Những điều không phai trong ký ức người trong cuộc

Chiến tranh đã qua đi hơn 43 năm có lẻ. Thời gian cũng đã xóa mờ đi nhiều vết thương lòng. Nhưng những ký ức thì vẫn luôn hiển hiện trong lòng những người trong cuộc
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
nhung dieu khong phai trong ky uc nguoi trong cuoc Triển lãm ảnh kỷ niệm 40 năm ngày thống nhất đất nước tại Mexico
nhung dieu khong phai trong ky uc nguoi trong cuoc Chiến thắng 30/4/1975 đưa nước ta bước vào kỷ nguyên mới

Mỗi khi gần đến ngày 30/4, những hồi ức về một thời hào hùng giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước lại dồn về. Nhất là với những người lính thế hệ chúng tôi - từng trực tiếp tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, một thời hiến dâng tuổi trẻ cho cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do của dân tộc.

Tôi nhớ những ngày trung đoàn xe tăng của chúng tôi đã có mặt tại cảng Cửa Việt từ đầu chiến dịch Mùa Xuân 1975. Chiến sự biến đổi rất nhanh sau khi Mỹ - Ngụy bị thua nặng tại Ban Mê Thuột. Nhận lệnh từ quân đoàn khẩn trương tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh với mật lệnh của Đại tướng Võ Nguyên Giáp: “Thần tốc, thần tốc hơn nữa; Táo bạo, táo bạo hơn nữa…”. Chúng tôi đưa xe tăng xuống tàu há mồm, vòng đường biển đánh vào Đà Nẵng, rồi lại lên tàu theo đường biển vòng xuống Quy Nhơn, rồi đổ bộ lên quân cảng Nha Trang, đánh dọc theo quốc lộ 21 từ Ninh Hòa cho đến tận Phước Long...

Dọc đường hành quân, vũ khí và quân trang của địch vương vãi khắp nơi. Mỗi xe tăng chúng tôi được trang bị một bao gạo, hai thùng lương khô và đầy đủ cơ số đạn với một bản đồ dã chiến. Chúng tôi vừa hành quân vừa liên lạc bằng bộ đàm với nhau để xuyên qua Bù Đăng, Bù Đốp tiếp cận Tân Uyên, Thủ Dầu Một, phối hợp cũng các mũi tiến công khác vào thẳng Sài Gòn... 

nhung dieu khong phai trong ky uc nguoi trong cuoc
Ngày giải phóng miền Nam. (Nguồn: VOV)

Tôi nhớ như in khi tin tức được truyền đi trong hàng quân như một tiếng reo vui: “11 giờ 30 phút ngày 30/4/1975, thành phố Sài Gòn đã hoàn toàn giải phóng! Chiến dịch Hồ Chí Minh đã toàn thắng!”. Niềm vui khôn xiết, chúng tôi ôm lấy nhau mà nước mắt chảy dài. Nhiều đồng đội, đồng chí của chúng tôi đã không kịp đón tin chiến thắng ấy. Họ đã nằm lại bên những cánh rừng già, rừng cao su xa tít...

Cuộc gặp gỡ tình cờ

Mấy hôm trước, chúng tôi có dịp công tác tại Bình Dương dự lễ kỷ niệm 10 năm thành lập một trường học tại thành phố Thủ Dầu Một, nơi hơn 43 năm về trước trung đoàn chúng tôi có nhiệm vụ ngay sau ngày giải phóng, bảo vệ sân bay Biên Hòa và cửa ngõ phía bắc cầu Rạch Chiếc.

Bây giờ, nhiều thứ đã đổi thay, thành phố Thủ Dầu Một đã nhộn nhịp tưng bừng với dòng người và xe tấp nập từ sáng sớm. Những chiếc sà lan hối hả chở đầy hàng rẽ những đám lục bình hướng về phía thượng nguồn từ khi Mặt trời vừa ngủ dậy. Đất nước đã chuyển mình, những vết tích chiến tranh nham nhở xưa kia đã bị thời gian mài mòn và thay bằng những công trình sang trọng và tráng lệ. Chiến tranh đã thực sự lùi vào dĩ vãng!

