 |
| Hành trình toàn cầu của Viettel cho thấy ngoại giao kinh tế và năng lực doanh nghiệp không phải hai quá trình tách rời. |
Ở chiều ngược lại, mỗi dự án thành công của doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài cũng góp phần làm cho quan hệ giữa Việt Nam với các quốc gia đối tác trở nên gần gũi, thực chất và bền chặt hơn.
Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng đặt ra một yêu cầu mới: Đối ngoại không chỉ bảo vệ môi trường hòa bình, ổn định mà còn phải chủ động kiến tạo năng lực và không gian phát triển cho đất nước; chuyển từ tiếp cận cơ hội sang kết nối nguồn lực chiến lược, từ tham gia thị trường sang góp phần kiến tạo thị trường.
Đó cũng là tinh thần xuyên suốt của Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 với chủ đề “Phát huy vai trò tiên phong, thực hiện nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của Đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới”.
Trong bối cảnh cạnh tranh kinh tế, công nghệ ngày càng gay gắt, thành công của công tác đối ngoại cần được đo bằng khả năng chuyển hóa vị thế chính trị và quan hệ quốc tế thành thị trường, công nghệ, nguồn vốn, tri thức và những động lực tăng trưởng cụ thể cho đất nước, người dân và doanh nghiệp.
Những cuộc dấn thân chinh phục thế giới
Qua hai thập kỷ mang chuông đi đánh xứ người, hành trình của Viettel không trải đầy hoa hồng mà là những cuộc dấn thân vào các thị trường khó khăn nhất. Để sinh tồn và chiến thắng, những người lính Viettel thấu hiểu và “doanh nghiệp hóa” trường phái ngoại giao “cây tre Việt Nam” với đặc trưng: Gốc vững, thân chắc, cành uyển chuyển. Sự vận dụng này không chỉ là khẩu hiệu mà được đo lường bằng những con số kỷ lục trên phạm vi toàn cầu.
“Gốc vững” của Viettel trên đất khách chính là lòng kiên định và trách nhiệm bám trụ cùng nhân dân sở tại trong những thời khắc sinh tử. Tại Haiti năm 2010, thảm họa động đất đã phá hủy 80% hạ tầng quốc gia. Trong khi nhiều nhà đầu tư quốc tế tháo chạy, đội ngũ Viettel với thương hiệu Natcom vẫn quyết tâm ở lại, tái thiết hệ thống viễn thông từ đống đổ nát. Đến nay, Natcom đã vươn lên vị trí số 1 thị phần với hơn 54%, sở hữu 1.800 trạm BTS và 6.000 km cáp quang lớn nhất khu vực Caribbean.
Sự kiên cường ấy tiếp tục được tái hiện tại Burundi hay Myanmar, nơi Viettel duy trì sự hiện diện bền bỉ ngay giữa những giai đoạn bất ổn chính trị.
Sự vững chãi ấy được nâng đỡ bởi một “thân chắc” - nền tảng hạ tầng mạnh mẽ. Kiên định chiến lược “hạ tầng đi trước, kinh doanh theo sau”, Viettel đã xây dựng một hệ thống khổng lồ với 45.000 trạm phát sóng và 220.000 km cáp quang tại 10 thị trường quốc tế. Sóng Viettel len lỏi từ vùng đầm phá Biển Hồ Campuchia, vươn tới rừng rậm Amazon xa xôi ở Peru, cho đến những bản làng hẻo lánh ở châu Phi.
Sự “uyển chuyển” được thể hiện qua chiến lược bản địa hóa sâu sắc với các tên gọi mang đậm hồn cốt địa phương, cùng sự thích ứng sắc bén. Nhờ vậy, từ một “tân binh”, Viettel vươn lên giữ vị trí số 1 về thị phần tại 7/10 thị trường quốc tế. Dòng tiền chuyển về nước xấp xỉ 400 triệu USD/năm.
Điểm tựa phía sau những bước chân kiên cường
Để có những thành công từ các thị trường nước ngoài ấy, đó không chỉ là nỗ lực của Viettel, mà phía sau đó là Tổ quốc, là niềm tin của lãnh đạo Đảng, Nhà nước đối với Tập đoàn. Sự tham gia điều hành kịp thời từ Chính phủ đã tiếp thêm sức mạnh để Viettel đi xa hơn, là niềm tự hào của Việt Nam trên bản đồ quốc tế.
