Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về sách báo đối ngoại và ngoại giao văn hóa

Hữu Ngọc
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Sách báo đối ngoại là những công cụ hữu hiệu làm giàu cái vốn văn hóa ngoại giao, trong những vụ việc cụ thể và quan hệ lâu dài, nâng uy tín đất nước và dân tộc lên. 
TIN LIÊN QUAN
nha van hoa huu ngoc ban ve sach bao doi ngoai va ngoai giao van hoa Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Phố cũ và điện tử
nha van hoa huu ngoc ban ve sach bao doi ngoai va ngoai giao van hoa Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một diện mạo khác của Việt Nam

Ngoại giao, ở một khía cạnh nào đó cũng như đi buôn, nghĩa là phải mặc cả để mua bán với giá hời nhất. Đi buôn phải có vốn. Muốn điều đình kết thúc một cuộc chiến tranh thì vốn là trên bản đồ chiến sự. Điều đình một hiệp định kinh tế thì vốn là thực tế nền kinh tế của nước mình. Nhưng làm chỗ dựa cho những vụ việc cụ thể như trên, có một cái vốn cố định, vô hình mà có ảnh hưởng lớn, đó là vốn văn hóa, thể hiện bằng uy tín văn hóa (văn hóa với nghĩa rộng và hẹp) của quốc gia và dân tộc mỗi nước.

Hình ảnh đẹp hay xấu của một đất nước sẽ có tác động tích cực hay tiêu cực đến dư luận nhân dân nước đối tác và các nhà ngoại giao của nước ấy. Khi quyết định một đường lối ngoại giao, một chính thể dân chủ không thể ngang nhiên đi ngược dư luận nhân dân mình. Một nhà bình luận phương Tây cho là cuộc tổng tấn công Tết 1968 là một thất bại về quân sự, nhưng lại là một thắng lợi về mặt trận tâm lý, vì do sức ép của dư luận Mỹ, ngoại giao Mỹ đã phải chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán Paris.

Như vậy đủ thấy rõ tầm quan trọng của văn hóa đối ngoại. Trong các hình thức tuyên truyền đối ngoại, sách báo (tôi không nói đến ấn phẩm chung vì quá rộng) có hiệu quả cao, giúp cho ngoại giao vào cuộc về từng vụ việc cụ thể, mà còn làm cho nền ngoại giao lâu dài bằng cách nâng uy tín, đặc biệt về mặt nhân văn (văn hóa) của đất nước.

Xin đưa ra vài thí dụ: Nhà xuất bản Mỹ Citadel có ra cuốn sách 100 nhà quân sự, giới thiệu 100 nhà quân sự lớn nhất từ xưa đến nay, lớn vì những quyết định quân sự của họ làm thay đổi bộ mặt thế giới không chỉ vì thắng lợi quân sự. Trong 100 vị tướng ấy, tướng Võ Nguyên Giáp xếp thứ 40. Ấy là vì theo kiểu đánh của tướng Giáp, các dân tộc Á Phi đã đấu tranh giành được độc lập. Tôi nghĩ sở dĩ có ảnh hưởng ấy trên thế giới, một phần là suốt những năm 1960, đầu năm 1970 các sứ quán ta ở nước ngoài đã phát hành rộng rãi cuốn Chiến tranh nhân dân, quân đội nhân dân của Võ Nguyên Giáp, do Nguyễn Khắc Viện biên tập gọn lại và dịch sang nhiều ngữ.

Vào đầu những năm 1970, bộ Tuyển tập văn học Việt Nam tiếng Pháp, 4 tập, 2.000 trang (Nguyễn Khắc Viện và Hữu Ngọc chủ biên) bắt đầu xuất bản. Một số báo có uy tín ở Pháp đã bình luận theo cách của báo Le Monde: dưới bom đạn khủng khiếp của Mỹ mà Việt Nam vẫn bình tĩnh ra một tác phẩm đề cao văn hóa cổ và tinh thần dân tộc, tỏ rõ ý chí quyết chiến quyết thắng trên cả lĩnh vực văn hóa. Hồi đó, phái đoàn của ta ở Hội nghị Paris đã phát hành rộng rãi bộ sách đó ở Pháp và thị trường quốc tế, gây cảm tình, làm hậu thuẫn của ta.

Trong thời gian chống Mỹ, tạp chí Etudes Vietnamiennes (bản tiếng Pháp và tiếng Anh) làm nhiệm vụ đánh vào hậu phương của Mỹ, giải thích về chính nghĩa Việt Nam cho các nước phương Tây.

Ngay ở Việt Nam, ta thấy các sứ quán nước ngoài tranh thủ dân ta bằng cách tổ chức các buổi giới thiệu tác phẩm tiêu biểu của dân tộc họ. Đan Mạch giới thiệu Andersen, Thụy Điển thì Astrid Lingren, Na Uy có Ibsen, Ba Lan: Pan Tadeuz, Nga: Puskin...

Như vậy, sách báo đối ngoại là những công cụ hữu hiệu làm giàu cái vốn văn hóa ngoại giao, trong những vụ việc cụ thể và quan hệ lâu dài, nâng uy tín đất nước và dân tộc lên. Nó là chỗ dựa, hậu phương, tiền trạm của ngoại giao, có khi là “đội quân thứ năm” khi có chiến tranh, vì sách báo vẫn vào được đất địch và “đồng minh” của địch.

Tổ chức cho một đoàn công văn đi biểu diễn hay triển lãm ở nước ngoài rất tốn kém, đối tượng xem rất hạn chế. Còn sách báo phát hành rộng rãi, mỗi bản có thể truyền tay nhau nhiều người xem, có thể hàng nghìn, hàng vạn, là những bản thông điệp được giải thích rõ ràng.

Sách báo đối ngoại được phát hành qua hai kênh: ngoại thương - qua các công ty phát hành; ngoại giao - qua các sứ quán của ta ở nước ngoài. Qua ngoại thương là rất tốt, vì cái gì cho không ít quý bằng cái gì người ta bỏ tiền ta mua. Con đường phát hành qua sứ quán cũng có cái hay, nếu ta áp dụng phương châm “tái sản xuất mở rộng”: Sứ quán chọn những chính khách, nhà báo, nhà nghiên cứu, nhà kinh tế, nhà văn có uy tín ở nước sở tại, thường xuyên gửi sách báo cho họ, khiến họ sử dụng tư liệu của mình viết lại bằng tiếng nước họ. Và thường xuyên liên hệ với họ để lấy ý kiến họ. Đó là cách làm thích hợp với nước công nghiệp, ta đã làm thành công điều này trong thời kỳ chống Mỹ.

Tháng 10/2008 có cuộc Hội thảo Quốc gia về Ngoại giao Văn hóa. Đó là một dịp đẩy mạnh ý thức về tầm quan trọng của sách báo đối ngoại, một công cụ sắc bén của ngoại giao. Việc này rất có hiệu quả trong thời kỳ chống Mỹ.

nha van hoa huu ngoc ban ve sach bao doi ngoai va ngoai giao van hoa

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Ngôn ngữ văn hóa Pháp ở Việt Nam xưa và nay

TGVN. Tiếng Pháp ở Việt Nam không phát triển bằng tiếng Anh, nhưng điều này không có nghĩa là văn hóa Pháp sẽ mất đi. ...

nha van hoa huu ngoc ban ve sach bao doi ngoai va ngoai giao van hoa

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Từ món ăn dân gian đến bản sắc dân tộc

TGVN. Bước vào thời kỳ toàn cầu hóa, ngay cả trong lĩnh vực văn hóa ẩm thực, ta không thể có thái độ sô vanh, ...

nha van hoa huu ngoc ban ve sach bao doi ngoai va ngoai giao van hoa

Nhà văn hóa Hữu Ngọc bàn về hội nhập quốc tế và toàn cầu hóa

TGVN. Có người hiểu cụm từ hội nhập quốc tế là hội nhập toàn cầu. Như vậy không phải là hoàn toàn sai, vì trong ...

Bài viết cùng chủ đề

Ngoại giao văn hóa

Xem nhiều

Đọc thêm

Tôn vinh giá trị văn hóa ẩm thực Huế

Tôn vinh giá trị văn hóa ẩm thực Huế

Baoquocte.vn. Tối 26/6, tại đường đi bộ dọc bờ sông Hương đã khai mạc Lễ hội '100 món Ẩm thực đường phố Huế' năm 2022.
Bình Định đưa nông sản lên sàn thương mại điện tử

Bình Định đưa nông sản lên sàn thương mại điện tử

Baoquocte.vn. Từ 24/6-3/7 đã diễn ra Hội nghị tập huấn và Kết nối thương mại điện tử cho doanh nghiệp Bình Định và các tỉnh miền Trung.
Quang Hải sẽ gia nhập Paul FC?

