Sa mạc Sahara từng bạt ngàn xanh tươi, là nơi sinh sống của nhóm người tiền sử

Ngọc Anh
Sa mạc Sahara là một trong những nơi khô cằn và hoang vắng nhất trên Trái đất, trải dài trên dải Bắc Phi qua 11 quốc gia và có diện tích tương đương với Trung Quốc hoặc Mỹ. Tuy nhiên, một nghiên cứu công bố trên tạp chí Thiên nhiên (Nature) mới đây cho biết, nơi đây không phải lúc nào cũng khắc nghiệt như vậy.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Sa mạc Sahara là một trong những nơi khô cằn và hoang vắng nhất trên Trái đất. (Nguồn: FLI Science)
Sa mạc Sahara là một trong những nơi khắc nghiệt nhất trên Trái đất. (Nguồn: FLI Science)
Theo nghiên cứu trên, trong khoảng thời gian từ khoảng 14.500-5.000 năm trước, nơi đây là một thảo nguyên xanh tươi, với nguồn nước dồi dào và tràn ngập sự sống. DNA thu được từ hài cốt của hai cá thể sống cách đây khoảng 7.000 năm tại nơi hiện là Libya cho thấy, sa mạc Sahara từng là nơi sinh sống của một dòng dõi bí ẩn, những người sống tách biệt với thế giới bên ngoài.

Các nhà nghiên cứu đã phân tích bộ gene đầu tiên của những người sống ở "sa mạc Sahara xanh tươi". Họ lấy DNA từ xương của hai người phụ nữ được chôn cất tại một nơi trú ẩn bằng đá có tên Takarkori ở phía Tây Nam xa xôi của Libya. Những người này được ướp xác tự nhiên, đại diện cho hài cốt người được ướp xác lâu đời nhất được biết đến.

Tin liên quan
Vườn thực vật Singapore: Vườn thực vật Singapore: 'Lá phổi xanh' hơn 100 năm tuổi của đảo quốc sư tử

Nhà khảo cổ học Johannes Krause thuộc Viện Nhân chủng học tiến hóa Max Planck (Đức), một trong những tác giả của nghiên cứu, khẳng định, "vào thời điểm đó, Takarkori là thảo nguyên xanh tươi với một hồ nước gần đó, không giống như cảnh quan sa mạc khô cằn ngày nay".

Bộ gene cho thấy, những cá thể Takarkori là một phần của dòng dõi con người riêng biệt và chưa được xác định trước đó, sống tách biệt với các quần thể cận Sahara và Á-Âu trong hàng nghìn năm.

"Điều thú vị là người Takarkori không cho thấy ảnh hưởng di truyền đáng kể nào từ các quần thể cận Sahara ở phía Nam hoặc Cận Đông và các nhóm châu Âu thời tiền sử ở phía Bắc. Họ vẫn bị cô lập về mặt di truyền mặc dù thực hành chăn nuôi - một sáng kiến văn hóa có nguồn gốc bên ngoài châu Phi", ông Krause nhấn mạnh.

Bằng chứng khảo cổ học cũng chỉ ra rằng những người này chăn thả gia súc đã thuần hóa. Các hiện vật được tìm thấy bao gồm những công cụ làm bằng đá, gỗ và xương động vật, đồ gốm, giỏ đan và tượng nhỏ chạm khắc.

Sa mạc Sahara từng bạt ngàn xanh tươi, là nơi sinh sống của nhóm người tiền sử
Xác ướp của những người sống ở "sa mạc Sahara xanh tươi". (Nguồn: Science Alert)

Tổ tiên của hai cá thể Takarkori được phát hiện có nguồn gốc từ dòng dõi Bắc Phi tách khỏi quần thể cận Sahara khoảng 50.000 năm trước. Điều đó trùng hợp với thời điểm các dòng dõi con người khác lan rộng ra ngoài lục địa và vào Trung Đông, châu Âu và châu Á - trở thành tổ tiên của tất cả mọi người bên ngoài châu Phi.

"Dòng dõi Takarkori có thể đại diện cho tàn dư của sự đa dạng di truyền có ở Bắc Phi từ 50.000-20.000 năm trước", nhà nghiên cứu chỉ rõ.

Dòng dõi của nhóm người này vẫn biệt lập trong suốt phần lớn thời gian tồn tại, trước khi Sahara trở nên khô cằn hơn. Khoảng năm 3.000 trước Công nguyên, vào cuối Thời kỳ ẩm ướt châu Phi, Sahara đã biến thành sa mạc nóng lớn nhất thế giới.

Theo ông Krause, mặc dù bản thân quần thể Takarkori đã biến mất vào khoảng 5.000 năm trước khi Thời kỳ ẩm ướt châu Phi kết thúc và sa mạc quay trở lại song dấu vết tổ tiên của họ vẫn tồn tại trong nhiều nhóm người Bắc Phi ngày nay.

"Di sản di truyền của họ mang đến một góc nhìn mới về lịch sử sâu xa của khu vực này", nhà khảo cổ học chia sẻ.

Châu Âu bị 'tấn công' bởi bão bụi bất thường từ sa mạc Sahara

Châu Âu bị 'tấn công' bởi bão bụi bất thường từ sa mạc Sahara

Không chỉ có Madrid, một số vùng khác của châu Âu đã bị bao phủ bởi một lớp bụi màu cam từ sa mạc Sahara. ...

Bãi biển nhân tạo ở châu Âu lấy hàng trăm nghìn tấn cát từ sa mạc lớn nhất thế giới

Bãi biển nhân tạo ở châu Âu lấy hàng trăm nghìn tấn cát từ sa mạc lớn nhất thế giới

Là một trong những bãi biển nhân tạo nổi tiếng nhất của quần đảo Canary, Playa de Las Teresitas ở Tenerife, Tây Ban Nha, được ...

Nguồn nước dồi dào xuất hiện tại Sahara, sa mạc khô cằn nhất thế giới

Nguồn nước dồi dào xuất hiện tại Sahara, sa mạc khô cằn nhất thế giới

Sau những trận mưa hiếm hoi ở sa mạc Sahara khu vực Đông Nam Morocco, hồ Iriqui, lòng hồ nổi tiếng đã khô cạn trong ...

Sa mạc Sahara mưa lớn đột xuất báo hiệu thời tiết cực đoan bất thường

Sa mạc Sahara mưa lớn đột xuất báo hiệu thời tiết cực đoan bất thường

Sa mạc Sahara, nơi nổi tiếng với sự khô cằn khắc nghiệt, vừa trải qua trận lũ lụt kinh hoàng do mưa lớn lần đầu ...

(theo Reuters)

Đọc thêm

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang tiếp đoàn nghị sĩ Hoa Kỳ, nhấn mạnh chính sách quốc phòng 'bốn không'

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang tiếp đoàn nghị sĩ Hoa Kỳ, nhấn mạnh chính sách quốc phòng 'bốn không'

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang đề nghị Việt Nam-Hoa Kỳ tiếp tục thúc đẩy hợp tác quốc phòng, kinh tế - thương mại.
Quốc hội Việt Nam-Hoa Kỳ tăng cường trao đổi đoàn, thúc đẩy hợp tác thực chất

Quốc hội Việt Nam-Hoa Kỳ tăng cường trao đổi đoàn, thúc đẩy hợp tác thực chất

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh tiếp đoàn nghị sