RCEP cho thấy bất lợi của Mỹ và vai trò nổi bật của Trung Quốc

Khắc Hiếu
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Sự ra mắt của RCEP diễn ra vào thời điểm Trung Quốc đang tìm kiếm những vai trò lớn hơn trong việc đưa ra các quy tắc thương mại ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương, trong khi Mỹ hầu như vắng mặt.
RCEP: Truyền thông nhận định về việc Mỹ đứng ngoài thỏa thuận thương mại. (Nguồn: People's Daily)
Ngày 1/1, Trung Quốc khai trương chuyến tàu RCEP đầu tiên đến Việt Nam. Trong ảnh, container chở hàng hóa được xếp lên tàu trước giờ khởi hành. (Nguồn: People's Daily)

Theo Wall Street Journal, Trung Quốc cùng với các đồng minh của Mỹ như Nhật Bản và Australia đã tham gia Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) - thỏa thuận thương mại tự do lớn nhất thế giới chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2022, nhưng Mỹ lại đứng ngoài thỏa thuận này.

Mỹ đang đi theo hướng khác?

RCEP sẽ loại bỏ hơn 90% dòng thuế quan đối với hoạt động trao đổi thương mại giữa 15 quốc gia thành viên. Các nhà kinh tế cho rằng, điều này sẽ đem lại lợi ích cực kỳ to lớn cho thương mại khu vực. Đặc biệt, thỏa thuận này sẽ đem lại cho Trung Quốc một vai trò nổi bật hơn trong việc thiết lập các quy tắc thương mại ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương, gây bất lợi cho Mỹ.

Bà Wendy Cutler, Phó Chủ tịch Viện chính sách Á châu (ASPI), nói: “Đây sẽ là một thỏa thuận bao gồm một nhóm các nước sẽ làm việc cùng nhau và cố gắng xây dựng các quy tắc mới và tiêu chuẩn mới. Trong khi đó, Mỹ lại đang đi theo hướng khác”.

Trung Quốc đã bị loại khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) – một hiệp định thương mại mà Mỹ xây dựng để đối phó với ảnh hưởng của Trung Quốc ở khu vực. Tuy nhiên, Mỹ đã rút khỏi TPP vào năm 2017 dưới thời cựu Tổng thống Donald Trump - người cho rằng hiệp định này gây tổn hại cho người lao động Mỹ.

Nhiều nhà lập pháp Mỹ cũng phản đối thỏa thuận và chính quyền Tổng thống Joe Biden cũng đã cho biết, không có kế hoạch tái gia nhập TPP, nay đã được đổi tên thành Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) .

Ông Henry Gao, chuyên gia thương mại châu Á và Phó Giáo sư luật tại Đại học Quản lý Singapore, nhận định, thỏa thuận RCEP có thể là một lời cảnh tỉnh cho Mỹ xem xét lại chiến lược của nước này cũng như việc quay trở lại khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Giáo sư Gao cho biết, RCEP sẽ mang lại lợi ích cho Trung Quốc khi đưa các phụ tùng và linh kiện do nước này sản xuất trở nên hấp dẫn hơn đối với các nhà máy tạo nên chuỗi cung ứng ở Đông Nam Á, cũng như thông qua thúc đẩy thương mại của Trung Quốc với Nhật Bản và Hàn Quốc.

Thỏa thuận RCEP do Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á khởi xướng vào năm 2012 nhằm tăng cường quan hệ với Trung Quốc và các quốc gia khác ở châu Á. Bà Cutler, người làm việc với Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ vào thời điểm đó, cho biết, Mỹ không được mời tham gia. Bên cạnh đó, Mỹ cũng cho rằng RCEP quá yếu và thiếu các yêu cầu về tiêu chuẩn lao động và môi trường.

Tuy nhiên, một quan chức cấp cao của chính quyền Tổng thống Biden cho biết Nhà Trắng nhận thấy sự cần thiết để Mỹ can dự kinh tế vào khu vực châu Á-Thái Bình Dương và các cuộc thảo luận về vấn đề này đang diễn ra.