Thật tình cờ, trong buổi liên hoan chiêu đãi hôm ấy, quanh bàn ăn đều là những người thuộc thế hệ 4X và 5X. Có một vị tự giới thiệu là quê gốc Thủ Dầu Một. Trong những năm chiến tranh, ông ta đã từng là phi công của quân đội Việt Nam Cộng hòa. Kế bên là mấy khách Việt kiều mới từ Mỹ về chơi. Chúng tôi bắt tay nhau, cùng nâng ly mừng ngôi trường tròn 10 tuổi, nơi gieo mầm ươm những giấc mơ cho tuổi thơ.

Trong khi ăn, người cựu phi công ấy nhìn sang tôi và nói: “Những năm 70 của thế kỷ trước, các anh và chúng tôi là hai bên chiến tuyến, lại ở hai binh chủng kỹ thuật hàng đầu. Ai mà ngờ được rằng hôm nay chúng ta lại cùng ngồi một mâm tiệc mừng cho ngôi trường mới khang trang này”.

Tôi hỏi: “Ông nghĩ gì về giai đoạn lịch sử đó?”.

Ông nhìn tôi và nói: “Khi ấy, chúng tôi không ngờ quân giải phóng các ông lại đánh nhanh đến vậy. Sài Gòn thất thủ rất nhanh vì nhiều người của Việt Nam cộng hòa đã bỏ chạy, di tản, không còn sức chiến đấu. Nhiều người phía chúng tôi lo khi các ông vào, Sài Gòn sẽ tắm trong biển máu, giống như Berlin thất thủ trong thế chiến II hồi 1945 đấy”.

"Nhưng thực tế đâu có vậy! Ông trực tiếp kiểm nghiệm mà", tôi cười nói.

Ông ta nhìn xa xăm, lau chiếc kính trắng và giọng chân thành: “Phía chúng tôi thua các ông giải phóng là đúng mà”. Các ông, chúng tôi đều là người Việt Nam cả. Nay ở tuổi ngoài 60, tôi chỉ là ông già nghỉ dưỡng, còn ông thì vẫn là giảng viên, vẫn tham gia nghiên cứu. Chỉ ví dụ thế đã đủ thấy rõ, vì sao các ông thắng”.

Nhìn sâu vào đôi mắt người cựu phi công ấy, tôi hiểu trong lòng ông ấy vẫn còn mặc cảm của người lính chiến bại. Còn chúng tôi - những người lính giải phóng năm xưa, các anh bộ đội Cụ Hồ là những người làm nên chiến thắng.

nhung dieu khong phai trong ky uc nguoi trong cuoc
PGS. TS. Nguyễn Văn Nhã. (Ảnh: NVCC)

Tuổi trẻ đang làm nên nhiều điều kỳ diệu

Chiến tranh đã lùi rất xa, đất nước đã có hòa bình gần nửa thế kỷ. Những dấu mốc lịch sử của đất nước được khắc ghi trong tâm trí mỗi người tuy có đậm nhạt khác nhau; mang lại niềm vui, nỗi buồn, nỗi tiếc thương khác nhau, nhưng lịch sử luôn có tính khách quan và khoa học của nó.

Chiến thắng 30/4/1975 là chiến thắng của chính nghĩa, của sự nghiệp giải phóng dân tộc. Thời điểm xe tăng 390 húc đổ cổng Dinh Độc Lập đánh dấu sự sụp đổ vĩnh viễn chủ nghĩa đế quốc xâm lược, mở đầu một giai đoạn hòa bình dựng xây đất nước.

Cũng từ ngày 30/4/1975, nước Việt Nam đã có hòa bình, hai miền Nam - Bắc sum họp một nhà. Chặng đường kiến quốc hôm nay cũng không ít gian lao, thế hệ trẻ đang kế tục thế hệ cha anh viết tiếp những trang sử chói lọi, cũng vinh quang không thua kém gì các thế hệ đi trước.

Ai đó hiểu lầm rằng, tuổi trẻ ngày nay mải mê làm kinh tế, quên quá khứ chiến tranh... Không đúng, thời đại Cách mạng 4.0 đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng cao, thông minh và làm chủ công nghệ. Thế hệ trẻ Việt Nam đang dũng cảm khởi nghiệp và thành công trên các lĩnh vực khác nhau.

