Sổ tay văn hóa Đông - Tây

Nhà văn Hữu Ngọc: Việt Nam và Khối Pháp ngữ

Hữu Ngọc
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Việt Nam có truyền thống văn hóa Pháp, việc Việt Nam gia nhập Khối Pháp ngữ còn có những lợi ích cụ thể về mọi mặt chính trị và kinh tế.
TIN LIÊN QUAN
nha van huu ngoc viet nam va khoi phap ngu Nhà văn Hữu Ngọc: Học tiếng Tây để đánh Tây
nha van huu ngoc viet nam va khoi phap ngu Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Họa sư Nam Sơn và Hội ngộ văn hóa Đông - Tây
nha van huu ngoc viet nam va khoi phap ngu
Cộng đồng Pháp ngữ gồm 88 quốc gia thành viên và quan sát viên, là tổ chức quốc tế có quy mô lớn thứ hai trên thế giới.

Cho đến hết thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Việt Nam thuộc khối các nước xã hội chủ nghĩa. Sau khi Liên Xô và các nước Đông Âu tan rã, với thế cờ mới trên bản đồ thế giới, ta gia nhập ASEAN và Khối Pháp ngữ (Francophonie), nói đúng hơn là khối các nước có sử dụng tiếng Pháp.

Có một thực tế là trên phạm vi thế giới, tiếng Anh phát triển át tiếng Pháp, thứ tiếng đã có thời trở thành tiếng quốc tế vào thế kỷ XVIII-XIX.

Vậy việc Việt Nam gia nhập Khối Pháp ngữ phải chăng có ý nghĩa tượng trưng, trong khi dân ta ít sử dụng tiếng Pháp, giỏi tiếng Pháp chỉ có lớp người lớn tuổi 70 trở lên đang ra đi dần? Thực ra không hẳn thế! Khi nói Khối Pháp ngữ, điều quan trọng nhất đối với Việt Nam không phải là ngôn ngữ mà là văn hóa. Văn hóa Việt Nam có cái gốc là văn hóa lúa nước Đông Sơn, chịu ảnh hưởng sâu đậm nhất là văn hóa Trung Quốc và văn hóa Pháp (phương Tây).

Qua tiếp biến văn hóa, nhiều yếu tố văn hóa Hán (Khổng học, Phật học, chữ nho, thi cử…) và Pháp (quốc ngữ, khái niệm cá thể, óc khoa học, văn nghệ…) đã Việt hóa thành những giá trị văn hóa và truyền thống Việt Nam, tạo thành một phần bản sắc văn hóa dân tộc ngày nay.

Ngoài lý do ta có truyền thống văn hóa Pháp, việc ta gia nhập Khối Pháp ngữ còn có những lợi ích cụ thể về mọi mặt chính trị và kinh tế.

Cuốn Những trao đổi về Cộng đồng Pháp ngữ 2004-2005 của trường Đại học Lyon (Viện nghiên cứu Khối Pháp ngữ và Toàn cầu hóa) xuất bản năm 2006 cho ta thấy những tiềm năng và triển vọng đối với các quốc gia thành viên, trong đó có Việt Nam.

Narang Nouth, Chủ tịch Trung tâm Tư liệu và Nghiên cứu về văn minh Khmer bàn về bản sắc Pháp ngữ trong ASEAN, ở Đông Nam Á: “Chúng ta đang sống trong một sự đảo lộn nguy hiểm về đạo đức, hướng đến loại bỏ những giá trị đã được xây dựng trong thời gian lâu dài, mà do ảnh hưởng của Ấn Độ giáo và đạo Phật, hoặc trong khung cảnh nền văn minh Khổng học và Lão học, đã hình thành những lý tưởng ngày nay tập hợp dưới những danh từ: Tính cách châu Á hay các giá trị châu Á. Toàn cầu hóa với sự chi phối của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), do sức mạnh của kỹ thuật và đồng tiền của các công ty siêu quốc gia, đang phá văn hóa truyền thống, nhất là đang đồng hóa văn hóa. Ứng xử con người ngày càng “rô bốt hóa”, có khuynh hướng bạo lực, phá hoại mỹ tục.

