Sa mạc Sahara từng bạt ngàn xanh tươi, là nơi sinh sống của nhóm người tiền sử

Ngọc Anh
Sa mạc Sahara là một trong những nơi khô cằn và hoang vắng nhất trên Trái đất, trải dài trên dải Bắc Phi qua 11 quốc gia và có diện tích tương đương với Trung Quốc hoặc Mỹ. Tuy nhiên, một nghiên cứu công bố trên tạp chí Thiên nhiên (Nature) mới đây cho biết, nơi đây không phải lúc nào cũng khắc nghiệt như vậy.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Sa mạc Sahara là một trong những nơi khô cằn và hoang vắng nhất trên Trái đất. (Nguồn: FLI Science)
Sa mạc Sahara là một trong những nơi khắc nghiệt nhất trên Trái đất. (Nguồn: FLI Science)
Theo nghiên cứu trên, trong khoảng thời gian từ khoảng 14.500-5.000 năm trước, nơi đây là một thảo nguyên xanh tươi, với nguồn nước dồi dào và tràn ngập sự sống. DNA thu được từ hài cốt của hai cá thể sống cách đây khoảng 7.000 năm tại nơi hiện là Libya cho thấy, sa mạc Sahara từng là nơi sinh sống của một dòng dõi bí ẩn, những người sống tách biệt với thế giới bên ngoài.

Các nhà nghiên cứu đã phân tích bộ gene đầu tiên của những người sống ở "sa mạc Sahara xanh tươi". Họ lấy DNA từ xương của hai người phụ nữ được chôn cất tại một nơi trú ẩn bằng đá có tên Takarkori ở phía Tây Nam xa xôi của Libya. Những người này được ướp xác tự nhiên, đại diện cho hài cốt người được ướp xác lâu đời nhất được biết đến.

Tin liên quan
Vườn thực vật Singapore: Vườn thực vật Singapore: 'Lá phổi xanh' hơn 100 năm tuổi của đảo quốc sư tử

Nhà khảo cổ học Johannes Krause thuộc Viện Nhân chủng học tiến hóa Max Planck (Đức), một trong những tác giả của nghiên cứu, khẳng định, "vào thời điểm đó, Takarkori là thảo nguyên xanh tươi với một hồ nước gần đó, không giống như cảnh quan sa mạc khô cằn ngày nay".

Bộ gene cho thấy, những cá thể Takarkori là một phần của dòng dõi con người riêng biệt và chưa được xác định trước đó, sống tách biệt với các quần thể cận Sahara và Á-Âu trong hàng nghìn năm.

"Điều thú vị là người Takarkori không cho thấy ảnh hưởng di truyền đáng kể nào từ các quần thể cận Sahara ở phía Nam hoặc Cận Đông và các nhóm châu Âu thời tiền sử ở phía Bắc. Họ vẫn bị cô lập về mặt di truyền mặc dù thực hành chăn nuôi - một sáng kiến văn hóa có nguồn gốc bên ngoài châu Phi", ông Krause nhấn mạnh.

Bằng chứng khảo cổ học cũng chỉ ra rằng những người này chăn thả gia súc đã thuần hóa. Các hiện vật được tìm thấy bao gồm những công cụ làm bằng đá, gỗ và xương động vật, đồ gốm, giỏ đan và tượng nhỏ chạm khắc.

Sa mạc Sahara từng bạt ngàn xanh tươi, là nơi sinh sống của nhóm người tiền sử
Xác ướp của những người sống ở "sa mạc Sahara xanh tươi". (Nguồn: Science Alert)

Tổ tiên của hai cá thể Takarkori được phát hiện có nguồn gốc từ dòng dõi Bắc Phi tách khỏi quần thể cận Sahara khoảng 50.000 năm trước. Điều đó trùng hợp với thời điểm các dòng dõi con người khác lan rộng ra ngoài lục địa và vào Trung Đông, châu Âu và châu Á - trở thành tổ tiên của tất cả mọi người bên ngoài châu Phi.

"Dòng dõi Takarkori có thể đại diện cho tàn dư của sự đa dạng di truyền có ở Bắc Phi từ 50.000-20.000 năm trước", nhà nghiên cứu chỉ rõ.

Dòng dõi của nhóm người này vẫn biệt lập trong suốt phần lớn thời gian tồn tại, trước khi Sahara trở nên khô cằn hơn. Khoảng năm 3.000 trước Công nguyên, vào cuối Thời kỳ ẩm ướt châu Phi, Sahara đã biến thành sa mạc nóng lớn nhất thế giới.

