Nguyên Tổng thư ký Ban Ki-moon: Vấn đề phổ biến hạt nhân cần phản ứng đa phương giống như đại dịch Covid-19

Huy Sơn
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Trong bài viết đăng trên South China Morning Post, nguyên Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác đa phương trong vấn đề vũ khí hạt nhân, giống như cách thế giới đã và đang làm trong việc ngăn chặn đại dịch Covid-19.
TIN LIÊN QUAN
Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ hạt nhân trong ứng phó dịch Covid-19
Triều Tiên đề nghị Hàn Quốc dừng đàm phán phi hạt nhân hoá 'vô nghĩa'
nguyen tong thu ky ban ki moon van de pho bien hat nhan can phan ung da phuong nhu dai dich covid 19
Bức ảnh phóng tên lửa của Triều Tiên được trưng bày tại Bưu điện quan sát thống nhất ở Paju, Hàn Quốc, ngày 13 tháng 12 năm 2019. (Nguồn: AP)

Đại dịch Covid-19 đã chiếu rọi vào những lỗ hổng trong thế giới ngày càng gia tăng liên kết của chúng ta. Không một quốc gia nào có thể tự ứng phó với virus SARS-CoV-2, bất kể nước đó sở hữu quy mô kinh tế, tiềm lực quân sự hay sức mạnh công nghệ tầm cỡ đến mức nào. Cách duy nhất để vượt qua mối đe dọa từ dịch bệnh Covid-19 là thông qua hợp tác quốc tế và minh bạch.

Theo nguyên Tổng thư ký Ban Ki-moon, một nguy cơ cũng không kém phần nghiêm trọng đối với tương lai của nhân loại dù hiếm khi thống trị các mặt báo là vấn đề phổ biến hạt nhân. Năm 2020 đánh dấu mốc kỷ niệm 75 năm ngày hai quả bom nguyên tử Little Boy và Fat Man được thả xuống hai thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản. Sự kiện gây chấn động này dẫn đến sự ra đời của Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT), có hiệu lực trong 50 năm qua với 190 quốc gia tham gia.

Tuy nhiên, một cuộc xung đột hạt nhân vẫn là mối đe dọa hiện hữu. Theo báo cáo mới nhất của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), kho dự trữ vũ khí hạt nhân toàn cầu vẫn đứng ở mức 13.400 đầu đạn ngay cả khi Chiến tranh Lạnh đã lùi xa ba thập kỷ. Tại châu Á, căng thẳng đang ở mức cao đáng báo động giữa hai quốc gia hạt nhân là Trung Quốc và Ấn Độ sau cuộc giao tranh ngày 15/6 vừa qua tại thung lũng Ladakh Galwan, khiến 20 quân nhân Ấn Độ thiệt mạng. Trước đó, Ấn Độ và nước láng giềng vũ trang hạt nhân khác là Pakistan được cho là đã tiệm cận miệng hố chiến tranh vào năm 2019 sau những vụ đụng độ tại vùng lãnh thổ tranh chấp Kashmir.

Theo số liệu của Bộ Ngoại giao Mỹ và Viện Nghiên cứu hòa bình quốc tế Stockholm, tính đến tháng 7/2019, Trung Quốc sở hữu 290 đầu đạn hạt nhân, trong khi số liệu của Ấn Độ và Pakistan lần lượt là 140 và 160 đầu đạn.

Còn tại Bán đảo Triều Tiên, tuy Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nỗ lực xây dựng mối quan hệ cá nhân với Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, điều này đã không mang lại kết quả tích cực về tiến trình phi hạt nhân hóa trên Bán đảo. Ngược lại, Bình Nhưỡng tiếp tục tăng cường khả năng hạt nhân và chưa bao giờ từ bỏ tham vọng giành được vị thế hạt nhân trên thế giới.

Trong khi đại dịch Covid-19 đã thu hút sự chú ý, của các nhà lãnh đạo thế giới cũng như “chiếm sóng” trong các phiên thảo luận của ngoại giao quốc tế, vấn đề hạt nhân đã bị bỏ ngỏ. Ý nghĩa của mối đe dọa hạt nhân đã và đang được củng cố trước đại dịch Covid-19 và sau các cuộc tấn công có chủ đích vào hệ thống đa phương bởi các nhà lãnh đạo theo chủ nghĩa cô lập và độc đoán.

Ông Ban Ki-moon cho rằng, quyết định của Mỹ năm 2019 rút khỏi Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung là một động thái thiển cận, là một bước thụt lùi trở lại thời Chiến tranh Lạnh và một cuộc chạy đua vũ trang nguy hiểm bao trùm lên châu Âu và rộng hơn là cả thế giới.

Thời gian gần đây, thế giới lại chứng kiến những tín hiệu đáng báo động hơn từ Mỹ sau những động thái làm suy yếu kiến trúc toàn cầu về kiểm soát và không phổ biến vũ khí hạt nhân. Theo đó, các nguy cơ bao gồm việc Washington thông báo dự định rút khỏi Hiệp ước Bầu trời mở, và thậm chí có những đồn đoán rằng, nước này đang xem xét nối lại thử nghiệm hạt nhân sau lệnh cấm 28 năm.

Tin liên quan
Kiểm soát vũ khí hạt nhân – ‘trận địa’ mới trong cạnh tranh mỹ-trungKiểm soát vũ khí hạt nhân – ‘Trận địa’ mới trong cạnh tranh Mỹ-Trung

Hội nghị đánh giá Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) dự kiến diễn ra trong năm nay, đã phải hoãn lại vì dịch Covid-19. Tuy nhiên, tất cả các bên tham gia NPT không nên lãng phí thời gian cho sự trì hoãn này và cần phải thực hiện các bước cụ thể về giải trừ quân bị và không phổ biến vũ khí hạt nhân. Những người gánh vác nhiệm vụ nặng nề nhất là năm thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, những nước đã liên tục không tuân thủ nghĩa vụ giải trừ quân bị theo Điều 6 của Hiệp ước NPT.

Ngoài ra, cộng đồng quốc tế nên gây áp lực hay làm bất cứ điều gì để có thể để thuyết phục chính quyền Mỹ đồng ý gia hạn Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược mới (START mới) trong 5 năm. Hiệp ước hết hạn đồng nghĩa với việc không có thỏa thuận ràng buộc để kiểm soát vũ khí giữa hai siêu cường hạt nhân Mỹ và Nga, và do đó, tạo ra rủi ro nghiêm trọng đối với nền hòa bình và an ninh toàn cầu.

Mỹ đã đề nghị gia hạn START mới, với điều kiện có sự tham gia của Trung Quốc. Mặc dù sự tham gia của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vào cuộc thảo luận giải trừ vũ khí toàn cầu là cần thiết, nhưng thật không công bằng nếu việc kéo dài START mới lại phụ thuộc vào Bắc Kinh, vì các kho dự trữ của Trung Quốc chỉ bằng một phần hai của Mỹ và Nga. Thay vào đó, Mỹ nên chấp nhận lời đề nghị của Tổng thống Nga Vladimir Putin và đồng ý gia hạn ngay lập tức.

Nếu các cường quốc hạt nhân không thực hiện các bước đi cụ thể nhằm cắt giảm kho vũ khí và đầu tư mạnh vào cấu trúc kiểm soát vũ khí toàn cầu, những lời nhắc nhở về thảm họa Hiroshima và Nagasaki sẽ trở nên sáo rỗng, và kịch bản cho những thảm họa hạt nhân hủy diệt sẽ có thể tái diễn trong tương lai.

Hội đồng bảo an thảo luận trực tuyến về đề mục không phổ biến vũ khí giết người hàng loạt Hội đồng Bảo an thảo luận trực tuyến về đề mục Không phổ biến vũ khí giết người hàng loạt

TGVN. Ngày 30/6, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) họp thảo luận về tình hình 6 tháng thực hiện Nghị quyết 2231 ...

70 năm sau chiến tranh: 'bóng đen xung đột' vẫn bủa vây bán đảo triều tiên 70 năm sau chiến tranh: 'Bóng đen xung đột' vẫn bủa vây Bán đảo Triều Tiên

TGVN. Hành động phá hủy văn phòng liên lạc liên Triều tại Kaesong vào tuần trước dập tắt hy vọng rằng các hoạt động xúc tiến ...

Động thái mới: triều tiên tháo dỡ các loa phóng thanh mới lắp dọc biên giới với hàn quốc Động thái mới: Triều Tiên tháo dỡ các loa phóng thanh mới lắp dọc biên giới với Hàn Quốc

TGVN. Ngày 24/6, các nguồn tin quân sự cho biết, Triều Tiên đang chuyển đi khoảng 10 loa phóng thanh tuyên truyền, mới được lắp ...

Huy Sơn (theo SCMP)

Xem nhiều

Đọc thêm

C asean đến Việt Nam, mang theo sứ mệnh kết nối

C asean đến Việt Nam, mang theo sứ mệnh kết nối

Baoquocte.vn. Ngày 28/6/2022, C asean, đơn vị thành viên thuộc Tập đoàn ThaiBev, chính thức khai trương chi nhánh Việt Nam tại khách sạn Melia Hanoi.
Chương mới trong quan hệ Mỹ-Philippines: Khi đồng minh lâu năm trao nhau những mỹ từ

Chương mới trong quan hệ Mỹ-Philippines: Khi đồng minh lâu năm trao nhau những mỹ từ

Baoquocte.vn. Quan hệ đồng minh Mỹ-Philippines đang chuyển biến tích cực khi hai bên nhận thấy tầm quan trọng của việc thắt chặt quan hệ song phương.
Dự báo thời tiết: Bão số 2 gây mưa vừa, mưa to đến rất to tại Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An

Dự báo thời tiết: Bão số 2 gây mưa vừa, mưa to đến rất to tại Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An

Baoquocte.vn. Chiều nay (9/8) áp thấp nhiệt đới đã mạnh lên thành bão, cơn bão số 2 năm 2022 và có tên quốc tế là MULAN.
Không gian Văn hóa Việt: Lưu giữ bản sắc dân tộc tại Đức

Không gian Văn hóa Việt: Lưu giữ bản sắc dân tộc tại Đức

Baoquocte.vn. Mới đây, lễ kỷ niệm 10 năm ngày thành lập Không gian Văn hóa Việt (7/8/2012-7/8/2022) đã diễn ra tại Trung tâm thương mại Đồng Xuân.
Quân đội Nga và Algeria sẽ tập trận chống khủng bố vào tháng 11

Quân đội Nga và Algeria sẽ tập trận chống khủng bố vào tháng 11

Baoquocte.vn. Quân đội Nga và Algeria sẽ tổ chức tập trận phòng chống khủng bố mang tên Desert Shield (Lá chắn Sa mạc) 2022 vào tháng 11 tới.
Chuyển nhượng cầu thủ Ngoại hạng Anh ngày 9/8: Arsenal tiếp cận Moussa Diaby; MU tăng cường hàng tiền vệ; AS Roma muốn có Victor Lindelof

Chuyển nhượng cầu thủ Ngoại hạng Anh ngày 9/8: Arsenal tiếp cận Moussa Diaby; MU tăng cường hàng tiền vệ; AS Roma muốn có Victor Lindelof

Baoquocte.vn. Những tin tức chuyển nhượng cầu thủ Ngoại hạng Anh diễn ra trong 24 giờ qua được cập nhật thường xuyên trên Báo Thế giới và Việt Nam.
Eo biển Đài Loan: Tàu Trung Quốc áp sát đường trung tuyến, Mỹ sẽ không phản ứng thái quá

Eo biển Đài Loan: Tàu Trung Quốc áp sát đường trung tuyến, Mỹ sẽ không phản ứng thái quá

Baoquocte.vn. Theo Reuters, sáng 9/8, khoảng 20 tàu hải quân Trung Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) đã được bố trí gần đường trung tuyến trên Eo biển Đài Loan.
Lễ thượng cờ và giao lưu gặp mặt nhân kỷ niệm 55 năm Ngày thành lập ASEAN tại Colombo, Sri Lanka

Lễ thượng cờ và giao lưu gặp mặt nhân kỷ niệm 55 năm Ngày thành lập ASEAN tại Colombo, Sri Lanka

Baoquocte.vn. Thứ trưởng Ngoại giao Sri Lanka Aruni Wijewardane hoan nghênh những dấu mốc quan trọng mà ASEAN đã đạt được kể từ khi thành lập.
ASEAN hợp tác ứng phó thách thức an ninh phi truyền thống

ASEAN hợp tác ứng phó thách thức an ninh phi truyền thống

Baoquocte.vn. Các vấn đề mang tính toàn cầu, xuyên biên giới xuất hiện ngày một nhiều, đòi hỏi các nước hợp tác ứng phó, bao gồm cả các quốc gia Đông ...
Năm 2021, Australia xác nhận 139 loài động thực vật mới

