Nguyên Tổng thư ký Ban Ki-moon: Vấn đề phổ biến hạt nhân cần phản ứng đa phương giống như đại dịch Covid-19

Huy Sơn
TGVN. Trong bài viết đăng trên South China Morning Post, nguyên Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác đa phương trong vấn đề vũ khí hạt nhân, giống như cách thế giới đã và đang làm trong việc ngăn chặn đại dịch Covid-19.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ hạt nhân trong ứng phó dịch Covid-19
Triều Tiên đề nghị Hàn Quốc dừng đàm phán phi hạt nhân hoá 'vô nghĩa'
nguyen tong thu ky ban ki moon van de pho bien hat nhan can phan ung da phuong nhu dai dich covid 19
Bức ảnh phóng tên lửa của Triều Tiên được trưng bày tại Bưu điện quan sát thống nhất ở Paju, Hàn Quốc, ngày 13 tháng 12 năm 2019. (Nguồn: AP)

Đại dịch Covid-19 đã chiếu rọi vào những lỗ hổng trong thế giới ngày càng gia tăng liên kết của chúng ta. Không một quốc gia nào có thể tự ứng phó với virus SARS-CoV-2, bất kể nước đó sở hữu quy mô kinh tế, tiềm lực quân sự hay sức mạnh công nghệ tầm cỡ đến mức nào. Cách duy nhất để vượt qua mối đe dọa từ dịch bệnh Covid-19 là thông qua hợp tác quốc tế và minh bạch.

Theo nguyên Tổng thư ký Ban Ki-moon, một nguy cơ cũng không kém phần nghiêm trọng đối với tương lai của nhân loại dù hiếm khi thống trị các mặt báo là vấn đề phổ biến hạt nhân. Năm 2020 đánh dấu mốc kỷ niệm 75 năm ngày hai quả bom nguyên tử Little Boy và Fat Man được thả xuống hai thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản. Sự kiện gây chấn động này dẫn đến sự ra đời của Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT), có hiệu lực trong 50 năm qua với 190 quốc gia tham gia.

Tuy nhiên, một cuộc xung đột hạt nhân vẫn là mối đe dọa hiện hữu. Theo báo cáo mới nhất của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), kho dự trữ vũ khí hạt nhân toàn cầu vẫn đứng ở mức 13.400 đầu đạn ngay cả khi Chiến tranh Lạnh đã lùi xa ba thập kỷ. Tại châu Á, căng thẳng đang ở mức cao đáng báo động giữa hai quốc gia hạt nhân là Trung Quốc và Ấn Độ sau cuộc giao tranh ngày 15/6 vừa qua tại thung lũng Ladakh Galwan, khiến 20 quân nhân Ấn Độ thiệt mạng. Trước đó, Ấn Độ và nước láng giềng vũ trang hạt nhân khác là Pakistan được cho là đã tiệm cận miệng hố chiến tranh vào năm 2019 sau những vụ đụng độ tại vùng lãnh thổ tranh chấp Kashmir.

Theo số liệu của Bộ Ngoại giao Mỹ và Viện Nghiên cứu hòa bình quốc tế Stockholm, tính đến tháng 7/2019, Trung Quốc sở hữu 290 đầu đạn hạt nhân, trong khi số liệu của Ấn Độ và Pakistan lần lượt là 140 và 160 đầu đạn.

Còn tại Bán đảo Triều Tiên, tuy Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nỗ lực xây dựng mối quan hệ cá nhân với Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, điều này đã không mang lại kết quả tích cực về tiến trình phi hạt nhân hóa trên Bán đảo. Ngược lại, Bình Nhưỡng tiếp tục tăng cường khả năng hạt nhân và chưa bao giờ từ bỏ tham vọng giành được vị thế hạt nhân trên thế giới.

Trong khi đại dịch Covid-19 đã thu hút sự chú ý, của các nhà lãnh đạo thế giới cũng như “chiếm sóng” trong các phiên thảo luận của ngoại giao quốc tế, vấn đề hạt nhân đã bị bỏ ngỏ. Ý nghĩa của mối đe dọa hạt nhân đã và đang được củng cố trước đại dịch Covid-19 và sau các cuộc tấn công có chủ đích vào hệ thống đa phương bởi các nhà lãnh đạo theo chủ nghĩa cô lập và độc đoán.

