Nhật Bản - 'Chiếc mỏ neo' tiềm năng của Bộ tứ

Nguyệt Ánh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Tờ Business Times (Singapore) mới đây đã đăng bài bình luận của tác giả Andrew Hammond thuộc trường Kinh tế London (Anh) về vai trò trung tâm của Nhật Bản trong liên minh Bộ tứ.
Nhật Bản - 'Chiếc mỏ neo' tiềm năng của Bộ tứ
Nhật Bản là trung tâm của Bộ tứ khi quốc gia Đông Bắc Á ngày càng được chính quyền Biden coi là bức tường thành quan trọng chống lại sự bành trướng của Trung Quốc. (Nguồn: Twitter)

Tầm quan trọng địa chính trị ngày càng tăng của Nhật Bản sẽ được thể hiện khi nước này đón Ngoại trưởng và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ ngày 15/3.

Trước đó, Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide cũng tham dự Hội nghị thượng đỉnh đầu tiên của nhóm Bộ tứ, được tổ chức theo hình thức trực tuyến, cùng với các nhà lãnh đạo Ấn Độ, Australia và Mỹ.

Tin liên quan
'Xuất tướng' đến châu Á, Tổng thống Biden gửi gắm thông điệp gì?

Thách thức từ một Trung Quốc ngày càng quyết đoán

Chuyến thăm của Ngoại trưởng Mỹ Anthony Blinken và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin tới Tokyo là chuyến công du nước ngoài quan trọng đầu tiên của 2 quan chức chủ chốt trong chính quyền tân Tổng thống Mỹ Joe Biden.

Điểm đến của họ, nơi họ tham dự cuộc hội đàm 2+2 với Ngoại trưởng Toshimitsu Motegi và Bộ trưởng Quốc phòng Nobuo Kishi của nước chủ nhà, phản ánh mối quan ngại ngày càng tăng của Mỹ về thách thức do Trung Quốc đang trỗi dậy cũng như các chương trình hạt nhân và tên lửa của Triều Tiên đặt ra.

Chính sách đối ngoại ngày càng quyết đoán của Trung Quốc ở châu Á-Thái Bình Dương là vấn đề hàng đầu trong chương trình nghị sự, trong bối cảnh Mỹ đang tìm cách tăng cường quan hệ với các đồng minh chủ chốt trong khu vực là Nhật Bản, Ấn Độ và Australia.

Nhật Bản là trung tâm của liên minh này khi quốc gia Đông Bắc Á ngày càng được chính quyền Biden coi là bức tường thành quan trọng chống lại sự bành trướng của Trung Quốc cũng như đối thủ tiềm năng là Nga ở châu Á-Thái Bình Dương như trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

Trước cuộc đối thoại 2+2 này, ngày 12/3, Nhóm Bộ tứ đã tiến hành cuộc gặp thượng đỉnh đầu tiên giữa Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide, Tổng thống Mỹ Joe Biden, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và Thủ tướng Australia Scott Morrison.

Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Jake Sullivan gọi diễn đàn 4 bên này là “nền tảng để xây dựng chính sách quan trọng của Mỹ” trong khu vực.

Vị thế của Nhật Bản

Một trong những nội dung được thảo luận là một chiến dịch mới mà Washington, Tokyo, Canberra và New Delhi đang thực hiện để phân phối vaccine ngừa Covid-19 ở châu Á-Thái Bình Dương nhằm chống lại ảnh hưởng của Trung Quốc.

Nhà Trắng gần đây đã tổ chức các cuộc hội đàm với các thành viên khác của Bộ tứ về sáng kiến an ninh và ngoại giao mới này.

Chính quyền Biden coi Nhật Bản là “chiếc mỏ neo” tiềm năng của liên minh chống Trung Quốc do Mỹ dẫn đầu ở châu Á.

Đầu tiên, Tokyo là thành viên lâu đời của các câu lạc bộ phương Tây như nhóm G7, và Washington không chỉ coi trọng vai trò địa chính trị mà còn cả vai trò tài chính trụ cột mà Tokyo có thể đóng với tư cách nền kinh tế lớn thứ ba thế giới.

