễn nhiệt tình, cười đùa với khán giả. Nhìn họ ngâm mình dưới nước biểu diễn cả tiếng đồng hồ, tôi thật sự rất cảm động vì sự hy sinh dành cho nghệ thuật”.

Chia sẻ về những khó khăn, vất vả mà các nghệ sĩ múa rối phải đối mặt, NSND Nguyễn Tiến Dũng - Giám đốc Nhà hát Múa rối Việt Nam cho biết, múa rối nước là một loại hình nghệ thuật đặc thù, gắn liền với nước. Khi trời mưa, lạnh công việc của các nghệ sĩ càng vất vả hơn.

Tiết mục “Đánh cáo bắt vịt” của Nhà hát Múa rối Việt Nam được các bạn nhỏ rất yêu thích. (Ảnh: Hồng Hạnh)

Họ phải lội nước, ngâm mình trong cái lạnh hàng giờ liền. Nhưng khó khăn đến đâu, những người nghệ sĩ vẫn không từ bỏ đam mê, dù tay chân lạnh cóng, dù quần áo ướt sũng, họ vẫn nở nụ cười, vẫn dành trọn tâm huyết cho từng động tác, từng cử chỉ của những chú rối. Bởi họ hiểu rằng, mỗi buổi biểu diễn là một cơ hội để quảng bá văn hóa Việt Nam đến với khán giả trong và ngoài nước.

“Tôi rất tự hào về các nghệ sĩ của Nhà hát Múa rối Việt Nam. Họ không chỉ có tài năng mà còn có tấm lòng yêu nghề, yêu khán giả. Trong mọi điều kiện thời tiết, họ luôn nỗ lực hết mình để mang lại những tiết mục tốt nhất dành tặng khán giả”, NSND Nguyễn Tiến Dũng chia sẻ.

Tình yêu dành cho nghệ thuật truyền thống

Trong bối cảnh nghệ thuật truyền thống chịu sự cạnh tranh gay gắt từ nhiều loại hình giải trí hiện đại, các nghệ sĩ Nhà hát Múa rối Việt Nam vẫn kiên trì giữ lửa nghề, mang múa rối đến gần hơn với khán giả trong nước và quốc tế. Họ không ngừng sáng tạo, đổi mới kịch bản, cách thể hiện để phù hợp với xu hướng thời đại, nhưng vẫn giữ được hồn cốt của nghệ thuật múa rối dân gian.

Nhiều năm qua, Nhà hát thường xuyên tổ chức các buổi biểu diễn phục vụ thiếu nhi, tham gia các liên hoan nghệ thuật quốc tế và giao lưu văn hóa với các nước trên thế giới. Đặc biệt, Nhà hát Múa rối Việt Nam, đã đưa múa rối nước - Tinh hoa Di sản văn hóa phi vật thể của Việt Nam đến 70 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.

Các nghệ sĩ Nhà hát Múa rối Việt Nam miệt mài tập luyện bất kể thời tiết. (Ảnh: Hồng Hạnh)

Dù phải chịu nhiều vất vả, gian khổ, nhưng khi được đứng trên sân khấu, trong ánh đèn rực rỡ, họ cảm nhận được giá trị của những tháng ngày hy sinh đó. Mỗi lần đứng trước khán giả, họ không chỉ thể hiện tài năng mà còn là niềm tự hào về nghề nghiệp, về những giá trị truyền thống được gìn giữ qua bao thế hệ. Có lẽ, niềm vui lớn nhất của các nghệ sĩ Nhà hát Múa rối Việt Nam là khi thấy khán giả, đặc biệt là trẻ em, cười và vỗ tay cổ vũ.

Dẫu còn nhiều gian nan, nhưng với lòng yêu nghề và tinh thần cống hiến, những nghệ sĩ Nhà hát Múa rối Việt Nam vẫn ngày đêm miệt mài lao động, để mang đến cho khán giả những câu chuyện đầy màu sắc, giàu ý nghĩa. Họ không chỉ giúp nghệ thuật múa rối tiếp tục lan tỏa mà còn góp phần gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc.