PHÂN TÍCH. Nước Pháp với Hồi giáo cực đoan: Chuyện mới nới chuyện cũ

Dịch Dung
Theo dõi TGVN trên
Phân tích và Bình luận chính trị
Baoquocte.vn. TGVN. Nước Pháp của Tổng thống Macron hiện đang phải đương đầu với thế giới Hồi giáo. Tình trạng bạo lực “gây sốc” mấy ngày qua lại khởi nguồn từ một câu chuyện cũ. Nhưng trong thực chất, ngọn nguồn của xung khắc là đâu? Phân tích của báo Thế giới & Việt Nam.

Châu Âu hiện tại không những chỉ thê thảm bởi tác động càn quét của dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp covid-19 do virus corona gây ra mà còn sôi động bởi những chuyện vốn gốc rễ từ xa xưa nhưng giờ lại thời sự. Chuyện không chỉ đơn thuần giữa hai nước Pháp và Thổ Nhĩ Kỳ hay giữa hai cá nhân Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan mà còn là chuyện giữa thế giới Phương Tây và thế giới Hồi giáo. Cả trên danh nghĩa lẫn trong thực chất, chuyện hiện tại này đâu có hoàn toàn mới mà chỉ là phần tiếp theo mới đây nhất của câu chuyện cũ về chính trị, tôn giáo và ý thức hệ.

nuoc phap voi hoi giao cuc doan chuyen moi noi chuyen cu
Chuyện không chỉ đơn thuần giữa hai nước Pháp và Thổ Nhĩ Kỳ hay giữa hai cá nhân Tổng thống Pháp và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ mà còn là chuyện giữa thế giới Phương Tây và thế giới Hồi giáo. (Nguồn: Getty/TTXVN)

Đối đầu về ý thức hệ, bất hòa về tôn giáo

Ông Macron đương nhiên được các nước thành viên EU ủng hộ, nhưng sự ủng hộ này chủ yếu dưới hình thức phê phán ông Erdogan về những ngôn từ nhằm vào cá nhân ông Macron chứ không hẳn dành cho chủ ý và cách thức ông Macron xử lý vụ việc người thầy giáo ở Pháp bị một phần tử Hồi giáo cực đoan chặt đầu. Họ đồng tình với quan điểm chính sách của ông Macron về chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan nhưng, cho dù không nói hẳn ra, đồng thời lại thiên về nhìn nhận rằng ông Macron có thể đã đi quá xa và quá vội với việc công khai chủ trương "cải cách đạo Hồi" ở nước Pháp.

Tạp chí Charlie Hebdo bị tấn công khủng bố dù đã qua mấy năm hiện vẫn là nỗi ám ảnh đối với nước Pháp và người Pháp, như một nỗi nhức nhối chưa nguôi ngoai, như một vết thương chưa hẳn đã lành vết.

Nó vẫn dai dẳng tác động mạnh về chính trị xã hội nội bộ ở nước Pháp, vẫn còn rất nhạy cảm về tôn giáo và chính trị đối nội ở nước Pháp.

Hơn ở mọi nơi trên thế gian này, các nước thuộc khối Phương Tây phải ý thức được đầy đủ và rõ ràng nhất việc xoá nhòa ranh giới giữa đạo Hồi và chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan rủi ro và nguy hiểm như thế nào về an ninh đối với họ. Phản ứng của nhiều quốc gia Hồi giáo trên thế giới về phát ngôn và hành động của ông Macron là sự cảnh báo mạnh mẽ về nguy cơ bất hoà về tôn giáo có thể nhanh chóng diễn tiến tới đối đầu về ý thức hệ giữa thế giới Phương Tây và thế giới Hồi giáo.

Chuyện mới lần này xuất xứ từ chuyện cũ là những biếm hoạ ở một số nước châu Âu bị người theo đạo Hồi cảm nhận là phỉ báng Thánh Mohammed của họ. Nước Pháp không khởi nguồn chuyện cũ nhưng lại lún trong cuộc sâu nhất và cũng đã phải trả giá đắt hơn các nơi khác trên châu lục khi tạp chí Charlie Hebdo bị nhóm Hồi giáo cực đoan tấn công khủng bố. Vụ việc người thầy giáo ở Pháp bị sát hại một cách rất tàn bạo đã đưa đến hệ luỵ là ông Macron buộc phải hành động bởi những lý do sau.

Từ ba lý do của ông Macron…

Thứ nhất, tách bạch giữa nhà nước và tôn giáo cũng như coi nhà trường là nơi khai sáng cho trẻ em, học sinh và mọi người ở Pháp về sự tách bạch này và về những giá trị mà sự tách bạch ấy đưa lại xưa nay được coi là một bản chất và bản sắc của nước Pháp, được nước Pháp và người Pháp vinh danh và tôn thờ, giúp nước Pháp và người Pháp luôn khác biệt hẳn so với các nước và người dân khác ở châu Âu.