“Đối đầu với sự dâng lên của những thứ khủng bố trên phạm vi quốc tế, Khối Pháp ngữ, do luôn tôn trọng các nền văn hóa và sự đa dạng, do tính chất hòa giải, bổ sung và khoan dung, tinh thần tương thân và bình đẳng, có thể coi là một ranh giới chung mềm dẻo hơn và nhân tính hơn, có thể áp dụng cho ASEAN, vì nó cũng chứa đựng những giá trị đạo đức như “tính chất Á”.

C. Valantin, Giám đốc Hội đồng tối cao Khối Pháp ngữ, nhấn mạnh về khía cạnh thiết thực, tức là kinh tế, chiến địa mới để bảo tồn tính dân tộc. Ông lấy thí dụ châu Phi: “Những nền công nghiệp văn hóa là cơ may cho châu Phi, đặc biệt cho châu Phi Pháp ngữ, có thể khai thác tiềm lực văn hóa lớn của mình, nguyên liệu phi thường. Có thể biến nó thành một sản phẩm văn hóa thực sự có khả năng được chấp nhận về mặt văn hóa, cả về mặt kinh tế”.

Công nghệ văn hóa có hai mặt: mặt văn hóa là giới thiệu bản sắc dân tộc mình và mặt kinh tế rất quan trọng vì nếu biết khai thác, sẽ đem đến lợi nhuận lớn. Thí dụ ở Mỹ, công nghệ văn hóa (phim, TV...) đóng góp 7,75% tổng sản lượng quốc gia; tạo ra ở Liên minh châu Âu hơn 7 triệu công việc. Nên sớm tiến hành một quỹ của Khối Pháp ngữ khuyến khích công nghiệp văn hóa.

K.Haddad, Giáo sư Đại học ở Lebanon nhìn vấn đề từ góc độ ngôn ngữ học: “Ngôn ngữ Pháp cho chúng ta một cái nhìn thế giới với một bộ phận chung. Người ta thường nói đến khái niệm Pháp ngữ chuyển tải những giá trị, đặc biệt là những giá trị Cách mạng Pháp, những giá trị ấy đã trở thành phổ biến, và theo tôi, không thể lạm dụng cho rằng ngôn ngữ Pháp là ngôn ngữ duy nhất chuyển tải chúng. Nhưng có thể nói là, những cấu trúc của nó ít ra cũng tạo nên một điển hình đặc biệt về mối quan hệ đối với thời gian và thế giới, một điển hình đặc biệt về sự phát triển tư duy. Và chính cái đó đã kéo chúng ta lại gần nhau, mặc dầu có sự đa dạng văn hóa”.

Và như vậy thì “ta có thể bình thản mà nhận xét sự phổ biến của ngôn ngữ Anh, Mỹ với tính chất một ngôn ngữ giao tiếp và hạn chế nó trong vai trò ấy"... Nhiều nước trong Khối Pháp ngữ đang tiến tới tình trạng đa ngữ: tiếng mẹ đẻ, tiếng Pháp là ngôn ngữ văn hóa và yếu tố bản sắc, tiếng Anh là ngôn ngữ cần thiết.

Theo Giáo sư Guillou, toàn cầu hóa có nguy cơ đồng hóa các ngôn ngữ và văn hóa, xóa bỏ mọi đạo đức xã hội vì một nền văn hóa cuồng nhiệt, chạy theo lợi nhuận. Cùng với những khuynh hướng muốn tạo cho toàn cầu hóa một bộ mặt nhân văn, Khối Pháp ngữ chủ trương đề cao “các giá trị” đoàn kết đa dạng đối thoại, nhất là trong những quan hệ quốc tế.

nha van huu ngoc viet nam va khoi phap ngu

Học giả Hoàng Xuân Hãn: Nỗi niềm một trí thức lớn

TGVN.Mấy năm sau chiến tranh Mỹ - Việt, tôi đi Pháp theo lời mời của Hội Pháp - Việt hữu nghị. Trước khi đi, anh ...

nha van huu ngoc viet nam va khoi phap ngu

Đôi điều về nghệ thuật ý niệm

TGVN.Nghệ thuật ý niệm là gì? Định nghĩa đơn giản, đó là nghệ thuật mà mục đích của nghệ sĩ là nêu rõ một ý ...

nha van huu ngoc viet nam va khoi phap ngu

Phim hoạt hình Nhật Bản đang tràn ngập hành tinh

TGVN.Phim hoạt hình Nhật Bản phát triển nhanh trong bối cảnh điện ảnh thế giới phát triển, các trò chơi điện tử và vô tuyến, ...

