Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Bảo vật của chùa Hồng Phúc

Hữu Ngọc
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Bảo vật đặc biệt của chùa Hồng Phúc là một bức tượng, có lẽ ở Việt Nam không chùa nào có. Đó là tượng một vị vua nằm nghiêng, đức Phật ngồi trên lưng thiền định.
TIN LIÊN QUAN
nha van hoa huu ngoc bao vat cua chua hong phuc Nhà văn Hữu Ngọc: Việt Nam và Khối Pháp ngữ
nha van hoa huu ngoc bao vat cua chua hong phuc Nhà văn Hữu Ngọc: Học tiếng Tây để đánh Tây
nha van hoa huu ngoc bao vat cua chua hong phuc
Chùa Hồng Phúc (hay còn gọi là chùa Hòe Nhai) nằm ở số 19 phố Hàng Than, quận Ba Đình, Hà Nội.

Tôi có dịp hướng dẫn Công chúa Na Uy Martha Lovise thăm chùa Hồng Phúc ở phố Hàng Than (cạnh phố Hòe Nhai), phía đê sông Hồng. Thường khách nước ngoài muốn đi thăm chùa thì được dẫn đến chùa Quán Sứ, vừa bề thế vừa có hào quang lịch sử là nơi đón tiếp sứ thần các nước theo đạo Phật, lại ở trung tâm thành phố, đi lại thuận lợi.

Còn Hồng Phúc là một chùa khuất nẻo, bình thường, không có tên trong những sách hướng dẫn du lịch, nhưng chùa Hồng Phúc có một bề dày lịch sử đáng kính và nhiều chi tiết văn hoá lý thú, điều mà công chúa cảm nhận được qua bức thư hồi âm của ông Đại sứ Na Uy gửi cho tôi.

Bảo vật đặc biệt của chùa là một bức tượng, có lẽ ở Việt Nam không chùa nào có. Đó là tượng một vị vua nằm nghiêng, đức Phật ngồi trên lưng thiền định. Người phương Tây trông thấy tượng ấy dễ liên tưởng đến sự đấu tranh quyền lực giữa tâm linh và thế tục, giống như giữa Giáo hoàng với các vua chúa phương Tây kéo dài hàng bao thế kỷ. Nhưng trong lịch sử Việt Nam, không hề có sự đấu tranh chính trị thực sự giữa tôn giáo và vương quyền. Dĩ chí trong 400 năm thời Lý Trần, Phật giáo hầu như là quốc đạo. Các vua Trần có nhiều người cuối đời đi ở chùa. Vậy tượng chùa Hồng Phúc chỉ có ý nghĩa tôn sùng đức Phật mà thôi.

nha van hoa huu ngoc bao vat cua chua hong phuc
Tượng Phật ngồi lưng vua hay còn có tên gọi khác là Vua sám hối.

Nguyên nhân gì có bức tượng ấy? Theo một trong số nhiều giả thuyết, vua Đế Thích sùng đạo đã hạ mình để tỏ lòng tôn kính đức Phật. Theo một giả thuyết khác, một vị vua nhà Lê phạm tội lớn đã nguyện mang đức Phật trên lưng để sám hối.

Chùa Hồng Phúc còn có tên là Hòe Nhai (đọc chệch là Hòa Giai) vì ở bên đường Hòe Nhai, xưa trồng hai bên toàn cây hòe có hoa vàng. Vua nhà Lý mỗi khi về thăm quê hương Kinh Bắc bên kia sông Hồng bao giờ cũng ngự giá qua con đường này.

