Nguyên Tổng thư ký Ban Ki-moon: Vấn đề phổ biến hạt nhân cần phản ứng đa phương giống như đại dịch Covid-19

Huy Sơn
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Trong bài viết đăng trên South China Morning Post, nguyên Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác đa phương trong vấn đề vũ khí hạt nhân, giống như cách thế giới đã và đang làm trong việc ngăn chặn đại dịch Covid-19.
TIN LIÊN QUAN
Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ hạt nhân trong ứng phó dịch Covid-19
Triều Tiên đề nghị Hàn Quốc dừng đàm phán phi hạt nhân hoá 'vô nghĩa'
nguyen tong thu ky ban ki moon van de pho bien hat nhan can phan ung da phuong nhu dai dich covid 19
Bức ảnh phóng tên lửa của Triều Tiên được trưng bày tại Bưu điện quan sát thống nhất ở Paju, Hàn Quốc, ngày 13 tháng 12 năm 2019. (Nguồn: AP)

Đại dịch Covid-19 đã chiếu rọi vào những lỗ hổng trong thế giới ngày càng gia tăng liên kết của chúng ta. Không một quốc gia nào có thể tự ứng phó với virus SARS-CoV-2, bất kể nước đó sở hữu quy mô kinh tế, tiềm lực quân sự hay sức mạnh công nghệ tầm cỡ đến mức nào. Cách duy nhất để vượt qua mối đe dọa từ dịch bệnh Covid-19 là thông qua hợp tác quốc tế và minh bạch.

Theo nguyên Tổng thư ký Ban Ki-moon, một nguy cơ cũng không kém phần nghiêm trọng đối với tương lai của nhân loại dù hiếm khi thống trị các mặt báo là vấn đề phổ biến hạt nhân. Năm 2020 đánh dấu mốc kỷ niệm 75 năm ngày hai quả bom nguyên tử Little Boy và Fat Man được thả xuống hai thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản. Sự kiện gây chấn động này dẫn đến sự ra đời của Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT), có hiệu lực trong 50 năm qua với 190 quốc gia tham gia.

Tuy nhiên, một cuộc xung đột hạt nhân vẫn là mối đe dọa hiện hữu. Theo báo cáo mới nhất của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), kho dự trữ vũ khí hạt nhân toàn cầu vẫn đứng ở mức 13.400 đầu đạn ngay cả khi Chiến tranh Lạnh đã lùi xa ba thập kỷ. Tại châu Á, căng thẳng đang ở mức cao đáng báo động giữa hai quốc gia hạt nhân là Trung Quốc và Ấn Độ sau cuộc giao tranh ngày 15/6 vừa qua tại thung lũng Ladakh Galwan, khiến 20 quân nhân Ấn Độ thiệt mạng. Trước đó, Ấn Độ và nước láng giềng vũ trang hạt nhân khác là Pakistan được cho là đã tiệm cận miệng hố chiến tranh vào năm 2019 sau những vụ đụng độ tại vùng lãnh thổ tranh chấp Kashmir.

Theo số liệu của Bộ Ngoại giao Mỹ và Viện Nghiên cứu hòa bình quốc tế Stockholm, tính đến tháng 7/2019, Trung Quốc sở hữu 290 đầu đạn hạt nhân, trong khi số liệu của Ấn Độ và Pakistan lần lượt là 140 và 160 đầu đạn.

Còn tại Bán đảo Triều Tiên, tuy Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nỗ lực xây dựng mối quan hệ cá nhân với Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, điều này đã không mang lại kết quả tích cực về tiến trình phi hạt nhân hóa trên Bán đảo. Ngược lại, Bình Nhưỡng tiếp tục tăng cường khả năng hạt nhân và chưa bao giờ từ bỏ tham vọng giành được vị thế hạt nhân trên thế giới.

Trong khi đại dịch Covid-19 đã thu hút sự chú ý, của các nhà lãnh đạo thế giới cũng như “chiếm sóng” trong các phiên thảo luận của ngoại giao quốc tế, vấn đề hạt nhân đã bị bỏ ngỏ. Ý nghĩa của mối đe dọa hạt nhân đã và đang được củng cố trước đại dịch Covid-19 và sau các cuộc tấn công có chủ đích vào hệ thống đa phương bởi các nhà lãnh đạo theo chủ nghĩa cô lập và độc đoán.