Quang Hải sẽ gia nhập Paul FC?

Baoquocte.vn. Báo chí Pháp đưa tin tiền vệ Nguyễn Quang Hải đầu quân cho CLB Pau FC tại giải Ligue 2.
Gia tăng sức ép, G7 tán thành cấm nhập khẩu vàng của Nga

Gia tăng sức ép, G7 tán thành cấm nhập khẩu vàng của Nga

Baoquocte.vn. Nhóm các nước G7 đã nhất trí cấm nhập khẩu vàng của Nga như một phần trong nỗ lực gia tăng sức ép buộc Moscow phải chấm dứt chiến dịch ...
Tổng thống Putin lần đầu tiên xuất ngoại kể từ khi xung đột Nga-Ukraine

Tổng thống Putin lần đầu tiên xuất ngoại kể từ khi xung đột Nga-Ukraine

Baoquocte.vn. Truyền thông Nga đưa tin, trong tuần tới, Tổng thống Vladimir Putin sẽ có chuyến công du tới Tajikistan và Turkmenistan.
Kiều bào tại Thái Lan đóng góp thiết thực vì sự bình yên của biển đảo

Kiều bào tại Thái Lan đóng góp thiết thực vì sự bình yên của biển đảo

Baoquocte.vn. Nguyên Phó Chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa đại diện Câu lạc bộ tiếp nhận số tiền ủng hộ của kiều bào tại Thái Lan tặng huyện đảo Trường Sa ...
Tối 26/6, số ca Covid-19 tiếp tục giảm sâu; số khỏi bệnh gấp 14 lần

Tối 26/6, số ca Covid-19 tiếp tục giảm sâu; số khỏi bệnh gấp 14 lần

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế cho biết số ca mắc mới tiếp tục giảm còn 557 ca, tại 32 tỉnh, thành phố. Số khỏi bệnh ...
Chất lượng sống cải thiện đáng kể, Việt Nam tăng ấn tượng 39 bậc chỉ sau 1 năm

Chất lượng sống cải thiện đáng kể, Việt Nam tăng ấn tượng 39 bậc chỉ sau 1 năm

Baoquocte.vn. Chất lượng sống của Việt Nam được cải thiện đáng kể chỉ sau 1 năm, với việc tăng 39 bậc trên bảng xếp hạng này năm 2021.
Ấn Độ mong đợi gì từ Hội nghị thượng đỉnh G7?

Ấn Độ mong đợi gì từ Hội nghị thượng đỉnh G7?

Baoquocte.vn. Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi mong muốn có 'các cuộc thảo luận hiệu quả' với các nhà lãnh đạo G7 về các vấn đề thời sự.
Tân Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2022 mồ côi cha lúc 5 tuổi, gia cảnh khó khăn

Tân Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2022 mồ côi cha lúc 5 tuổi, gia cảnh khó khăn

Baoquocte.vn. Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2022 Ngọc Châu sinh ra trong một gia đình nghèo ở Tây Ninh, bố mất sớm, mẹ một mình xoay xở lo kinh tế.
Tôn vinh giá trị văn hóa ẩm thực Huế

Tôn vinh giá trị văn hóa ẩm thực Huế

Baoquocte.vn. Tối 26/6, tại đường đi bộ dọc bờ sông Hương đã khai mạc Lễ hội '100 món Ẩm thực đường phố Huế' năm 2022.
Lễ khai mạc Festival Huế 2022 -  Bản hòa ca văn hóa nghệ thuật

Lễ khai mạc Festival Huế 2022 - Bản hòa ca văn hóa nghệ thuật

Baoquocte.vn. Tối 25/6, Lễ khai mạc Festival Huế được tổ chức trọng thể và hoành tráng tại Quảng trường Ngọ Môn, tỉnh Thừa Thiên - Huế.
Độc lạ hang động có hình đôi mắt khổng lồ

