Xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam: Tạo dựng niềm tin từ thể chế để hút dòng vốn toàn cầu

Tại phiên thảo luận với chủ đề “Trung tâm tài chính quốc tế: Làm thế nào thu hút dòng vốn toàn cầu” ngày 27/10, các nhà quản lý, chuyên gia tài chính và đại diện các định chế quốc tế đã tập trung làm rõ chiến lược định hình mô hình “Một trung tâm, hai điểm đến”, hoàn thiện khung pháp lý và đề xuất các giải pháp thực chất nhằm khơi thông dòng vốn toàn cầu vào nền kinh tế thực.

AEF 2026: Đi tìm lời giải cho bài toán về an toàn dữ liệu trong xây dựng nền kinh tế số AEF 2026: Định vị Việt Nam-ASEAN trong chuỗi giá trị toàn cầu AEF 2026: Ổn định chính sách, thông thoáng thủ tục là chìa khóa thu hút đầu tư vào Việt Nam

Các đại biểu chụp ảnh chung. (Ảnh: Hùng Triều)

Phiên thảo luận nằm trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026, do Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) đồng tổ chức. Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Trương Minh Huy Vũ chủ trì chương trình.

Củng cố quy chế cho quỹ đầu tư, định hình “Một trung tâm, hai điểm đến”

Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Trương Minh Huy Vũ khẳng định, các nguồn tài chính mới không đơn thuần là dòng tiền mà phải gắn liền với phương thức vận hành, mô hình phát triển, cách tiếp cận và phương pháp làm việc hoàn toàn mới.

Xét trên khía cạnh không gian phát triển mới, TP. Hồ Chí Minh khi mở rộng kết nối với 2 tỉnh Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu sẽ hình thành không gian công nghiệp, dịch vụ và thương mại đa dạng. Đặc biệt, khu vực còn sở hữu tiềm năng phát triển gắn liền với kinh tế biển, logistics, đại dương, không gian vùng trời và không gian ngầm, mở ra những cách thức tiếp cận đa chiều nhằm giải quyết câu hỏi trọng tâm nhất là làm thế nào để huy động thành công các nguồn lực.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Trương Minh Huy Vũ phát biểu tại phiên thảo luận. (Ảnh: Hùng Triều)

Do đó, Việt Nam đã quyết tâm lựa chọn mô hình hình thành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam (VIFC) đặt tại hai trung tâm là TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng nhằm dẫn vốn cho nền kinh tế thực, trước mắt phục vụ nhu cầu phát triển của TP. Hồ Chí Minh, vùng Đông Nam Bộ, Đà Nẵng và khu vực miền Trung.

Đến nay, khung pháp lý cho VIFC đã hoàn tất và Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) đã chính thức tiếp nhận 10 thành viên đầu tiên dưới hình thức “công ty đầu tư và quản lý vốn”.

More from WVR
AEF 2026: Đi tìm lời giải cho bài toán về an toàn dữ liệu trong xây dựng nền kinh tế số

Đáng chú ý, ngay trong tháng 11/2026, Trung tâm dự kiến ban hành quy trình, quy chế tiếp nhận các quỹ đầu tư và đơn vị quản lý quỹ theo 3 cấp độ, tương thích và tham chiếu từ các mô hình tiên tiến tại Singapore, Dubai và Hong Kong (Trung Quốc) nhằm tạo nền tảng linh hoạt huy động đa dạng các dòng vốn quốc tế.

Làm rõ thêm về mô hình vận hành, bà Đào Thanh Hương, Phó Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính) cho biết, VIFC hoạt động theo cấu trúc “Một trung tâm, hai điểm đến” với định hướng bổ trợ lẫn nhau.

Dù đặt tại 2 địa phương và có cơ quan điều hành trực tiếp riêng, VIFC vận hành theo một bộ quy tắc, quy chế chung, hệ thống giám sát và cơ sở dữ liệu thống nhất dưới sự điều phối của Hội đồng Điều hành VIFC do một Phó Thủ tướng Chính phủ phụ trách theo Nghị định 323/2025/NĐ-CP.

Về phân công chức năng, TP. Hồ Chí Minh tập trung vào các sản phẩm tài chính chuyên sâu và truyền thống gắn với các dự án lớn như phát hành trái phiếu, quản lý tài sản và huy động vốn cho các dự án trọng điểm.

Trong khi đó, Đà Nẵng hướng tới tài chính đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ và các sản phẩm tài chính mới. VIFC cũng áp dụng mô hình giám sát hai tầng gồm: giám sát trực tiếp tại địa phương và giám sát chuyên ngành từ các cơ quan Trung ương (Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính) nhằm bảo đảm an toàn, minh bạch và tạo niềm tin vững chắc cho nhà đầu tư.

Giải bài toán vốn cho tăng trưởng và nâng cao hiệu quả thị trường

Ông Marc Knapper, nguyên Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, Chủ tịch Knapper Global Advisors kiêm Cố vấn VIFC-HCMC chia sẻ, chỉ trong hơn một năm, Việt Nam đã xây dựng xong khung pháp lý với tốc độ đáng kinh ngạc. (Ảnh: Hùng Triều)

Đánh giá về nền tảng pháp lý của Việt Nam, ông Marc Knapper, nguyên Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, Chủ tịch Knapper Global Advisors kiêm Cố vấn VIFC-HCMC nhận định, chỉ trong hơn một năm, Việt Nam đã xây dựng xong khung pháp lý với tốc độ đáng kinh ngạc, từ cơ chế tòa án chuyên trách, trung tâm trọng tài quốc tế đến sự tham gia của các ngân hàng lớn trong nước với vai trò thành viên sáng lập.