Chùa được xây thời Lý, ngay sát sông Hồng. Nhưng qua một thời gian dài, phù sa lấp dần cho nên ngày nay cách xa sông và đê một khoảng đất rộng. Trong sân chùa còn có một tấm bia, văn bia khắc năm 1703 khẳng định sự kiện ấy và khẳng định nơi đây là bến Đông Bộ Đầu. Một di tích địa danh quý. Khi nhà Trần dựng nghiệp thì Mông Cổ chiếm Trung Hoa lập ra nhà Nguyên. Tướng nhà Nguyên đánh được nước Đại Lý (ở Vân Nam), sai sứ sang dụ Trần Thái Tôn thần phục. Vua không chịu, bắt giam sứ giả. Quân Mông Cổ ồ ạt theo sông Thao, (khúc trên sông Hồng) tiến về Thăng Long. Trần Hưng Đạo tổng chỉ huy, cản không nổi, lui về Sơn Tây. Quân địch vào Thăng Long đốt phá tàn sát nhân dân. Theo lời thái sư Trần Thủ Độ, Thái Tôn quyết chiến. Về sau, quân địch không quen khí hậu, bị bệnh chết nhiều, lại thiếu lương ăn. Năm 1258, ta phản công ở Đông Bộ Đầu, quân Mông rút về đến Tây Bắc thì lại bị một toán dân quân địa phương đánh cho tơi bời. Phải 27 năm sau (1284-85), Mông Cổ mới đánh Đại Việt lần thứ hai.

Thời hiện đại, chùa Hồng Phúc lại có một sự kiện lịch sử: Năm 1963, xây một tòa tháp tôn vinh hòa thượng Thích Quảng Đức tự thiêu giữa thành phố Sài Gòn để phản đối chính sách đàn áp Phật giáo của Ngô Đình Diệm.

Chùa Hồng Phúc là một cơ sở lâu đời của phái Thiền Tào Động. Chùa còn bảo tồn được một đạo sắc phong vua Lê Hiến Tông (1750) ban cho hòa thượng Trần Văn Chúc, một quả chuông đúc năm 1864, một chiếc khánh cao 1 mét (năm 1734), 28 tấm bia và 3 cái tháp.

Tượng vua nằm mang tượng Phật đặt phía trong, bên phải chùa, sau dãy tượng Thập điện Diêm Vương và tượng Thiên Vương.

nha van hoa huu ngoc bao vat cua chua hong phuc

Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về sách báo đối ngoại và ngoại giao văn hóa

TGVN. Sách báo đối ngoại là những công cụ hữu hiệu làm giàu cái vốn văn hóa ngoại giao, trong những vụ việc cụ thể ...

nha van hoa huu ngoc bao vat cua chua hong phuc

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phố cũ và điện tử

TGVN. Thanh niên Việt Nam tuy thông minh nhưng bị văn minh điện tử cuốn hút, thường lơ là với nền văn hóa dân tộc, ...

nha van hoa huu ngoc bao vat cua chua hong phuc

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một diện mạo khác của Việt Nam

TGVN. Từ sau Chiến tranh Thế giới thứ Hai, có lẽ trên thế giới không có tên một nước thuộc địa cũ nào lại được ...

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Lịch âm 7/3 - Xem âm lịch hôm nay Chủ nhật ngày 7/3/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 7/3/2021

Lịch âm 7/3 - Xem âm lịch hôm nay Chủ nhật ngày 7/3/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 7/3/2021

Lịch âm 7/3. Âm lịch hôm nay 7/3. Lich am 7/3. Xem âm lịch hôm nay ngày 7/3/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 7 tháng 3 năm 2021 ...
Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 7/3: Tuổi Tỵ tìm được người yêu thương, tuổi Ngọ cẩn thận trong công việc

Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 7/3: Tuổi Tỵ tìm được người yêu thương, tuổi Ngọ cẩn thận trong công việc

Tử vi hôm nay 7/3/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Ra mắt sách '70 năm chặng đường vẻ vang quan hệ Việt Nam-Nga'

Ra mắt sách '70 năm chặng đường vẻ vang quan hệ Việt Nam-Nga'

