RCEP không chỉ có những điều ‘kỳ diệu’

Phan Thanh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 hoành hành làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu và khu vực, RCEP đánh dấu mốc quan trọng trong tiến trình hội nhập kinh tế của Việt Nam và ASEAN, mang lại các lợi ích cả trong ngắn hạn cũng như dài hạn.

Các quốc gia cùng ký kết Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) đã bắt đầu quá trình thảo luận thông qua Hiệp định. Ngày 8/3, chính phủ Trung Quốc thông báo chính thức phê chuẩn RCEP. Ngày 28/4, Quốc hội Nhật Bản đã thông qua RCEP.

Hiệp định RCEP được đề xuất giữa 10 quốc gia thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và các đối tác của khối gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và New Zealand. Hiệp định đã được các nước ký kết vào tháng 11/2020, sẽ có hiệu lực sau khi có ít nhất sáu quốc gia thành viên ASEAN cùng với ba quốc gia đối tác phê chuẩn.

Việc tăng cường tính tự chủ của nền kinh tế khi thực hiện RCEP đòi hỏi nỗ lực cùng phát huy vai trò trung tâm của ASEAN. (Nguồn: Nikkei)
Việc tăng cường tính tự chủ của nền kinh tế khi thực hiện RCEP đòi hỏi nỗ lực cùng phát huy vai trò trung tâm của ASEAN. (Nguồn: Nikkei)

Khi ASEAN là trung tâm

Hiệp định RCEP giúp các nền kinh tế lớn Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc thiết lập quan hệ hiệp định thương mại tự do (FTA) với nhau, trong khi FTA do các nước này đàm phán vẫn chưa kết thúc. Nhưng cũng cần lưu ý rằng, RCEP là một FTA trong đó ASEAN đóng vai trò trung tâm và các đối tác lớn đều dành cho mỗi thành viên ASEAN mức độ mở cửa thị trường cao nhất, cao hơn mức mà các nước này dành cho nhau.

Ngoài ra, việc áp dụng một bộ quy tắc xuất xứ duy nhất cho cả khu vực RCEP thay cho năm bộ quy tắc xuất xứ riêng ở năm FTA ASEAN + hiện hành, giữa ASEAN với từng đối tác, là một thuận lợi nổi bật của RCEP đối với các nước phải nhập khẩu nhiều nguyên liệu như Việt Nam. Trong khi đó, với các nước có nền sản xuất đạt tỷ lệ nội địa hóa cao, thí dụ như Trung Quốc, nơi mà nền sản xuất có thể đạt tỷ lệ nội địa hóa lên tới 100% với nhiều sản phẩm thì thuận lợi trên sẽ không đáng kể.

Hơn nữa, RCEP sẽ thiết lập một sân chơi khu vực với một khuôn khổ ràng buộc pháp lý chặt chẽ hơn tại các FTA ASEAN+ hiện hành. Hiệp định gồm các quy định điều chỉnh thương mại hàng hóa cùng các quy định về giải quyết tranh chấp, sẽ đem lại giá trị cao trong việc giảm chi phí giao dịch, thu hút đầu tư nước ngoài và tăng cường vị trí trung tâm của ASEAN trong việc giải quyết các xung đột về thương mại trong khu vực, tạo cơ hội nhiều hơn cho các nước có quy mô kinh tế vừa phải như các thành viên ASEAN.

Những thay đổi nhỏ trong chính sách thương mại khi thực hiện RCEP có thể sẽ có tác động đáng kể đến dòng chảy thương mại trong ASEAN. Có ba động lực chính trong RCEP có thể dẫn đến sự tăng trưởng thương mại hàng hóa trong ASEAN, bao gồm tính bao quát toàn diện của RCEP, quy mô thị trường rộng lớn và mối liên kết kinh tế mạnh mẽ thông qua thương mại và đầu tư.

Thách thức bảo đảm tự chủ của nền kinh tế?

Với các thành viên ASEAN, RCEP được đánh giá mang đến nhiều điều “kỳ diệu”, một bức tranh tươi sáng cho các hoạt động kinh tế, thương mại. Tuy nhiên, với Việt Nam, khác với các FTA như Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) hay Hiệp định thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA), RCEP vẫn nhận được nhiều ý kiến trái chiều.

