 |
| Tổng Bí thư Tô Lâm cùng lãnh đạo Đảng, Chính phủ, PETROVIETNAM khởi động chương trình STEM INNOVATION PETROVIETNAM - Kiến tạo tương lai xanh vào tháng 9/2025. (Nguồn: pvn.vn) |
Đây là một trải nghiệm mới đối với Vân và các bạn. Các em mới chỉ có 3-4 buổi học trong phòng STEM nhưng đã được trực tiếp lắp ráp thiết bị, kết nối với máy tính và sử dụng lập trình Scratch để điều khiển mô hình. Từ những giờ học ấy, Vân bắt đầu nghĩ xa hơn về con đường phía trước. Trước sự hiện diện ngày càng rõ của trí tuệ nhân tạo (AI) trong cuộc sống, em mong muốn theo đuổi lĩnh vực công nghệ và trở thành một lập trình viên.
Sức hút từ những giờ thực hành
Ước mơ ấy đặc biệt ý nghĩa bởi chỉ vài tháng trước, con đường học tập của Vân từng đứng trước nguy cơ dang dở. Sinh ra trong một gia đình khó khăn ở Huổi Luông, xã biên giới của Phong Thổ, năm lớp 8 Vân nằm trong đội tuyển học sinh giỏi cấp tỉnh của trường. Tuy nhiên, gần ngày thi, gia đình muốn em ở nhà phụ giúp công việc ruộng nương vì thiếu người làm.
Cô Trần Thị Giang, giáo viên Tin học và người phụ trách phòng STEM, cùng các thầy cô đã động viên Vân tiếp tục việc học và trực tiếp đến gia đình thuyết phục bố mẹ. Các thầy cô kể về những học sinh từng theo học tại trường, nay trở thành công an, giáo viên, bác sĩ, giúp Vân hình dung một tương lai mà việc học có thể mở ra những cơ hội khác cho bản thân và gia đình.
| More from WVR |
 Bình dân học vụ số: Từ biết dùng đến làm chủ công nghệ |
Đầu năm học này, Trường Phổ thông nội trú TH-THCS PETROVIETNAM - Phong Thổ được khánh thành và Vân đã mạnh dạn đăng ký theo học. Mô hình nội trú giúp gia đình giảm bớt một phần chi phí, đồng thời cho em thêm thời gian dành cho việc học. Sự quan tâm của nhà trường và những trải nghiệm mới giúp em dần thích nghi để tiếp tục con đường học tập và nuôi ước mơ gắn với AI.
Với cô Trần Thị Giang, đó cũng là minh chứng rõ nét cho giá trị của phòng STEM được Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM) đồng hành đầu tư. Từng giảng dạy ở khu vực miền núi, cô hiểu điều kiện học tập còn hạn chế của học sinh nơi đây. Ngay ngày đầu mở cửa phòng STEM, cô bất ngờ trước sự ngạc nhiên và thích thú của các em.
Thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức qua sách vở và hình ảnh, học sinh được tự tay lắp ráp, vận hành thiết bị, thử nghiệm và biến ý tưởng thành sản phẩm cụ thể. Có những tiết học, hết giờ nhưng các em vẫn chưa muốn rời phòng. Theo cô Giang, STEM không chỉ bổ sung thiết bị cho lớp học mà còn tạo ra một cách học mới, trong đó học sinh được đặt câu hỏi, thử nghiệm, sai, sửa và nhìn thấy kết quả từ chính đôi tay mình.
Đối với học sinh vùng cao, cơ hội tiếp cận những không gian học tập như vậy còn có ý nghĩa thu hẹp khoảng cách tiếp cận tri thức giữa miền núi và miền xuôi. Khi được trao cơ hội, sự tò mò và hứng thú có thể trở thành động lực để các em tiếp tục khám phá khoa học, công nghệ và định hình tương lai.
Không chỉ Vân, nhiều học sinh khác cũng đang hình thành những mối quan tâm mới từ phòng STEM. Phàn Thị Nguyên, học sinh lớp 8A4, cùng các bạn thực hiện mô hình điện gió bằng máy in 3D. Xuất phát từ lĩnh vực năng lượng tái tạo gắn với hoạt động của PETROVIETNAM, nhóm vừa tìm hiểu nguyên lý năng lượng gió, vừa tự tay thiết kế và hoàn thiện sản phẩm. Với Nguyên, mô hình giúp em hiểu rõ hơn về năng lượng sạch và có thêm ý thức bảo vệ môi trường.