Theo ông Krause, mặc dù bản thân quần thể Takarkori đã biến mất vào khoảng 5.000 năm trước khi Thời kỳ ẩm ướt châu Phi kết thúc và sa mạc quay trở lại song dấu vết tổ tiên của họ vẫn tồn tại trong nhiều nhóm người Bắc Phi ngày nay.

"Di sản di truyền của họ mang đến một góc nhìn mới về lịch sử sâu xa của khu vực này", nhà khảo cổ học chia sẻ.

Châu Âu bị 'tấn công' bởi bão bụi bất thường từ sa mạc Sahara

Châu Âu bị 'tấn công' bởi bão bụi bất thường từ sa mạc Sahara

Không chỉ có Madrid, một số vùng khác của châu Âu đã bị bao phủ bởi một lớp bụi màu cam từ sa mạc Sahara. ...

Bãi biển nhân tạo ở châu Âu lấy hàng trăm nghìn tấn cát từ sa mạc lớn nhất thế giới

Bãi biển nhân tạo ở châu Âu lấy hàng trăm nghìn tấn cát từ sa mạc lớn nhất thế giới

Là một trong những bãi biển nhân tạo nổi tiếng nhất của quần đảo Canary, Playa de Las Teresitas ở Tenerife, Tây Ban Nha, được ...

Nguồn nước dồi dào xuất hiện tại Sahara, sa mạc khô cằn nhất thế giới

Nguồn nước dồi dào xuất hiện tại Sahara, sa mạc khô cằn nhất thế giới

Sau những trận mưa hiếm hoi ở sa mạc Sahara khu vực Đông Nam Morocco, hồ Iriqui, lòng hồ nổi tiếng đã khô cạn trong ...

Sa mạc Sahara mưa lớn đột xuất báo hiệu thời tiết cực đoan bất thường

Sa mạc Sahara mưa lớn đột xuất báo hiệu thời tiết cực đoan bất thường

Sa mạc Sahara, nơi nổi tiếng với sự khô cằn khắc nghiệt, vừa trải qua trận lũ lụt kinh hoàng do mưa lớn lần đầu ...

(theo Reuters)

Đọc thêm

Chủ tịch Hội Nông dân Lương Quốc Đoàn: Khơi dậy sức sáng tạo của nông dân Việt Nam, đưa nông nghiệp, nông dân, nông thôn vươn mình trong kỷ nguyên mới

Chủ tịch Hội Nông dân Lương Quốc Đoàn: Khơi dậy sức sáng tạo của nông dân Việt Nam, đưa nông nghiệp, nông dân, nông thôn vươn mình trong kỷ nguyên mới

Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam Lương Quốc Đoàn chia sẻ về vai trò của nông dân Việt Nam, mong muốn đưa nông nghiệp, nông dân, nông thôn vươn ...
Đại hội XIV của Đảng: Bốn cam kết hành động của Đảng bộ thành phố Hà Nội

Đại hội XIV của Đảng: Bốn cam kết hành động của Đảng bộ thành phố Hà Nội

Tiếp tục chương trình làm việc Đại hội XIV của Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội trình bày tham luận.
Hyundai SantaFe 2027 lộ diện với khoang nội thất mới

Hyundai SantaFe 2027 lộ diện với khoang nội thất mới

Mới đây, Hyundai SantaFe 2027 tiếp tục lộ diện thông qua loạt hình ảnh chạy thử tại thị trường Mỹ hé lộ khoang nội thất mang thiết kế mới mẻ.
Tàu Trường Sa 10 kịp thời cứu nạn 8 ngư dân gặp nạn trên biển

Tàu Trường Sa 10 kịp thời cứu nạn 8 ngư dân gặp nạn trên biển

Ngày 20/1, tàu Trường Sa 10, Bộ Tư lệnh Vùng 2 Hải quân đã kịp thời cơ động cứu hộ, cứu nạn tàu cá của ngư dân gặp sự cố ...
Nhận định, dự đoán trận đấu Slavia Praha vs Barcelona: Không Yamal vẫn có… tiệc bàn thắng?

Nhận định, dự đoán trận đấu Slavia Praha vs Barcelona: Không Yamal vẫn có… tiệc bàn thắng?