Với việc các nước thành viên chiếm tới 30% dân số và GDP toàn cầu, RCEP trở thành hiệp định thương mại khu vực lớn nhất thế giới, vượt qua Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada (USMCA) và Liên minh Hải quan châu Âu.

Thỏa thuận trên nhằm mục đích xóa bỏ hầu hết các loại thuế quan đối với hàng hóa nhập khẩu giữa các quốc gia trong vòng 20 năm và thiết lập các tiêu chuẩn chung về quyền sở hữu trí tuệ và thương mại điện tử. Tuy vậy, một số nhà phân tích thương mại cho biết, RCEP vẫn chưa giải quyết được các vấn đề được coi là điểm yếu của Trung Quốc, bao gồm các tiêu chuẩn về lao động và môi trường, cũng như sự hỗ trợ của nước này đối với các doanh nghiệp nhà nước.

Trong một bức thư ngày 8/11, 13 thượng nghị sĩ Cộng hòa đã lên tiếng kêu gọi Tổng thống Biden tham gia vào việc xây dựng quy tắc thương mại mới ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Các thượng nghị sỹ này cho rằng, sự vắng mặt của Mỹ đã “khuyến khích các đối tác tiềm tàng tiến lên phía trước mà không có Mỹ”.

Cơ hội để xây dựng và củng cố chuỗi cung ứng bên trong châu Á

Sự ra mắt của RCEP diễn ra vào thời điểm Trung Quốc đang tìm kiếm những vai trò lớn hơn trong việc đưa ra các quy tắc thương mại ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương trong khi Mỹ hầu như không có mặt.

Trong những tháng gần đây, Trung Quốc đã nộp đơn xin gia nhập CPTPP và Hiệp định Đối tác Kinh tế Kỹ thuật số (DEPA), một thỏa thuận mới đầy tham vọng giữa Chile, New Zealand và Singapore nhằm xây dựng các tiêu chuẩn chung trong các lĩnh vực như thương mại điện tử và trí tuệ nhân tạo. Một số chuyên gia coi DEPA là hình mẫu cho một thỏa thuận trong tương lai cho khu vực rộng lớn hơn.

Nhấn mạnh những tiến bộ mà Trung Quốc đã đạt được trong việc mở cửa nền kinh tế trong bài phát biểu ngày 5/11, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chỉ ra rằng, Trung Quốc là một trong những quốc gia đầu tiên phê chuẩn RCEP trong nước. Ông Tập Cận Bình cũng cam kết sẽ tích cực hướng tới việc gia nhập CPTPP và DEPA.

Là hiệp định thương mại tự do đầu tiên liên kết Trung Quốc với Nhật Bản và Hàn Quốc, RCEP được kỳ vọng sẽ giúp thúc đẩy thương mại giữa các quốc gia này một cách đáng kể.

Thuế quan sẽ được xóa bỏ đối với 86% hàng hóa công nghiệp xuất khẩu từ Nhật Bản sang Trung Quốc, tăng so với mức 8% hiện nay, bao gồm việc loại bỏ thuế đối với 87% phụ tùng ô tô xuất khẩu trị giá gần 45 tỷ USD hàng năm. Khoảng 92% sản phẩm công nghiệp của Nhật Bản sẽ được xuất khẩu miễn thuế sang Hàn Quốc, so với 19% hiện nay.

Viện Brookings ước tính, RCEP có thể tạo thêm 209 tỷ USD hàng năm đối với thu nhập thế giới và 500 tỷ USD cho thương mại thế giới vào năm 2030.

Các chuyên gia thương mại cho rằng, đặc điểm đáng chú ý nhất của RCEP là các quy tắc xuất xứ linh hoạt. Thỏa thuận này chỉ yêu cầu 40% hàm lượng của một sản phẩm có nguồn gốc trong khối RCEP để đủ điều kiện được miễn thuế, so với mức 50% đến 60% đối với USMCA.

Ông Jeffrey Schott, thành viên cấp cao tại Viện Kinh tế Quốc tế Peterson, cho rằng, “điều đó mang lại rất nhiều cơ hội để xây dựng và củng cố chuỗi cung ứng bên trong khu vực châu Á”.