Từ một căn phòng mới, những thiết bị lần đầu được chạm vào và những mô hình do chính học sinh tạo ra, khoa học và công nghệ đang trở nên gần gũi hơn với những cô cậu học trò vùng biên giới. Quan trọng hơn, đó là nơi những ước mơ vốn còn xa xôi bắt đầu có thêm điểm tựa để hình thành và phát triển.
Đổi mới cách dạy, khơi mở cách học
Sau một năm triển khai, chương trình STEM INNOVATION PETROVIETNAM đã hình thành mạng lưới 108 phòng thực hành STEM tại 34 tỉnh, thành phố trên cả nước, góp phần đổi mới phương pháp giảng dạy và khơi mở tư duy sáng tạo của học sinh. Thông qua việc gắn đầu tư thiết bị với đào tạo giáo viên, xây dựng học liệu và kết nối cộng đồng STEM, chương trình mở rộng cơ hội tiếp cận khoa học, công nghệ, tạo nền tảng kiến tạo nguồn nhân lực tương lai.
Những kết quả bước đầu ấy được vun đắp từ sự chỉ đạo, định hướng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Từ ý tưởng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, PETROVIETNAM đã chính thức khởi động chương trình STEM INNOVATION PETROVIETNAM vào dịp kỷ niệm 50 năm Ngày thành lập Tập đoàn (9/2025). Thông qua đầu tư phòng thực hành, trang thiết bị và hỗ trợ đào tạo giáo viên, chương trình tạo thêm điều kiện để các trường đổi mới cách dạy.
Với sự đồng hành của PETROVIETNAM, 91/108 phòng STEM INNOVATION PETROVIETNAM đã được đăng ký vào hệ thống FabLab của Học viện Công nghệ Massachusetts (MIT), Hoa Kỳ. Kết quả này góp phần nâng tổng số phòng lab đạt chuẩn quốc tế trên cả nước lên 116, đưa Việt Nam trở thành quốc gia có hệ thống FabLab đứng thứ năm thế giới và đứng đầu châu Á.
Chuyên gia STEM Đỗ Hoàng Sơn nhận định, mạng lưới 108 phòng thực hành STEM INNOVATION PETROVIETNAM là những “mỏ tài nguyên” quý giá đối với nguồn nhân lực quốc gia. Theo ông, việc kết nối các phòng STEM đạt chuẩn với mạng lưới FabLab và các tổ chức giáo dục quốc tế, trong đó có FabLab của MIT, sẽ mở rộng cơ hội học hỏi, tiếp cận chuyên gia quốc tế và phát huy năng lực sáng tạo của học sinh.
Qua đó, phòng STEM tại mỗi trường có thể trở thành đầu mối chia sẻ kinh nghiệm giữa giáo viên, học sinh trong nước và quốc tế. Bên cạnh đó, chương trình STEM INNOVATION PETROVIETNAM góp phần bổ sung hạ tầng còn thiếu cho giáo dục phổ thông, thu hẹp khoảng cách về điều kiện thực hành giữa các vùng miền, đồng thời tạo môi trường phát hiện và bồi dưỡng sớm những học sinh có năng lực, đam mê khoa học, công nghệ.
Từ những tỉnh miền núi còn khó khăn như Tuyên Quang, Lào Cai, Cao Bằng, Lạng Sơn đến các tỉnh, thành phố khác trên cả nước, hệ thống phòng STEM được trang bị bảng tương tác thông minh, thiết bị robotics, lập trình, mô hình khoa học và dụng cụ thí nghiệm. Nhờ đó, những bài học vốn khô khan trở thành trải nghiệm trực quan, sinh động. Các phòng được thiết kế theo các chuẩn giáo dục quốc tế như FabLab, NGSS, ISTE, CSTA...
Đối với giáo viên, các phòng thực hành tạo thêm điều kiện đổi mới phương pháp giảng dạy, tổ chức bài học theo dự án và gắn kiến thức liên môn với thực tiễn. Đối với học sinh, đây là không gian thử nghiệm ý tưởng, điều chỉnh giải pháp, từng bước hình thành tư duy khoa học, kỹ năng hợp tác và năng lực sáng tạo.
Từ thực tế giảng dạy tại Trường THPT Chi Lăng, Lạng Sơn, cô Vũ Thị Viên đánh giá việc đầu tư phòng STEM có ý nghĩa thiết thực đối với những địa phương miền núi còn khó khăn, nhất là trong bối cảnh giáo dục phổ thông đang chuyển mình mạnh mẽ. Sự xuất hiện của phòng STEM INNOVATION PETROVIETNAM đã mở ra cơ hội để học sinh được trải nghiệm, trực tiếp “chạm” vào khoa học, công nghệ thay vì chỉ tiếp cận qua sách vở.