Thách thức khi thực thi RCEP nằm ở khả năng tận dụng ưu đãi trong hiệp định này, khả năng duy trì và cải thiện năng lực cạnh tranh xuất khẩu và gia tăng nhập siêu. Đối với đầu tư nước ngoài, RCEP cũng có cả cơ hội và thách thức đan xen nhau. Việt Nam có thêm cơ hội thu hút FDI từ sự dịch chuyển đầu tư ra khỏi Trung Quốc do tác động của chiến tranh thương mại, công nghệ Mỹ-Trung Quốc, cũng như những xu hướng mới trong và sau đại dịch Covid-19.

Tuy nhiên, thách thức cũng không nhỏ, bởi nhìn nhận và xử lý hiệu quả nhập siêu gắn với đầu tư nước ngoài ở thị trường RCEP là một thách thức lớn, thậm chí trở nên phức tạp hơn.

Đáng lưu ý, yêu cầu sàng lọc chất lượng các dự án FDI là chủ trương đúng, nhưng việc thực hiện không dễ sau khi RCEP đi vào thực thi và kiểm soát dòng vốn đầu tư nước ngoài từ RCEP, hệ lụy đối với kinh tế vĩ mô vẫn là vấn đề rất phức tạp. Ngoài ra, cũng sẽ có những khó khăn đáng kể trong việc cân đối giữa thu hút, bảo vệ nhà đầu tư và quyền xây dựng chính sách của Việt Nam.

Hiệp định RCEP được đề xuất giữa 10 quốc gia thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và các đối tác của khối gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và New Zealand. Hiệp định đã được các nước ký kết vào tháng 11/2020, sẽ có hiệu lực sau khi có ít nhất sáu quốc gia thành viên ASEAN cùng với ba quốc gia đối tác phê chuẩn.

Những thách thức này ít nhiều đều ảnh hưởng đến mức độ tự chủ của nền kinh tế. Dù vấn đề có thể xử lý được, nhưng thách thức về thể chế còn phụ thuộc vào mức độ toàn diện trong cách tiếp cận của Việt Nam. Khó có thể hiệu quả, nếu nhìn nhận vấn đề thương mại và đầu tư nước ngoài một cách rời rạc khi thực hiện RCEP.

Một nghiên cứu của Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương (CIEM) chỉ rõ, cách tiếp cận để thực hiện hiệu quả RCEP gắn với bảo đảm mức độ tự chủ của nền kinh tế Việt Nam cần gắn với một số nhóm giải pháp chính, như: Tiếp tục thực hiện các cải cách đối với nền tảng kinh tế vi mô nói chung, bao gồm cả chính sách cạnh tranh, môi trường kinh doanh, các thị trường nhân tố sản xuất.

Đặc biệt, đặt chính sách đầu tư ở vị trí trung tâm, gắn với một tư duy định hướng, khả thi về một số ngành cần ưu tiên phát triển, các ngành cần thúc đẩy tự do cạnh tranh, mức độ tham gia chuỗi giá trị ở khu vực RCEP và mức độ tự chủ trong thu hút, sử dụng các dự án FDI từ khu vực...

RCEP là do ASEAN khởi xướng, nhưng muốn tối đa hóa lợi ích, không thể thiếu sự hợp tác của các đối tác lớn.

Tuy nhiên, việc tăng cường tính tự chủ của nền kinh tế khi thực hiện RCEP đòi hỏi nỗ lực cùng phát huy vai trò trung tâm của ASEAN. Ở một chừng mực quan trọng, Việt Nam và các nước ASEAN có vai trò trung tâm trong việc hình thành ý tưởng và quá trình đàm phán hiệp định này, thì phần thực thi cũng cần phải giữ được vai trò trung tâm.

TIN LIÊN QUAN
Thêm một thành viên thông qua Hiệp định RCEP
Cùng góp mặt trong 2 'siêu Hiệp định' CPTPP và RCEP, Mỹ-Trung Quốc sẽ được và mất gì?
Quốc gia ASEAN nào phê chuẩn Hiệp định RCEP đầu tiên?
Bứt tốc xuất khẩu, kiếm tìm động lực từ các FTA
Trung Quốc chính thức phê chuẩn RCEP
Phan Thanh

Đọc thêm

XSTG 28/11, kết quả xổ số Tiền Giang hôm nay 28/11/2021. KQXSTG 28/11

XSTG 28/11, kết quả xổ số Tiền Giang hôm nay 28/11/2021. KQXSTG 28/11

Baoquocte.vn. XSTG 28/11. Trực tiếp kết quả xổ số Tiền Giang nhanh nhất hôm nay - XSTG 28/11/2021. KQXSTG. ket qua xo so Tien Giang.
XSKG 28/11, kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 28/11/2021. KQXSKG 28/11

XSKG 28/11, kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 28/11/2021. KQXSKG 28/11

Baoquocte.vn. XSKG 28/11. Trực tiếp kết quả xổ số Kiên Giang nhanh nhất hôm nay - XSKG 28/11/2021. KQXSKG chủ Nhật. ket qua xo so Kien Giang
XSDL 28/11, kết quả xổ số Đà Lạt hôm nay 28/11/2021. KQXSDL 28/11

XSDL 28/11, kết quả xổ số Đà Lạt hôm nay 28/11/2021. KQXSDL 28/11

Baoquocte.vn. XSDL 28/11. Trực tiếp kết quả xổ số Đà Lạt nhanh nhất hôm nay - XSDL 28/11/2021. Ket qua xo so Da Lat. KQXSDL.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ nhật 28/11/2021: Bạch Dương đừng qua cầu rút ván

Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ nhật 28/11/2021: Bạch Dương đừng qua cầu rút ván

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 28/11/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Anh: Bão tuyết hoành hành, nhiều nơi mất điện, thiệt hại về người

Anh: Bão tuyết hoành hành, nhiều nơi mất điện, thiệt hại về người

Baoquocte.vn. Hai người thiệt mạng và hàng chục nghìn người trong cảnh mất điện khi cơn bão tuyết Arwen mang theo lượng tuyết đổ bộ nhiều địa phương của Anh.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Thị trưởng thành phố Bern và lãnh đạo một số tập đoàn của Thụy Sỹ

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Thị trưởng thành phố Bern và lãnh đạo một số tập đoàn của Thụy Sỹ

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đề nghị chính quyền hai thành phố Bern và Hà Nội tăng cường hợp tác, nhất là trong lĩnh vực quản lý đô thị.
Nhà khoa học Anh tin tưởng vaccine có thể chặn đứng biến thể Omicron

Nhà khoa học Anh tin tưởng vaccine có thể chặn đứng biến thể Omicron

Baoquocte.vn. Các hãng dược phẩm: AstraZeneca, Pfizer, BioNTech, Moderna... thông báo nghiên cứu Omicron và tự tin có thể đối phó hiệu quả với biến thể này.
Australia: Viên kim cương lồng trong kim cương có tuổi đời 1.400 triệu năm màu tím hiếm gặp

Australia: Viên kim cương lồng trong kim cương có tuổi đời 1.400 triệu năm màu tím hiếm gặp

Baoquocte.vn. Một công ty khai mỏ phát hiện ra một viên kim cương lồng trong kim cương siêu hiếm ở miền Tây Australia, ước tính đã hàng nghìn triệu năm tuổi.
AFF Cup 2020: Báo Indonesia nể phục khả năng ghi bàn của tiền đạo Nguyễn Tiến Linh

AFF Cup 2020: Báo Indonesia nể phục khả năng ghi bàn của tiền đạo Nguyễn Tiến Linh

Baoquocte.vn. Theo báo Indonesia, Tiến Linh là một trong những cầu thủ sẽ tỏa sáng tại AFF Cup 2020 và Việt Nam là đội tuyển mạnh nhất ở sự kiện lần ...
Bí quyết trẻ đẹp vượt thời gian của NSND Minh Hòa