Ông Ban Ki-moon cho rằng, quyết định của Mỹ năm 2019 rút khỏi Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung là một động thái thiển cận, là một bước thụt lùi trở lại thời Chiến tranh Lạnh và một cuộc chạy đua vũ trang nguy hiểm bao trùm lên châu Âu và rộng hơn là cả thế giới.

Thời gian gần đây, thế giới lại chứng kiến những tín hiệu đáng báo động hơn từ Mỹ sau những động thái làm suy yếu kiến trúc toàn cầu về kiểm soát và không phổ biến vũ khí hạt nhân. Theo đó, các nguy cơ bao gồm việc Washington thông báo dự định rút khỏi Hiệp ước Bầu trời mở, và thậm chí có những đồn đoán rằng, nước này đang xem xét nối lại thử nghiệm hạt nhân sau lệnh cấm 28 năm.

Tin liên quan
Kiểm soát vũ khí hạt nhân – ‘trận địa’ mới trong cạnh tranh mỹ-trungKiểm soát vũ khí hạt nhân – ‘Trận địa’ mới trong cạnh tranh Mỹ-Trung

Hội nghị đánh giá Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) dự kiến diễn ra trong năm nay, đã phải hoãn lại vì dịch Covid-19. Tuy nhiên, tất cả các bên tham gia NPT không nên lãng phí thời gian cho sự trì hoãn này và cần phải thực hiện các bước cụ thể về giải trừ quân bị và không phổ biến vũ khí hạt nhân. Những người gánh vác nhiệm vụ nặng nề nhất là năm thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, những nước đã liên tục không tuân thủ nghĩa vụ giải trừ quân bị theo Điều 6 của Hiệp ước NPT.

Ngoài ra, cộng đồng quốc tế nên gây áp lực hay làm bất cứ điều gì để có thể để thuyết phục chính quyền Mỹ đồng ý gia hạn Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược mới (START mới) trong 5 năm. Hiệp ước hết hạn đồng nghĩa với việc không có thỏa thuận ràng buộc để kiểm soát vũ khí giữa hai siêu cường hạt nhân Mỹ và Nga, và do đó, tạo ra rủi ro nghiêm trọng đối với nền hòa bình và an ninh toàn cầu.

Mỹ đã đề nghị gia hạn START mới, với điều kiện có sự tham gia của Trung Quốc. Mặc dù sự tham gia của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vào cuộc thảo luận giải trừ vũ khí toàn cầu là cần thiết, nhưng thật không công bằng nếu việc kéo dài START mới lại phụ thuộc vào Bắc Kinh, vì các kho dự trữ của Trung Quốc chỉ bằng một phần hai của Mỹ và Nga. Thay vào đó, Mỹ nên chấp nhận lời đề nghị của Tổng thống Nga Vladimir Putin và đồng ý gia hạn ngay lập tức.

Nếu các cường quốc hạt nhân không thực hiện các bước đi cụ thể nhằm cắt giảm kho vũ khí và đầu tư mạnh vào cấu trúc kiểm soát vũ khí toàn cầu, những lời nhắc nhở về thảm họa Hiroshima và Nagasaki sẽ trở nên sáo rỗng, và kịch bản cho những thảm họa hạt nhân hủy diệt sẽ có thể tái diễn trong tương lai.

Hội đồng bảo an thảo luận trực tuyến về đề mục không phổ biến vũ khí giết người hàng loạt Hội đồng Bảo an thảo luận trực tuyến về đề mục Không phổ biến vũ khí giết người hàng loạt

TGVN. Ngày 30/6, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) họp thảo luận về tình hình 6 tháng thực hiện Nghị quyết 2231 ...

