Nguyên Tổng thư ký Ban Ki-moon: Vấn đề phổ biến hạt nhân cần phản ứng đa phương giống như đại dịch Covid-19

Huy Sơn
TGVN. Trong bài viết đăng trên South China Morning Post, nguyên Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác đa phương trong vấn đề vũ khí hạt nhân, giống như cách thế giới đã và đang làm trong việc ngăn chặn đại dịch Covid-19.
TIN LIÊN QUAN
Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ hạt nhân trong ứng phó dịch Covid-19
Triều Tiên đề nghị Hàn Quốc dừng đàm phán phi hạt nhân hoá 'vô nghĩa'
nguyen tong thu ky ban ki moon van de pho bien hat nhan can phan ung da phuong nhu dai dich covid 19
Bức ảnh phóng tên lửa của Triều Tiên được trưng bày tại Bưu điện quan sát thống nhất ở Paju, Hàn Quốc, ngày 13 tháng 12 năm 2019. (Nguồn: AP)

Đại dịch Covid-19 đã chiếu rọi vào những lỗ hổng trong thế giới ngày càng gia tăng liên kết của chúng ta. Không một quốc gia nào có thể tự ứng phó với virus SARS-CoV-2, bất kể nước đó sở hữu quy mô kinh tế, tiềm lực quân sự hay sức mạnh công nghệ tầm cỡ đến mức nào. Cách duy nhất để vượt qua mối đe dọa từ dịch bệnh Covid-19 là thông qua hợp tác quốc tế và minh bạch.

Theo nguyên Tổng thư ký Ban Ki-moon, một nguy cơ cũng không kém phần nghiêm trọng đối với tương lai của nhân loại dù hiếm khi thống trị các mặt báo là vấn đề phổ biến hạt nhân. Năm 2020 đánh dấu mốc kỷ niệm 75 năm ngày hai quả bom nguyên tử Little Boy và Fat Man được thả xuống hai thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản. Sự kiện gây chấn động này dẫn đến sự ra đời của Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT), có hiệu lực trong 50 năm qua với 190 quốc gia tham gia.

Tuy nhiên, một cuộc xung đột hạt nhân vẫn là mối đe dọa hiện hữu. Theo báo cáo mới nhất của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), kho dự trữ vũ khí hạt nhân toàn cầu vẫn đứng ở mức 13.400 đầu đạn ngay cả khi Chiến tranh Lạnh đã lùi xa ba thập kỷ. Tại châu Á, căng thẳng đang ở mức cao đáng báo động giữa hai quốc gia hạt nhân là Trung Quốc và Ấn Độ sau cuộc giao tranh ngày 15/6 vừa qua tại thung lũng Ladakh Galwan, khiến 20 quân nhân Ấn Độ thiệt mạng. Trước đó, Ấn Độ và nước láng giềng vũ trang hạt nhân khác là Pakistan được cho là đã tiệm cận miệng hố chiến tranh vào năm 2019 sau những vụ đụng độ tại vùng lãnh thổ tranh chấp Kashmir.

Theo số liệu của Bộ Ngoại giao Mỹ và Viện Nghiên cứu hòa bình quốc tế Stockholm, tính đến tháng 7/2019, Trung Quốc sở hữu 290 đầu đạn hạt nhân, trong khi số liệu của Ấn Độ và Pakistan lần lượt là 140 và 160 đầu đạn.

Còn tại Bán đảo Triều Tiên, tuy Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nỗ lực xây dựng mối quan hệ cá nhân với Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, điều này đã không mang lại kết quả tích cực về tiến trình phi hạt nhân hóa trên Bán đảo. Ngược lại, Bình Nhưỡng tiếp tục tăng cường khả năng hạt nhân và chưa bao giờ từ bỏ tham vọng giành được vị thế hạt nhân trên thế giới.