Tại Peru, trong chuyến thăm chính thức và tham dự Tuần lễ Cấp cao APEC tháng 11/2024, Nguyên Chủ tịch nước Lương Cường đã đến thăm Công ty Viettel Peru, mang thương hiệu Bitel. Nguyên Chủ tịch nước nhấn mạnh Bitel không chỉ có nhiệm vụ kinh doanh mà còn phải trở thành “cầu nối” trong quan hệ Việt Nam-Peru; mỗi cán bộ, nhân viên Việt Nam tại đây cần ý thức mình là một “đại sứ” góp phần khắc sâu hình ảnh một Việt Nam thân thiện, kiên cường, sáng tạo và đáng tin cậy.
Thông điệp đó vừa là sự động viên, vừa là một định hướng quan trọng đối với doanh nghiệp: Thành công ở nước ngoài không thể chỉ được đo bằng doanh thu hay thị phần, mà còn bằng mức độ doanh nghiệp góp phần xây dựng lòng tin và quan hệ giữa hai quốc gia. Trong cùng thời điểm, Bitel trở thành nhà mạng đầu tiên triển khai 5G trên quy mô lớn tại Peru, cho thấy một doanh nghiệp Việt Nam không chỉ tham gia thị trường mà có thể mang công nghệ mới và năng lực triển khai của Việt Nam tới một quốc gia Mỹ Latinh.
Tại Burundi, Đại sứ quán Việt Nam tại Tanzania kiêm nhiệm Burundi đã đồng hành với Lumitel trong việc kết nối với các bộ, ngành và chính quyền sở tại, thúc đẩy trao đổi đoàn và hỗ trợ doanh nghiệp triển khai các dự án viễn thông, chuyển đổi số. Sau hơn mười năm hoạt động, Lumitel trở thành doanh nghiệp viễn thông chủ lực của Burundi, mở rộng vùng phủ tới khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa và năm 2025 trở thành nhà mạng đầu tiên khai trương 5G tại nước này.
Đại sứ quán đánh giá sự phối hợp giữa cơ quan đại diện và doanh nghiệp đã góp phần lan tỏa hình ảnh Việt Nam là một đối tác tin cậy, có trách nhiệm và đồng hành cùng phát triển. Đây chính là giá trị sâu xa của ngoại giao kinh tế: Không chỉ giúp doanh nghiệp tồn tại và phát triển, mà còn chuyển thành quả kinh doanh thành tài sản quan hệ của đất nước.
Tại Haiti, trong các cuộc trao đổi song phương, hai nước từng thống nhất tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện để liên doanh Natcom giữa Viettel và đối tác Haiti hoạt động an toàn, hiệu quả, đóng góp vào ổn định và phát triển của nước sở tại. Trước đó, lãnh đạo Haiti cũng coi Natcom là biểu tượng của hợp tác kinh tế hiệu quả giữa hai quốc gia.
Điều này có ý nghĩa đặc biệt bởi Viettel quyết định tiếp tục thực hiện cam kết đầu tư ngay sau trận động đất thảm khốc năm 2010, khi phần lớn hạ tầng của Haiti bị tàn phá. Việc tái thiết mạng lưới viễn thông không chỉ là một quyết định kinh doanh, mà còn thể hiện tinh thần chia sẻ khó khăn và trách nhiệm với người dân sở tại. Hơn một thập kỷ sau, Natcom đã vươn lên vị trí dẫn đầu thị trường Haiti, cho thấy lòng tin được xây dựng trong những thời điểm khó khăn có thể trở thành nền tảng của một quan hệ hợp tác lâu dài.
 |
| Metfone là thương hiệu mạng viễn thông của Tập đoàn Viettel tại Campuchia. |
Tại Campuchia, sự đồng hành của Đại sứ quán Việt Nam tiếp tục mở rộng sang những lĩnh vực mới. Tháng 3/2026, Đại sứ Việt Nam tại Campuchia chứng kiến Metfone và Air Cambodia ký kết hợp tác phát triển hạ tầng logistics trên nền tảng kết hợp giữa viễn thông, công nghệ và vận tải hàng không. Đây là một ví dụ cho thấy vai trò của cơ quan đại diện không dừng lại ở hỗ trợ một doanh nghiệp riêng lẻ, mà có thể thúc đẩy liên kết giữa các doanh nghiệp, hình thành những chuỗi giá trị mới của Việt Nam tại nước ngoài.