70 năm sau chiến tranh: 'bóng đen xung đột' vẫn bủa vây bán đảo triều tiên 70 năm sau chiến tranh: 'Bóng đen xung đột' vẫn bủa vây Bán đảo Triều Tiên

TGVN. Hành động phá hủy văn phòng liên lạc liên Triều tại Kaesong vào tuần trước dập tắt hy vọng rằng các hoạt động xúc tiến ...

Động thái mới: triều tiên tháo dỡ các loa phóng thanh mới lắp dọc biên giới với hàn quốc Động thái mới: Triều Tiên tháo dỡ các loa phóng thanh mới lắp dọc biên giới với Hàn Quốc

TGVN. Ngày 24/6, các nguồn tin quân sự cho biết, Triều Tiên đang chuyển đi khoảng 10 loa phóng thanh tuyên truyền, mới được lắp ...

Huy Sơn
(theo SCMP)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Nguồn gốc Covid-19: Mỹ công bố thêm thông tin quy trách nhiệm cho Trung Quốc

Nguồn gốc Covid-19: Mỹ công bố thêm thông tin quy trách nhiệm cho Trung Quốc

Ngoại trưởng Mỹ cho biết một nhân viên của một viện virus học Trung Quốc có triệu chứng mắc bệnh giống như mắc Covid-19 vào mùa Thu năm 2019.
Năm quốc tế về xóa bỏ lao động trẻ em 2021: Xã hội này không có chỗ cho lao động trẻ em tồn tại

Năm quốc tế về xóa bỏ lao động trẻ em 2021: Xã hội này không có chỗ cho lao động trẻ em tồn tại

Tỷ lệ lao động trẻ em trên toàn cầu đã giảm 38% trong thập kỷ qua, tuy nhiên vẫn còn 152 triệu trẻ em hiện đang tham gia hình thức ...
Cập nhật Covid-19 ngày 16/1: Hơn 94,3 triệu ca toàn cầu; Châu Âu chia rẽ về chứng nhận tiêm vaccine; quốc gia Đông Nam Á có số ca mắc mới kỷ lục

Cập nhật Covid-19 ngày 16/1: Hơn 94,3 triệu ca toàn cầu; Châu Âu chia rẽ về chứng nhận tiêm vaccine; quốc gia Đông Nam Á có số ca mắc mới kỷ lục

Toàn cầu ghi nhận 94.312.195 ca nhiễm Covid-19, trong đó có 2.017.843 bệnh nhân tử vong và 67.344.342 ca bình phục.
5 lời khuyên dành cho nhà đầu tư mới trên thị trường chứng khoán

5 lời khuyên dành cho nhà đầu tư mới trên thị trường chứng khoán

Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch ...
Ra quân V-League 2021 tái ngộ khán giả Việt, HLV Kiatisuk nói gì?

Ra quân V-League 2021 tái ngộ khán giả Việt, HLV Kiatisuk nói gì?

HLV Kiatisuk của CLB HA Gia Lai cho biết, trận đầu tiên tái ngộ khán giả Việt ở giải V-League chắc chắn sẽ không phải là trận đấu dễ dàng.
Dự báo kinh tế thế giới 2021: Covid-19 chưa chắc được kiểm soát, quá trình hồi phục còn dài

Dự báo kinh tế thế giới 2021: Covid-19 chưa chắc được kiểm soát, quá trình hồi phục còn dài

Dự báo quá trình phục hồi kinh tế thế giới còn kéo dài, đại dịch Covid-19 chưa chắc chắn có thể kiểm soát, mạng 5G tiếp tục phát triển mạnh...
Khai mạc trọng thể Hội nghị lần thứ 15 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII

Khai mạc trọng thể Hội nghị lần thứ 15 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII

Hội nghị lần thứ 15 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII (Hội nghị Trung ương 15) đã chính thức khai mạc.
Covid-19: Virus SARS-CoV-2 gây bệnh nhiều nhất ở Mỹ là chủng mới?

Covid-19: Virus SARS-CoV-2 gây bệnh nhiều nhất ở Mỹ là chủng mới?