Độc lạ hang động có hình đôi mắt khổng lồ

Baoquocte.vn. Ánh sáng rọi qua hai lỗ hổng lớn trên trần hang động, chiếu thẳng vào bên trong như hình đôi mắt khổng lồ đang dõi theo từng bước chân của mỗi người.
Du lịch cộng đồng: Nắm bắt xu hướng thế giới để phát huy thế mạnh của Việt Nam

Du lịch cộng đồng: Nắm bắt xu hướng thế giới để phát huy thế mạnh của Việt Nam

Baoquocte.vn. Hình thức du lịch cộng đồng ngày càng khẳng định được thế mạnh, khi trở thành chủ đề chính của Hội nghị Cấp cao Toàn cầu của UNWTO vừa qua.
Sáng Dubai lại nhớ chiều miền Tây

Sáng Dubai lại nhớ chiều miền Tây

Baoquocte.vn. Dubai lại bắt đầu một ngày mới trong cái nóng hầm hập đầu Hè và sự nhộn nhịp của một điểm nút giao thông, giao thương khổng lồ của thế giới.
Cuộc sống ở ngôi làng hẻo lánh vùng Viễn Đông Nga

Cuộc sống ở ngôi làng hẻo lánh vùng Viễn Đông Nga

Baoquocte.vn. Là ngôi làng hẻo lánh thuộc khu tự trị Chukotsky, nằm ở Viễn Đông nước Nga, Uelen được biết đến là nơi 'khắc nghiệt, nhưng đẹp'.
Thú vị cuốn sách về Hà Nội bằng ba ngôn ngữ

Thú vị cuốn sách về Hà Nội bằng ba ngôn ngữ

Baoquocte.vn. Cuốn sách ảnh Hanoi Hanoi của Minh Phạm và Paola Boncompagni vừa được phát hành, sử dụng ba ngôn ngữ: Tiếng Việt, tiếng Anh và tiếng Italy.
Kỷ niệm ngày lễ Bloomsday của Ireland tại Việt Nam

Kỷ niệm ngày lễ Bloomsday của Ireland tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Bloomsday là lễ kỷ niệm tôn vinh những đóng góp to lớn cho nền văn học Ireland của nhà văn James Joyce được tổ chức vào ngày 16/6 hằng năm.
'Nhật ký trong tù' của Chủ tịch Hồ Chí Minh có thêm bản dịch tiếng Uzbek

'Nhật ký trong tù' của Chủ tịch Hồ Chí Minh có thêm bản dịch tiếng Uzbek

Baoquocte.vn. Đại học tổng hợp Đông phương học Quốc gia Tashkent của Uzbekistan đã giới thiệu bản dịch sang tiếng Uzbek tập thơ 'Nhật ký trong tù của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Ra mắt bản dịch tiếng Việt tác phẩm nổi tiếng của nhà sử học Michel Foucault

Ra mắt bản dịch tiếng Việt tác phẩm nổi tiếng của nhà sử học Michel Foucault

Baoquocte.vn. Tác phẩm của Michel Foucault là một trong những đóng góp quan trọng trên phương diện lịch sử, xã hội học và triết học cho vấn đề nhà tù.
Truyện tranh 'Chuyến thám hiểm không thể bỏ qua ở Alaska' - tác phẩm hợp tác đầu tay của họa sĩ trẻ Việt Nam được chào đón tại Pháp

Truyện tranh 'Chuyến thám hiểm không thể bỏ qua ở Alaska' - tác phẩm hợp tác đầu tay của họa sĩ trẻ Việt Nam được chào đón tại Pháp

Baoquocte.vn. Cuốn truyện tranh 'Passage intérieur- Voyage essentiel en Alaska' do họa sĩ Mai Bách cùng tác giả kịch bản Maxime de Lisle thực hiện vừa được ra mắt tại Pháp.
Ra mắt sách hướng nghiệp 'Người trong muôn nghề: Ngành xã hội và nhân văn có gì?'

Ra mắt sách hướng nghiệp 'Người trong muôn nghề: Ngành xã hội và nhân văn có gì?'

Baoquocte.vn. 'Người trong muôn nghề: Ngành xã hội và nhân văn có gì?' là cuốn sách mới nhất trong loạt sách hướng nghiệp 'Người trong muôn nghề'.
Phiên bản di động