Năm 2021, Australia xác nhận 139 loài động thực vật mới

Baoquocte.vn. Các chuyên gia Australia đã đặt tên và phác thảo những đặc điểm nhận diện cơ bản đối với gần 140 loài động, thực vật mới trong năm 2021.
Quân đội Nga và Algeria sẽ tập trận chống khủng bố vào tháng 11

Quân đội Nga và Algeria sẽ tập trận chống khủng bố vào tháng 11

Baoquocte.vn. Quân đội Nga và Algeria sẽ tổ chức tập trận phòng chống khủng bố mang tên Desert Shield (Lá chắn Sa mạc) 2022 vào tháng 11 tới.
Eo biển Đài Loan: Tàu Trung Quốc áp sát đường trung tuyến, Mỹ sẽ không phản ứng thái quá

Eo biển Đài Loan: Tàu Trung Quốc áp sát đường trung tuyến, Mỹ sẽ không phản ứng thái quá

Baoquocte.vn. Theo Reuters, sáng 9/8, khoảng 20 tàu hải quân Trung Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) đã được bố trí gần đường trung tuyến trên Eo biển Đài Loan.
Mỹ tổ chức tập trận chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt

Mỹ tổ chức tập trận chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt

Baoquocte.vn. Mỹ tổ chức tập trận Fortune Guard 22 ở Hawaii với sự tham gia của 20 nước nhằm ngăn chặn hành động phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (WMD).
FBI khám khu nghỉ dưỡng của ông Donald Trump

FBI khám khu nghỉ dưỡng của ông Donald Trump

Baoquocte.vn. Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, đặc vụ FBI đã khám xét khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của ông ở Palm Beach, bang Florida.
NATO bổ sung quân tại Latvia, 5 nước tập trận ở Bulgaria, Canada có hành động ‘lạ’

NATO bổ sung quân tại Latvia, 5 nước tập trận ở Bulgaria, Canada có hành động ‘lạ’

Baoquocte.vn. 5 nước NATO tập trận chung tại Bulgaria, liên minh bổ sung quân đóng tại Latvia, trong khi Canada từ chối gửi tàu khu trục tuần tra tại châu Âu.
Trung Quốc muốn IAEA bàn về AUKUS, Nga sẵn sàng làm điều này ở Ukraine

Trung Quốc muốn IAEA bàn về AUKUS, Nga sẵn sàng làm điều này ở Ukraine

Baoquocte.vn. Trung Quốc cho rằng IAEA cần thảo luận thêm về AUKUS, trong khi Nga khẳng định sẵn sàng cho tổ chức này thăm nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia.
Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Baoquocte.vn. Trước viễn cảnh nguồn cung khí đốt bị gián đoạn, giữa mùa Hè nắng nóng, Liên minh châu Âu đang gấp rút triển khai kế hoạch ứng phó với mùa Đông.
Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Baoquocte.vn. Việc Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh Al-Qaeda đã giáng đòn vào chủ nghĩa khủng bố, song cũng cho thấy thực tế đáng ngại cùng một số tác động tới Mỹ và khu vực.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Trong hai tuần qua, Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.
Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Baoquocte.vn. Quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Indonesia và Trung Quốc khăng khít vẫn chưa thể khiến hai bên bớt thận trọng ở các vấn đề cốt lõi.
‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

‘Làn sóng từ chức’ ở châu Âu: Nào chỉ vì Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến thay đổi chính phủ tại một số nước châu Âu thời gian qua.
Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Baoquocte.vn. PGS. TS, Đại sứ Nguyễn Hồng Thao đánh giá về tầm quan trọng của UNCLOS 1982 trong lịch sử phát triển luật biển quốc tế.
Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Baoquocte.vn. Việc nhiều quốc gia trên thế giới đang tích cực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo khiến bản đồ năng lượng toàn cầu bị thay đổi đáng kể.
Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự ra đi đột ngột của cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã tạo ra một cơn sốc với không chỉ với đất nước Nhật Bản mà với cả thế giới.
Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có thể giúp Việt Nam tạo ra những chuyển biến ấn tượng trong việc phát triển kinh tế xanh.
‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines, đánh dấu sự chuyển mình mới của quốc gia này.
Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Điểm danh những bê bối và 'giọt nước tràn ly' khiến Thủ tướng Anh Boris Johnson buộc phải từ chức

Baoquocte.vn. Sau nhiều bê bối chính trị cũng như áp lực từ chính nội các của mình, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã buộc phải từ chức vào ngày 7/7.
Phiên bản di động