Ô nhiễm không khí: Khi nạn nhân cũng là thủ phạm

HÀ ANH
TGVN. Chia sẻ câu chuyện về chất lượng không khí tại Hà Nội, Giáo sư Hoàng Xuân Cơ – Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu quan trắc và mô hình hóa môi trường, Giảng viên cao cấp tại Đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng phần lớn ai cũng nghĩ mình đang là nạn nhân của ô nhiễm không khí chứ nhất định không thể là thủ phạm.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
o nhiem khong khi ai la thu pham Chúng ta đã hiểu đúng về ô nhiễm không khí tại Hà Nội?
o nhiem khong khi ai la thu pham Ô nhiễm không khí: “Thủ phạm” gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam
o nhiem khong khi ai la thu pham

Giáo sư Hoàng Xuân Cơ cho rằng chúng ta vẫn chưa thực sự làm tốt công tác khuyến cáo tác hại của ô nhiễm không khí.

Ô nhiễm không khí tại Hà Nội không phải là câu chuyện mới nhưng thời gian vừa qua lại được khơi nóng lên. Theo Giáo sư, liệu có phải do sự nhiễu loạn về thông tin hiện nay không?

Đúng là thời gian gần đây có khá nhiều đánh giá khác nhau về chất lượng không khí tại Hà Nội trên các phương tiện truyền thông và mạng xã hội. Tuy nhiên, theo số liệu từ các trạm quan trắc tự động trên địa bàn thành phố trong khoảng thời gian tháng 9, nồng độ bụi PM2.5 đều có xu hướng tăng, có thời điểm tăng hơn 75%, vượt tiêu chuẩn quy chuẩn của Việt Nam.

Tôi cho rằng số liệu này là chuẩn xác. Nhưng, với những chuyên gia nghiên cứu về không khí như chúng tôi, thì đợt ô nhiễm này không có gì lạ. Theo dõi trong suốt 20 năm qua, tôi đã thấy nhiều đợt không khí ở tình trạng tương tự, có điều chúng ta chưa để ý và quan tâm như hiện nay thôi.

Dường như các giải pháp đối phó với hiện tượng này chưa có hiệu quả, phải không Giáo sư?

Phải khẳng định Hà Nội vừa rồi đã trải qua một đợt không khí với chất lượng suy giảm đáng kể và ô nhiễm trong khoảng thời gian tương lai đối dài. Không chỉ gây lo lắng cho người dân, hiện tượng này đã đánh động đến các cơ quan nhà nước và giới khoa học với rất nhiều hoạt động để chung tay nghiên cứu và tìm cách khắc phục.

Tôi cho rằng giải pháp nào có thể làm được thì chúng ta đều đã tiến hành rồi, hiệu quả đến đâu còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố và điều kiện khác như khí tượng, kỹ thuật, công tác nghiên cứu... Có lẽ, chúng ta vẫn chưa thực sự làm tốt công tác khuyến cáo tác hại của ô nhiễm không khí cũng như đưa ra các giải pháp giúp người dân tự bảo vệ mình, trong đó có cả trách nhiệm cơ quan nhà nước và các nhà khoa học. Việc đầu tư cho công tác nghiên cứu không khí chưa được đúng mức nên cần phải quan tâm hơn đến vấn đề này.

o nhiem khong khi ai la thu pham
Ô nhiễm không khí tại Hà Nội không phải là câu chuyện mới nhưng thời gian vừa qua lại được khơi nóng lên.

Ông đánh giá thế nào về yếu tố khí tượng ở Hà Nội. Liệu đây có phải nguyên nhân chính dẫn đến ô nhiễm không?

Đây là điều mà chúng tôi đang phải nghiên cứu làm rõ. Thực tế cho thấy, có những điều kiện khí tượng gây nên hiện tượng ô nhiễm không khí rộng. Nhiều nhà khoa học nước ngoài đã băn khoăn và hỏi tôi tại sao chất lượng không khí ở Việt Nam thay đổi rất nhanh, cả thời gian và không gian? Sau khi nghiên cứu, tôi cũng tìm ra được hai nguyên nhân, đó là: thời tiết ở Hà Nội giống như tính khí của các cô gái vậy và các nguồn rác thải tại đây cũng phát sinh quá nhanh từ nhiều nguồn khác nhau chưa thống kê hết được (trong khi ở các nước thì chủ yếu từ nguồn có hệ thống).

Có nghiên cứu lại cho rằng các hoạt động giao thông chiếm 70% nguyên nhân gây ô nhiễm không khí. Giáo sư có cùng quan điểm?

Theo tôi, khi đánh giá điều gì và đưa ra con số bất kỳ nào cần đi cùng những dẫn chứng nghiên cứu và khảo sát cụ thể, không thể nhận định một cách chung chung được. Tuy nhiên, mỗi kW/h điện chúng ta sử dụng mỗi ngày, mỗi km chạy xe, hay mỗi ngôi nhà, công trình xây dựng cũng đều góp phần gây ô nhiễm không khí.

Phần lớn chúng ta vẫn đang nghĩ ô nhiễm không khí là do ai gây nên chứ không phải tự thân. Ai cũng nghĩ mình đang là nạn nhân của ô nhiễm không khí chứ nhất định không thể là thủ phạm. Thế nhưng, chính những tác nhân nhỏ ấy của mỗi người lại có thể “tích tiểu thành bão”. Tôi nghĩ rằng, một trong những hành động thiết thực nhất mà tất cả chúng ta đều có thể làm được để góp phần giảm ô nhiễm không khí chính là hãy tiết kiệm chi tiêu, tiết kiệm sử dụng điện, xăng, dầu, giảm thiểu nguồn rác thải...

Theo lộ trình đến năm 2020, thành phố Hà Nội sẽ đầu tư thêm 33 trạm, xe quan trắc không khí. Điều này hẳn sẽ tác động tích cực đến công tác nghiên cứu cải thiện lá phổi xanh cho Thủ đô, thưa ông?

Tôi cho rằng câu chuyện để Hà Nội thực sự là lá phổi xanh sẽ còn phải bàn luận khá lâu nữa nhưng trước mắt, chúng ta hoàn toàn có thể làm tốt công tác dự báo. Chúng tôi dự tính khoảng hai đến ba năm nữa bên cạnh chuyên mục dự báo thời tiết sẽ có thêm dự báo về chất lượng không khí.

Khi đấy, người dân có thể tự bảo vệ sức khỏe bằng cách mang khẩu trang tốt khi ra đường, trong nhà có thể lắp đặt hệ thống lọc bụi, lọc khí, đặc biệt ở các phòng có các cụ già và trẻ nhỏ...

Đối với tình hình hiện nay, đặc biệt khi biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp thì mỗi người cần tìm cách bảo vệ chính mình trước!

Xin cảm ơn Giáo sư!

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trung bình mỗi năm có 7 triệu người chết vì các bệnh liên quan đến ô nhiễm không khí. Trong đó, người dân sinh sống tại các thành phố thu nhập thấp, đặc biệt là trẻ em, phụ nữ và công nhân là đối tượng bị ảnh hưởng nhiều nhất. WHO cảnh báo mỗi quốc gia cần tăng cường mở rộng nền tảng kiến thức, hiểu biết về ảnh hưởng sức khỏe của ô nhiễm không khí, cũng như thúc đẩy ngành y tế nâng cao nhận thức về lợi ích sức khỏe từ các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm không khí.
o nhiem khong khi ai la thu pham

Ngày hội không khí sạch Việt Nam 2018

Trong hai ngày (22 - 23/12) tại Hà Nội, Trung tâm Phát triển Sáng tạo Xanh (GreenID) và Trung tâm Sống và học tập vì ...

o nhiem khong khi ai la thu pham

Hơn 90% trẻ em trên thế giới hít thở không khí ô nhiễm hàng ngày

Thông tin vừa được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đưa ra trong Báo cáo “Ô nhiễm không khí và Sức khỏe trẻ em: ...

o nhiem khong khi ai la thu pham

​Ô nhiễm không khí có thể làm thay đổi cấu trúc tim

Theo kết quả nghiên cứu vừa được công bố của Đại học Queen Mary ở thủ đô London (Anh), những người sống trong môi trường ...