Metfone cũng phối hợp thường xuyên với Đại sứ quán và các tổ chức cộng đồng để hỗ trợ người Việt Nam, người gốc Việt có hoàn cảnh khó khăn tại Campuchia. Những hoạt động như vậy bổ sung khía cạnh nhân văn cho quan hệ kinh tế, giúp doanh nghiệp trở thành cầu nối giữa cộng đồng, chính quyền và nhân dân hai nước.
Gần đây hơn, việc Viettel khai trương Văn phòng đại diện tại UAE với sự tham dự của Đại sứ Việt Nam và ký kết các thỏa thuận với những tập đoàn công nghệ quốc tế cho thấy một giai đoạn phát triển mới. Hành trình ra nước ngoài của doanh nghiệp Việt Nam đang chuyển từ cung cấp dịch vụ viễn thông sang hợp tác nghiên cứu, sản xuất công nghệ cao, 5G, bán dẫn, an ninh mạng, trí tuệ nhân tạo và các sản phẩm lưỡng dụng.
Biên bản ghi nhớ giữa Viettel và Tập đoàn EDGE tại Dubai Airshow 2025 mở ra khả năng hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và sản xuất một số linh kiện, mô-đun tại Việt Nam để phục vụ UAE và các thị trường khác. Đây không chỉ là một hợp đồng giữa hai doanh nghiệp mà còn có thể trở thành một cấu phần của quan hệ kinh tế, công nghệ và công nghiệp giữa hai quốc gia.
Cộng hưởng sức mạnh quốc gia
Bước vào giai đoạn mới, kỳ vọng của Viettel đối với công tác ngoại giao kinh tế không chỉ là tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp mở cửa thị trường, mà là hình thành một cơ chế phối hợp sâu hơn để cùng kiến tạo năng lực cạnh tranh quốc gia.
Trước hết, Viettel đề xuất cần xây dựng cơ chế “One Vietnam” tại từng quốc gia, trong đó cơ quan đại diện, các bộ, ngành, hiệp hội và doanh nghiệp lớn chia sẻ thông tin, nguồn lực và kế hoạch hành động. Cơ quan đại diện có thể đóng vai trò điều phối, nhận diện những lĩnh vực Việt Nam có lợi thế, lựa chọn các dự án mũi nhọn và kết nối các doanh nghiệp cùng tham gia thay vì mỗi đơn vị tự tìm đường riêng lẻ.
Những doanh nghiệp đã có hạ tầng, nhân lực và uy tín tại thị trường như Viettel có thể trở thành hạt nhân hỗ trợ các doanh nghiệp công nghệ, tài chính, logistics, thương mại điện tử và nội dung số của Việt Nam tiếp cận khách hàng, đối tác và hệ thống phân phối sở tại. Khi đi cùng nhau trong một hệ sinh thái, doanh nghiệp Việt có thể giảm chi phí, chia sẻ rủi ro và tạo ra sức cạnh tranh lớn hơn.
Thứ hai, cần nâng cao năng lực dự báo và cảnh báo sớm đối với các thay đổi về chính sách đầu tư, dữ liệu, thuế, tần số, an ninh mạng, tiêu chuẩn công nghệ và cạnh tranh chiến lược. Với những lĩnh vực có tính nhạy cảm cao như viễn thông, hạ tầng số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và công nghiệp công nghệ cao, một thay đổi chính sách có thể ảnh hưởng trực tiếp tới hàng chục năm đầu tư của doanh nghiệp.