Cũng có những suy đoán rằng Nhật Bản có thể được mời tham gia liên minh tình báo Five Eyes gồm Canada, Mỹ, Anh, Australia và New Zealand.

Kể từ khi Thế chiến II kết thúc, sự chuyển đổi dần dần vai trò thế giới của Nhật Bản một phần bắt nguồn từ thành tựu phục hồi và phát triển kinh tế thần kỳ của nước này sau chiến tranh, dẫn đến việc ngày càng có nhiều lời kêu gọi Tokyo phải có các hoạt động tương xứng với sức mạnh kinh tế thông qua những cam kết đối với các mối quan hệ chính trị quốc tế.

Ngoài Mỹ, nhiều nước phương Tây cũng hoan nghênh cam kết tăng cường thương mại quốc tế và trật tự quốc tế “dựa trên luật lệ” của Nhật Bản.

Tokyo cũng là nước đi tiên phong trong Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) được ký hồi năm 2020 cùng với 11 quốc gia châu Á-Thái Bình Dương (Australia, Canada, Singapore, New Zealand, Nhật Bản, Chile, Brunei , Malaysia, Mexico, Peru và Việt Nam).

Hiệp định này ban đầu được chính quyền của Tổng thống Barack Obama thúc đẩy nhằm gắn kết Mỹ vào các mối quan hệ đối tác chiến lược sâu sắc hơn với các đồng minh truyền thống trong khu vực, và chính quyền Tổng thống Biden có thể tìm cách tham gia trong thời gian tới.

Nhật Bản - 'Chiếc mỏ neo' tiềm năng của Bộ tứ
Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide tại Hội nghị thượng đỉnh đầu tiên của nhóm Bộ tứ ngày 12/3. (Nguồn: Kyodo)

Ngoài những yếu tố cấu trúc thúc đẩy chính sách quốc tế của Nhật Bản, cựu Thủ tướng Abe Shinzo - thủ tướng tại vị lâu nhất trong lịch sử Nhật Bản - đã rất thành công trong việc củng cố mối quan hệ với các nhà lãnh đạo phương Tây.

Ông thậm chí đã thuyết phục được cựu Tổng thống Donald Trump rằng bất chấp chính sách “Nước Mỹ trước tiên”, an ninh của Nhật Bản cần phải có sự cam kết mạnh mẽ của Mỹ với tư cách là “nền tảng của hòa bình” ở châu Á-Thái Bình Dương.

Điều này đã tạo ra một di sản quan trọng để Thủ tướng kế nhiệm Suga Yoshihide xây dựng và củng cố mối quan hệ Nhật-Mỹ khi đối mặt với những bất ổn quốc tế về một loạt vấn đề, bao gồm cả vấn đề Triều Tiên.

Những lo ngại đối với Bình Nhưỡng đang gia tăng trở lại sau khi một báo cáo gần đây của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) lưu ý về khả năng tái chế nhiên liệu hạt nhân để chế tạo bom nguyên tử của nước này.

Các quan chức Mỹ cho rằng một động thái như vậy (của Triều Tiên) có thể nhằm tạo ra lá bài mặc cả với chính quyền Biden để gây sức ép dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt.

Khi chính quyền Mỹ xem xét lại chính sách đối với Bình Nhưỡng, IAEA đã gọi việc Triều Tiên tiếp tục chương trình hạt nhân là một hành vi vi phạm trắng trợn các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc và là điều “vô cùng đáng tiếc”.

Dưới thời chính quyền Trump, Nhật Bản đã lo ngại rằng Mỹ có thể xem xét ký một thỏa thuận với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, theo đó Bình Nhưỡng sẽ đồng ý từ bỏ các tên lửa có khả năng vươn tới Mỹ nhưng không loại bỏ các tên lửa tầm ngắn và tầm trung đe dọa Tokyo và các thành phố khác của Nhật Bản.

Tuy nhiên, vấn đề này đã trở nên ít được chú ý hơn khi cuộc đối thoại của Trump với Triều Tiên bị đình trệ. Ngoại trưởng Mỹ Blinken cho biết, cách tiếp cận của Tổng thống Biden với Triều Tiên có thể là gia tăng các biện pháp trừng phạt hoặc các sáng kiến ngoại giao chưa xác định khác.

