Quyền tiếp cận thông tin: Người dân biết để "đòi" chứ không phải "xin"

Trong bối cảnh hội nhập, việc nước ta thông qua và đưa Luật tiếp cận thông tin vào cuộc sống có thể coi là bước tiến đáng ghi nhận. Vấn đề đặt ra là thực hiện luật này như thế nào để đảm bảo quyền công dân?
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
quyen tiep can thong tin nguoi dan biet de doi chu khong phai xin Bảo vệ nhân quyền, thúc đẩy hợp tác phòng chống mua bán người trong ASEAN
quyen tiep can thong tin nguoi dan biet de doi chu khong phai xin Cùng con trưởng thành trong thế kỷ 21

Đó là thông điệp đưa ra tại tọa đàm “Nhà báo và công dân trong thực thi và tiếp cận thông tin” diễn ra chiều 28/9 tại Hà Nội do sự phối hợp của Mạng lưới đất rừng (FORLAND) cùng với Tổ chức Care Quốc tế tại Việt Nam và Oxfam Quốc tế tại Việt Nam tổ chức. 

Luật có đi vào cuộc sống?

Theo bà Nguyễn Thị Kim Thoa, (nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp luật Hình sự - Hành chính, Bộ Tư pháp, Luật tiếp cận thông tin được chính thức thi hành từ 1/7/2018. Nhưng vấn đề quan trọng nhất là luật có đi vào cuộc sống hay không? Phải nói rõ thông tin là gì? Thông tin nào được cung cấp? Ai có trách nhiệm cung cấp và cung cấp bằng cách nào? Đặc biệt, thông tin trong Luật tiếp cận thông tin phải chính thống, có kí, đóng dấu của cơ quan nhà nước.

“Chúng ta cũng nên lưu ý sự đan xen giữa quyền tiếp cận thông tin và quyền được bảo vệ bí mật cá nhân. Mảng thông tin liên quan đến đời sống của người dân như quy hoạch, kế hoạch, đầu tư, đất đai, bồi thường, chỉ tiêu môi trường, chỉ tiêu nước, an toàn thực phẩm… Đây được xem như là “ô xi của cuộc sống” nên chúng ta đều cần”, bà Nguyễn Thị Kim Thoa chia sẻ.

quyen tiep can thong tin nguoi dan biet de doi chu khong phai xin
Các diễn giả chia sẻ tại tọa đàm. (Ảnh: YN)

Đánh giá về lượng thông tin công dân được tiếp cận, TS. Ngô Minh Hương,Giảng viên khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, Luật tiếp cận thông tin là kỳ vọng của công chúng để xã hội “mở” hơn.

“Thực ra, theo xu hướng chung của các nước trên thế giới là làm cho thông tin càng mở, càng nhiều càng tốt. Tôi nghĩ, cần phải có thêm những quy định đâu là thông tin mật, đâu là thông tin mở. Từ đó để người dân có thể tiếp cận dễ dàng với những thông tin liên quan đến các hoạt động công quyền, chính sách của nhà nước”, TS. Ngô Minh Hương đặt vấn đề.

Cũng theo Bà Ngô Minh Hương, từ khi luật có hiệu lực, không ít người dân vẫn còn e ngại. Dù có nhu cầu tiếp cận thông tin nhưng họ chưa biết ứng dụng, áp dụng luật như thế nào.

Dưới góc độ của một nhà báo, ông Tâm Chánh, nguyên Tổng Biên tập báo Sài Gòn Tiếp thị cho rằng, trong thực tiễn đổi mới ở Việt Nam, việc tiếp cận thông tin là cần thiết để người dân tham gia vào công việc của xã hội, đất nước.

“Tôi nghĩ, thực thi quyền tiếp cận thông tin vẫn còn nhiều trở ngại. Cần phải có nhiều biện pháp để thúc đẩy các tổ chức, cơ quan Nhà nước nhận thức lại vai trò tiếp cận thông tin của người dân trong việc thúc đẩy công việc chung của đất nước”, Nhà báo Tâm Chánh chia sẻ.

Tạo cơ hội "mở" cho người dân

Đưa ra thông điệp của mình, Nhà báo Tâm Chánh cho rằng làm sao chúng ta có thể đưa luật vào cuộc sống? Làm sao để các cơ quan Nhà nước nhận thức tốt hơn vai trò của mình? Đặc biệt, quan trọng là làm sao để người dân nhận thức được quyền của mình để “đòi” chứ không phải đi “xin”. Đồng thời, cần làm rõ trách nhiệm của các cơ quan trong việc cung cấp thông tin theo quy định.

“Chúng ta sống trong xã hội số, tôi nghĩ việc xây dựng một hệ thống dữ liệu các quy phạm pháp luật cũng như các dữ liệu thông tin của các cấp Nhà nước là cần thiết. Qua đó, tạo cơ hội mở, để người dân quen dần với việc tiếp cận mới, thiết lập thói quen mới”, Nhà báo Tâm Chánh nói.