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Giá cà phê hôm nay 26/1: Sàn phái sinh tiếp tục 'nhuốm đỏ'; Giá hồ tiêu thế giới tăng trở lại

Giá cà phê hôm nay 26/1: Sàn phái sinh tiếp tục 'nhuốm đỏ'; Giá hồ tiêu thế giới tăng trở lại

Giá cà phê arabica 'nhuốm đỏ' tại tất cả các thời điểm bàn giao, dù mức giảm không lớn. Cà phê robusta tăng nhưng có dấu hiệu không bền
Lịch âm 26/1 - Xem âm lịch hôm nay thứ 3 ngày 26/1/2021 - Lịch vạn niên 26/1/2021

Lịch âm 26/1 - Xem âm lịch hôm nay thứ 3 ngày 26/1/2021 - Lịch vạn niên 26/1/2021

Lịch âm 26/1. Âm lịch hôm nay 26/1. Xem âm lịch hôm nay ngày 26/1/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 26 tháng 1 năm 2021 hôm nay.
Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 26/1: Tuổi Tý công việc được như ý, tuổi Tuất tài lộc vượng

Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 26/1: Tuổi Tý công việc được như ý, tuổi Tuất tài lộc vượng

Tử vi hôm nay 26/1/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
XSMT 26/1 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 26/1/2021 - SXMT 26/1 - dự đoán XSMT 27/1

XSMT 26/1 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 26/1/2021 - SXMT 26/1 - dự đoán XSMT 27/1

XSMT 26/1. Báo TGVN sẽ trực tiếp Kết quả xổ số miền Trung nhanh nhất hôm nay, thứ 3 ngày 26 tháng 1 năm 2021. KQSXMT. SXMT 26/1.
XSMB 26/1 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 ngày 26/1/2021 - SXMB 26/1 - dự đoán XSMB 27/1

XSMB 26/1 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 ngày 26/1/2021 - SXMB 26/1 - dự đoán XSMB 27/1

XSMB 26/1. Báo TGVN sẽ trực tiếp Kết quả xổ số miền Bắc nhanh nhất hôm nay, thứ 3 ngày 26 tháng 1 năm 2021. KQSXMB. SXMB 26/1.
XSMN 26/1 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 3 ngày 26/1/2021 - SXMN 26/1 - dự đoán XSMN 27/1

XSMN 26/1 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 3 ngày 26/1/2021 - SXMN 26/1 - dự đoán XSMN 27/1

XSMN 26/1. Báo TGVN sẽ trực tiếp Kết quả xổ số miền Nam nhanh nhất hôm nay, thứ 3 ngày 26 tháng 1 năm 2021. KQSXMN. SXMN 26/1.
Tử vi 12 cung hoàng đạo thứ 3 ngày 26/1/2021: Cự Giải nên dành thời gian cho gia đình, Xử Nữ công việc nhiều khó khăn

Tử vi 12 cung hoàng đạo thứ 3 ngày 26/1/2021: Cự Giải nên dành thời gian cho gia đình, Xử Nữ công việc nhiều khó khăn

Tử vi hôm nay 26/1 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Đảng Lao động và Đảng Cộng sản Thụy Sỹ gửi thư chúc mừng Đại hội Đảng lần thứ XIII

Đảng Lao động và Đảng Cộng sản Thụy Sỹ gửi thư chúc mừng Đại hội Đảng lần thứ XIII

Tổng bí thư Đảng Cộng sản Thụy Sỹ Massimiliano Ay đã gửi lời chúc Đại hội Đảng lần thứ XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam thành công tốt đẹp.
Đại hội XIII của Đảng: Phiên trù bị bầu 17 đồng chí là Chủ tịch Đại hội

Đại hội XIII của Đảng: Phiên trù bị bầu 17 đồng chí là Chủ tịch Đại hội

Phiên họp trù bị Đại hội XIII của Đảng đã bầu Đoàn Chủ tịch Đại hội gồm 17 đồng chí.
Thấy gì qua Nghị quyết của Nghị viện châu Âu về nhân quyền Việt Nam

Thấy gì qua Nghị quyết của Nghị viện châu Âu về nhân quyền Việt Nam

Nghị quyết của EP về tình hình nhân quyền Việt Nam dựa trên thông tin không khách quan, không chính xác...
Thủ phủ hoa đào Nhật Tân hối hả vào vụ Tết