HÀ ANH (thực hiện)

Đọc thêm

Chiến dịch ‘Go Healthy with Taiwan 2026’: Kêu gọi thế giới cùng kiến tạo mô hình tương lai khỏe mạnh hơn

Chiến dịch ‘Go Healthy with Taiwan 2026’: Kêu gọi thế giới cùng kiến tạo mô hình tương lai khỏe mạnh hơn

Ngày 27/5, Chiến dịch đề xuất sáng kiến toàn cầu ‘Go Healthy with Taiwan 2026’ đã chính thức được khởi động.
Doanh nghiệp tự vận hành góp phần tạo động lực mới tăng trưởng hai con số của Việt Nam

Doanh nghiệp tự vận hành góp phần tạo động lực mới tăng trưởng hai con số của Việt Nam

Xu hướng Agentic Enterprise - doanh nghiệp tự vận hành 24/7 với sự cộng tác giữa con người và AI Agent đang tái định nghĩa cách doanh nghiệp vận hành
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân hội kiến Nhà Vua và Hoàng hậu Thái Lan

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân hội kiến Nhà Vua và Hoàng hậu Thái Lan

Chiều 28/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly đã hội kiến Nhà Vua Maha Vajiralongkorn và Hoàng hậu Thái Lan.
Bảo vệ quan điểm của Đảng trên lĩnh vực tôn giáo, dân tộc góp phần bảo đảm an ninh toàn diện trong kỷ nguyên phát triển mới

Bảo vệ quan điểm của Đảng trên lĩnh vực tôn giáo, dân tộc góp phần bảo đảm an ninh toàn diện trong kỷ nguyên phát triển mới

Hội thảo ‘Bảo vệ quan điểm của Đảng trên lĩnh vực tôn giáo, dân tộc góp phần bảo đảm an ninh toàn diện trong kỷ nguyên phát triển mới’ thành ...
Chợ hè Premier League (Kỳ 2): Arsenal: Mua gì để không mất ngai?

Chợ hè Premier League (Kỳ 2): Arsenal: Mua gì để không mất ngai?

Sau chức vô địch Premier League đầu tiên sau 22 năm, Arsenal bước vào mùa hè với câu hỏi lớn hơn chuyện mua ai, bán ai. Vấn đề là liệu ...
Giá vàng hôm nay 29/5/2026 chạm đáy, hoạt động bán tháo xuất hiện; Giải mã 'chiến lược vàng' của Trung Quốc để bảo vệ nền kinh tế?

Giá vàng hôm nay 29/5/2026 chạm đáy, hoạt động bán tháo xuất hiện; Giải mã 'chiến lược vàng' của Trung Quốc để bảo vệ nền kinh tế?

Giá vàng hôm nay 29/5/2026 chạm đáy, hoạt động bán tháo xuất hiện; Giải mã 'chiến lược vàng' của Trung Quốc để bảo vệ nền kinh tế?
Không thể xây kinh tế sáng tạo trên ‘văn hóa xài chùa’

Không thể xây kinh tế sáng tạo trên ‘văn hóa xài chùa’

Hàng loạt vụ xâm phạm quyền tác giả bị khởi tố đang cho thấy một chuyển biến đáng chú ý trong nhận thức và cách ứng xử với bản quyền tại Việt Nam.
NXB Giáo dục Việt Nam tăng cường hợp tác quốc tế về xuất bản giáo dục, bản quyền tại Vương quốc Anh

NXB Giáo dục Việt Nam tăng cường hợp tác quốc tế về xuất bản giáo dục, bản quyền tại Vương quốc Anh

