Những thông điệp đổi mới từ Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI

Điểm chung xuyên suốt được nhiều đại biểu nhấn mạnh là lấy người dân làm trung tâm, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc để tạo động lực phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc phát biểu tại Đại hội. (Nguồn: BTC)

Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc

Phát biểu tại phiên khai mạc Đại hội sáng 12/5, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc khẳng định Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam lần thứ XI là sự kiện chính trị quan trọng, thể hiện sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong kỷ nguyên mới.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực, trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến phức tạp, khó lường, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự đồng hành của Quốc hội, MTTQ Việt Nam cùng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, Chính phủ đã điều hành quyết liệt, linh hoạt, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng.

Năm 2025, GDP Việt Nam đạt 8,02%, thuộc nhóm cao của khu vực và thế giới; quy mô nền kinh tế đạt 514 tỷ USD, đứng thứ 32 thế giới. Quý I/2026, tăng trưởng GDP đạt 7,83%; thu hút FDI tiếp tục tăng tích cực; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt gần 344,2 tỷ USD.

Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh, trong những kết quả chung ấy có sự đóng góp quan trọng từ công tác phối hợp ngày càng chặt chẽ, thực chất giữa Chính phủ và MTTQ Việt Nam. Hai bên đã phối hợp hiệu quả trong vận động, tập hợp nhân dân, triển khai các phong trào thi đua yêu nước, chăm lo an sinh xã hội, phản biện chính sách và mở rộng đối ngoại nhân dân.

Đặc biệt, chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát với chủ đề “Mái ấm cho đồng bào tôi” đã hoàn thành sớm hơn mục tiêu Nghị quyết Trung ương khóa XIII hơn 5 năm. Nhiều chính sách hỗ trợ học phí, bảo hiểm y tế, chăm lo người nghèo, vùng sâu vùng xa cũng được triển khai đồng bộ.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh trong giai đoạn tới, MTTQ Việt Nam và Chính phủ cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức phối hợp theo hướng thực chất, đo lường được kết quả; lấy người dân làm trung tâm, là chủ thể và động lực của mọi hành động.

Ông cho rằng, trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, sự phối hợp giữa Chính phủ và MTTQ Việt Nam chính là “chìa khóa” để chuyển hóa sức mạnh tinh thần của hơn 100 triệu người dân thành nguồn lực vật chất phục vụ phát triển đất nước.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh phát biểu tại Đại hội. (Nguồn: BTC)

Thực sự là “tiếng lòng” của Nhân dân

Tại Đại hội, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh vai trò của MTTQ Việt Nam trong công tác xây dựng pháp luật, phản biện xã hội và phát huy dân chủ.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh, trong nhiệm kỳ qua, MTTQ Việt Nam đã tham gia sâu rộng vào quá trình sửa đổi Hiến pháp năm 2013 và xây dựng 159 luật cùng nhiều nghị quyết quan trọng. Hệ thống Mặt trận đã tổ chức gần 62.000 hội nghị, tổng hợp hơn 51 triệu ý kiến của nhân dân, chuyên gia, trí thức trong quá trình sửa đổi, bổ sung Hiến pháp.

Công tác phản biện xã hội ngày càng đi vào chiều sâu, trở thành “màng lọc” hữu hiệu giúp nâng cao chất lượng chính sách, bảo đảm tính thực tiễn và quyền lợi chính đáng của người dân.

Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu hoàn thiện thể chế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, MTTQ Việt Nam cần tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa “ý Đảng” và “lòng dân”.

“MTTQ phải thực sự trở thành ‘tiếng lòng’ của Nhân dân, là kênh đóng góp quan trọng cho việc xây dựng hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, đồng bộ, minh bạch và khả thi”, bà Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh.

Bà cũng đề nghị MTTQ Việt Nam tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức vận động nhân dân theo hướng gần dân, sát dân hơn; kết hợp hiệu quả giữa phương thức truyền thống với ứng dụng chuyển đổi số để đưa chủ trương, chính sách đi vào cuộc sống.

Chuyển đổi số để gần dân hơn

Một trong những nội dung thu hút nhiều sự quan tâm tại Đại hội là tham luận về chuyển đổi số của bà Bùi Huyền Mai, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Hà Nội.

Theo bà Mai, chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà đã trở thành “mệnh lệnh chiến lược” để đổi mới phương thức hoạt động của hệ thống Mặt trận. Công nghệ chính là cầu nối để Mặt trận gần dân hơn, lắng nghe và phục vụ người dân tốt hơn.

Bà Bùi Huyền Mai, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Hà Nội phát biểu tại Đại hội. (Nguồn: BTC)

Bà dẫn chứng, trước đây để phản ánh một vấn đề dân sinh như ngập úng hay ô nhiễm môi trường đến được cấp có thẩm quyền có thể mất nhiều tuần qua các cuộc họp dân cư và đơn thư. Nhưng hiện nay, thông qua ứng dụng iHanoi, người dân chỉ cần vài thao tác trên điện thoại là thông tin đã được chuyển trực tiếp đến cơ quan xử lý theo thời gian thực.

“Thông tin từ thành phố đến cơ sở giờ chỉ tính bằng giây”, bà Mai nói. Theo bà, chuyển đổi số không đơn thuần là đầu tư thiết bị hay phần mềm mà là cuộc cách mạng về tư duy quản trị và phục vụ nhân dân.

MTTQ TP. Hà Nội hiện tập trung vào các hướng như xây dựng hệ sinh thái số thống nhất, ứng dụng AI trong tuyên truyền, xây dựng kho dữ liệu dùng chung và thí điểm mô hình “thôn, tổ dân phố số”.