Tin liên quan
Hậu Thượng đỉnh Bộ tứ: Những điểm nhấn chưa được gọi tên Hậu Thượng đỉnh Bộ tứ: Những điểm nhấn chưa được gọi tên

Tuy nhiên, động lực chính khiến quan hệ Mỹ-Nhật ngày càng khăng khít là yếu tố Trung Quốc, với hàng loạt mối lo ngại, trong đó có tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh đối với quần đảo Senkaku hiện nằm dưới sự quản lý của Nhật Bản trên Biển Hoa Đông.

Đây là lý do tại sao Tokyo sẽ hoan nghênh vai trò trung tâm của mình trong chính sách đối ngoại của Mỹ dưới thời Tổng thống Biden.

Trong các cuộc gặp sắp tới, cả hai bên sẽ nhắc lại sự phản đối đối với những nỗ lực đơn phương nhằm thay đổi hiện trạng ở Biển Đông và Biển Hoa Đông, đồng thời chia sẻ mối “quan ngại sâu sắc” về Luật Hải cảnh mới nhiều tranh cãi của Bắc Kinh.

Chính quyền Biden cho rằng Nhật Bản giờ đây có thể trở thành “mỏ neo” của Bộ tứ khi Mỹ tìm cách tăng gấp đôi sức mạnh của các liên minh của Mỹ ở châu Á-Thái Bình Dương trong thời kỳ hậu Trump.

Hội nghị Thượng đỉnh Bộ tứ: Trung Quốc cảnh báo, tuyên bố chung 'Tinh thần Bộ tứ' có gì?
Tiêu điểm quốc tế trong tuần: Thượng đỉnh Bộ tứ lần đầu tiên, chiến thắng lập pháp của ông Biden, Libya sang trang mới
Thượng đỉnh Bộ tứ đầu tiên sẽ bàn về những vấn đề lớn nào?
Việt Nam lên tiếng về cuộc họp lãnh đạo Bộ tứ
Thượng đỉnh Bộ tứ - Bước ngoặt cho quan hệ Ấn-Mỹ
TIN LIÊN QUAN
(theo Business Times)

Đọc thêm

Hà Nội: Bỏ phân vùng, khoanh quy mô hẹp các ‘điểm đỏ’

Hà Nội: Bỏ phân vùng, khoanh quy mô hẹp các ‘điểm đỏ’

Baoquocte.vn. Dự kiến sau 21/9, Thành phố Hà Nội không chia 3 phân vùng, những nơi có nguy cơ rất cao, có ca F0 sẽ trở thành ‘điểm đỏ’, được khoanh ...
Sau nhiều tranh cãi, Nga-Mỹ bắt đầu hợp tác an ninh mạng

Sau nhiều tranh cãi, Nga-Mỹ bắt đầu hợp tác an ninh mạng

Baoquocte.vn. Ngày 19/9, Đại sứ Nga tại Mỹ Anatoly Antonov cho biết hai nước tiến hành hợp tác về công nghệ thông tin, tập trung lĩnh vực an ninh mạng.
Tìm hướng mới trong hợp tác đầu tư Việt Nam-Thổ Nhĩ Kỳ

Tìm hướng mới trong hợp tác đầu tư Việt Nam-Thổ Nhĩ Kỳ

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ tổ chức Hội thảo thu hút đầu tư trong lĩnh vực da giày và nguyên phụ liệu dưới hình thức trực ...
San sẻ gánh nặng với nữ lao động di cư ở Hà Nội

San sẻ gánh nặng với nữ lao động di cư ở Hà Nội

Baoquocte.vn. Giá trị mỗi phần quà tuy nhỏ, nhưng đó là tình cảm, sự sẻ chia với mong muốn giúp cho nữ lao động di cư phần nào vơi bớt vất ...
Học trực tuyến lớp 1: Đừng đánh cắp niềm hứng khởi ban đầu của con trẻ!

Học trực tuyến lớp 1: Đừng đánh cắp niềm hứng khởi ban đầu của con trẻ!