Bí quyết trẻ đẹp vượt thời gian của NSND Minh Hòa

Baoquocte.vn. Đã về hưu được vài năm nhưng NSND Minh Hòa vẫn rất trẻ trung so với tuổi và tái xuất màn ảnh nhỏ trong bộ phim Thương ngày nắng về.
DEEP C, Bamboo Capital và Sojitz cùng hợp tác phát triển khu công nghiệp tại Việt Nam

DEEP C, Bamboo Capital và Sojitz cùng hợp tác phát triển khu công nghiệp tại Việt Nam

Baoquocte.vn. KCN DEEP C, Tập đoàn Bamboo Capital và Tập đoàn Sojitz ký kết Biên bản ghi nhớ (MoU) phát triển khu công nghiệp với tổng mức đầu tư dự kiến 250 triệu USD.
Bất chấp Covid-19, tổng vốn FDI đăng ký tăng thêm vào Việt Nam vẫn tăng mạnh

Bất chấp Covid-19, tổng vốn FDI đăng ký tăng thêm vào Việt Nam vẫn tăng mạnh

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, tổng vốn FDI đăng ký tăng thêm đạt trên 8 tỷ USD, tăng 26,7% so với cùng kỳ.
Trong khó khăn, cải cách hành chính có tác dụng không kém một 'gói cứu trợ' cho doanh nghiệp

Trong khó khăn, cải cách hành chính có tác dụng không kém một 'gói cứu trợ' cho doanh nghiệp

Baoquocte.vn. Cải cách hành chính sẽ giúp tiết kiệm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp, giảm bớt gánh nặng tuân thủ thủ tục hành chính.
Giá cà phê hôm nay 27/11, Nguồn cung robusta vẫn còn bị thắt chặt, xu hướng tăng giá sẽ tiếp diễn?

Giá cà phê hôm nay 27/11, Nguồn cung robusta vẫn còn bị thắt chặt, xu hướng tăng giá sẽ tiếp diễn?

Baoquocte.vn. Giá cà phê thế giới tăng do nguồn cung bị thắt chặt và chi phí logistics duy trì ở mức cao. Dự báo xu hướng tăng giá sẽ tiếp diễn trong ngắn hạn.
Giá tiêu hôm nay 27/11, đi ngang, giá sẽ tiếp tục tăng, khi nào chạm mốc 200.000đ/kg?

Giá tiêu hôm nay 27/11, đi ngang, giá sẽ tiếp tục tăng, khi nào chạm mốc 200.000đ/kg?

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước đi ngang ở một số địa phương, giao dịch từ 81.000 - 84.000 đ/kg.
Khởi động Ngày mua sắm trực tuyến lớn nhất trong năm Online Friday

Khởi động Ngày mua sắm trực tuyến lớn nhất trong năm Online Friday

Baoquocte.vn. Tuần lễ mua sắm trực tuyến và Ngày mua sắm trực tuyến Online Friday 2021 sẽ là sự kiện lớn nhất trong năm về thương mại điện tử do Bộ Công Thương tổ chức.
Bất động sản mới nhất: Quy định về giá đất TPHCM năm 2022, FLC sắp ra mắt dự án tâm điểm ở Quy Nhơn, đầu cơ làm khan hiếm nguồn cung?

Bất động sản mới nhất: Quy định về giá đất TPHCM năm 2022, FLC sắp ra mắt dự án tâm điểm ở Quy Nhơn, đầu cơ làm khan hiếm nguồn cung?

Baoquocte.vn. TPHCM không tăng giá đất năm 2022, FLC sắp ra mắt dự án ở Quy Nhơn, nguyên nhân khan hiếm nguồn cung… là những tin bất động sản mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Hà Nội sắp có 'hàng hiệu' giá 35.000 USD/m2, shophouse hết thời hoàng kim, cuối năm nên chờ bắt đáy?

Bất động sản mới nhất: Hà Nội sắp có 'hàng hiệu' giá 35.000 USD/m2, shophouse hết thời hoàng kim, cuối năm nên chờ bắt đáy?