Trong khi đại dịch Covid-19 đã thu hút sự chú ý, của các nhà lãnh đạo thế giới cũng như “chiếm sóng” trong các phiên thảo luận của ngoại giao quốc tế, vấn đề hạt nhân đã bị bỏ ngỏ. Ý nghĩa của mối đe dọa hạt nhân đã và đang được củng cố trước đại dịch Covid-19 và sau các cuộc tấn công có chủ đích vào hệ thống đa phương bởi các nhà lãnh đạo theo chủ nghĩa cô lập và độc đoán.

Ông Ban Ki-moon cho rằng, quyết định của Mỹ năm 2019 rút khỏi Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung là một động thái thiển cận, là một bước thụt lùi trở lại thời Chiến tranh Lạnh và một cuộc chạy đua vũ trang nguy hiểm bao trùm lên châu Âu và rộng hơn là cả thế giới.

Thời gian gần đây, thế giới lại chứng kiến những tín hiệu đáng báo động hơn từ Mỹ sau những động thái làm suy yếu kiến trúc toàn cầu về kiểm soát và không phổ biến vũ khí hạt nhân. Theo đó, các nguy cơ bao gồm việc Washington thông báo dự định rút khỏi Hiệp ước Bầu trời mở, và thậm chí có những đồn đoán rằng, nước này đang xem xét nối lại thử nghiệm hạt nhân sau lệnh cấm 28 năm.

Tin liên quan
Kiểm soát vũ khí hạt nhân – ‘trận địa’ mới trong cạnh tranh mỹ-trungKiểm soát vũ khí hạt nhân – ‘Trận địa’ mới trong cạnh tranh Mỹ-Trung

Hội nghị đánh giá Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) dự kiến diễn ra trong năm nay, đã phải hoãn lại vì dịch Covid-19. Tuy nhiên, tất cả các bên tham gia NPT không nên lãng phí thời gian cho sự trì hoãn này và cần phải thực hiện các bước cụ thể về giải trừ quân bị và không phổ biến vũ khí hạt nhân. Những người gánh vác nhiệm vụ nặng nề nhất là năm thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, những nước đã liên tục không tuân thủ nghĩa vụ giải trừ quân bị theo Điều 6 của Hiệp ước NPT.

Ngoài ra, cộng đồng quốc tế nên gây áp lực hay làm bất cứ điều gì để có thể để thuyết phục chính quyền Mỹ đồng ý gia hạn Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược mới (START mới) trong 5 năm. Hiệp ước hết hạn đồng nghĩa với việc không có thỏa thuận ràng buộc để kiểm soát vũ khí giữa hai siêu cường hạt nhân Mỹ và Nga, và do đó, tạo ra rủi ro nghiêm trọng đối với nền hòa bình và an ninh toàn cầu.

Mỹ đã đề nghị gia hạn START mới, với điều kiện có sự tham gia của Trung Quốc. Mặc dù sự tham gia của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vào cuộc thảo luận giải trừ vũ khí toàn cầu là cần thiết, nhưng thật không công bằng nếu việc kéo dài START mới lại phụ thuộc vào Bắc Kinh, vì các kho dự trữ của Trung Quốc chỉ bằng một phần hai của Mỹ và Nga. Thay vào đó, Mỹ nên chấp nhận lời đề nghị của Tổng thống Nga Vladimir Putin và đồng ý gia hạn ngay lập tức.

Nếu các cường quốc hạt nhân không thực hiện các bước đi cụ thể nhằm cắt giảm kho vũ khí và đầu tư mạnh vào cấu trúc kiểm soát vũ khí toàn cầu, những lời nhắc nhở về thảm họa Hiroshima và Nagasaki sẽ trở nên sáo rỗng, và kịch bản cho những thảm họa hạt nhân hủy diệt sẽ có thể tái diễn trong tương lai.

Hội đồng bảo an thảo luận trực tuyến về đề mục không phổ biến vũ khí giết người hàng loạt Hội đồng Bảo an thảo luận trực tuyến về đề mục Không phổ biến vũ khí giết người hàng loạt

TGVN. Ngày 30/6, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) họp thảo luận về tình hình 6 tháng thực hiện Nghị quyết 2231 ...