Baoquocte.vn. Với những cô bé cậu bé vừa bước chân vào lớp 1, hành trình với con chữ bằng những giờ học trực tuyến thật gian nan.
Hương vị phở Việt tại thành phố biển Ostende

Hương vị phở Việt tại thành phố biển Ostende

Baoquocte.vn. Một quán phở Việt đã bổ sung vào danh sách các nhà hàng châu Á ở Ostende (Bỉ). Đó là quán Pho Sure của cặp vợ chồng Đặng Phương Mai ...
Ngôi sao quyền anh Philippines xác nhận tranh cử Tổng thống

Ngôi sao quyền anh Philippines xác nhận tranh cử Tổng thống

Baoquocte.vn. Ngày 19/9, võ sĩ quyền anh Philippines Manny Pacquiao tuyên bố sẽ tranh cử Tổng thống quốc gia Đông Nam Á này vào năm 2022.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Hai ngày 20/9/2021: Nhân Mã tình cảm trục trặc, Sư Tử cần minh bạch tài chính

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Hai ngày 20/9/2021: Nhân Mã tình cảm trục trặc, Sư Tử cần minh bạch tài chính

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 20/9 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 20/9/2021: Tuổi Mùi vượt qua những ngày tháng tăm tối

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 20/9/2021: Tuổi Mùi vượt qua những ngày tháng tăm tối

Baoquocte.vn. Xem tử vi hôm nay 20/9/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi.
Ấn Độ-Australia: Quan hệ tụt dốc với Trung Quốc và sự hội tụ lợi ích chiến lược

Ấn Độ-Australia: Quan hệ tụt dốc với Trung Quốc và sự hội tụ lợi ích chiến lược

Baoquocte.vn. Sự hội tụ lợi ích chiến lược trong việc đảm bảo trật tự ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là chất keo gắn kết Ấn Độ và Australia.
Sau nhiều tranh cãi, Nga-Mỹ bắt đầu hợp tác an ninh mạng

Sau nhiều tranh cãi, Nga-Mỹ bắt đầu hợp tác an ninh mạng

Baoquocte.vn. Ngày 19/9, Đại sứ Nga tại Mỹ Anatoly Antonov cho biết hai nước tiến hành hợp tác về công nghệ thông tin, tập trung lĩnh vực an ninh mạng.
Quan sát viên quốc tế chưa ghi nhận vi phạm trong cuộc bầu cử Duma quốc gia Nga

Quan sát viên quốc tế chưa ghi nhận vi phạm trong cuộc bầu cử Duma quốc gia Nga

Baoquocte.vn. Các quan sát viên của Hội đồng Liên nghị viện Cộng đồng các quốc gia độc lập chưa ghi nhận các vi phạm trong cuộc bầu cử Duma quốc gia Nga.
Pháp đề nghị NATO thảo luận khái niệm chiến lược mới

Pháp đề nghị NATO thảo luận khái niệm chiến lược mới

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian cho biết Paris sẽ thảo luận khái niệm chiến lược mới của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Myanmar: Đoàn xe quân sự bị đánh bom khiến một số người thiệt mạng

Myanmar: Đoàn xe quân sự bị đánh bom khiến một số người thiệt mạng

Baoquocte.vn. Những người phản đối chính quyền nước này đã tiến hành một vụ đánh bom nhằm vào các lực lượng an ninh gần Yangon khiến một số người thiệt mạng.
Nga: Các tập đoàn công nghệ lớn chặn danh sách ứng viên do phe đối lập đề cử

Nga: Các tập đoàn công nghệ lớn chặn danh sách ứng viên do phe đối lập đề cử

Baoquocte.vn. Google đã chặn các danh sách ứng viên tốt nhất được lãnh đạo phe đối lập bị giam giữ Alexei Navalny đề cử để đánh bại các chính trị gia của Điện Kremlin (Nga).
Cựu Thủ tướng Malaysia Najb Razak tiết lộ ý định tranh cử

Cựu Thủ tướng Malaysia Najb Razak tiết lộ ý định tranh cử

Baoquocte.vn. Cựu Thủ tướng Malaysia Najb Razak không loại trừ khả năng tham gia tranh cử trong cuộc bầu cử Quốc hội vào năm 2023.
Ba điểm khác biệt của thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS)