“Việc có những phòng STEM INNOVATION PETROVIETNAM góp phần tạo cầu nối giữa trường THPT với các trường đại học, giữa giáo dục phổ thông với giáo dục đại học và thị trường lao động. Qua đó, khoảng cách giữa các vùng miền trong tiếp cận khoa học, công nghệ từng bước được thu hẹp”, cô Viên chia sẻ.
Song hành với đầu tư cơ sở vật chất, PETROVIETNAM đã kết nối các trường học, xây dựng Câu lạc bộ STEM INNOVATION PETROVIETNAM. Câu lạc bộ trở thành không gian quy tụ chuyên gia, nhà quản lý giáo dục, giáo viên và học sinh trong mạng lưới phòng STEM trên toàn quốc, qua đó hình thành cộng đồng STEM gắn kết, chủ động và phát triển bền vững. Qua đó, hệ thống phòng STEM từng bước hình thành một mạng lưới đổi mới sáng tạo thống nhất, nơi ý tưởng được nuôi dưỡng, tri thức được sẻ chia, các sản phẩm khoa học và công nghệ của học sinh có thêm cơ hội phát triển, ứng dụng vào thực tiễn.
 |
| Học sinh Phàn Thị Nguyên giới thiệu về mô hình điện gió ngoài khơi do em và các bạn thực hiện bằng máy in 3D. (Nguồn: pvn.vn) |
Sau một năm triển khai, những kết quả bước đầu cho thấy các phòng STEM INNOVATION PETROVIETNAM đang góp phần xây dựng nền giáo dục coi trọng năng lực thực hành, tư duy độc lập và đổi mới sáng tạo. Hướng đi này phù hợp với Nghị quyết 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Nghị quyết đặt ra yêu cầu hiện đại hóa trường lớp, đầu tư phòng học thực hành và không gian trải nghiệm STEM/STEAM; đồng thời nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo, phát triển năng lực số, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong giảng dạy, kiểm tra, đánh giá. Đây là cơ sở để giáo dục STEM được triển khai bài bản, gắn đầu tư cơ sở vật chất với đổi mới phương pháp dạy và học. Việc khai thác thường xuyên mỗi phòng thực hành sẽ tạo thêm cơ hội phát hiện năng lực, nuôi dưỡng niềm yêu thích khoa học trong học sinh.
Bằng sự đồng hành bền bỉ, PETROVIETNAM đã, đang góp phần tạo nền tảng, trao cho thế hệ trẻ thiết bị hiện đại, mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức, nuôi dưỡng ước mơ và vun đắp nguồn năng lượng quý giá nhất của đất nước: trí tuệ, khát vọng và sức sáng tạo của con người Việt Nam.
| Tổng Giám đốc Petrovietnam: Mỗi bước phát triển của ngành năng lượng đều gắn với sự đồng hành, mở đường của công tác đối ngoại Tổng Giám đốc Petrovietnam khẳng định, hiệu quả của ngoại giao năng lượng không chỉ được thể hiện qua các chuyến thăm hay các văn ... |
| Tỉnh Hà Tĩnh và Petrovietnam 'cộng hưởng' nguồn lực, kiến tạo cực tăng trưởng mới Sự cộng hưởng giữa tiềm lực của Petrovietnam và lợi thế của Hà Tĩnh đang tạo nền tảng để quan hệ hợp tác giữa hai ... |
| Mang công nghệ và tinh thần Nhật Bản đến Việt Nam: Nipro cùng kiến tạo tương lai ngành chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam Trong suốt nhiều năm qua, Nhật Bản và Việt Nam đã cùng nhau xây dựng một nền tảng vững chắc dựa trên sự tin cậy, ... |
| AI, công nghệ và hệ sinh thái đang định hình tương lai ngành sự kiện và ngành cưới của Việt Nam Trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ đang thay đổi cách ngành sự kiện và cưới sáng tạo, trình diễn và tạo ra trải ... |
| Thủ tướng chủ trì phiên họp chuyên đề về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đóng góp cho phát triển kinh tế-xã hội Thủ tướng nhấn mạnh cần chuyển mạnh từ đo đầu vào sang đo đầu ra tăng trưởng; không lấy số văn bản, số đề tài ... |