Ông Ban Ki-moon cho rằng, quyết định của Mỹ năm 2019 rút khỏi Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung là một động thái thiển cận, là một bước thụt lùi trở lại thời Chiến tranh Lạnh và một cuộc chạy đua vũ trang nguy hiểm bao trùm lên châu Âu và rộng hơn là cả thế giới.

Thời gian gần đây, thế giới lại chứng kiến những tín hiệu đáng báo động hơn từ Mỹ sau những động thái làm suy yếu kiến trúc toàn cầu về kiểm soát và không phổ biến vũ khí hạt nhân. Theo đó, các nguy cơ bao gồm việc Washington thông báo dự định rút khỏi Hiệp ước Bầu trời mở, và thậm chí có những đồn đoán rằng, nước này đang xem xét nối lại thử nghiệm hạt nhân sau lệnh cấm 28 năm.

Tin liên quan
Kiểm soát vũ khí hạt nhân – ‘trận địa’ mới trong cạnh tranh mỹ-trungKiểm soát vũ khí hạt nhân – ‘Trận địa’ mới trong cạnh tranh Mỹ-Trung

Hội nghị đánh giá Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) dự kiến diễn ra trong năm nay, đã phải hoãn lại vì dịch Covid-19. Tuy nhiên, tất cả các bên tham gia NPT không nên lãng phí thời gian cho sự trì hoãn này và cần phải thực hiện các bước cụ thể về giải trừ quân bị và không phổ biến vũ khí hạt nhân. Những người gánh vác nhiệm vụ nặng nề nhất là năm thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, những nước đã liên tục không tuân thủ nghĩa vụ giải trừ quân bị theo Điều 6 của Hiệp ước NPT.

Ngoài ra, cộng đồng quốc tế nên gây áp lực hay làm bất cứ điều gì để có thể để thuyết phục chính quyền Mỹ đồng ý gia hạn Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược mới (START mới) trong 5 năm. Hiệp ước hết hạn đồng nghĩa với việc không có thỏa thuận ràng buộc để kiểm soát vũ khí giữa hai siêu cường hạt nhân Mỹ và Nga, và do đó, tạo ra rủi ro nghiêm trọng đối với nền hòa bình và an ninh toàn cầu.

Mỹ đã đề nghị gia hạn START mới, với điều kiện có sự tham gia của Trung Quốc. Mặc dù sự tham gia của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vào cuộc thảo luận giải trừ vũ khí toàn cầu là cần thiết, nhưng thật không công bằng nếu việc kéo dài START mới lại phụ thuộc vào Bắc Kinh, vì các kho dự trữ của Trung Quốc chỉ bằng một phần hai của Mỹ và Nga. Thay vào đó, Mỹ nên chấp nhận lời đề nghị của Tổng thống Nga Vladimir Putin và đồng ý gia hạn ngay lập tức.

Nếu các cường quốc hạt nhân không thực hiện các bước đi cụ thể nhằm cắt giảm kho vũ khí và đầu tư mạnh vào cấu trúc kiểm soát vũ khí toàn cầu, những lời nhắc nhở về thảm họa Hiroshima và Nagasaki sẽ trở nên sáo rỗng, và kịch bản cho những thảm họa hạt nhân hủy diệt sẽ có thể tái diễn trong tương lai.

Hội đồng bảo an thảo luận trực tuyến về đề mục không phổ biến vũ khí giết người hàng loạt Hội đồng Bảo an thảo luận trực tuyến về đề mục Không phổ biến vũ khí giết người hàng loạt

TGVN. Ngày 30/6, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) họp thảo luận về tình hình 6 tháng thực hiện Nghị quyết 2231 ...

70 năm sau chiến tranh: 'bóng đen xung đột' vẫn bủa vây bán đảo triều tiên 70 năm sau chiến tranh: 'Bóng đen xung đột' vẫn bủa vây Bán đảo Triều Tiên

TGVN. Hành động phá hủy văn phòng liên lạc liên Triều tại Kaesong vào tuần trước dập tắt hy vọng rằng các hoạt động xúc tiến ...

Động thái mới: triều tiên tháo dỡ các loa phóng thanh mới lắp dọc biên giới với hàn quốc Động thái mới: Triều Tiên tháo dỡ các loa phóng thanh mới lắp dọc biên giới với Hàn Quốc

TGVN. Ngày 24/6, các nguồn tin quân sự cho biết, Triều Tiên đang chuyển đi khoảng 10 loa phóng thanh tuyên truyền, mới được lắp ...