Nguyên Đại sứ nhấn mạnh, mọi trung tâm tài chính đều bắt đầu từ niềm tin; nhà đầu tư quốc tế đến VIFC không chỉ tìm kiếm lợi nhuận ngắn hạn mà hướng tới quan hệ đối tác dài hạn, kỳ vọng tính chắc chắn trong chính sách, khả năng kết nối thị trường sâu rộng và nguồn nhân lực chất lượng.

Bên cạnh đó, phân tích nhu cầu vốn cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số đến năm 2030, TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV cho biết, tổng vốn đầu tư xã hội cần duy trì ở mức 35% - 40% GDP (tương đương 280 - 300 tỷ USD/năm), trong khi ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng 20% - 22%. Cơ cấu vốn hiện nay phụ thuộc quá lớn vào ngân hàng khi quy mô thị trường tài chính tương đương 328% GDP, tín dụng chiếm 51% tổng nguồn vốn và tỷ lệ tín dụng/GDP đã lên tới 144% (có thể chạm 180% vào năm 2030), trong khi kênh cổ phiếu và trái phiếu mới chỉ cung cấp khoảng 23%.

TS. Cấn Văn Lực bày tỏ, thị trường tài chính bền vững phải dựa trên 3 trụ cột: Minh bạch, chuyên nghiệp và phân bổ nguồn lực theo cơ chế thị trường. Đồng thời, Việt Nam cần thúc đẩy nâng hạng thị trường chứng khoán, nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia lên mức Investment Grade trước năm 2030, hoàn thiện khung pháp lý thử nghiệm (sandbox) và xử lý khoảng 1.500 dự án tồn đọng.

Tại phiên thảo luận, các đại biểu cũng chỉ rõ sự tương phản giữa hai dòng vốn: Trong khi vốn FDI vào sản xuất đạt mức kỷ lục thì dòng vốn đầu tư gián tiếp (FII) bị rút ròng gần 20 tỷ USD trong 5 năm qua, riêng năm 2026 rút ròng khoảng 5 tỷ USD, cho thấy yêu cầu cấp thiết phải cải cách thể chế để đón đầu dòng vốn tài chính gián tiếp.

TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, chia sẻ 3 trụ cột để xây dựng thị trường tài chính bền vững. (Ảnh: Hùng Triều)

Giảm thiểu yếu tố bất định

Trong phần thảo luận dưới sự điều phối của ông Damien Dujacquier, thành viên Hợp danh cấp cao Roland Berger khu vực Đông Nam Á, Hong Kong (Trung Quốc) và Australia, các chuyên gia quốc tế đã cùng hiến kế các giải pháp đưa VIFC trở thành động lực tăng trưởng mới.

Còn ông Oscar Njuguna, Trưởng ban thành viên Cơ quan điều hành VIFC tại Đà Nẵng nhận định, niềm tin của nhà đầu tư dựa trên thể chế quản trị minh bạch, cơ chế giải quyết tranh chấp chung thẩm và sự ổn định. Nhà đầu tư coi trọng tính đoán định của chính sách để giảm thiểu rủi ro hơn là các ưu đãi thuế thuần túy.

Từ góc độ thực tiễn, ông Talgat Amanbayev, Giám đốc Đổi mới sáng tạo Trung tâm Tài chính quốc tế Astana (AIFC, Kazakhstan) chia sẻ, AIFC đã thu hút thành công 27 tỷ USD nhờ sự kiên trì chứng minh tính minh bạch qua các giao dịch gắn chặt với nền kinh tế thực.

Các đại biểu thảo luận tại sự kiện. (Ảnh: Hùng Triều)

Còn ở góc độ quỹ đầu tư, TS. Lê Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Công ty CP Quản lý quỹ Đầu tư Dragon Capital Việt Nam, cho rằng VIFC khó cạnh tranh về thuế nhưng hoàn toàn có thể cạnh tranh bằng niềm tin. Trung tâm cần chứng minh cho nhà đầu tư thấy họ có thể làm được những gì tại VIFC mà Singapore hay London không có.

Đồng thời, cần giải quyết điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là thời hạn phê duyệt dự án, bởi nhà đầu tư có thể định giá rủi ro tín dụng nhưng không thể định giá được rủi ro thời gian cấp phép. TS. Lê Anh Tuấn cũng đề xuất, trong giai đoạn đầu nên tập trung thu hút vốn qua kênh trái phiếu và cần những giao dịch thực chất thay vì chỉ mở văn phòng đại diện hay đưa ra cam kết.

Đồng quan điểm hành động, ông Richard D. McClellan, Giám đốc điều hành VIFC-HCMC khẳng định, VIFC đã thiết kế cơ chế “một cửa”, áp dụng chuẩn mực kế toán và trọng tài quốc tế. Trong thời gian tới, các bộ quy tắc về ngân hàng, quỹ đầu tư, công ty quản lý tài sản, trái phiếu, fintech, thị trường giao dịch hàng hóa sẽ tiếp tục được ban hành.

Đồng thời, Giám đốc điều hành VIFC-HCMC nhấn mạnh, mục tiêu trong 6 tháng tới là Trung tâm phải ghi nhận các giao dịch thực tế có giá trị cụ thể, từ 100 - 300 triệu USD (hoặc từ 1 triệu USD đến hàng trăm triệu USD), qua đó khẳng định hoạt động thực chất và đưa VIFC từng bước hiện diện vững chắc trên bản đồ tài chính quốc tế.