![]() |
| Đại sứ Vũ Chí Công (thứ tư từ trái) tại lễ trình Quốc thư ở Nicaragua, năm 2008. |
Sự khác biệt chưa từng thấy
Năm 2008, Đại sứ Vũ Chí Công sang Nicaragua làm Trưởng cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam và điều làm ông ấn tượng nhất là cách mà chính phủ của Tổng thống Daniel Ortega tổ chức lễ trình Quốc thư - một buổi lễ mà ông Vũ Chí Công tấm tắc khen “hết sức sáng tạo, độc đáo”.
Địa điểm tổ chức lễ trình Quốc thư không phải là Phủ Toàn quyền như ở Australia hay Lâu đài Cách Mạng như ở Cuba, mà là một khu phố thuộc Thủ đô Managua vào 8 giờ tối. Buổi lễ nổi bật bởi cờ, hoa rực rỡ, sôi động bởi tiếng reo hò của quần chúng chào mừng Tổng thống cùng các Đại sứ xuất hiện trên lễ đài. Một không khí ngày hội lan tỏa khắp khu phố, không còn nhìn thấy cái thiếu thốn trên khuôn mặt những người dân mà thay vào đó là nụ cười tràn đầy hy vọng. Buổi lễ được truyền hình trực tiếp đến toàn thể dân chúng Nicaragua thông qua Đài truyền hình nhà nước và tư nhân với nhiều máy ghi hình bố trí xung quanh lễ đài.
Sau khi cử hành Quốc ca Nicaragua và Quốc ca Việt Nam, người dẫn chương trình giới thiệu Ngài Vũ Chí Công, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước CHXHCN Việt Nam trình quốc thư lên Tổng thống Nicaragua. Tổng thống Daniel Ortega tiếp nhận quốc thư với sự chứng kiến của Bộ trưởng Ngoại giao Nicaragua và một số quan chức chính phủ.
Không dừng lại ở đó, Đại sứ còn có cơ hội phát biểu trước người dân Nicaragua. Đây là một dịp hiếm có đối với bất cứ Đại sứ nào. Ông Vũ Chí Công cho rằng "hình thức này vừa tuân thủ đúng lễ nghi nhà nước vừa tạo điều kiện để các Đại sứ được tiếp xúc với người dân địa phương và chuyển thông điệp tới người dân thông qua truyền hình".
Ngay sau lễ trình Quốc thư là lễ phát sổ đỏ, một công việc nội bộ trong nước mà các Đại sứ được tham dự.
Nicaragua là quốc gia có diện tích lớn nhất Trung Mỹ nhưng có mật độ dân cư thưa nhất khu vực. Những người dân nghèo chủ yếu sống ở khu đất "nhảy dù" nhưng không nằm trong diện có tranh chấp. Chính phủ Tổng thống Daniel Ortega công nhận và cấp sổ đỏ cho họ, tạo điều kiện để họ ổn định và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Khó có thể tưởng tượng rằng một đất nước còn kém phát triển về nhiều mặt lại có tinh thần đoàn kết xã hội ở mức rất cao thể hiện qua những công việc cộng đồng do Nhà nước và nhân dân cùng làm. Nhà nước bỏ tiền còn nhân dân bỏ sức để tạo nên một cơ sở hạ tầng đảm bảo đời sống như hệ thống nước sạch, hệ thống đường sá.
Hình mẫu của nhà nước dân chủ
Hoạt động Chính phủ phát sổ đỏ cho nhân dân kết hợp với một hoạt động đối ngoại cho thấy nhà nước Nicaragua thực sự là một nhà nước của dân, vì lợi ích của nhân dân và gần dân. Hiển nhiên, một chính phủ nghèo không thể cho người dân nhiều hơn những gì họ có, Chính phủ Nicaragua đã thực sự quan tâm đến nguyện vọng chính đáng của người dân là làm chủ một mảnh đất tối thiểu để an cư lạc nghiệp. Quá trình điều tra và kê khai đất cũng được thực hiện một cách minh bạch, dân chúng chỉ phải đóng một khoản lệ phí nhỏ cho những thủ tục hành chính.
Hơn nữa, việc tạo điều kiện để người dân Nicaragua được tham dự hoạt động đối ngoại của Nhà nước một cách trực tiếp tại Thủ đô Managua cũng là việc hiếm thấy ở các quốc gia khác trên thế giới.
Phương thức "nhận Quốc thư trước, phát sổ đỏ sau" còn giúp Tổng thống làm được một lúc hai việc, vừa đảm bảo hoạt động đối ngoại - tiếp Đại sứ trình Quốc thư vừa thể hiện được trách nhiệm với dân chúng - phát sổ đỏ. Qua đây, vị Tổng thống chắc hẳn sẽ giành được nhiều sự ủng hộ của người dân trong một xã hội đa đảng.
Có thể nói, sự kết hợp giữa công việc đối ngoại và công việc nội bộ là một sáng tạo của Chính phủ Nicaragua. Còn với Đại sứ Vũ Chí Công, đây là trải nghiệm không thể nào quên trong sự nghiệp ngoại giao của ông. Tất cả đã trở thành kỷ niệm nhưng câu chuyện về Nicaragua mà ông kể lại chắc chắn sẽ đem đến cho mọi người nhiều ấn tượng về đất nước Nicaragua.
Theo ông Vũ Chí Công, khu vực Mỹ Latinh và vùng Caribbean ngày càng đóng vai trò quan trọng, đồng hành cùng với phát triển kinh tế toàn cầu. Cùng với các nền kinh tế mới nổi như Brazil, Mexico, Chile, và nhiều nước đang phát triển khác, trong tương lai, Nicaragua sẽ có nhiều cơ hội và cả thách thức. Nhưng đất nước này sẽ "cất cánh" cùng khu vực Mỹ Latinh và vùng Caribbean bởi vị trí địa lý thuận lợi và nội lực quốc gia không ngừng được cải thiện.
Ông Vũ Chí Công vào ngành Ngoại giao tháng 10/1971; từ năm 1971-1993, là chuyên viên Vụ châu Mỹ; từ năm 1993-1996, là phó Vụ trưởng Vụ châu Mỹ; từ tháng 2/2000 đến tháng 7/2003, là Đại sứ Việt Nam tại Australia kiêm nhiệm New zealand; từ năm 2003-2005, là Chánh thanh tra Bộ Ngoại giao; từ năm 2007-2013, là Đại sứ Việt Nam tại Cuba kiêm nhiệm Nicaragua và Dominicana.
HẰNG PHẠM