Newsweek đưa tin, các nhà khoa học đã xác định được một chủng virus SARS-CoV-2 mới gây bệnh Covid-19 được xem là trội hơn cả tại Mỹ.
Ông Mekdad mới được thăng chức Ngoại trưởng Syria, EU đã lập tức 'sờ gáy'

Ông Mekdad mới được thăng chức Ngoại trưởng Syria, EU đã lập tức 'sờ gáy'

EU bổ sung Ngoại trưởng Syria Faisal Mekdad vào danh sách đen các lệnh trừng phạt nhằm vào chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad.
Ô tô điện Tesla phát hiện 'ma' ở nghĩa trang, chủ xe dựng tóc gáy

Ô tô điện Tesla phát hiện 'ma' ở nghĩa trang, chủ xe dựng tóc gáy

Hệ thống cảm biến của ô tô điện Tesla hiển thị một hình người trong khu vực nghĩa trang nhưng chủ xe phát hiện bên ngoài không có bất kỳ ...
Nguồn gốc Covid-19: Mỹ công bố thêm thông tin quy trách nhiệm cho Trung Quốc

Nguồn gốc Covid-19: Mỹ công bố thêm thông tin quy trách nhiệm cho Trung Quốc

Ngoại trưởng Mỹ cho biết một nhân viên của một viện virus học Trung Quốc có triệu chứng mắc bệnh giống như mắc Covid-19 vào mùa Thu năm 2019.
Cập nhật Covid-19 ngày 16/1: Hơn 94,3 triệu ca toàn cầu; Châu Âu chia rẽ về chứng nhận tiêm vaccine; quốc gia Đông Nam Á có số ca mắc mới kỷ lục

Cập nhật Covid-19 ngày 16/1: Hơn 94,3 triệu ca toàn cầu; Châu Âu chia rẽ về chứng nhận tiêm vaccine; quốc gia Đông Nam Á có số ca mắc mới kỷ lục

Toàn cầu ghi nhận 94.312.195 ca nhiễm Covid-19, trong đó có 2.017.843 bệnh nhân tử vong và 67.344.342 ca bình phục.
Ông Mekdad mới được thăng chức Ngoại trưởng Syria, EU đã lập tức 'sờ gáy'

Ông Mekdad mới được thăng chức Ngoại trưởng Syria, EU đã lập tức 'sờ gáy'

EU bổ sung Ngoại trưởng Syria Faisal Mekdad vào danh sách đen các lệnh trừng phạt nhằm vào chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad.
Nga phản pháo động thái của Mỹ liên quan Cuba

Nga phản pháo động thái của Mỹ liên quan Cuba

Bộ Ngoại giao Nga đã chỉ trích quyết định của Mỹ đưa Cuba trở lại 'danh sách các quốc gia bảo trợ khủng bố'.
Chẳng còn gì níu kéo, Nga xác nhận rút khỏi Hiệp ước Bầu trời Mở, Đức nuối tiếc

Chẳng còn gì níu kéo, Nga xác nhận rút khỏi Hiệp ước Bầu trời Mở, Đức nuối tiếc

Bộ Ngoại giao Nga thông báo, nước này sẽ bắt đầu thủ tục rút khỏi Hiệp ước Bầu trời Mở.
Lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ: Thời điểm ra đi của ông Trump, Phó tướng ngỏ ý giúp đỡ bà Harris, 25.000 vệ binh được điều động

Lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ: Thời điểm ra đi của ông Trump, Phó tướng ngỏ ý giúp đỡ bà Harris, 25.000 vệ binh được điều động

Hiện đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump có kế hoạch rời khỏi thủ đô vào sáng 20/1 - ngày diễn ra lễ nhậm chức của ông Joe Biden.
Cục diện hòa giải mới ở vùng Vịnh: Goliath thua David

Cục diện hòa giải mới ở vùng Vịnh: Goliath thua David

Tại vùng Vịnh đang mở ra cục diện hòa giải. Saudi Arabia đi đầu và ba nước khác là UAE, Bahrain và Ai cập lần lượt theo sau trong chuyện hoà giải với Qatar.
Ngoại trưởng Trung Quốc thăm Đông Nam Á: Nắm bắt thời cơ

