Nhớ về Surin Pitsuwan – người nâng tầm quốc tế của ASEAN

Nếu có một người trong lịch sử có thể đưa ASEAN vượt qua những trở ngại và khẳng định được sức sống cũng như tầm vóc của khu vực thì đó chính là cựu Tổng thư ký ASEAN Surin Pitsuwan.

TIN LIÊN QUAN
	Cựu Tổng thư ký ASEAN Surin Pitsuwan qua đời
	ASEAN thúc đẩy bình đẳng giới và bảo vệ phụ nữ

Đưa ASEAN trở nên gần gũi

Đông Nam Á là một khu vực đa dạng và tương đối phức tạp bởi khu vực không có ngôn ngữ chung, tôn giáo đa dạng, trình độ phát triển cũng không thực sự đồng đều. Nếu có một người trong lịch sử có thể đưa ASEAN vượt qua những trở ngại và khẳng định được sức sống cũng như tầm vóc của khu vực thì đó chính là cựu Tổng thư ký ASEAN Surin Pitsuwan. Ông đã qua đời cuối tháng qua tại Thái Lan, hưởng thọ 68 tuổi - khi vẫn còn đang miệt mài cống hiến cho sự phát triển của Hiệp hội.

nho ve surin pitsuwan nguoi nang tam quoc te cua asean

Ông Surin đã đột quỵ khi đang chuẩn bị phát biểu trước Đại hội đồng Halal của cộng đồng người Hồi giáo Thái Lan ở thủ đô Bangkok. (Nguồn: The Nikkei Asian Review)

Ông Surin được biết đến là một người có trình độ uyên thâm, nguyên tắc và có tiếng tại Bộ Ngoại giao Thái Lan vào những năm 1990. Sau đó ông đảm nhiệm vai trò là Tổng Thư ký ASEAN từ năm 2008-2013. Nếu không vì sự bất ổn chính trị nội bộ trong nước thì Surin có thể đã được chọn để thay thế ông Kofi Annan làm Tổng thư ký Liên hợp quốc. Thời điểm đó, có rất nhiều sự ủng hộ từ phía quốc tế đối với ông Surin.

Với một quan điểm rõ ràng cùng vốn tiếng Anh đẳng cấp, ông Surin đã tạo sự tin cậy ở bất cứ cương vị nào. Nhiều nước lớn trên thế giới cũng đã từng tham vấn ông trước những vấn đề phức tạp.

Cơn bão Nargis tấn công Myanmar vào tháng 5/2008 tàn phá đất nước này và cướp đi sinh mạng của hàng nghìn người. Myanmar rõ ràng rất cần sự giúp đỡ từ bên ngoài song chính quyền nước này lại lo sợ sự trợ giúp nhân đạo từ quốc tế có thể làm xáo trộn tình hình chính trị trong nước. Ông Surin lúc đó mới đảm nhiệm vai trò Tổng thư ký ASEAN được vài tháng, chính những nỗ lực ngoại giao nhanh chóng và khéo léo kết hợp giữa các nước ASEAN, Liên hợp quốc và các nước lớn đã giúp Myanmar sớm phục hồi sau bão.

Bà Mely Caballero Anthony, một nhân viên tháp tùng ông Surin tới thăm Myanmar vào năm 2012. Khi ông tới Daw Nyein, một ngôi làng bị ảnh hưởng lớn từ cơn bão năm 2008, người dân nơi đây đã đón tiếp ông nồng nhiệt bằng hoa và những nụ cười rạng rỡ cùng lòng biết ơn. Vị Tổng Thư ký ASEAN khi ấy đã gửi gắm một thông điệp giản đơn nhưng mạnh mẽ đối với người dân Myanmar rằng ASEAN luôn đứng bên cạnh họ khi họ cần để thắp lên ngọn lửa hy vọng.

Cống hiến tới ngày cuối cùng

Trong suốt nhiệm kỳ của mình, ông Surin đã cố gắng thúc đẩy một cộng đồng ASEAN rộng mở hơn song ông đã phải đối mặt với không ít những trở ngại, đặc biệt khi Ban Thư ký có nguồn lực hạn chế và với ngân sách hoạt động khoảng dưới 20 triệu USD/năm. Mặc dù vậy, ông Surin đã để lại dấu ấn của mình. Ông ủng hộ ý tưởng thành lập một Viện Hòa bình và Hoà giải ASEAN với hy vọng sẽ tạo ra một nền tảng giải quyết tranh chấp trong khu vực.

Sau khi kết thúc nhiệm kỳ Tổng thư ký ASEAN vào năm 2013, ông Surin liên tục tham gia các cuộc họp cấp quốc tế, từ đó giúp ông nêu bật được sức sống của ASEAN. Ông đã làm công tác tư vấn cho Tổ chức Hòa bình Sasakawa và Quỹ Nippon tại Nhật Bản cũng như công tác tại Trung tâm Đối thoại Nhân đạo ở Geneva. Trong những vai trò kể trên, ông Surin tiếp tục sử dụng ngoại giao kín đáo để thúc đẩy hòa bình và hòa giải. Vừa qua, ông Surin đã giúp các nhà hoạch định chính sách của ASEAN đưa ra kế hoạch phối hợp cùng với Myanmar để giải quyết cuộc khủng hoảng nhân đạo ở Rakhine.

Sự ra đi của ông Surin là một mất mát to lớn. Tờ Bangkok Post cho biết, ông Surin bị đột quỵ khi đang chuẩn bị phát biểu trước Đại hội đồng Halal của cộng đồng người Hồi giáo Thái Lan ở thủ đô Bangkok. Mặc dù đã được nhanh chóng đưa đến bệnh viện Ramkhamhaeng gần đó, song ông đã không qua khỏi.

Bộ Ngoại giao Thái Lan đã bày tỏ sự tiếc thương sâu sắc đối với ông Surin và ca ngợi những đóng góp quan trọng của ông đối với chính sách đối ngoại của đất nước. Trong khi đó, các nước thành viên ASEAN cũng đưa ra tuyên bố chung trên trang Twitter rằng: “Chúng tôi rất tiếc khi nghe tin Tiến sĩ Surin Pitsuwan, cựu Tổng thư ký ASEAN đã qua đời ngày hôm nay. Đây là một mất mát rất lớn đối với Thái Lan và cả cộng đồng ASEAN. Chúng tôi xin gửi lời chia buồn sâu sắc đến gia đình của ông”.

Ông Surin sinh ra tại tỉnh Nakhon Si Thammarat và từng là nghiên cứu sinh thuộc Quỹ Rockefeller, Đại học Harvard và Đại học Hoa Kỳ tại Cairo (Ai Cập). Ông tốt nghiệp với bằng Cử nhân Nghệ thuật tại Đại học Harvard (Mỹ) vào năm 1982 và trước đó đã có thời gian học tập tại Đại học Mỹ ở Cairo từ năm 1975 đến 1977.