70 năm sau chiến tranh: 'bóng đen xung đột' vẫn bủa vây bán đảo triều tiên 70 năm sau chiến tranh: 'Bóng đen xung đột' vẫn bủa vây Bán đảo Triều Tiên

TGVN. Hành động phá hủy văn phòng liên lạc liên Triều tại Kaesong vào tuần trước dập tắt hy vọng rằng các hoạt động xúc tiến ...

Động thái mới: triều tiên tháo dỡ các loa phóng thanh mới lắp dọc biên giới với hàn quốc Động thái mới: Triều Tiên tháo dỡ các loa phóng thanh mới lắp dọc biên giới với Hàn Quốc

TGVN. Ngày 24/6, các nguồn tin quân sự cho biết, Triều Tiên đang chuyển đi khoảng 10 loa phóng thanh tuyên truyền, mới được lắp ...

Huy Sơn
(theo SCMP)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Hoa hậu Doanh nhân thành đạt Vũ Thúy Nga mang Trung thu sớm đến với trẻ em tàn tật

Hoa hậu Doanh nhân thành đạt Vũ Thúy Nga mang Trung thu sớm đến với trẻ em tàn tật

Hoa hậu Vũ Thúy Nga đến thăm, tặng quà và tổ chức trung thu sớm cho các em trong Trung tâm cứu trợ trẻ em tàn tật huyện Thuận Thành, ...
Việt Nam coi trọng và mong muốn phát triển hơn nữa quan hệ với Saudi Arabia

Việt Nam coi trọng và mong muốn phát triển hơn nữa quan hệ với Saudi Arabia

Ngày 23/9, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Phạm Bình Minh có cuộc điện đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Saudi Arabia, Hoàng tử Faisal bin Farhan ...
Hội nghị trực tuyến cấp Bộ trưởng Nhóm 3G lần thứ 13

Hội nghị trực tuyến cấp Bộ trưởng Nhóm 3G lần thứ 13

Hội nghị cấp Bộ trưởng Nhóm 3G lần thứ 13 đã diễn ra bên lề phiên họp Khóa 75 ĐHĐ LHQ theo hình thức trực tuyến.
Tìm kịch bản hay cứu điện ảnh Việt

Tìm kịch bản hay cứu điện ảnh Việt

Kịch bản điện ảnh thiếu hụt đến mức báo động và đến 10 năm mới có thêm một cuộc thi viết kịch bản.
ILO: Đại dịch Covid-19 'đại náo' đến thu nhập của người lao động trên toàn thế giới

ILO: Đại dịch Covid-19 'đại náo' đến thu nhập của người lao động trên toàn thế giới

ILO ngày 23/9 công bố đánh giá mới nhất về tác động của đại dịch Covid-19 đối với thị trường lao động, đặc biệt là thu nhập của người lao ...
Đoàn Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài nhiệm kỳ 2020-2023 làm việc với Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM

Đoàn Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài nhiệm kỳ 2020-2023 làm việc với Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM

Đoàn Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài nhiệm kỳ 2020-2023 đã có buổi gặp mặt, làm việc với Hiệp hội hội Doanh nghiệp Thành phố Hồ ...
Phát hiện một lượng lớn bánh trung thu không rõ nguồn gốc, xuất xứ

Phát hiện một lượng lớn bánh trung thu không rõ nguồn gốc, xuất xứ

Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh Đắk Nông cho biết đang tiến hành xác minh, điều tra làm rõ vụ vận chuyển bánh trung thu không rõ nguồn ...
Từ Đường lên đỉnh Olympia tới những ‘nhà đạo đức online’: Không gian ảo, hành vi thật (kỳ cuối)

Từ Đường lên đỉnh Olympia tới những ‘nhà đạo đức online’: Không gian ảo, hành vi thật (kỳ cuối)

Dư luận về Chung kết chương trình Đường lên đỉnh Olympia năm 2020 đã phơi bày một góc tối của mạng xã hội, nơi các ‘nhà đạo đức online’ ẩn ...
Lý do châu Âu 'xoay trục', quyết đoán hơn trong lập trường về Biển Đông