Chuyến công tác của NXB Giáo dục Việt Nam tại Vương quốc Anh nhằm mở rộng hợp tác quốc tế, cập nhật xu hướng xuất bản giáo dục.
Hà Nội: Những điểm mới ở bài thi lớp 10 năm 2026

Hà Nội: Những điểm mới ở bài thi lớp 10 năm 2026

Đại diện Sở GD&ĐT Hà Nội đã nêu những điểm mới trong hình thức làm bài thi lớp 10 năm 2026 mà thí sinh cần lưu ý.
Ngày quốc tế Thiếu nhi 1/6: Đừng để yêu thương trở thành áp lực đối với trẻ

Ngày quốc tế Thiếu nhi 1/6: Đừng để yêu thương trở thành áp lực đối với trẻ

Ngày quốc tế Thiếu nhi là dịp để nhìn nhận lại cách chúng ta yêu thương và giáo dục trẻ em, để các em được phát triển tự nhiên và hạnh phúc.
Sôi động cuộc thi tài chính và khởi nghiệp dành cho học sinh cấp Tiểu học và THCS

Sôi động cuộc thi tài chính và khởi nghiệp dành cho học sinh cấp Tiểu học và THCS

Cuộc thi ‘Nhà Tài chính và Khởi nghiệp tuổi Teen’ là sân chơi hướng nghiệp về tài chính và khởi nghiệp dành cho học sinh Tiểu học và THCS.
Hà Nội: Trường học điều chỉnh linh hoạt để ứng phó với nắng nóng

Hà Nội: Trường học điều chỉnh linh hoạt để ứng phó với nắng nóng

Trước tình hình nắng nóng gay gắt, các trường học tại Hà Nội được yêu cầu điều chỉnh hoạt động giáo dục để bảo đảm an toàn sức khỏe cho học sinh.
4 loại nước uống giải nhiệt, có lợi cho làn da

4 loại nước uống giải nhiệt, có lợi cho làn da

Nước dừa, trà atiso, đều là thức uống giải nhiệt, thanh lọc cơ thể đồng thời chứa nhiều chất chống oxy hóa có lợi cho làn da.
Trung Quốc: Cụ bà 110 tuổi và bí quyết giản dị để duy trì sức khỏe tốt

Trung Quốc: Cụ bà 110 tuổi và bí quyết giản dị để duy trì sức khỏe tốt

Thường xuyên đi bộ, tắm nắng, ăn uống thanh đạm, nghĩ tích cực... là những việc cụ Yan Guifeng duy trì mỗi ngày để giữ cơ thể khỏe mạnh.
Sử dụng dầu gió thế nào để không gây hại?

Sử dụng dầu gió thế nào để không gây hại?

Dầu gió rất thông dụng trong tủ thuốc của mỗi gia đình Việt. Nhiều người thường xuyên sử dụng nhưng có những người tuyệt đối không được dùng.
Các biện pháp phòng tránh nắng nóng, hạn chế tiếp xúc với nền nhiệt độ cao

Các biện pháp phòng tránh nắng nóng, hạn chế tiếp xúc với nền nhiệt độ cao

Nắng nóng có thể gây tình trạng mất nước đối với cơ thể người khi tiếp xúc lâu với nền nhiệt độ cao.
Đại hội đồng Y tế thế giới thông qua hàng loạt nghị quyết về sức khỏe toàn cầu

Đại hội đồng Y tế thế giới thông qua hàng loạt nghị quyết về sức khỏe toàn cầu

World Health Assembly 2026 đã bế mạc ngày 24/5 với việc thông qua hơn 20 quyết định, 13 nghị quyết nhằm thúc đẩy hợp tác đa phương trong lĩnh vực y tế toàn cầu.
Bộ Y tế yêu cầu tăng cường phòng chống nguy cơ dịch Ebola xâm nhập Việt Nam

Bộ Y tế yêu cầu tăng cường phòng chống nguy cơ dịch Ebola xâm nhập Việt Nam

Bộ Y tế vừa có công văn hỏa tốc yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh trên cả nước tăng cường chủ động phòng chống bệnh do virus Ebola.
Phiên bản di động