Sa mạc Sahara từng bạt ngàn xanh tươi, là nơi sinh sống của nhóm người tiền sử

Ngọc Anh
Sa mạc Sahara là một trong những nơi khô cằn và hoang vắng nhất trên Trái đất, trải dài trên dải Bắc Phi qua 11 quốc gia và có diện tích tương đương với Trung Quốc hoặc Mỹ. Tuy nhiên, một nghiên cứu công bố trên tạp chí Thiên nhiên (Nature) mới đây cho biết, nơi đây không phải lúc nào cũng khắc nghiệt như vậy.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Sa mạc Sahara là một trong những nơi khô cằn và hoang vắng nhất trên Trái đất. (Nguồn: FLI Science)
Sa mạc Sahara là một trong những nơi khắc nghiệt nhất trên Trái đất. (Nguồn: FLI Science)
Theo nghiên cứu trên, trong khoảng thời gian từ khoảng 14.500-5.000 năm trước, nơi đây là một thảo nguyên xanh tươi, với nguồn nước dồi dào và tràn ngập sự sống. DNA thu được từ hài cốt của hai cá thể sống cách đây khoảng 7.000 năm tại nơi hiện là Libya cho thấy, sa mạc Sahara từng là nơi sinh sống của một dòng dõi bí ẩn, những người sống tách biệt với thế giới bên ngoài.

Các nhà nghiên cứu đã phân tích bộ gene đầu tiên của những người sống ở "sa mạc Sahara xanh tươi". Họ lấy DNA từ xương của hai người phụ nữ được chôn cất tại một nơi trú ẩn bằng đá có tên Takarkori ở phía Tây Nam xa xôi của Libya. Những người này được ướp xác tự nhiên, đại diện cho hài cốt người được ướp xác lâu đời nhất được biết đến.

Tin liên quan
Vườn thực vật Singapore: Vườn thực vật Singapore: 'Lá phổi xanh' hơn 100 năm tuổi của đảo quốc sư tử

Nhà khảo cổ học Johannes Krause thuộc Viện Nhân chủng học tiến hóa Max Planck (Đức), một trong những tác giả của nghiên cứu, khẳng định, "vào thời điểm đó, Takarkori là thảo nguyên xanh tươi với một hồ nước gần đó, không giống như cảnh quan sa mạc khô cằn ngày nay".

Bộ gene cho thấy, những cá thể Takarkori là một phần của dòng dõi con người riêng biệt và chưa được xác định trước đó, sống tách biệt với các quần thể cận Sahara và Á-Âu trong hàng nghìn năm.

"Điều thú vị là người Takarkori không cho thấy ảnh hưởng di truyền đáng kể nào từ các quần thể cận Sahara ở phía Nam hoặc Cận Đông và các nhóm châu Âu thời tiền sử ở phía Bắc. Họ vẫn bị cô lập về mặt di truyền mặc dù thực hành chăn nuôi - một sáng kiến văn hóa có nguồn gốc bên ngoài châu Phi", ông Krause nhấn mạnh.

Bằng chứng khảo cổ học cũng chỉ ra rằng những người này chăn thả gia súc đã thuần hóa. Các hiện vật được tìm thấy bao gồm những công cụ làm bằng đá, gỗ và xương động vật, đồ gốm, giỏ đan và tượng nhỏ chạm khắc.

Sa mạc Sahara từng bạt ngàn xanh tươi, là nơi sinh sống của nhóm người tiền sử
Xác ướp của những người sống ở "sa mạc Sahara xanh tươi". (Nguồn: Science Alert)

Tổ tiên của hai cá thể Takarkori được phát hiện có nguồn gốc từ dòng dõi Bắc Phi tách khỏi quần thể cận Sahara khoảng 50.000 năm trước. Điều đó trùng hợp với thời điểm các dòng dõi con người khác lan rộng ra ngoài lục địa và vào Trung Đông, châu Âu và châu Á - trở thành tổ tiên của tất cả mọi người bên ngoài châu Phi.

"Dòng dõi Takarkori có thể đại diện cho tàn dư của sự đa dạng di truyền có ở Bắc Phi từ 50.000-20.000 năm trước", nhà nghiên cứu chỉ rõ.

Dòng dõi của nhóm người này vẫn biệt lập trong suốt phần lớn thời gian tồn tại, trước khi Sahara trở nên khô cằn hơn. Khoảng năm 3.000 trước Công nguyên, vào cuối Thời kỳ ẩm ướt châu Phi, Sahara đã biến thành sa mạc nóng lớn nhất thế giới.