Giá vàng hôm nay 3/1, Giá vàng bứt phá, chuyên gia 'đánh cược' về khả năng vượt đỉnh lịch sử?

Giá vàng hôm nay 3/1, Giá vàng bứt phá, chuyên gia 'đánh cược' về khả năng vượt đỉnh lịch sử?

Năm mới 2022 đã tới với đầy bất ổn, mối đe dọa lạm phát tiếp tục gia tăng, đại dịch Covid-19 quẩn quanh, Fed thì ...

Quảng Ninh: Dấu ấn 'Tình Yêu' đầu năm mới và những mục tiêu không thể chùn bước

Quảng Ninh: Dấu ấn 'Tình Yêu' đầu năm mới và những mục tiêu không thể chùn bước

Ngày 1/1, ngày đầu tiên năm của năm mới 2022, Quảng Ninh chính thức đưa cầu Tình Yêu, đường bao biển Hạ Long – Cẩm ...

(theo Wall Street Journal, TTXVN)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Đơn hàng tỷ USD dồn dập, doanh nghiệp dệt may vẫn kêu khó

Đơn hàng tỷ USD dồn dập, doanh nghiệp dệt may vẫn kêu khó

Baoquocte.vn. Nhiều doanh nghiệp trong ngành dệt may đã có đơn hàng đến hết quý III/2022, thậm chí là đến hết năm.
Sao Việt: Lý Nhã Kỳ xinh đẹp với đầm trắng, Hương Giang 'tuyển chồng cho cô em' hậu chia tay Đình Tú

Sao Việt: Lý Nhã Kỳ xinh đẹp với đầm trắng, Hương Giang 'tuyển chồng cho cô em' hậu chia tay Đình Tú

Baoquocte.vn. Lý Nhã Kỳ cảm thấy hạnh phúc khi nhận được những lời khen cho phim Kẻ thứ ba, Hương Giang có động thái bất ngờ sau khi chia tay ...
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ hội kiến Thủ tướng Lào Phankham Viphavanh

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ hội kiến Thủ tướng Lào Phankham Viphavanh

Baoquocte.vn. Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và Thủ tướng Lào Phankham Viphavanh bày tỏ hài lòng về sự phát triển của quan hệ hợp tác giữa hai nước.
Tổng giám đốc ILO: Việt Nam đang có nỗ lực rất nghiêm túc trong vấn đề xóa bỏ lao động trẻ em

Tổng giám đốc ILO: Việt Nam đang có nỗ lực rất nghiêm túc trong vấn đề xóa bỏ lao động trẻ em

Baoquocte.vn. Tổng giám đốc ILO bày tỏ vui mừng khi Việt Nam là một trong 26 quốc gia tiên phong chống lại lao động trẻ em và lao động cưỡng
Tăng cường hợp tác giữa Bộ Xây dựng và Bộ Công chính và Vận tải Lào

Tăng cường hợp tác giữa Bộ Xây dựng và Bộ Công chính và Vận tải Lào

Baoquocte.vn. Đoàn đại biểu Bộ Xây dựng do Bộ trưởng Nguyễn Thanh Nghị dẫn đầu đã có chuyến thăm và làm việc với Bộ trưởng Công chính và Vận tải Lào ...
Chứng khoán giảm điểm, giá dầu tăng nhờ kỳ vọng Trung Quốc nới lỏng biện pháp chống dịch

Chứng khoán giảm điểm, giá dầu tăng nhờ kỳ vọng Trung Quốc nới lỏng biện pháp chống dịch

Baoquocte.vn. Hầu hết các chỉ số chứng khoán tại Mỹ và châu Âu giảm điểm trong phiên giao dịch đầu tuần, sau khi Trung Quốc công bố số liệu kinh tế ...
Đón tiếp cấp phó của Người đứng đầu Chính phủ, cấp phó của Người đứng đầu Nghị viện, Bộ trưởng Ngoại giao nước khách thăm chính thức

Đón tiếp cấp phó của Người đứng đầu Chính phủ, cấp phó của Người đứng đầu Nghị viện, Bộ trưởng Ngoại giao nước khách thăm chính thức