TS. Ngô Minh Hương chia sẻ, sẽ rất khó để có một giải pháp cụ thể. Nhà báo là lực lượng đóng vai trò quan trọng trong quyền được biết về Luật tiếp cận thông tin. Tuy nhiên, thực tế có những trường hợp nhà báo bị hạn chế về khả năng tiếp cận thông tin hoặc bị hành hung.

quyen tiep can thong tin nguoi dan biet de doi chu khong phai xin
Chủ đề được nhiều bạn trẻ quan tâm. (Ảnh: YN)

“Chúng ta phải quy định chặt chẽ như thông tin không chính xác sẽ xử phạt như thế nào với nhà báo? Nếu muốn Luật tiếp cận thông tin được thực thi, chúng ta phải nhìn lại các cơ chế, thể chế, chế tài đối với nhà báo, kể cả luật mới như luật an ninh mạng. Theo tôi, ngoài việc phổ biến luật, năng lực để xử lý thông tin cũng rất quan trọng”, TS. Ngô Minh Hương băn khoăn.

Đề xuất về giải pháp, bà Nguyễn Thị Kim Thoa cho hay, điều đáng ngại nhất ở khía cạnh vừa cung cấp thông tin nhưng vẫn đảm bảo bí mật của cá nhân. Đó là kỹ năng cung cấp thông tin.

“Theo tôi, cần phải tăng cường giám sát. Thực tế, công khai rộng rãi thông tin để người dân nắm bắt được dễ dàng là một thách thức. Trong thời Cách mạng Công nghiệp 4.0, với sự thuận lợi của công nghệ, phải làm sao để luật đến gần với người dân hơn, để họ ý thức được quyền của mình một cách thiết thực nhất”, bà Nguyễn Thị Kim Thoa nhấn mạnh.

quyen tiep can thong tin nguoi dan biet de doi chu khong phai xin Bảo vệ nhân quyền, thúc đẩy hợp tác phòng chống mua bán người trong ASEAN

Sáng 21/6, hội thảo “Chiến lược phòng chống mua bán người, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em: Tăng  cường tiếp cận thông tin và hệ ...

quyen tiep can thong tin nguoi dan biet de doi chu khong phai xin Tạo điều kiện để người khuyết tật, dân tộc thiểu số tiếp cận thông tin

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 13/2018/NĐ-CP quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật tiếp cận thông tin. Trong đó, Nghị định ...

quyen tiep can thong tin nguoi dan biet de doi chu khong phai xin Cùng con trưởng thành trong thế kỷ 21

Hiện nay, con cái chúng ta được tiếp cận thông tin từ nhiều kênh trên mạng. Do vậy nuôi con thời hiện đại khiến không ...

Phi Khanh

Đọc thêm

Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Bính Ngọ 2026: Xuân hội tụ, thành phố vươn mình

Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Bính Ngọ 2026: Xuân hội tụ, thành phố vươn mình

Với chủ đề “Xuân hội tụ - Vững bước vươn mình”, Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Bính Ngọ 2026 mang tầm vóc hoàn toàn mới, đánh dấu bước chuyển mình ...
Chống khai thác IUU: Thanh Hóa hoàn thành 19/19 nhiệm vụ thường xuyên

Chống khai thác IUU: Thanh Hóa hoàn thành 19/19 nhiệm vụ thường xuyên

Sau hơn 4 tháng triển khai đợt cao điểm chống khai thác IUU, Thanh Hóa đã hoàn thành 19/19 nhiệm vụ nhiệm vụ thường xuyên được Thủ tướng giao.
Giá vàng hôm nay 21/1/2026 khả năng cán mốc 5.000 USD rất cao, Mỹ phát động đợt tấn công kinh tế mới, rủi ro đang 'chi phối' toàn cầu

Giá vàng hôm nay 21/1/2026 khả năng cán mốc 5.000 USD rất cao, Mỹ phát động đợt tấn công kinh tế mới, rủi ro đang 'chi phối' toàn cầu

Giá vàng hôm nay 21/1/2026 khả năng cán mốc 5.000 USD ngày càng cao hơn, Mỹ phát động đợt tấn công kinh tế mới, rủi ro bao trùm toàn cầu...
Đội Tình nguyện viên Nghệ sĩ TP. Hồ Chí Minh lan tỏa mùa Xuân yêu thương trong ngày cao điểm chiến dịch Xuân Tình nguyện 2026

Đội Tình nguyện viên Nghệ sĩ TP. Hồ Chí Minh lan tỏa mùa Xuân yêu thương trong ngày cao điểm chiến dịch Xuân Tình nguyện 2026

Ngày 18/1 - ngày cao điểm của Chiến dịch Xuân Tình nguyện do Thành Đoàn TP. Hồ Chí Minh tổ chức trở thành một dấu mốc ý nghĩa.
Bảo đảm quyền của người đi biển theo luật pháp quốc tế

Bảo đảm quyền của người đi biển theo luật pháp quốc tế

Việt Nam khẳng định cam kết đối với vấn đề lao động hàng hải và luôn nỗ lực bảo đảm quyền của người đi biển phù hợp với tiến trình ...
Thủ tướng Phạm Minh Chính thăm, động viên phóng viên báo chí tác nghiệp tại Đại hội XIV của Đảng