Bây giờ, nước Pháp và người Pháp cảm nhận như thể bản chất và bản sắc ấy bị tấn công, bị thách thức và bị đe doạ bởi chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan. Ông Macron vì thế phải hành động mạnh mẽ và quyết liệt.

Thứ hai, vụ việc tạp chí Charlie Hebdo bị tấn công khủng bố dù đã qua mấy năm hiện vẫn là nỗi ám ảnh đối với nước Pháp và người Pháp, như một nỗi nhức nhối chưa nguôi ngoai, như một vết thương chưa hẳn đã lành vết. Nó vẫn dai dẳng tác động mạnh về chính trị xã hội nội bộ ở nước Pháp, vẫn còn rất nhạy cảm về tôn giáo và chính trị đối nội ở nước Pháp.

Nước Pháp và người Pháp cảm nhận như thể bản chất và bản sắc ấy bị tấn công, bị thách thức và bị đe doạ bởi chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan. Ông Macron vì thế phải hành động mạnh mẽ và quyết liệt.

Pháp lại còn là quốc gia ở châu Âu có cộng đồng đông đảo nhất người theo đạo Hồi. Vụ việc vẫn không nguôi thôi thúc nước Pháp phải sắp xếp lại nhận thức và hành động liên quan đến mối quan hệ giữa đạo Hồi với các tôn giáo khác và giữa người theo các tôn giáo khác với người theo đạo Hồi ở nước Pháp. Ông Macron xem ra đang quyết tâm làm việc ấy.

Thứ ba, ông Macron còn theo đuổi cả mục đích đi tiên phong ở châu Âu trong chuyện chống chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan và cải tổ đạo Hồi ở châu Âu theo hướng dùng luật pháp quốc gia để tách biệt đạo Hồi với chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan, không để cho các thế lực, tổ chức hay phần tử theo chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan lợi dụng và lạm dụng đạo Hồi ở nước Pháp và châu Âu.

Từ giác độ lợi ích cơ bản lâu dài của các nước châu Âu mà nhìn nhận thì chủ ý này thể hiện tầm nhìn xa của ông Macron, nhưng lại tiềm ẩn không ít rủi ro đối với ông Macron bởi hai lý do. Thứ nhất, đại đa số các quốc gia châu Âu hiện cùng thuyền như chưa hoàn toàn cùng hội với ông Macron trong chuyện này và không mấy sẵn sàng chịu xếp hàng đứng sau nước Pháp của ông Macron. Thứ hai, nước Pháp vì thế sẽ trở thành mục tiêu tấn công và đối địch chính của phía chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan.

nuoc phap voi hoi giao cuc doan chuyen moi noi chuyen cu
Không chỉ có mối quan hệ giữa Pháp và Thổ Nhĩ Kỳ mà còn cả toàn bộ mối quan hệ giữa thế giới Phương Tây và thế giới Ả rập hiện phải trực diện thách thức mới. (Nguồn: Reuters/TTXVN)

… đến lý lẽ của ông Erdogan

Giữa Pháp và Thổ Nhĩ Kỳ hiện cọ sát và xung khắc lợi ích chiến lược cơ bản đồng thời trên nhiều phương diện. Nhưng những quyết sách và phát ngôn mới rồi của ông Macron liên quan đến đạo Hồi và chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan lại không liên quan gì đến các mối bất hoà nói trên giữa Pháp và Thổ Nhĩ Kỳ.

Ông Erdogan công kích cá nhân ông Macron và làm cho mối quan hệ song phương giữa Thổ Nhĩ Kỳ với Pháp gặp thêm trắc trở mới chủ yếu nhằm gây dựng và thể hiện hình ảnh và vai trò người bảo vệ cho người theo đạo Hồi ở châu Âu, củng cố uy tín cá nhân ở trong nước và tăng cường ảnh hưởng của cá nhân trong thế giới Hồi giáo.

Không chỉ có mối quan hệ giữa Pháp và Thổ Nhĩ Kỳ mà còn cả toàn bộ mối quan hệ giữa thế giới Phương Tây và thế giới Ả rập hiện phải trực diện thách thức mới mà thách thức này chỉ có thể được khắc phục khi trước hết Pháp và Thổ Nhĩ Kỳ đi vào hoà giải với nhau.