Đại sứ quán Việt Nam tại Nga tổ chức lễ ra mắt sách “70 năm chặng đường vẻ vang quan hệ Việt Nam-Nga” của Đại sứ Ngô Đức Mạnh.
Ukraine dọa áp dụng các biện pháp triệt để đưa Nga 'vào khuôn khổ' ở Donbass

Ukraine dọa áp dụng các biện pháp triệt để đưa Nga 'vào khuôn khổ' ở Donbass

Kiev đang cân nhắc áp dụng các biện pháp triệt để chống lại Nga vì lập trường của Moscow trong vấn đề Donbass.
Giá vàng hôm nay 6/3: Vàng xuống đáy còn gặp thêm khắc tinh, bán tháo là thượng sách?

Giá vàng hôm nay 6/3: Vàng xuống đáy còn gặp thêm khắc tinh, bán tháo là thượng sách?

Lợi suất trái phiếu tăng không kiểm soát đè nặng khiến giá vàng thế giới rơi xuống dưới 1.700 USD trong phần lớn thời gian giao dịch cuối tuần.
COVAX phân phối hơn 20 triệu liều vaccine ngừa Covid-19 đến 20 quốc gia

COVAX phân phối hơn 20 triệu liều vaccine ngừa Covid-19 đến 20 quốc gia

Cơ chế COVAX đã phân phối hơn 20 triệu liều vaccine phòng Covid-19 tới 20 quốc gia.
Tin bất động sản mới nhất: Đất Thủ Đức tăng 360% sau hơn 10 năm; sắp khởi công sân bay Phan Thiết; TPHCM gỡ tắc cho loạt dự án ‘khủng’

Tin bất động sản mới nhất: Đất Thủ Đức tăng 360% sau hơn 10 năm; sắp khởi công sân bay Phan Thiết; TPHCM gỡ tắc cho loạt dự án ‘khủng’

Đất Thủ Đức tăng 360%; sắp khởi công sân bay Phan Thiết; TPHCM gỡ tắc cho loạt dự án ‘khủng’… là những tin bất động sản mới nhất.
Giới chức Ukraine kêu gọi Mỹ áp đặt 'chế độ trừng phạt toàn diện' Nga

Giới chức Ukraine kêu gọi Mỹ áp đặt 'chế độ trừng phạt toàn diện' Nga

Văn phòng Tổng thống Ukraine ngày 5/3 đã kêu gọi Mỹ áp đặt “chế độ trừng phạt toàn diện” mới đối với Nga.
Tử vi 12 cung hoàng đạo thứ 7 ngày 6/3/2021: Bạch Dương ứng xử thông minh, Kim Ngưu tình cảm tốt đẹp

Tử vi 12 cung hoàng đạo thứ 7 ngày 6/3/2021: Bạch Dương ứng xử thông minh, Kim Ngưu tình cảm tốt đẹp

Tử vi hôm nay 6/3 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 6/3: Tuổi Mão không đầu tư tài chính, tuổi Thân gặp biến cố trong công việc

Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 6/3: Tuổi Mão không đầu tư tài chính, tuổi Thân gặp biến cố trong công việc

Tử vi hôm nay 6/3/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Du lịch Huế: Lạ miệng món chè heo quay nổi tiếng ở cố đô

Du lịch Huế: Lạ miệng món chè heo quay nổi tiếng ở cố đô

Sự kết hợp tưởng chừng lạ lùng giữa thịt quay và chè lại sáng tạo nên một món ăn có hương vị độc đáo, níu chân du khách khi đi đến Huế.
Giới nhà giàu chi hàng tỷ đồng du lịch nước ngoài để kết hợp tiêm vaccine Covid-19

Giới nhà giàu chi hàng tỷ đồng du lịch nước ngoài để kết hợp tiêm vaccine Covid-19

Do phải chờ lâu để được tiêm vaccine Covid-19, giới nhà giàu nhiều nơi ở châu Âu quyết định đăng ký các tour ra nước ngoài để được tiêm sớm hơn.
Du lịch Bhutan: Những điều lạ lùng ở quốc gia 'hạnh phúc nhất thế giới'