Nhận định Slavia Praha vs Barcelona, 03h00 ngày 22/1, sân Fortuna Arena (CH Czech), lượt trận thứ 7 vòng xếp hạng Champions League 2025/26.
Nhà báo Cuba: Việt Nam truyền cảm hứng với các chính sách đặt con người ở vị trí trung tâm

Nhà báo Cuba: Việt Nam truyền cảm hứng với các chính sách đặt con người ở vị trí trung tâm

Theo nhà báo Cuba Luis Manuel, Việt Nam truyền cảm hứng bởi những thành tựu kinh tế - xã hội, thực thi các chính sách đặt con người ở vị ...
Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh công bố phương thức tuyển sinh 2026

Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh công bố phương thức tuyển sinh 2026

Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh sẽ tuyển sinh chủ yếu bằng cách kết hợp nhiều đầu điểm thay vì xét riêng như trước, điểm môn Toán được nhân đôi.
Đào tạo ngoại ngữ không chỉ là dạy ngôn ngữ, mà là mở cánh cửa hội nhập

Đào tạo ngoại ngữ không chỉ là dạy ngôn ngữ, mà là mở cánh cửa hội nhập

Trong kỷ nguyên hội nhập sâu rộng, ngoại ngữ đang trở thành năng lực nền tảng của nguồn nhân lực Việt Nam. Làm thế nào để đào tạo ngoại ngữ gắn với giá trị thực ...
Tọa đàm hướng nghiệp - Sinh viên trước ngưỡng cửa tự lập

Tọa đàm hướng nghiệp - Sinh viên trước ngưỡng cửa tự lập

Là chủ đề của chương trình Toạ đàm hướng nghiệp 'Trường học hay Trường đời' số 9 được tổ chức vào ngày 19/1 tại Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương.
10 tỉnh, thành dẫn đầu cả nước về số giải học sinh giỏi quốc gia

10 tỉnh, thành dẫn đầu cả nước về số giải học sinh giỏi quốc gia

Sau sáp nhập, TP. Hồ Chí Minh, Ninh Bình... là những địa phương dẫn đầu về số lượng giải ở kỳ thi học sinh giỏi quốc gia năm học 2025-2026.
Khởi động cuộc thi video 'Tết cảm ơn': Gieo mầm lòng biết ơn cho sinh viên

Khởi động cuộc thi video 'Tết cảm ơn': Gieo mầm lòng biết ơn cho sinh viên

Cuộc thi sáng tạo video 'Tết cảm ơn' nhằm tôn vinh những giá trị nhân văn, thúc đẩy kỹ năng kể chuyện bằng hình ảnh dành cho sinh viên đã chính thức khởi động.
Chính thức lộ diện chủ nhân của danh hiệu Hoa khôi và Nam vương Duyên dáng Ngoại thương 2025

Chính thức lộ diện chủ nhân của danh hiệu Hoa khôi và Nam vương Duyên dáng Ngoại thương 2025

Duyên dáng Ngoại thương khép lại trong khoảnh khắc vỡ òa khi danh hiệu Hoa khôi và Nam vương lần lượt gọi tên Phan Trâm Anh và Nguyễn Cao Thiên Bảo.
Thói quen vận động giúp giảm nguy cơ tử vong

Thói quen vận động giúp giảm nguy cơ tử vong

Thêm một chuyến đi bộ nhanh kéo dài 5 phút mỗi ngày để cải thiện lối sống ít vận động cũng đủ giúp giảm 10% nguy cơ tử vong nói chung.
Tổng Bí thư Tô Lâm: Chăm sóc sức khỏe nhân dân là nhiệm vụ chính trị trung tâm, xuyên suốt

Tổng Bí thư Tô Lâm: Chăm sóc sức khỏe nhân dân là nhiệm vụ chính trị trung tâm, xuyên suốt

Ngày 17/1, Tổng Bí thư Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo tại Lễ khởi công Dự án Khu phức hợp Y tế - Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi Đại học Y ...
Cần gì thực phẩm chức năng khi đã có 6 loại thức ăn giàu sắt bổ máu này

Cần gì thực phẩm chức năng khi đã có 6 loại thức ăn giàu sắt bổ máu này

Bạn có thể bổ sung sắt thông qua tiết lợn, cải bó xôi, hạt bí… thay cho thực phẩm chức năng có nguy cơ để lại tác dụng phụ.
Bộ Y tế huy động hơn 300 cán bộ y tế phục vụ Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV

Bộ Y tế huy động hơn 300 cán bộ y tế phục vụ Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn chủ trì cuộc họp với các thành viên Hội đồng chuyên môn về việc sẵn sàng phục vụ Đại hội Đảng lần thứ XIV.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng: Vai trò không thể thay thế của nhân đạo trong đời sống xã hội

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng: Vai trò không thể thay thế của nhân đạo trong đời sống xã hội

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, nhiều thời cơ, thách thức đan xen.
Phương pháp làm ấm cơ thể để có giấc ngủ chất lượng trong mùa Đông

Phương pháp làm ấm cơ thể để có giấc ngủ chất lượng trong mùa Đông

Để nhiệt độ phòng ngủ quá nóng khiến cơ thể khó hạ nhiệt đúng cách, gián đoạn quá trình giảm nhiệt cơ thể, cản trở đến giấc ngủ vào mùa Đông.
Phiên bản di động