Theo ông Krause, mặc dù bản thân quần thể Takarkori đã biến mất vào khoảng 5.000 năm trước khi Thời kỳ ẩm ướt châu Phi kết thúc và sa mạc quay trở lại song dấu vết tổ tiên của họ vẫn tồn tại trong nhiều nhóm người Bắc Phi ngày nay.

"Di sản di truyền của họ mang đến một góc nhìn mới về lịch sử sâu xa của khu vực này", nhà khảo cổ học chia sẻ.

Châu Âu bị 'tấn công' bởi bão bụi bất thường từ sa mạc Sahara

Châu Âu bị 'tấn công' bởi bão bụi bất thường từ sa mạc Sahara

Không chỉ có Madrid, một số vùng khác của châu Âu đã bị bao phủ bởi một lớp bụi màu cam từ sa mạc Sahara. ...

Bãi biển nhân tạo ở châu Âu lấy hàng trăm nghìn tấn cát từ sa mạc lớn nhất thế giới

Bãi biển nhân tạo ở châu Âu lấy hàng trăm nghìn tấn cát từ sa mạc lớn nhất thế giới

Là một trong những bãi biển nhân tạo nổi tiếng nhất của quần đảo Canary, Playa de Las Teresitas ở Tenerife, Tây Ban Nha, được ...

Nguồn nước dồi dào xuất hiện tại Sahara, sa mạc khô cằn nhất thế giới

Nguồn nước dồi dào xuất hiện tại Sahara, sa mạc khô cằn nhất thế giới

Sau những trận mưa hiếm hoi ở sa mạc Sahara khu vực Đông Nam Morocco, hồ Iriqui, lòng hồ nổi tiếng đã khô cạn trong ...

Sa mạc Sahara mưa lớn đột xuất báo hiệu thời tiết cực đoan bất thường

Sa mạc Sahara mưa lớn đột xuất báo hiệu thời tiết cực đoan bất thường

Sa mạc Sahara, nơi nổi tiếng với sự khô cằn khắc nghiệt, vừa trải qua trận lũ lụt kinh hoàng do mưa lớn lần đầu ...

(theo Reuters)

Đọc thêm

Luật mới của Thụy Điển: Trục xuất người nhập cư nếu sống không 'chuẩn mực'

Luật mới của Thụy Điển: Trục xuất người nhập cư nếu sống không 'chuẩn mực'

Thụy Điển đã thông qua một đạo luật mới cho phép cơ quan chức năng thu hồi giấy phép cư trú của người nhập cư dựa trên các hành vi ...
Mỹ tái khẳng định kế hoạch tăng quân số tại Ba Lan

Mỹ tái khẳng định kế hoạch tăng quân số tại Ba Lan

Tổng thống Mỹ Donald Trump tái khẳng định kế hoạch triển khai thêm 5.000 binh sĩ Mỹ tới Ba Lan.
Hậu xung đột Mỹ-Iran: Bản đồ chiến lược mới ở Đông Địa Trung Hải

Hậu xung đột Mỹ-Iran: Bản đồ chiến lược mới ở Đông Địa Trung Hải

Ba tháng sau khi Mỹ phát động cuộc tấn công nhằm vào Iran, Đông Địa Trung Hải đang chứng kiến những điều chỉnh chiến lược diễn ra trên diện rộng.
Giá nông sản hôm nay 16/6/2026: Giá cà phê trong nước duy trì ở vùng cao, nguồn cung Brazil chưa chắc chắn; Dự báo giá dầu về 70 USD?

Giá nông sản hôm nay 16/6/2026: Giá cà phê trong nước duy trì ở vùng cao, nguồn cung Brazil chưa chắc chắn; Dự báo giá dầu về 70 USD?

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 16/6/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế ...
Bảng G World Cup 2026: Iran 2-2 New Zealand – Team Melli hai lần gỡ hòa trong trận cầu cảm xúc tại Los Angeles

Bảng G World Cup 2026: Iran 2-2 New Zealand – Team Melli hai lần gỡ hòa trong trận cầu cảm xúc tại Los Angeles

Đội tuyển Iran đã hai lần bị dẫn trước nhưng vẫn kiên cường giành lại một điểm trong trận hòa 2-2 trước New Zealand.
Bảng H World Cup 2026: Saudi Arabia 1-1 Uruguay – Maxi Araújo cứu Uruguay khỏi cú sốc, Saudi Arabia tiếp tục gây ấn tượng tại World Cup

Bảng H World Cup 2026: Saudi Arabia 1-1 Uruguay – Maxi Araújo cứu Uruguay khỏi cú sốc, Saudi Arabia tiếp tục gây ấn tượng tại World Cup