Mọi thứ đòi hỏi nhanh, quyết liệt và dũng cảm. Thời gian là cơ hội và thách thức. Chúng ta hãy nhìn vào lớp trẻ, để thấy sức mạnh của dân tộc Việt đang chuyển động trong họ như thế nào.

Chúng ta tự hào vì người Việt Nam đã giành được nhiều chiến thắng trên các đấu trường quốc tế, nhiều giải thưởng danh giá của quốc tế, kể cả trong khoa học, văn hóa, nghệ thuật, thể thao… Tiếng nhạc “Tiến quân ca” vang trên các lễ đài thi đấu khắp nhiều châu lục làm mỗi người Việt Nam thật xúc động, bồi hồi.

Thế hệ trẻ Việt Nam rất yêu nước. Họ cũng đang phấn đấu, hy sinh và cống hiến hết mình. Cùng với các thế hệ cha anh, tuổi trẻ Việt Nam hôm nay đang làm nên nhiều điều kỳ diệu. Việt Nam trở thành điểm đến của nhiều bạn bè quốc tế, kể cả đầu tư, kinh doanh hợp tác và du lịch…

Một chiều cuối tuần, tôi theo chân các cháu đến Nghĩa trang thành phố. Những ngôi mộ thẳng hàng, ngay ngắn, nghiêm trang như chuẩn bị vào Lễ duyệt binh. Những cô Thanh niên xung phong năm xưa, nay là các chị tóc đã hoa râm đang chăm sóc và trông nom nghĩa trang lặng lẽ và cần mẫn.

Tôi hỏi một chị đang làm cỏ cho các ngôi mộ liệt sĩ: "Chiến tranh đã qua lâu rồi, sao các chị không trở về quê?".

Chị vẫn vừa mải mê công việc, vừa chia sẻ: “Tuổi trẻ của chúng tôi đã hiến dâng cho đất nước, nay chị em chúng tôi tự nguyện ở lại nơi đây chăm sóc cho các đồng đội của mình”.

Tôi không nói gì nữa, chỉ thầm cảm ơn chị và theo chân các cháu thắp hương cho anh em đồng đội. Giữa nghĩa trang liệt sĩ mênh mông và ngan ngát hương thơm, hàng ngũ những đồng đội của chúng tôi vẫn đang xếp hàng tề chỉnh, sẵn sàng lên đường khi Tổ quốc thân yêu gọi.

nhung dieu khong phai trong ky uc nguoi trong cuoc

Chiến thắng 30/4/1975 là sự kiện có ý nghĩa to lớn với nhân dân Cuba

Chiều 29/4, tại TP. Hồ Chí Minh, ông Hoàng Bình Quân, Ủy viên Trung ương Đảng, Trưởng ban Đối ngoại Trung ương đã tiếp thân ...

nhung dieu khong phai trong ky uc nguoi trong cuoc

Ký ức về những con đường trong chiến tranh Việt Nam

Ngày 27/4, nhân dịp kỷ niệm 40 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2015), Bảo tàng Chứng tích chiến tranh TP. ...

nhung dieu khong phai trong ky uc nguoi trong cuoc

Kỷ niệm ngày thống nhất đất nước tại Argentina

Nhân kỷ niệm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-2013) và tiến tới kỷ niệm 40 năm thiết lập quan hệ ngoại ...

PGS. TS. Nguyễn Văn Nhã (Nguyên Trưởng Ban Đào tạo - Đại học Quốc gia Hà Nội)

Đọc thêm

MU dự kiến có cuộc cải tổ mạnh mẽ mùa Hè này

MU dự kiến có cuộc cải tổ mạnh mẽ mùa Hè này

MU lên kế hoạch thanh lý 12 cầu thủ ở chuyển nhượng Hè 2026 để giảm bớt quỹ lương và có ngân sách chuẩn bị cho việc trở lại Champions ...
Giá vàng hôm nay 27/4/2026 giảm sau 4 tuần tăng liên tiếp, tâm lý thận trọng bao trùm, dự báo tuần mới vẫn khó xác định

Giá vàng hôm nay 27/4/2026 giảm sau 4 tuần tăng liên tiếp, tâm lý thận trọng bao trùm, dự báo tuần mới vẫn khó xác định