Baoquocte.vn. Việc đón tiếp cấp phó của Người đứng đầu Chính phủ, cấp phó Người đứng đầu Nghị viện, Bộ trưởng Ngoại giao thăm chính thức quy định thế nào?
TP. Hồ Chí Minh công bố danh sách trường học chưa đủ điều kiện tuyển sinh lớp 10

TP. Hồ Chí Minh công bố danh sách trường học chưa đủ điều kiện tuyển sinh lớp 10

Baoquocte.vn. Sở GD&ĐT TP. Hồ Chí Minh công bố 14 trường tư thục chưa đủ điều kiện để tuyển sinh lớp 10 năm học 2022-2023.
Nga: Nỗ lực loại Moscow khỏi các hoạt động quốc tế chỉ làm leo thang khủng hoảng kinh tế và lương thực

Nga: Nỗ lực loại Moscow khỏi các hoạt động quốc tế chỉ làm leo thang khủng hoảng kinh tế và lương thực

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao Nga nêu rõ, nỗ lực loại Moscow về nhiều mặt khỏi các kênh hợp tác quốc tế chỉ làm sâu sắc thêm khủng hoảng kinh tế, lương ...
Mỹ nới lỏng một số hạn chế, Cuba hoan nghênh ‘bước tiến đúng hướng’

Mỹ nới lỏng một số hạn chế, Cuba hoan nghênh ‘bước tiến đúng hướng’

Baoquocte.vn. Mỹ sẽ nới lỏng một số quy định được áp đặt nhằm vào việc du lịch tới Cuba.
Mỹ nới lỏng một số hạn chế, Cuba hoan nghênh ‘bước tiến đúng hướng’

Mỹ nới lỏng một số hạn chế, Cuba hoan nghênh ‘bước tiến đúng hướng’

Baoquocte.vn. Mỹ sẽ nới lỏng một số quy định được áp đặt nhằm vào việc du lịch tới Cuba.
Chuẩn bị nộp đơn vào NATO, Phần Lan tỏ tự tin trước Nga, loạt nước phương Tây đánh tiếng ủng hộ

Chuẩn bị nộp đơn vào NATO, Phần Lan tỏ tự tin trước Nga, loạt nước phương Tây đánh tiếng ủng hộ

Baoquocte.vn. Phần Lan khẳng định không lo ngại trước những cảnh báo của Nga liên quan kế hoạch gia nhập NATO của Helsinki.
Thủ tướng Đức: Chỉ có một lối thoát duy nhất cho Nga là đạt thỏa thuận với Ukraine

Thủ tướng Đức: Chỉ có một lối thoát duy nhất cho Nga là đạt thỏa thuận với Ukraine

Baoquocte.vn. Thủ tướng Đức cho hay, các nước phương Tây sẽ không chấp nhận bất kỳ việc điều chỉnh nào liên quan đường biên giới Nga-Ukraine nếu Kiev phản đối.
Mỹ cử Phó Tổng thống Harris cùng đoàn quan chức cấp cao sang UAE, tỏ thành ý hàn gắn quan hệ song phương

Mỹ cử Phó Tổng thống Harris cùng đoàn quan chức cấp cao sang UAE, tỏ thành ý hàn gắn quan hệ song phương

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ Joe Biden đã cử một phái đoàn cấp cao tới UAE nhằm viếng cố Tổng thống Khalifa bin Zayed và tìm cách hàn gắn quan hệ song phương.
Tổng thống Nga Putin nói gì việc Phần Lan, Thụy Điển gia nhập NATO?

Tổng thống Nga Putin nói gì việc Phần Lan, Thụy Điển gia nhập NATO?