Baoquocte.vn. Việt Nam sắp có 2 dự án hàng hiệu, shophouse ế ẩm, cuối năm có nên ‘xuống tiền’ mua đất,… là những tin bất động sản mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Siết hoạt động mua bán đất nền ở khu tái định cư sân bay Long Thành, tác động của đường sắt Cát Linh-Hà Đông tới địa ốc Hà Nội

Bất động sản mới nhất: Siết hoạt động mua bán đất nền ở khu tái định cư sân bay Long Thành, tác động của đường sắt Cát Linh-Hà Đông tới địa ốc Hà Nội

Baoquocte.vn. Giá nhà đất Hà Nội sẽ tăng nhờ tuyến đường sắt Cát Linh-Hà Đông, T&T muốn đầu tư 5 khu đô thị tại Hòa Bình,…là những tin bất động sản mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Thị trường TP.HCM đìu hiu, start-up địa ốc gọi vốn 30 triệu USD; khó khăn trong thu hồi đất dự án sân bay Long Thành

Bất động sản mới nhất: Thị trường TP.HCM đìu hiu, start-up địa ốc gọi vốn 30 triệu USD; khó khăn trong thu hồi đất dự án sân bay Long Thành

Baoquocte.vn. Thị trường TP.HCM đìu hiu, start-up địa ốc tại Việt Nam được quỹ ngoại rót 30 triệu USD,… là những tin bất động sản mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Phân khúc nhà ở hút vốn FDI, dấu ấn BRG tại Tây Hà Nội, sắp có siêu đô thị Becamex VSIP tại Bình Thuận

Bất động sản mới nhất: Phân khúc nhà ở hút vốn FDI, dấu ấn BRG tại Tây Hà Nội, sắp có siêu đô thị Becamex VSIP tại Bình Thuận

Baoquocte.vn. Phân khúc nhà ở tiếp tục hút nhà đầu tư quốc tế, Bình Thuận sắp có ‘siêu’ khu công nghiệp, dịch vụ ,đô thị,… là những tin bất động sản mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Thị trường phục hồi mạnh, một số phiên đấu giá đất ở Hà Nội tháng 11, Hải Dương sẽ có khu du lịch tâm linh 1.500ha

Bất động sản mới nhất: Thị trường phục hồi mạnh, một số phiên đấu giá đất ở Hà Nội tháng 11, Hải Dương sẽ có khu du lịch tâm linh 1.500ha

Baoquocte.vn. Thị trường phục hồi mạnh mẽ, một số phiên đấu giá đất tại Hà Nội trong tháng 11,... là những tin bất động sản mới nhất.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 12/11 - Rung lắc chọn cổ

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 12/11 - Rung lắc chọn cổ

Baoquocte.vn. Báo Thế giới & Việt Nam liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán Việt Nam đầu giờ và cuối phiên giao dịch hàng ngày
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 11/11 - Tích cực

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 11/11 - Tích cực

Baoquocte.vn. Báo Thế giới & Việt Nam liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán Việt Nam đầu giờ và cuối phiên giao dịch hàng ngày
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 10/11 - Kiên nhẫn

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 10/11 - Kiên nhẫn

Baoquocte.vn. Báo Thế giới & Việt Nam liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán Việt Nam đầu giờ và cuối phiên giao dịch hàng ngày
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 9/11 - Đua lệnh thì coi chừng!

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 9/11 - Đua lệnh thì coi chừng!

Baoquocte.vn. Báo Thế giới & Việt Nam liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán Việt Nam đầu giờ và cuối phiên giao dịch hàng ngày
Nhận định thị trường chứng khoán tuần 08/11 - 12/11 - Cơ cấu danh mục

Nhận định thị trường chứng khoán tuần 08/11 - 12/11 - Cơ cấu danh mục

Baoquocte.vn. Báo Thế giới & Việt Nam liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán Việt Nam đầu giờ và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 5/11 - Một phiên không làm nên xu hướng

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 5/11 - Một phiên không làm nên xu hướng

Baoquocte.vn. Báo Thế giới & Việt Nam liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán Việt Nam đầu giờ và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Phiên bản di động