Du lịch Bhutan: Những điều lạ lùng ở quốc gia 'hạnh phúc nhất thế giới'

Tận hưởng cuộc sống bình yên cùng gia đình chồng ở miền Đông Bhutan, cô gái Việt đã được trải nghiệm những điều lạ lùng không phải ở đâu cũng có.
Ngắm hoa ban nở trắng núi rừng Điện Biên

Ngắm hoa ban nở trắng núi rừng Điện Biên

Những ngày này, hoa ban nở trắng núi rừng Điện Biên, tạo nên khung cảnh tuyệt đẹp, làm say đắm lòng người bởi vẻ đẹp trong trắng, thuần khiết.
Quảng Ninh mở lại hoạt động du lịch từ 0h ngày 2/3, không đón khách ngoại tỉnh

Quảng Ninh mở lại hoạt động du lịch từ 0h ngày 2/3, không đón khách ngoại tỉnh

Tỉnh Quảng Ninh mở lại các hoạt động du lịch nội tỉnh phù hợp với các mức nguy cơ đối với từng khu vực, địa điểm và chỉ đón khách nội tỉnh.
Giới thiệu vẻ đẹp của hoa ban trong chuỗi hoạt động 'Mùa Xuân nho nhỏ'

Giới thiệu vẻ đẹp của hoa ban trong chuỗi hoạt động 'Mùa Xuân nho nhỏ'

Đặc biệt, trong tháng 3 này, hình ảnh hoa ban sẽ được tôn vinh thông qua nhiều hoạt động cụ thể.
Hai cuốn sách hay dành cho những người yêu thích dòng lịch sử

Hai cuốn sách hay dành cho những người yêu thích dòng lịch sử

Một là tác phẩm lịch sử kinh điển của Trung Quốc, hai là tài liệu quý được viết từ những năm 1900 trở về trước của Nhật Bản đã có mặt tại Việt Nam.
Ba cuốn sách mới và thú vị về các danh họa nổi tiếng thế giới

Ba cuốn sách mới và thú vị về các danh họa nổi tiếng thế giới

Bộ sách về ba danh họa nổi tiếng gồm Paul Cézanne, Johannes Vermeer’và Hokusai là sự tiếp nối của bộ sách về Paul Gauguin, Claude Monet và Vincent Van Gogh.
Khám phá Việt Nam - cuốn sách mở ra cả một thế giới

Khám phá Việt Nam - cuốn sách mở ra cả một thế giới

Khám phá Việt Nam là cuốn sách ảnh vừa ra mắt độc giả của Nhà xuất bản Thanh niên do Tổng cục Du lịch giữ bản quyền.
Góc nhìn mới mẻ từ cuốn sách hay ‘Nhà nước khởi tạo’

Góc nhìn mới mẻ từ cuốn sách hay ‘Nhà nước khởi tạo’

‘Nhà nước khởi tạo' của Giáo sư Mariana Mazzucato đang là cuốn sách hay đem tới những góc nhìn mới mẻ về vai trò của Nhà nước trong việc kiến tạo để phát triển.
Học giả Canada đánh giá cao tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về chống phân biệt chủng tộc

Học giả Canada đánh giá cao tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về chống phân biệt chủng tộc

Ngày 20/2, cuốn sách Hồ Chí Minh: Chủng tộc da đen và các tác phẩm chọn lọc về phân biệt chủng tộc của giáo sư Nguyễn Đài Trang đã ra mắt.
Những cuốn sách hay nên đọc trong mùa Covid-19 năm 2021

Những cuốn sách hay nên đọc trong mùa Covid-19 năm 2021

Có những cuốn sách hay giống như liều thuốc cứu rỗi tâm hồn, động viên con người vượt qua khó khăn trong cuộc sống...
Phiên bản di động