Baoquocte.vn. Tổng thống Nga Vladimir Putin cho hay, ông không coi việc Thụy Điển và Phần Lan gia nhập NATO là mối đe dọa trực tiếp.
Giữa chiến sự leo thang, Ukraine hành động bất ngờ, Nga thông báo đạt thỏa thuận ở Azovstal với Kiev

Giữa chiến sự leo thang, Ukraine hành động bất ngờ, Nga thông báo đạt thỏa thuận ở Azovstal với Kiev

Baoquocte.vn. Ukraine bổ nhiệm người thay thế Tư lệnh Lực lượng phòng vệ lãnh thổ nước này, gần ba tháng sau xung đột với Nga mà không công bố lý do.
EU và vị thế của Tổng thống Pháp E. Macron

EU và vị thế của Tổng thống Pháp E. Macron

Baoquocte.vn. Trong nhiệm kỳ mới, EU cũng sẽ vẫn là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Pháp với các mục tiêu chủ quyền, tăng trưởng và tự bảo vệ.
Chuyên gia: Hội nghị Cấp cao đặc biệt sẽ thảo luận về vai trò của ASEAN tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Chuyên gia: Hội nghị Cấp cao đặc biệt sẽ thảo luận về vai trò của ASEAN tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Giáo sư Chintamani Mahapatra thuộc Đại học JNU (Ấn Độ) nhận định về một số chủ đề sẽ được thảo luận trong Hội nghị Cấp cao Đặc biệt ASEAN-Mỹ sắp tới.
Bầu cử Philippines: Khi chiến thắng chỉ là khởi đầu

Bầu cử Philippines: Khi chiến thắng chỉ là khởi đầu

Baoquocte.vn. Chiến thắng trong bầu cử tổng thống Philippines mới là khởi đầu trên hành trình đầy khó khăn của ông Ferdinand Marcos Jr. để đưa Manila ‘trỗi dậy một lần nữa’.
Tầm nhìn EU của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron

Tầm nhìn EU của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron

Baoquocte.vn. Sau gần 5 năm, các định hướng lớn mà Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kiên định theo đuổi dần được cụ thể hóa thành những chuyển biến lớn trong EU.
Bầu cử tổng thống Pháp: Biến thách thức thành lợi thế

Bầu cử tổng thống Pháp: Biến thách thức thành lợi thế

Baoquocte.vn. Bầu cử tổng thống Pháp - Bất ngờ đã không xảy ra hôm 24/4!
Nga-Ukraine: Xung đột về đâu?

Nga-Ukraine: Xung đột về đâu?

Baoquocte.vn. Cuộc xung đột quân sự Nga-Ukraine bắt đầu từ ngày 24/2 nay đã bước sang tháng thứ ba và là tuần thứ hai triển khai giai đoạn hai.
Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Baoquocte.vn. Suy thoái tài nguyên đất cũng là nguyên nhân của 'dịch bệnh được truyền nhiễm từ động vật hoang dã sang người'.
Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Baoquocte.vn. Thổ Nhĩ Kỳ thông báo nước này phát động chiến dịch có quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu thuộc PKK ở vùng biên giới miền Bắc Iraq giáp với nước này.
60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

Baoquocte.vn. Sông Thames đã trải qua một cú 'chuyển mình' ngoạn mục và trở thành một trong những con sông sạch nhất thế giới chảy qua một thành phố.
Phương Tây cung cấp vũ khí gì cho Ukraine

Phương Tây cung cấp vũ khí gì cho Ukraine

Baoquocte.vn. Các nước phương Tây liên tục tung ra các gói hỗ trợ quân sự, bao gồm các loại vũ khí tấn công tối tân, giúp Ukraine tăng cường khả năng phòng thủ.
Sự thật đằng sau cáo buộc Nga sử dụng vũ khí hóa học tại Mariupol

Sự thật đằng sau cáo buộc Nga sử dụng vũ khí hóa học tại Mariupol

Baoquocte.vn. Tại Mariupol, Ukraine cáo buộc Nga sử dụng 'một chất độc không rõ nguồn gốc' bị tình nghi là vũ khí hóa học làm dấy lên lo ngại. Đâu là sự thật?
Gói hỗ trợ an ninh 800 triệu USD Mỹ gửi cho Ukraine có những gì?

Gói hỗ trợ an ninh 800 triệu USD Mỹ gửi cho Ukraine có những gì?

Baoquocte.vn. Ngày 14/4, Tổng thống Mỹ Joe Biden công bố gói viện trợ an ninh lên đến 800 triệu USD cho Ukraine, gồm nhiều vũ khí tối tân và hệ thống phòng không hiện đại.
Phiên bản di động