Giá vàng hôm nay 27/4/2026 giảm sau 4 tuần tăng liên tiếp, tâm lý thận trọng bao trùm, dự báo tuần mới vẫn khó xác định.
NSND Nguyễn Khắc Lợi, người thầy lặng lẽ của điện ảnh Việt

NSND Nguyễn Khắc Lợi, người thầy lặng lẽ của điện ảnh Việt

Từ giảng đường đến phim trường, NSND Nguyễn Khắc Lợi lặng lẽ đào tạo nhiều thế hệ đạo diễn và để lại dấu ấn sâu đậm với bộ phim ‘Tướng ...
Hé lộ thêm thông tin về nghi phạm vụ nổ súng tại Washington

Hé lộ thêm thông tin về nghi phạm vụ nổ súng tại Washington

Truyền thông Mỹ ngày 26/4 tiếp tục công bố thêm thông tin về nghi phạm trong vụ nổ súng gây hỗn loạn tại buổi dạ tiệc báo chí ở Washington.
Đồng Nai phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo tồn rừng

Đồng Nai phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo tồn rừng

Đồng Nai đặt mục tiêu đưa Khu Bảo tồn thiên nhiên, văn hóa Đồng Nai thành trung tâm du lịch sinh thái cấp vùng Đông Nam Bộ.
Thương hiệu ô tô Honda sẽ rút khỏi thị trường Hàn Quốc

Thương hiệu ô tô Honda sẽ rút khỏi thị trường Hàn Quốc

Hãng xe Nhật Bản Honda vừa công bố quyết định rút khỏi mảng kinh doanh ô tô tại thị trường Hàn Quốc, dự kiến chấm dứt hoạt động vào cuối ...
Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh mở rộng điểm thi đánh giá năng lực

Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh mở rộng điểm thi đánh giá năng lực

Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh mở thêm điểm thi để đáp ứng số lượng thí sinh tăng mạnh trong đợt 2 kỳ thi đánh giá năng lực.
Giáo sư Furuta Motoo: Hiểu Việt Nam để hiểu thế giới

Giáo sư Furuta Motoo: Hiểu Việt Nam để hiểu thế giới

Lựa chọn nghiên cứu Việt Nam như một chìa khóa để lý giải thế giới, hơn 50 năm qua, Giáo sư Furuta Motoo làm cầu nối bền bỉ trong hợp tác giáo dục Việt - ...
Giáo dục, đào tạo: Nhiệm vụ trọng tâm, lâu dài, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng của phường Dương Kinh

Giáo dục, đào tạo: Nhiệm vụ trọng tâm, lâu dài, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng của phường Dương Kinh

Phường Dương Kinh thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 phường thuộc quận Dương Kinh (cũ) gồm: Hòa Nghĩa, Hải Thành, Tân Thành...
Mở rộng cơ hội học tập cho trẻ em vùng cao

Mở rộng cơ hội học tập cho trẻ em vùng cao

Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam và Plan International Việt Nam đã tổ chức lễ ký kết hợp đồng viện trợ cho cho trẻ em dân tộc thiểu số.
Từ 'xin chào' đến 'ở lại': Hành trình người nước ngoài học tiếng Việt tại Hà Nội

Từ 'xin chào' đến 'ở lại': Hành trình người nước ngoài học tiếng Việt tại Hà Nội

Từ những câu “xin chào” còn ngập ngừng đến những cuộc trò chuyện đời thường, nhiều người nước ngoài tại Hà Nội đang từng bước “chạm” vào tiếng Việt – không chỉ để giao tiếp, ...
TP. Hồ Chí Minh tăng chỉ tiêu vào lớp 10 công lập

TP. Hồ Chí Minh tăng chỉ tiêu vào lớp 10 công lập

Năm học 2026-2027, TP. Hồ Chí Minh dự kiến nâng chỉ tiêu, đảm bảo hơn 80% học sinh lớp 9 có chỗ học công lập.
Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tặng quà gia đình chính sách, người lao động khó khăn tại Phú Thọ

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tặng quà gia đình chính sách, người lao động khó khăn tại Phú Thọ

Nhân dịp 30/4, đoàn công tác Trung ương đã trao 200 suất quà, gửi gắm sự tri ân, sẻ chia tới gia đình chính sách, người lao động khó khăn tại Phú Thọ.
Bánh mì Việt - bánh sừng trâu Pháp: Giao thoa di sản ẩm thực tại TP. Hồ Chí Minh