Thủ tướng Phạm Minh Chính thăm, động viên phóng viên báo chí tác nghiệp tại Đại hội XIV của Đảng

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã đến Trung tâm Báo chí Đại hội thăm hỏi, động viên đội ngũ phóng viên đang tác nghiệp tại Đại hội XIV ...
Đào tạo ngoại ngữ không chỉ là dạy ngôn ngữ, mà là mở cánh cửa hội nhập

Đào tạo ngoại ngữ không chỉ là dạy ngôn ngữ, mà là mở cánh cửa hội nhập

Trong kỷ nguyên hội nhập sâu rộng, ngoại ngữ đang trở thành năng lực nền tảng của nguồn nhân lực Việt Nam. Làm thế nào để đào tạo ngoại ngữ gắn với giá trị thực ...
Tọa đàm hướng nghiệp - Sinh viên trước ngưỡng cửa tự lập

Tọa đàm hướng nghiệp - Sinh viên trước ngưỡng cửa tự lập

Là chủ đề của chương trình Toạ đàm hướng nghiệp 'Trường học hay Trường đời' số 9 được tổ chức vào ngày 19/1 tại Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương.
10 tỉnh, thành dẫn đầu cả nước về số giải học sinh giỏi quốc gia

10 tỉnh, thành dẫn đầu cả nước về số giải học sinh giỏi quốc gia

Sau sáp nhập, TP. Hồ Chí Minh, Ninh Bình... là những địa phương dẫn đầu về số lượng giải ở kỳ thi học sinh giỏi quốc gia năm học 2025-2026.
Khởi động cuộc thi video 'Tết cảm ơn': Gieo mầm lòng biết ơn cho sinh viên

Khởi động cuộc thi video 'Tết cảm ơn': Gieo mầm lòng biết ơn cho sinh viên

Cuộc thi sáng tạo video 'Tết cảm ơn' nhằm tôn vinh những giá trị nhân văn, thúc đẩy kỹ năng kể chuyện bằng hình ảnh dành cho sinh viên đã chính thức khởi động.
Chính thức lộ diện chủ nhân của danh hiệu Hoa khôi và Nam vương Duyên dáng Ngoại thương 2025

Chính thức lộ diện chủ nhân của danh hiệu Hoa khôi và Nam vương Duyên dáng Ngoại thương 2025

Duyên dáng Ngoại thương khép lại trong khoảnh khắc vỡ òa khi danh hiệu Hoa khôi và Nam vương lần lượt gọi tên Phan Trâm Anh và Nguyễn Cao Thiên Bảo.
Đổi mới họp phụ huynh ở tiểu học: Từ 'mệnh lệnh hành chính' sang 'yêu thương và đồng hành'

Đổi mới họp phụ huynh ở tiểu học: Từ 'mệnh lệnh hành chính' sang 'yêu thương và đồng hành'

Trong lộ trình đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, việc thay đổi hình thức họp phụ huynh không chỉ là sự cách tân về mặt thủ tục.
Thói quen vận động giúp giảm nguy cơ tử vong

Thói quen vận động giúp giảm nguy cơ tử vong

Thêm một chuyến đi bộ nhanh kéo dài 5 phút mỗi ngày để cải thiện lối sống ít vận động cũng đủ giúp giảm 10% nguy cơ tử vong nói chung.
Tổng Bí thư Tô Lâm: Chăm sóc sức khỏe nhân dân là nhiệm vụ chính trị trung tâm, xuyên suốt

Tổng Bí thư Tô Lâm: Chăm sóc sức khỏe nhân dân là nhiệm vụ chính trị trung tâm, xuyên suốt

Ngày 17/1, Tổng Bí thư Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo tại Lễ khởi công Dự án Khu phức hợp Y tế - Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi Đại học Y ...
Cần gì thực phẩm chức năng khi đã có 6 loại thức ăn giàu sắt bổ máu này

Cần gì thực phẩm chức năng khi đã có 6 loại thức ăn giàu sắt bổ máu này

Bạn có thể bổ sung sắt thông qua tiết lợn, cải bó xôi, hạt bí… thay cho thực phẩm chức năng có nguy cơ để lại tác dụng phụ.
Bộ Y tế huy động hơn 300 cán bộ y tế phục vụ Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV

Bộ Y tế huy động hơn 300 cán bộ y tế phục vụ Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn chủ trì cuộc họp với các thành viên Hội đồng chuyên môn về việc sẵn sàng phục vụ Đại hội Đảng lần thứ XIV.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng: Vai trò không thể thay thế của nhân đạo trong đời sống xã hội

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng: Vai trò không thể thay thế của nhân đạo trong đời sống xã hội

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, nhiều thời cơ, thách thức đan xen.
Phương pháp làm ấm cơ thể để có giấc ngủ chất lượng trong mùa Đông

Phương pháp làm ấm cơ thể để có giấc ngủ chất lượng trong mùa Đông

Để nhiệt độ phòng ngủ quá nóng khiến cơ thể khó hạ nhiệt đúng cách, gián đoạn quá trình giảm nhiệt cơ thể, cản trở đến giấc ngủ vào mùa Đông.
Phiên bản di động