Huy Sơn (theo SCMP)

Đọc thêm

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 21/5/2026: Tuổi Dần cuộc sống bình yên

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 21/5/2026: Tuổi Dần cuộc sống bình yên

Xem tử vi 21/5 - tử vi 12 con giáp hôm nay 21/5/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 21/5/2026: Xử Nữ có một ngày hạnh phúc

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 21/5/2026: Xử Nữ có một ngày hạnh phúc

Tử vi hôm nay 21/5/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/5/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 5 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/5/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 5 năm 2026

Lịch âm 21/5. Lịch âm hôm nay 21/5/2026? Âm lịch hôm nay 21/5. Lịch vạn niên 21/5/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tập đoàn Đất Xanh tái cấu trúc toàn diện nhằm hướng tới mô hình tập đoàn bất động sản toàn cầu

Tập đoàn Đất Xanh tái cấu trúc toàn diện nhằm hướng tới mô hình tập đoàn bất động sản toàn cầu

Sáng 20/5, Công ty Cổ phần Tập đoàn Đất Xanh (HOSE: DXG) đã chính thức công bố tên gọi mới là Công ty Cổ phần BLUEMARQ GROUP, đồng thời cho ...
Người trẻ Việt kể lại di sản bằng ngôn ngữ mới

Người trẻ Việt kể lại di sản bằng ngôn ngữ mới

Bằng nhiều cách làm sáng tạo, từ sân khấu thử nghiệm, dự án truyền thông đến ứng dụng công nghệ, người trẻ Việt Nam đang góp phần đưa nghệ thuật ...
Việt Nam-Pháp: Tin cậy chính trị cao, thúc đẩy hợp tác thực chất

Việt Nam-Pháp: Tin cậy chính trị cao, thúc đẩy hợp tác thực chất

Đại sứ Việt Nam tại Pháp mời cơm thân mật bà Julie Le Saos, Cố vấn Đối ngoại phụ trách châu Á, châu Mỹ và châu Đại Dương của Tổng ...
Tổng thống Nga và Chủ tịch Trung Quốc ký Tuyên bố chung thiết lập thế giới đa cực kiểu mới

Tổng thống Nga và Chủ tịch Trung Quốc ký Tuyên bố chung thiết lập thế giới đa cực kiểu mới

Tổng thống Nga và Chủ tịch Trung Quốc đã thông qua Tuyên bố chung về thiết lập trật tự thế giới đa cực và quan hệ quốc tế kiểu mới.
Vấn đề hạt nhân Iran: Mỹ nhấn mạnh các 'lằn ranh đỏ', Nga khẳng định Tehran vẫn 'chân thành' với một điều

Vấn đề hạt nhân Iran: Mỹ nhấn mạnh các 'lằn ranh đỏ', Nga khẳng định Tehran vẫn 'chân thành' với một điều

Mỹ cho rằng, nếu không ngăn chặn được chương trình phát triển hạt nhân của Iran, các quốc gia khác cũng sẽ theo đuổi mục tiêu tương tự.
Tổng thống Nga thăm Trung Quốc: Hé lộ cách ông Putin gọi ông Tập Cận Bình, khẳng định quan hệ ở mức chưa từng có

Tổng thống Nga thăm Trung Quốc: Hé lộ cách ông Putin gọi ông Tập Cận Bình, khẳng định quan hệ ở mức chưa từng có

Tổng thống Nga và Chủ tịch Trung Quốc cam kết tăng cường phối hợp nhằm thúc đẩy một trật tự quốc tế 'công bằng và dân chủ hơn'.
Ngoại trưởng các nước nhóm Bộ tứ chuẩn bị họp giữa lúc tình hình quốc tế diễn biến phức tạp

Ngoại trưởng các nước nhóm Bộ tứ chuẩn bị họp giữa lúc tình hình quốc tế diễn biến phức tạp

Ấn Độ dự kiến đăng cai Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Nhóm Bộ tứ (Quad) tại New Delhi vào tuần tới.
Pakistan điều 8.000 binh sĩ và chiến đấu cơ tới Saudi Arabia

Pakistan điều 8.000 binh sĩ và chiến đấu cơ tới Saudi Arabia

Pakistan triển khai 8.000 binh sĩ, tiêm kích JF-17 và hệ thống HQ-9 tới Saudi Arabia giữa căng thẳng liên quan Iran.
Pháp mạnh tay 'bơm' tiền cho quốc phòng

Pháp mạnh tay 'bơm' tiền cho quốc phòng

Quốc hội Pháp đã thông qua dự luật sửa đổi Luật lập trình quân sự giai đoạn 2024-2030, trong đó bổ sung 36 tỷ Euro cho ngân sách quốc phòng.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung hé lộ điều gì đằng sau cách tiếp cận chiến lược tổng thể và dài hạn của Trung Quốc?

