Quảng Ninh xây dựng cửa khẩu thông minh, thích ứng với xu thế phát triển của thế giới

Là cửa ngõ quan trọng kết nối giao thương giữa Việt Nam và Trung Quốc, Quảng Ninh đã trở thành một trong những địa phương trọng điểm trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế cửa khẩu. Tỉnh cũng tập trung phát triển cửa khẩu thông minh tại Móng Cái và coi đây là một trong những khâu đột phá quan trọng.

Quảng Ninh: Tăng trưởng kinh tế dẫn đầu cả nước, du lịch vẫn là 'ngôi sao sáng' Khu vực kinh tế tư nhân cùng Quảng Ninh hiện thực khát vọng đột phá trên nhiều lĩnh vực Ươm mầm tình yêu biển, đảo cho thế hệ trẻ Đặc khu Cô Tô, Quảng Ninh

Quảng Ninh xây dựng cửa khẩu thông minh, thích ứng với xu thế phát triển của thế giới

Doanh nghiệp thực hiện bốc xếp hàng xuất khẩu qua cửa khẩu Hoành Mô, Quảng Ninh. (Nguồn: BQN)

Thời gian qua, hoạt động xuất nhập cảnh qua các cửa khẩu, lối mở tại Quảng Ninh đã duy trì sự ổn định và phát triển mạnh mẽ. Trong tháng 9/2025, các cửa khẩu của tỉnh Quảng Ninh đã làm thủ tục cho hơn 732.000 lượt người xuất nhập cảnh, với tỷ lệ nhập cảnh và xuất cảnh gần như tương đương.

Điều này cho thấy sự ổn định trong việc giao lưu thương mại và du lịch, khẳng định vai trò quan trọng của vùng đất mỏ trong việc kết nối hai quốc gia Việt Nam-Trung Quốc.

Thúc đẩy phát triển các khu kinh tế cửa khẩu

Quảng Ninh xác định các khu kinh tế cửa khẩu đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế của tỉnh và thúc đẩy hợp tác quốc tế. Vì vậy, thời gian qua, các khu kinh tế cửa khẩu tại Quảng Ninh đang được khai thác hợp lý, phát huy được những tiềm năng, thế mạnh của từng khu vực.

More from WVR
Khu vực kinh tế tư nhân cùng Quảng Ninh hiện thực khát vọng đột phá trên nhiều lĩnh vực

Địa phương đã tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo các ngành chức năng, địa phương duy trì, mở rộng và nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại, ngoại giao hợp tác kinh tế với Trung Quốc.

Đồng thời, đẩy mạnh đầu tư, xây dựng kết cấu hạ tầng phụ trợ tại các cửa khẩu, phát triển hạ tầng giao thông để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động giao lưu, phát triển kinh tế qua khu kinh tế cửa khẩu.

Chính sách thu hút đầu tư của Quảng Ninh cũng rất linh hoạt, với các ưu đãi về thuế và đất đai nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Đặc biệt, doanh nghiệp hoạt động tại khu kinh tế cửa khẩu được hưởng nhiều ưu đãi như miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 4 năm đầu và giảm 50% trong 9 năm tiếp theo, cùng với các ưu đãi về thuế sử dụng đất và phí hạ tầng. Những chính sách này đã giúp thu hút hàng trăm dự án đầu tư trong khu vực, góp phần thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp, dịch vụ và thương mại biên mậu.

Thêm vào đó, tỉnh Quảng Ninh cũng chú trọng đầu tư vào các dự án hạ tầng chiến lược như hệ thống giao thông, kho bãi và các cảng biển hiện đại, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu và tăng cường khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp trong khu vực.

Những dự án này, bao gồm cả việc xây dựng Bến cảng tổng hợp Vạn Ninh và các hệ thống kho bãi, đang giúp Quảng Ninh trở thành một điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư trong lĩnh vực logistics và thương mại quốc tế.

Cửa khẩu quốc tế Móng Cái, Quảng Ninh. (Nguồn: quangninh.gov.vn)

Hiện tại, Quảng Ninh có 3 khu kinh tế cửa khẩu lớn là Móng Cái, Hoành Mô-Đồng Văn và Bắc Phong Sinh. Trong đó, Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái được xác định là khu kinh tế cửa khẩu trọng điểm quốc gia với diện tích hơn 121.000 ha, kết nối trực tiếp với các hành lang kinh tế quốc tế từ Trung Quốc đến các trung tâm kinh tế lớn của Việt Nam.

Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái đã tận dụng tốt lợi thế về vị trí, với nhiều phương thức kết nối với thị trường Trung Quốc thông qua hệ thống cửa khẩu, cầu bắc qua sông, cảng bến, thương mại biên giới... Đây không chỉ là trung tâm thương mại biên giới, mà còn là khu vực có vai trò quan trọng trong phát triển du lịch, dịch vụ và công nghiệp.

Với hệ thống hạ tầng hiện đại như cảng biển, kho bãi, trung tâm logistics và các khu công nghiệp, Móng Cái đang trở thành trung tâm kết nối giữa Việt Nam và Trung Quốc, giúp thúc đẩy thương mại, du lịch và hợp tác đầu tư.

Khâu đột phá quan trọng

Báo cáo chính trị trình bày trước Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2025-2030, đồng chí Trịnh Thị Minh Thanh, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Quảng Ninh nhấn mạnh: "Phát triển cửa khẩu thông minh tại Móng Cái là một trong những khâu đột phá quan trọng".

Đây sẽ là cơ sở chính trị vững chắc để đẩy nhanh quá trình triển khai mô hình cửa khẩu thông minh, góp phần thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động xuất nhập cảnh, xuất nhập khẩu hàng hoá giữa Việt Nam-Trung Quốc trong thời gian tới.

Cửa khẩu thông minh là mô hình quản lý tích hợp công nghệ số hiện đại vào toàn bộ quy trình vận hành tại cửa khẩu, từ kiểm soát người, phương tiện đến hàng hóa xuất nhập cảnh - xuất nhập khẩu.

Mô hình này ứng dụng các công nghệ lõi như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data), nhận diện sinh trắc học, hệ thống giám sát thông minh và nền tảng quản lý số hóa liên thông đa ngành.

Cửa khẩu quốc tế Móng Cái đang hoạt động theo mô hình cửa khẩu thông minh. (Nguồn: BQN)

Thực tế, cửa khẩu quốc tế Móng Cái đang hoạt động theo mô hình cửa khẩu thông minh. Hiện nay, Cửa khẩu quốc tế Móng Cái đã được trang bị các hệ thống công nghệ hiện đại như: Hệ thống quản lý và kiểm soát hàng hóa tự động; hệ thống đọc mã vạch và mã QR; hệ thống camera giám sát và nhận dạng khuôn mặt; hệ thống quản lý và kiểm soát phương tiện tự động.

Cửa khẩu quốc tế Móng Cái đã được kết nối với hệ thống cửa khẩu thông minh của thành phố Đông Hưng (Trung Quốc) giúp tăng cường hiệu quả quản lý và kiểm soát tại cửa khẩu, giảm thiểu thời gian và chi phí cho các hoạt động giao thương, đồng thời góp phần tăng cường hợp tác và giao thương giữa hai nước, đảm bảo an ninh, an toàn, phát hiện, ngăn chặn các hành vi bất hợp pháp, kiểm tra và quản lý phương tiện một cách nhanh chóng và chính xác.

Đơn cử như tại cửa khẩu Bắc Luân II, Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Quốc tế Tân Đại Dương (Việt Nam) và Tập Đoàn Kiểm Nghiệm Trung Quốc-Công ty TNHH Quảng Tây, Chi nhánh Đông Hưng (Trung Quốc) đã hợp tác đầu tư xây dựng Phòng thí nghiệm, kiểm nghiệm chất lượng nông, lâm, thuỷ sản tại khu vực dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật dịch vụ-thương mại Trạm kiểm soát liên ngành cầu Bắc Luân II, góp phần đẩy mạnh hoạt động xuất nhập khẩu và giao thương hàng hóa sang Trung Quốc.

Theo nhận định của các chuyên gia trong ngành, cửa khẩu quốc tế Móng Cái với công nghệ AI không chỉ mang lại lợi ích cho thương mại biên giới, mà còn góp phần tăng cường phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, xuất nhập cảnh trái phép và tội phạm xuyên quốc gia.

Nhờ các thuật toán học máy, hệ thống có khả năng phân tích, cảnh báo và hỗ trợ lực lượng chức năng xử lý nhanh chóng, chính xác.

Trong tương lai, Móng Cái được kỳ vọng sẽ trở thành hình mẫu đầu tiên về cửa khẩu thông minh của Việt Nam, thúc đẩy giao thương Việt-Trung phát triển bền vững, đồng thời bảo đảm an ninh, an toàn biên giới trong kỷ nguyên số, thích ứng với xu thế phát triển của thế giới.