Thứ ba, ngoại giao kinh tế cần tiếp tục chuyển từ xúc tiến cơ hội sang kiểm chứng đo lường kết quả, đeo bám, đôn đốc thực thi. Sau mỗi chuyến thăm cấp cao hoặc thỏa thuận hợp tác, cần xác định rõ dự án, đầu mối, tiến độ và cơ chế tháo gỡ vướng mắc. Giá trị của một văn kiện không chỉ nằm ở lễ ký kết, mà ở số dự án được triển khai, công nghệ được chuyển giao và giá trị thực tế tạo ra.
 |
| Đại sứ quán Việt Nam tại Tanzania đã phối hợp với Công ty Viettel Tanzania, Halotel tổ chức chương trình từ thiện tại Làng trẻ tình thương Human Dreams Childrens Village, Dar es Salaam, Tanzania. |
Thứ tư, cần đưa ngoại giao khoa học - công nghệ và ngoại giao số trở thành một trụ cột ngày càng rõ nét trong hoạt động đối ngoại. Các giải pháp “Made in Vietnam”, từ thiết bị viễn thông, nền tảng chính phủ số, an ninh mạng đến AI và bán dẫn, cần được giới thiệu có hệ thống trong các chuyến thăm cấp cao, diễn đàn đa phương và hoạt động của cơ quan đại diện. Mỗi đại sứ quán có thể trở thành một điểm giới thiệu năng lực công nghệ Việt Nam và kết nối nhu cầu của nước sở tại với doanh nghiệp trong nước.
Cuối cùng, song song với việc mở rộng thị trường, ngành Ngoại giao cần tiếp tục thúc đẩy hoàn thiện những “tấm khiên” pháp lý cho doanh nghiệp thông qua các hiệp định bảo hộ đầu tư, tránh đánh thuế hai lần, hợp tác số, công nhận tiêu chuẩn và cơ chế bảo vệ lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư Việt Nam.
Phương châm “Kiến tạo - Kết nối - Kiểm chứng” mà ngành Ngoại giao đặt ra cho năm 2026 cũng chính là điều cộng đồng doanh nghiệp mong đợi: Kiến tạo những không gian phát triển mới; kết nối các nguồn lực chiến lược; và kiểm chứng thành công bằng những dự án, công nghệ, thị trường cùng các giá trị cụ thể mang lại cho đất nước.
Hành trình toàn cầu của Viettel cho thấy ngoại giao kinh tế và năng lực doanh nghiệp không phải hai quá trình tách rời. Ngoại giao tạo ra không gian, lòng tin và những điều kiện cần thiết để doanh nghiệp Việt Nam vươn ra thế giới. Doanh nghiệp, bằng kết quả kinh doanh, trách nhiệm xã hội và sự hiện diện bền vững, lại góp phần làm cho uy tín và quan hệ đối ngoại của Việt Nam trở nên cụ thể, gần gũi và có sức sống hơn.
Trong kỷ nguyên mới, khi sức mạnh quốc gia ngày càng được định hình bởi năng lực công nghệ, khả năng kết nối và mức độ tham gia vào các chuỗi giá trị toàn cầu, sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành Ngoại giao và cộng đồng doanh nghiệp sẽ là một trong những động lực quan trọng để Việt Nam không chỉ hội nhập với thế giới, mà còn chủ động đóng góp, kiến tạo và khẳng định vị trí của mình trên trường quốc tế.
| Từ UNESCO đến Việt Nam: Hành trình của một tư tưởng giáo dục toàn cầu Không nhiều báo cáo của UNESCO sau ba thập kỷ vẫn tiếp tục được nhắc tới như một kim chỉ nam cho giáo dục toàn ... |
| Đối ngoại nhân dân Thành phố Hà Nội: Từ giao lưu hữu nghị đến kết nối nguồn lực phát triển Thủ đô Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hà Nội đang từng bước đổi mới công tác đối ngoại nhân dân theo hướng thực ... |
| Bộ trưởng Ngoại giao Hy Lạp thăm Việt Nam: Viết tiếp hành trình phát triển Bộ trưởng Ngoại giao Hy Lạp George Gerapetritis sẽ thăm chính thức Việt Nam từ 17-19/7. Nhân dịp này, Đại sứ Việt Nam tại Hy ... |
| Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn biểu dương kết quả toàn diện của Cục Phục vụ Ngoại giao đoàn Sáng 16/7, tại Hà Nội, Cục Phục vụ Ngoại giao đoàn tổ chức Hội nghị Sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và phương ... |
| Đối ngoại mở rộng không gian phát triển đất nước Không chỉ mở rộng quan hệ, đối ngoại còn góp phần giữ vững môi trường hòa bình, mở rộng thị trường, thu hút nguồn lực ... |