Thượng đỉnh Mỹ-Trung hé lộ điều gì đằng sau cách tiếp cận chiến lược tổng thể và dài hạn của Trung Quốc?

Khi Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình hội ngộ tại Bắc Kinh, cả hai nhà lãnh đạo đều phải đối mặt với nhiều thách thức ở trong nước.
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc: Tín hiệu gì từ loạt cử chỉ ngoại giao của Bắc Kinh?

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc: Tín hiệu gì từ loạt cử chỉ ngoại giao của Bắc Kinh?

Sự chú ý đặc biệt được dành cho các nghi thức tiếp đón Tổng thống Mỹ Donald Trump và tầm nhìn về quan hệ Mỹ-Trung mà Trung Quốc muốn truyền tải đến thế giới.
Những dấu ấn trong một năm nắm quyền của Thủ tướng Canada Mark Carney

Những dấu ấn trong một năm nắm quyền của Thủ tướng Canada Mark Carney

Ngày 14/3 đánh dấu tròn một năm ông Mark Carney nhậm chức Thủ tướng Canada, mở ra giai đoạn chuyển tiếp quan trọng trong đời sống chính trị Ottawa.
Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng EU: Tự chủ là đích đến

Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng EU: Tự chủ là đích đến

Bảo đảm an ninh, gấp rút tăng cường năng lực quốc phòng để hướng tới tự chủ chiến lược là nhu cầu cấp bách của Liên minh châu Âu (EU) hiện nay.
Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc thăm Mỹ: ‘Đo chiều sâu’ hợp tác liên minh

Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc thăm Mỹ: ‘Đo chiều sâu’ hợp tác liên minh

Chuyến thăm Mỹ của Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Ahn Gyu Back phản ánh nỗ lực của Seoul và Washington trong việc điều chỉnh liên minh.
Tình thân Nga - Ấn giữa ‘sóng gió’

Tình thân Nga - Ấn giữa ‘sóng gió’

Dù đến New Delhi để tham dự Hội nghị Ngoại trưởng BRICS nhưng mục tiêu chính của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov lại là quan hệ song phương.
50 năm quan hệ Việt Nam-Thái Lan: Từ dấu ấn Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Đối tác chiến lược toàn diện

50 năm quan hệ Việt Nam-Thái Lan: Từ dấu ấn Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Đối tác chiến lược toàn diện

Trong hành trình nửa thế kỷ của quan hệ Việt Nam-Thái Lan, dấu ấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn được xem là nền tảng nhân văn quan trọng.
'Vũ khí' chiến lược có thể định hình lại bản đồ năng lượng Nga-Trung Quốc

'Vũ khí' chiến lược có thể định hình lại bản đồ năng lượng Nga-Trung Quốc

Dự án đường ống khí đốt Sức mạnh Siberia 2 đang trở thành một trong những công trình hạ tầng năng lượng tham vọng nhất giữa Nga và Trung Quốc.
Nhức nhối khủng hoảng di cư ở Trung Đông

Nhức nhối khủng hoảng di cư ở Trung Đông

Tại Trung Đông, khủng hoảng di cư không đơn thuần là câu chuyện nhân đạo mà đã trở thành một biến số trên bàn cờ địa chính trị.
'Ghế nóng' lãnh đạo Công đảng Anh: Ứng cử viên nào có thể thay thế Thủ tướng Keir Starmer?

'Ghế nóng' lãnh đạo Công đảng Anh: Ứng cử viên nào có thể thay thế Thủ tướng Keir Starmer?

Trong bối cảnh các nghị sĩ trong Công đảng kêu gọi Thủ tướng Keir Starmer từ chức, giới quan sát đưa ra một số ứng cử viên cho chiếc ghế nóng này.
Sáu lần gặp gỡ giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình

Sáu lần gặp gỡ giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã gặp nhau sáu lần kể từ năm 2017.
Di sản phương Đông trong dòng chảy đô thị

Di sản phương Đông trong dòng chảy đô thị

Nhiều kinh đô cũ ở Đông Bắc Á ngày nay không chỉ lưu giữ những dấu tích của quá khứ mà đang được khai thác theo những cách thức khác nhau.
Phiên bản di động