Đội tuyển Uruguay đã bỏ lỡ cơ hội vươn lên dẫn đầu bảng H FIFA World Cup 2026 khi bị Saudi Arabia cầm hòa 1-1 trên sân Hard Rock Stadium ...
TP. Hồ Chí Minh công bố chi tiết cách tính điểm xét tuyển thi lớp 10 năm 2026

TP. Hồ Chí Minh công bố chi tiết cách tính điểm xét tuyển thi lớp 10 năm 2026

Dưới đây là cách tính điểm xét tuyển thi lớp 10 TP. Hồ Chí Minh năm 2026 để học sinh và phụ huynh nắm rõ.
Các mốc thời gian quan trọng sau kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026

Các mốc thời gian quan trọng sau kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026

Sau khi thi tốt nghiệp THPT năm 2026, thí sinh cần lưu ý các mốc thời gian quan trọng để chuẩn bị tốt các bước tiếp theo.
Trường THPT Chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội công bố điểm chuẩn lớp 10 năm 2026

Trường THPT Chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội công bố điểm chuẩn lớp 10 năm 2026

Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội vừa công bố điểm thi, điểm chuẩn lớp 10 Trường THPT Chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn.
Năm nay, Bộ GD&ĐT áp dụng cách chấm mới với môn Ngữ văn

Năm nay, Bộ GD&ĐT áp dụng cách chấm mới với môn Ngữ văn

Bộ GD&ĐT áp dụng phương pháp chấm thi theo rubric cho môn Ngữ văn, nhằm tăng tính khách quan và công bằng trong kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Nhìn lại các con số về kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026

Nhìn lại các con số về kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 an toàn với hơn 1,21 triệu thí sinh tham dự, không có hiện tượng tiêu cực, gian lận có tổ chức nào được phát hiện.
Họp báo kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026: Đề Ngữ văn gây nhiều tranh cãi, Bộ GD&ĐT nói gì?

Họp báo kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026: Đề Ngữ văn gây nhiều tranh cãi, Bộ GD&ĐT nói gì?

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 với nhiều ý kiến trái chiều về đề thi Ngữ văn như sự chênh lệch trong điều kiện tiếp cận thông tin của học sinh.
7 thói quen vàng giúp người Nhật liên tục dẫn đầu về tuổi thọ

7 thói quen vàng giúp người Nhật liên tục dẫn đầu về tuổi thọ

Ăn no 8 phần, ưu tiên cá biển sâu, thực phẩm lên men, sống điều độ giúp người Nhật dù ít vận động vẫn có tuổi thọ cao và tỷ lệ mắc ung thư thấp.
Chỉ 2 phút thiền, não bộ đã bắt đầu thay đổi

Chỉ 2 phút thiền, não bộ đã bắt đầu thay đổi

Nghiên cứu trên hơn 100 người cho thấy sóng não bắt đầu thay đổi chỉ sau vài phút thiền quan sát hơi thở, phản ánh trạng thái thư giãn và tập trung hơn.
Không cần tập nặng, bệnh nhân ung thư vẫn có thể cải thiện thể trạng khi hóa trị

Không cần tập nặng, bệnh nhân ung thư vẫn có thể cải thiện thể trạng khi hóa trị

Đi bộ và các bài tập nhẹ tại nhà có thể giúp bệnh nhân ung thư đang hóa trị giảm mệt mỏi, cải thiện thể lực và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Số ca nhiễm Ebola tăng lên con số 782, Chính phủ CHDC Congo chạy đua khống chế dịch bệnh

Số ca nhiễm Ebola tăng lên con số 782, Chính phủ CHDC Congo chạy đua khống chế dịch bệnh

Dịch Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo tiếp tục diễn biến phức tạp khi số ca mắc được xác nhận tăng lên 782, đánh dấu một đợt gia tăng kỷ lục.
Bí quyết giữ vòng eo thon gọn cho phụ nữ tuổi trung niên

Bí quyết giữ vòng eo thon gọn cho phụ nữ tuổi trung niên

Giữ vòng eo thon gọn sau tuổi 40 không phụ thuộc vào việc ăn kiêng khắc nghiệt mà đến từ những thói quen nhỏ được duy trì hằng ngày.
Bác sĩ tim mạch khuyến cáo tránh 4 món ăn sáng

Bác sĩ tim mạch khuyến cáo tránh 4 món ăn sáng

Tiến sĩ Sanjay Bhojraj khuyên tránh cà phê nhiều đường, nước tăng lực, bánh ngọt và thịt chế biến vào buổi sáng để bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Phiên bản di động