Lý do châu Âu 'xoay trục', quyết đoán hơn trong lập trường về Biển Đông

Công hàm chung gửi tới LHQ của Anh, Pháp và Đức thể hiện một cách tiếp cận mới, quyết đoán hơn của châu Âu về vấn đề Biển Đông.
Nhật Bản ghi điểm nhờ 'chính sách ngoại giao ninja'

Nhật Bản ghi điểm nhờ 'chính sách ngoại giao ninja'

Sự chia rẽ chính trị ngày càng sâu sắc tại Mỹ là một thách thức nghiêm trọng đối với chính sách ngoại giao của Nhật Bản.
Tin thế giới 23/9: Mỹ-Trung đối đầu 'không nể nang'; Tổng thống Belarus tuyên thệ giữa 'bão'; Nhật Bản đem vấn đề Biển Đông đến châu Âu

Tin thế giới 23/9: Mỹ-Trung đối đầu 'không nể nang'; Tổng thống Belarus tuyên thệ giữa 'bão'; Nhật Bản đem vấn đề Biển Đông đến châu Âu

Mỹ 'vuốt mặt không nể mũi' Trung Quốc, Belarus, chính trường Malaysia có 'biến', 100 nhân vật ảnh hưởng nhất thế giới 2020 là một số tin nổi bật.
Rút lui khỏi Kavkaz-2020, Ấn Độ tập trận hải quân chung với Australia

Rút lui khỏi Kavkaz-2020, Ấn Độ tập trận hải quân chung với Australia

Ấn Độ tập trận hải quân với Australia ở Đông Ấn Độ Dương, trong bối cảnh các lực lượng của Ấn Độ và Trung Quốc đang đối đầu căng thẳng tại Ladakh.
Mỹ-Iran: Pháp khẳng định châu Âu không nhượng bộ Washington trong vấn đề trừng phạt

Mỹ-Iran: Pháp khẳng định châu Âu không nhượng bộ Washington trong vấn đề trừng phạt

Theo Tổng thống Pháp, Mỹ kích hoạt cơ chế trừng phạt trong khuôn khổ thỏa thuận hạt nhân Iran sẽ làm suy yếu nền tảng đoàn kết của HĐBA.
Trung Quốc phản ứng về phát biểu của Tổng thống Mỹ tại LHQ, cảnh báo 'cuộc chơi có tổng bằng không'

Trung Quốc phản ứng về phát biểu của Tổng thống Mỹ tại LHQ, cảnh báo 'cuộc chơi có tổng bằng không'

Bắc Kinh cho rằng, phát biểu của Tổng thống Mỹ về Trung Quốc là bịa đặt.
Căng thẳng Mỹ-Iran: Đích đến cuối cùng

Căng thẳng Mỹ-Iran: Đích đến cuối cùng

Mỹ đẩy nhanh việc tái áp đặt trừng phạt Iran không mới, nhưng động thái lần này của chính quyền ông Donald Trump vẫn ẩn chứa nhiều điểm thú vị.
Mỹ gay gắt, châu Âu đổi giọng về Trung Quốc

Mỹ gay gắt, châu Âu đổi giọng về Trung Quốc

Thượng đỉnh trực tuyến EU-Trung Quốc tối 14/9 và phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ ngày 15/9 cho thấy điều chỉnh trong cách Mỹ và EU tiếp cận Trung Quốc. Bình luận.
Israel bình thường hóa quan hệ với UAE và Bahrain: Người vui, kẻ buồn

Israel bình thường hóa quan hệ với UAE và Bahrain: Người vui, kẻ buồn

Thỏa thuận bình thường hóa quan hệ của Israel-Bahrain, Israel-UAE và ký kết ngày 15/9 tại Washington đã đi vào lịch, song lại khiến Palestine phiền lòng.
Quan hệ Nga-Belarus : Đỡ người, giúp mình

Quan hệ Nga-Belarus : Đỡ người, giúp mình

Cuộc gặp cấp cao giữa hai Tổng thống Nga-Belarus cho thấy kế sách vượt khó và thoát hiểm của Tổng thống Lukashenko trong khủng hoảng. Bình luận của TG&VN.
Phiên bản di động