Đáng chú ý, Mặt trận Thủ đô cũng hướng tới chủ động “lắng nghe mạng xã hội”, ứng dụng công nghệ để nhận diện sớm các vấn đề dân sinh và dự báo “điểm nóng” xã hội.

Theo bà Bùi Huyền Mai, khi công nghệ giúp xóa khoảng cách địa lý và dữ liệu giúp thấu hiểu nhu cầu của người dân, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ được phát huy mạnh mẽ hơn.

Lấy sự thụ hưởng của người dân làm thước đo

Trong tham luận tại Đại hội, bà Trương Thị Bích Hạnh, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Hồ Chí Minh cho biết, thành phố luôn xác định lấy sự thụ hưởng của nhân dân làm nền tảng xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Theo bà, “dân thụ hưởng” chính là thước đo hiệu quả của các phong trào, cuộc vận động và hoạt động an sinh xã hội.

Sau khi sắp xếp chính quyền địa phương hai cấp, thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành 23 chính sách liên quan trực tiếp đến đời sống người dân, trong đó có nhiều chính sách mang ý nghĩa nhân văn như hỗ trợ 100% học phí, bảo hiểm y tế cho nhiều nhóm đối tượng, trợ cấp trẻ em mồ côi đến 18 tuổi hay kiểm tra sức khỏe miễn phí cho người dân.

Bà Trương Thị Bích Hạnh, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Hồ Chí Minh phát biểu tại Đại hội. (Nguồn: BTC)

Bên cạnh đó, thành phố tiếp tục duy trì các quỹ an sinh xã hội, chương trình “Vì người nghèo”, “Vì biển đảo quê hương – Vì tuyến đầu Tổ quốc”, hỗ trợ kịp thời người yếu thế và các khu vực khó khăn.

Theo bà Trương Thị Bích Hạnh, thực tiễn cho thấy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc luôn là nguồn lực đặc biệt quan trọng của thành phố, nhất là trong giai đoạn phòng chống đại dịch Covid-19 và phục hồi kinh tế.

Trong giai đoạn tới, MTTQ TP. Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục đồng hành cùng chính quyền trong chuyển đổi số, xây dựng khu dân cư đoàn kết, an toàn, nghĩa tình; lấy sự hài lòng và thụ hưởng của người dân làm mục tiêu cao nhất.

Nâng tầm đối ngoại nhân dân trong kỷ nguyên mới

Tại Trung tâm thảo luận số 4 của Đại hội, vấn đề nâng cao hiệu quả đối ngoại nhân dân và phát huy nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài nhận được nhiều ý kiến tâm huyết.

Bà Lê Thị Thủy, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh mới, đối ngoại nhân dân và công tác người Việt Nam ở nước ngoài có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Theo bà, MTTQ Việt Nam cần đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức đối ngoại theo hướng chuyên nghiệp, tăng cường ngoại giao văn hóa, chủ động bảo vệ lợi ích quốc gia và phát huy nguồn lực của cộng đồng trí thức, doanh nhân kiều bào.

Tiếp nối nội dung này, ông Phan Anh Sơn, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam nhấn mạnh, đối ngoại nhân dân hiện nay đã trở thành một trụ cột trong nền ngoại giao toàn diện, hiện đại của đất nước.

Ông cho biết, mỗi năm các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hỗ trợ Việt Nam khoảng 240-245 triệu USD, cho thấy hiệu quả thiết thực của công tác vận động quốc tế.

Ông Phan Anh Sơn khẳng định đối ngoại nhân dân có lợi thế đặc biệt tại những địa bàn hoặc lĩnh vực mà ngoại giao chính thức khó tiếp cận. Đồng thời, đây cũng là kênh quan trọng để đấu tranh bảo vệ lợi ích quốc gia trên các vấn đề dân chủ, nhân quyền, Biển Đông hay sông Mekong.

Ông đề xuất MTTQ Việt Nam cần xây dựng cơ chế điều phối tổng thể hoạt động đối ngoại nhân dân, tăng cường đào tạo cán bộ và tháo gỡ các rào cản thủ tục để thúc đẩy hợp tác quốc tế hiệu quả hơn.

Ông Phan Anh Sơn, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam phát biểu tại trung tâm thảo luận của Đại hội. (Nguồn: BTC)

Khơi dậy khát vọng phát triển từ sức dân

Từ các tham luận và ý kiến tại Đại hội có thể thấy, tinh thần xuyên suốt được nhiều đại biểu nhấn mạnh là đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động của MTTQ Việt Nam theo hướng thực chất, gần dân và lấy người dân làm trung tâm.

Đó không chỉ là chăm lo an sinh hay phản ánh tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, mà còn là khơi dậy khát vọng cống hiến, huy động mọi nguồn lực trong và ngoài nước cho mục tiêu phát triển đất nước hùng cường, thịnh vượng.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc tiếp tục được xem là nền tảng quan trọng để tạo dựng đồng thuận xã hội, củng cố niềm tin và phát huy nội lực quốc gia.

Với tinh thần “Đoàn kết – Dân chủ – Đổi mới – Sáng tạo – Phát triển”, Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI không chỉ là dấu mốc chính trị quan trọng, mà còn mở ra kỳ vọng về một giai đoạn đổi mới mạnh mẽ hơn của hệ thống Mặt trận trong hành trình đồng hành cùng nhân dân, phụng sự đất nước và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc ngày càng bền chặt.