Ba điểm khác biệt của thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS)

Baoquocte.vn. Thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS) tách mình khỏi nhiều cơ chế khác tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Bình luận của TG&VN.
Thượng đỉnh SCO và CSTO: Tầm nhìn riêng, quan tâm chung

Thượng đỉnh SCO và CSTO: Tầm nhìn riêng, quan tâm chung

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh SCO và CSTO thể hiện tầm nhìn riêng của Trung Quốc và Nga, chia sẻ quan tâm chung về nhiều vấn đề nóng.
Chính trường Israel: Không tưởng thành thật

Chính trường Israel: Không tưởng thành thật

Baoquocte.vn. Nhiều người nghĩ chính phủ liên hiệp ở Israel sẽ rất đoản thọ. Tuy nhiên chính phủ này đã qua 100 ngày đầu tiên thành công và yên ổn. TG&VN bình luận.
Taliban công bố chính phủ mới: Bản chất xem ra khó dời

Taliban công bố chính phủ mới: Bản chất xem ra khó dời

Baoquocte.vn. Chính phủ mới vừa được Taliban công bố lựa chọn một số nhân vật đang bị Mỹ truy nã thể hiện điều gì? Phản ứng của Mỹ? Báo TG&VN bình luận.
Bộ trưởng Mỹ thăm Trung Đông: Afghanistan và hơn thế nữa

Bộ trưởng Mỹ thăm Trung Đông: Afghanistan và hơn thế nữa

Baoquocte.vn. Tình hình Afghanistan là trọng tâm, song không phải chủ đề duy nhất trong chuyến thăm Trung Đông của hai quan chức cấp bộ trưởng của Mỹ từ ngày 5/9.
Hai gương mặt vàng cho vị trí Thủ tướng Nhật Bản

Hai gương mặt vàng cho vị trí Thủ tướng Nhật Bản

Baoquocte.vn. Cuộc đua trở thành người kế nhiệm Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide có thể khởi đầu cho sự xuất hiện của một thế hệ chính trị gia và lãnh đạo mới tại Tokyo.
Angela Merkel: Người phụ nữ quyền lực của thế giới

Angela Merkel: Người phụ nữ quyền lực của thế giới

Baoquocte.vn. Với 16 năm lãnh đạo nước Đức, Thủ tướng Angela Merkel giúp nước Đức trở thành một lực lượng ổn định trên bàn cờ thế giới.
Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Baoquocte.vn. Nhờ khả năng linh hoạt, biết cách thay đổi theo thời thế, sau 33 năm, tổ chức khủng bố al-Qaeda, kẻ đứng sau vụ khủng bố 11/9 vẫn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn.
Sự kiện 11/9: Hai mươi năm nhìn lại

Sự kiện 11/9: Hai mươi năm nhìn lại

Baoquocte.vn. 20 năm sau sự kiện 11/9, thế giới vẫn chưa thực sự quên được nỗi đau này, cũng như những cơn ác mộng mà chủ nghĩa khủng bố mang lại.
Nhật Bản: Thủ tướng Suga từ chức, 'cánh cửa khác' dành cho ai?

Nhật Bản: Thủ tướng Suga từ chức, 'cánh cửa khác' dành cho ai?

Baoquocte.vn. Việc Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide tuyên bố sẽ từ chức để ngỏ cánh cửa cho cuộc đua người kế nhiệm.
Ai sẽ đứng đầu chính quyền mới của Afghanistan?

Ai sẽ đứng đầu chính quyền mới của Afghanistan?

Baoquocte.vn. Mullah Abdul Ghani Baradar, nhân vật số 2 của Taliban có khả năng trở thành người đứng đầu chính quyền mới ở Afghanistan.
Tổ chức khủng bố IS: Nỗi sợ hãi của thế giới và những nỗi lo trong tương lai

Tổ chức khủng bố IS: Nỗi sợ hãi của thế giới và những nỗi lo trong tương lai

Baoquocte.vn. Các chiến thuật của IS tàn bạo đến mức, nhóm khủng bố Hồi giáo này còn bị chính tổ chức tiền thân là al-Qaeda tuyệt giao quan hệ.
Phiên bản di động