Ở Pháp và châu Âu, ông Macron đã đi xa tới mức không còn có thể lùi. Ở Thổ Nhĩ Kỳ, ông Erdogan cũng vậy. Sẽ không có chuyện người này nói ra lời xin lỗi ông Macron - Xưa nay, nhà lãnh đạo nước ngoài duy nhất mà ông Erdogan phải nói ra lời xin lỗi là Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Vì thế, phần đoạn mới của câu chuyện cũ sẽ còn dài dài chứ không thể ngắn.

Căng thẳng Pháp-Thổ Nhĩ Kỳ gia tăng, đã đến lúc EU thể hiện tình đoàn kết

Căng thẳng Pháp-Thổ Nhĩ Kỳ gia tăng, đã đến lúc EU thể hiện tình đoàn kết

TGVN. Quan hệ Pháp-Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục căng thẳng xung quanh phát biểu của Tổng thống Pháp liên quan đến Hồi giáo khiến Ankara ...

Thổ Nhĩ Kỳ lên án bức tranh biếm họa của báo Pháp về Tổng thống Erdogan

Thổ Nhĩ Kỳ lên án bức tranh biếm họa của báo Pháp về Tổng thống Erdogan

TGVN. Thổ Nhĩ Kỳ ngày 28/10 đã lên án tuần báo Charlie Hebdo vì một bức tranh biếm họa thể hiện sự kinh miệt đối ...

Nhắc nhở việc Thổ Nhĩ Kỳ đang xin gia nhập, EU ra thời hạn cho Ankara 'liệu đường' điều chỉnh thái độ

Nhắc nhở việc Thổ Nhĩ Kỳ đang xin gia nhập, EU ra thời hạn cho Ankara 'liệu đường' điều chỉnh thái độ

TGVN. Liên minh châu Âu (EU) sẵn sàng dành thời gian từ nay đến tháng 12 tới để Thổ Nhĩ Kỳ có những động thái ...

Báo động căng thẳng Pháp-Thổ Nhĩ Kỳ, Paris 'hối' EU chống lại Ankara, Mỹ lần đầu lên tiếng

Báo động căng thẳng Pháp-Thổ Nhĩ Kỳ, Paris 'hối' EU chống lại Ankara, Mỹ lần đầu lên tiếng

TGVN. Ngày 27/10, Paris thúc giục các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) thông qua các biện pháp chống lại Ankara, sau khi ...

Đọc thêm

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 22/6 - Dòng tiền dẫn sóng quay trở lại!

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 22/6 - Dòng tiền dẫn sóng quay trở lại!

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch ...
Việt Nam khẳng định ủng hộ, tiếp tục đóng góp vào hoạt động của Phái bộ Gìn giữ hòa bình LHQ tại Nam Sudan

Việt Nam khẳng định ủng hộ, tiếp tục đóng góp vào hoạt động của Phái bộ Gìn giữ hòa bình LHQ tại Nam Sudan

Baoquocte.vn. Đại sứ Đặng Đình Quý đánh giá cao vai trò của UNMISS, các nước láng giềng, tổ chức khu vực trong thúc đẩy tiến trình hòa bình ở Nam Sudan.
Mỹ tung 'kèo thơm', liên tục kêu gọi Triều Tiên hồi đáp

Mỹ tung 'kèo thơm', liên tục kêu gọi Triều Tiên hồi đáp

Baoquocte.vn. Mỹ sẵn sàng đối thoại với Triều Tiên vào bất cứ thời điểm nào tại bất kỳ địa điểm nào mà không cần điều kiện tiên quyết.
Bất động sản mới nhất: Giá đất TP Thủ Đức vẫn neo cao; nhà đầu tư rục rịch gom hàng; nhận định thị trường địa ốc cuối năm

Bất động sản mới nhất: Giá đất TP Thủ Đức vẫn neo cao; nhà đầu tư rục rịch gom hàng; nhận định thị trường địa ốc cuối năm

Baoquocte.vn. Giá đất TP Thủ Đức vẫn neo cao; nhà đầu tư rục rịch gom hàng; nhận định thị trường cuối năm... là những tin bất động sản mới nhất.
Nga tuyên bố ủng hộ Venezuela 'vô điều kiện'

Nga tuyên bố ủng hộ Venezuela 'vô điều kiện'

Baoquocte.vn. Nga ủng hộ chính phủ và nhân dân Venezuela vô điều kiện trong công cuộc bảo vệ chủ quyền quốc gia cũng như tìm kiếm giải pháp ổn định tình ...
Anh, EU lại trừng phạt Myanmar

Anh, EU lại trừng phạt Myanmar

Baoquocte.vn. Anh đưa 3 thực thể Myanmar vào danh sách trừng phạt, trong khi EU trừng phạt thêm 8 quan chức và 3 công ty.
Mùa hoa tìm lại tập 13: Lộ quá khứ bí ẩn 10 năm của Lệ khiến khán giả sốc nặng