Bánh mì Việt - bánh sừng trâu Pháp: Giao thoa di sản ẩm thực tại TP. Hồ Chí Minh

Cuộc thi 'Bánh mì và bánh sừng trâu ngon nhất' đã trở thành điểm nhấn trong khuôn khổ Lễ hội Bánh mì Việt Nam lần thứ 4 năm 2026.
Hà Nội miễn phí vé xe buýt và bố trí 8 điểm đỗ xe quanh Lăng Bác dịp lễ

Hà Nội miễn phí vé xe buýt và bố trí 8 điểm đỗ xe quanh Lăng Bác dịp lễ

Hà Nội cấm xe khách từ 16 chỗ trở lên trên một số tuyến khu vực Ba Đình và bố trí 8 điểm đỗ xe, tăng cường xe buýt phục vụ người dân vào Lăng ...
Vấn nạn thực phẩm bẩn: Đừng để sự thờ ơ trở thành nỗi đau

Vấn nạn thực phẩm bẩn: Đừng để sự thờ ơ trở thành nỗi đau

Trong xã hội hiện đại, câu chuyện ‘ăn gì hôm nay’ không còn là lựa chọn khẩu vị mà là sự cân nhắc giữa an toàn và rủi ro.
Giao thông Thủ đô thông thoáng ngày đầu nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương

Giao thông Thủ đô thông thoáng ngày đầu nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương

Sáng 25/4, giao thông nội thành Hà Nội thông thoáng trong khi các cửa ngõ Thủ đô ghi nhận lượng người tham gia giao thông tăng cao.
Giáo dục - Chìa khóa cho cuộc chiến chống biến đổi khí hậu

Giáo dục - Chìa khóa cho cuộc chiến chống biến đổi khí hậu

Giới chuyên gia quốc tế vừa đưa ra lời kêu gọi cấp thiết về việc phát huy sức mạnh giáo dục trong nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu toàn cầu.
Hy vọng mới cho bệnh nhân nữ bị ung thư

Hy vọng mới cho bệnh nhân nữ bị ung thư

Hai nghiên cứu do Singapore dẫn đầu mở ra hy vọng mới cho bệnh nhân ung thư buồng trứng, nội mạc tử cung và ung thư vú thể tam âm.
Những tác hại không ngờ từ quả dứa đối với sức khỏe

Những tác hại không ngờ từ quả dứa đối với sức khỏe

Quả dứa, loại trái cây quen thuộc, có nhiều lợi ích nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ đối với sức khoẻ nếu sử dụng không đúng cách.
Vaccine mRNA cá thể hóa: Hy vọng cải thiện tiên lượng ung thư tụy

Vaccine mRNA cá thể hóa: Hy vọng cải thiện tiên lượng ung thư tụy

Các nhà khoa học Israel cho rằng nghiên cứu quốc tế về vaccine mRNA cá thể hóa đang mở ra thêm hy vọng trong điều trị ung thư tụy.
Đọc sách và học ngoại ngữ giúp não bộ trẻ lâu

Đọc sách và học ngoại ngữ giúp não bộ trẻ lâu

Những hoạt động trí óc như đọc sách, viết, học ngoại ngữ và giải đố chữ có liên quan mật thiết đến việc giảm nguy cơ suy giảm nhận thức.
Ngộ độc thực phẩm gia tăng: Ngành chức năng chuyển hướng sang quản lý toàn bộ chuỗi thực phẩm

Ngộ độc thực phẩm gia tăng: Ngành chức năng chuyển hướng sang quản lý toàn bộ chuỗi thực phẩm

Quý I/2026, cả nước đã xảy ra 36 vụ ngộ độc thực phẩm. Bộ Y tế đang phối hợp cùng các bộ, ngành liên quan, chuyển tư duy quản lý an toàn thực phẩm.
Tuần lễ Tiêm chủng thế giới 2026: Vaccine hiệu quả cho mọi thế hệ

Tuần lễ Tiêm chủng thế giới 2026: Vaccine hiệu quả cho mọi thế hệ

Từ ngày 24-30/4, cộng đồng quốc tế hưởng ứng Tuần lễ Tiêm chủng thế giới do Tổ chức Y tế thế giới (WHO) phát động.
Phiên bản di động