Ngoại trưởng Trung Quốc thăm Đông Nam Á: Nắm bắt thời cơ

Trung Quốc hướng tới mở rộng ảnh hưởng, xây dựng hình ảnh cường quốc có trách nhiệm trong bối cảnh đại dịch Covid-19 và suy thoái kinh tế tại Đông Nam Á.
Bạo loạn Điện Capitol và ba câu hỏi lớn của nước Mỹ

Bạo loạn Điện Capitol và ba câu hỏi lớn của nước Mỹ 1

Máu đã đổ, khói đã tan trên Điện Capitol, Quốc hội Mỹ xác nhận ông Joe Biden sẽ làm Tổng thống, nhưng rối ren ở Washington sẽ khó mà chấm dứt.
Vaccine Covid-19: Ngoại giao thời dịch bệnh

Vaccine Covid-19: Ngoại giao thời dịch bệnh

Vaccine Covid-19 không chỉ là biện pháp ứng phó dịch bệnh mà còn được sử dụng làm công cụ trong chính trị ngoại giao quốc tế. Bình luận của TG&VN.
Hợp tác quân sự Nga-Trung Quốc: Đánh tiếng với Mỹ; không ảo tưởng sẽ bớt găng, tăng dịu

Hợp tác quân sự Nga-Trung Quốc: Đánh tiếng với Mỹ; không ảo tưởng sẽ bớt găng, tăng dịu

Một năm rưỡi sau cuộc tuần tra chung đầu tiên, Nga-Trung Quốc lại tuần tra chung ở khu vực biển miền Tây Thái Bình Dương. TG&VN bình luận.
Thế giới thời ông Joe Biden: Kỳ vọng và hy vọng

Thế giới thời ông Joe Biden: Kỳ vọng và hy vọng

Liệu ông Joe Biden có thể mang lại những thay đổi lớn cho thế giới như nhiều người từng kỳ vọng ở ông hay không? TG&VN bình luận.
Tương lai vũ khí hạt nhân Mỹ dưới thời ông Joe Biden

Tương lai vũ khí hạt nhân Mỹ dưới thời ông Joe Biden

Tương lai của vũ khí hạt nhân, thứ được coi là vũ khí chiến lược, “bảo vật” của xứ cờ hoa, sẽ đi về đâu dưới thời Tổng thống Mỹ đắc cử Joe Biden?
Qatar 'mạnh tay' chi hàng tỷ USD hiện đại hóa quân đội

Qatar 'mạnh tay' chi hàng tỷ USD hiện đại hóa quân đội

Qatar đang triển khai một trong những chiến lược trang bị vũ khí tham vọng nhất tại khu vực Trung Đông trị giá hàng tỷ USD để tăng cường an ninh quốc gia
Không riêng Việt Nam, Uruguay cũng vững vàng vượt qua thách thức Covid-19

Không riêng Việt Nam, Uruguay cũng vững vàng vượt qua thách thức Covid-19

Bất chấp thách thức từ đại dịch Covid-19, Uruguay là một trong số ít quốc gia chứng tỏ được 'sức bền' trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và nền kinh tế.
Bảo vệ không phận, Thụy Sỹ đưa F/A-18 vào trực chiến

Bảo vệ không phận, Thụy Sỹ đưa F/A-18 vào trực chiến

Sau khi bị chỉ trích vì không có khả năng duy trì trạng thái sẵn sàng hoạt động, Thụy Sỹ đã công bố khả năng phản ứng nhanh 24/7 của hai chiếc F-18.
Một năm biến động của Hoàng gia Anh

Một năm biến động của Hoàng gia Anh

Năm 2020 với sự xuất hiện của đại dịch Covid-19 không chỉ gây ảnh hưởng cho toàn thế giới mà đến bản thân Hoàng gia Anh cũng chịu nhiều biến động.
Giải mã Gurkha - lực lượng đánh thuê thiện chiến nhất thế giới

Giải mã Gurkha - lực lượng đánh thuê thiện chiến nhất thế giới

Lực lượng Gurkha sống và chiến đấu theo phương châm 'thà hy sinh chứ không hèn nhát'.
Phiên bản di động