Thủ phủ hoa đào Nhật Tân hối hả vào vụ Tết

Làng hoa đào Nhật Tân, quận Tây Hồ, Hà Nội đang vào mùa thu hoạch sớm, người dân tất bật, mang những cành nở sớm đi tiêu thụ.
Cùng đón Xuân tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Cùng đón Xuân tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Sáng 24/1, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam đã diễn ra buổi gặp mặt phóng viên, báo chí nhân dịp Xuân Tân Sửu 2021.
Bí ẩn giúp tháp nghiêng Pisa không đổ suốt 800 năm

Bí ẩn giúp tháp nghiêng Pisa không đổ suốt 800 năm

Bí ẩn này đã giúp tháp nghiêng Pisa - công trình mang tính biểu tượng của Italy đứng sừng sững, bất chấp hàng loạt trận động đất suốt 800 năm qua.
Thành lập Câu lạc bộ Du lịch bền vững tại Hà Nội

Thành lập Câu lạc bộ Du lịch bền vững tại Hà Nội

Hội Lữ hành Hà Nội đã thành lập Câu lạc bộ Du lịch bền vững VGreen và ra mắt Câu lạc bộ Du lịch bền vững VGreen trực thuộc Hiệp hội Du lịch Hà Nội.
Tết Nguyên đán là cơ hội để du lịch Việt bứt phá?

Tết Nguyên đán là cơ hội để du lịch Việt bứt phá?

Sau một thời gian dài du lịch Việt ngưng trệ, thiệt hại do dịch bệnh Covid-19, năm nay, Tết Nguyên đán có là cơ hội để du lịch Việt bứt phá?
Ngắm thác mây bồng bềnh, cảnh tượng hiếm gặp ở 'thiên đường check-in' Tà Xùa

Ngắm thác mây bồng bềnh, cảnh tượng hiếm gặp ở 'thiên đường check-in' Tà Xùa

Săn mây Tà Xùa là hoạt động yêu thích của các tín đồ du lịch. Tuy nhiên, không phải ai cũng may mắn gặp được thác mây uốn lượn qua triền núi.
Bản dịch 'Nhật ký trong tù' của Chủ tịch Hồ Chí Minh bằng tiếng Na Uy có gì đặc biệt?

Bản dịch 'Nhật ký trong tù' của Chủ tịch Hồ Chí Minh bằng tiếng Na Uy có gì đặc biệt?

Cách đây hơn nửa thế kỷ, 'Nhật ký trong tù' của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng được dịch ra tiếng Na Uy.
Đọc sách gì Tết Tân Sửu năm nay?

Đọc sách gì Tết Tân Sửu năm nay?

Đọc sách ngày Xuân vốn là nét đẹp truyền thống của người Việt nhưng đã bị mai một theo thời gian và các nhà xuất bản đang nỗ lực phục hồi.
Ra mắt sách về Đại hội Đảng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng

Ra mắt sách về Đại hội Đảng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng

Cuốn sách tập hợp ba bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng về công tác tiến hành Đại hội Đảng bộ các cấp và Đại hội XIII của Đảng...
Nhạc sĩ Phạm Tuyên - 'Cây đại thụ và Cánh én tuổi thơ'

Nhạc sĩ Phạm Tuyên - 'Cây đại thụ và Cánh én tuổi thơ'

Nhân dịp kỷ niệm sinh nhật lần thứ 91 của nhạc sĩ Phạm Tuyên, NXB Hội Nhà văn ra mắt cuốn sách 'Nhạc sĩ Phạm Tuyên - Tuyển tập 100 bài hát'.
Chúng tôi ăn rừng – nhật ký sống về lưu trú ở vùng cao nguyên Việt Nam

Chúng tôi ăn rừng – nhật ký sống về lưu trú ở vùng cao nguyên Việt Nam

‘Chúng tôi ăn rừng’ là công trình nghiên cứu dân tộc học mang tính kinh điển của Georges Condominas về những người bán du mục ở vùng cao nguyên Việt Nam.
Hai cuốn sách giải mã ngành công nghiệp giải trí siêu lợi nhuận

Hai cuốn sách giải mã ngành công nghiệp giải trí siêu lợi nhuận

Cuốn sách 'Giải mật Ngoại hạng Anh' và cuốn sách về Disney’s Land sẽ giúp người đọc hiểu hơn về ngành công nghiệp giải trí siêu lợi nhuận.
Phiên bản di động