Nobel Sinh lý học và Y khoa 2015 vinh danh phát minh trị bệnh cho người nghèo

Ba nhà khoa học đoạt giải là Gs. William C. Campbell, Gs. Satoshi Omura và nhà khoa học nữ Youyou Tu. (Nguồn: zmescience.com)

Giải thưởng được chia đều cho hai khám phá là: Phương pháp mới điều trị giun ký sinh, của Gs. William C. Campbell và Gs. Satoshi Ōmura và liệu pháp điều trị sốt rét từ thảo dược, của nhà khoa học Youyou Tu.

Dường như có một điểm chung trong việc trao giải Sinh lý học và Y khoa năm 2015 là các phát minh này đều giúp điều trị những loại bệnh đang hành hạ người nghèo trên khắp thế giới.

Ông Omura đã phát minh ra loại thuốc mang tên Avermectin có khả năng giảm triệt để tỉ lệ giun chỉ và giun chỉ bạch huyết. Loại thuốc này còn phát huy hiệu quả với nhiều bệnh nhiễm giun ký sinh khác. Sau khi thu thập mẫu đất trên khắp nước Nhật, ông Omura đã cách ly các vi khuẩn Streptomyces và một trong số đó là Streptomyces avermitilis - đặt nền móng cho sự ra đời của thuốc Avermectin.

Từ khám phá của đồng nghiệp Nhật Bản, Gs. Campbell đã chỉ ra vi khuẩn Streptomyces avermitilis có hiệu quả rõ rệt trong việc tiêu diệt ký sinh trùng đối với các động vật nuôi tại trang trại và trong nhà. Avermectin được biến đổi thành một hợp chất hiệu quả hơn gọi là Ivermectin. Khi được thử nghiệm trên người, loại thuốc này đã đạt hiệu quả kỳ diệu trong việc tiêu diệt các ấu trùng ký sinh.

Những phát minh của các nhà khoa học được vinh danh lần này đang được sử dụng điều trị ở nhiều nơi trên thế giới. (Nguồn: Nobelprize)

Với Liệu pháp điều trị sốt rét, bà Youyou Tu đã nghiên cứu một loại thảo dược cổ truyền của Trung Quốc, hiện gọi là Artemisinin. Khi kết hợp cùng các liệu pháp khác, Artemisinin ước tính làm giảm số ca tử vong vì sốt rét nói chung xuống hơn 20% và hơn 30% ở trẻ em. Đây hiện là loại thuốc chính được sử dụng trong điều trị sốt rét, vốn hoành hành ở các nước châu Phi.

Năm 2015, giải Nobel Sinh lý học và Y học là giải thứ 105 và đã được trao cho 207 nhà khoa học trong đó có 11 nhà khoa học là nữ giới. Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa được trao lần đầu tiên vào năm 1901 cho nhà y học người Đức Emil Adolf von Behring, cho những nghiên cứu của ông về chất huyết thanh, đặc biệt là phát triển một loại vaccine để chống lại bệnh bạch hầu. Người phụ nữ đầu tiên nhận giải Nobel Sinh lý học và Y khoa là bà Gerty Cori (năm 1947) cho thành tựu giải thích sự trao đổi chất của glucose, có ý nghĩa quan trọng trong nhiều lĩnh vực y học, bao gồm điều trị tiểu đường.

Sau khi công bố giải Nobel Sinh lý học và Y khoa, Ủy ban Nobel Na Uy sẽ tiếp tục công bố các giải Nobel Vật lý, Hóa học, Văn học, Kinh tế, Hòa bình.

M.H (tổng hợp)