Mùa hoa tìm lại tập 13: Lộ quá khứ bí ẩn 10 năm của Lệ khiến khán giả sốc nặng

Baoquocte.vn. Mùa hoa tìm lại tập 13 có nhiều tình tiết gây sốc cho khán giả khi Lệ đi đẻ thuê...
Mỹ 'nói trắng' quan hệ với Iran sau khi Tổng thống đắc cử Raisi thẳng thừng gạt khả năng gặp ông Biden

Mỹ 'nói trắng' quan hệ với Iran sau khi Tổng thống đắc cử Raisi thẳng thừng gạt khả năng gặp ông Biden

Baoquocte.vn. Người phát ngôn Nhà Trắng Jen Psaki cho biết, Mỹ chưa có ý định hướng tới một cuộc họp thượng đỉnh với Tổng thống đắc cử của Iran.
Đại sứ Mỹ chuẩn bị trở lại Nga, Washington đã bày tỏ mong muốn với Moscow

Đại sứ Mỹ chuẩn bị trở lại Nga, Washington đã bày tỏ mong muốn với Moscow

Baoquocte.vn. Đại sứ Mỹ tại Nga sẽ trở lại Moscow trong tuần này, sau một thỏa thuận giữa hai nhà lãnh đạo Nga-Mỹ tại cuộc gặp thượng đỉnh hồi tuần trước.
Hương vị tình thân tập 46: Ngỡ ngàng người yêu 'bên trong nhiều tiền' của Diệp là con trai bà Sa?

Hương vị tình thân tập 46: Ngỡ ngàng người yêu 'bên trong nhiều tiền' của Diệp là con trai bà Sa?

Baoquocte.vn. Hương vị tình thân tập 46, con gái út bà Bích khoe người yêu 'bên trong nhiều tiền', hóa ra là con trai bà Sa...
Thổ Nhĩ Kỳ và mối quan hệ 'không thể chối từ' với Nga

Thổ Nhĩ Kỳ và mối quan hệ 'không thể chối từ' với Nga

Baoquocte.vn. Rạn nứt trong quan hệ với Mỹ và những lợi ích kinh tế quá lớn với Nga là những nguyên nhân chính khiến Thổ Nhĩ Kỳ muốn trở thành đối tác của Nga
Ngoại giao ‘lối cũ’ của ông Joe Biden tại châu Âu

Ngoại giao ‘lối cũ’ của ông Joe Biden tại châu Âu

Baoquocte.vn. Trong chuyến công du đầu tiên, ông Joe Biden đã cải thiện quan hệ đồng minh, đàm phán cùng đối thủ với phong cách ngoại giao ‘lối cũ’ của mình.
5 gạch đầu dòng từ thượng đỉnh Nga-Mỹ: Nâng tầm ông Putin, khác biệt với ông Trump và còn gì nữa?

5 gạch đầu dòng từ thượng đỉnh Nga-Mỹ: Nâng tầm ông Putin, khác biệt với ông Trump và còn gì nữa?

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden với người đồng cấp Nga Vladimir Putin đã diễn ra và dưới đây là 5 điều trang CNN rút ra.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Quay lại ngoại giao truyền thống và chiến thắng cho ai?

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Quay lại ngoại giao truyền thống và chiến thắng cho ai?

Baoquocte.vn. Bắt đầu một vòng đàm phán hạt nhân mới và đưa các đại sứ trở lại vị trí là những thắng lợi nhỏ nhưng chắc chắn của Hội nghị Thượng đỉnh Nga-Mỹ.
Châu Á trở thành trọng tâm chiến lược của Hội nghị thượng đỉnh G7 ở Cornwall?

Châu Á trở thành trọng tâm chiến lược của Hội nghị thượng đỉnh G7 ở Cornwall?

Baoquocte.vn. Bên cạnh việc chứng kiến lập trường mạnh mẽ với Trung Quốc, Hội nghị G7 còn có ý nghĩa đối với vấn đề Triều Tiên và quan hệ Nhật Bản-Hàn Quốc.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Khi vũ khí không gian mạng ‘vượt mặt’ vũ khí hạt nhân

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Khi vũ khí không gian mạng ‘vượt mặt’ vũ khí hạt nhân

Baoquocte.vn. Quan hệ Nga-Mỹ phần lớn xoay quanh căng thẳng về vũ khí hạt nhân, nhưng hiện nay hai nước lại chuyển quan tâm sang vấn đề hiện đại hơn: vũ khí không gian mạng.
Phiên bản di động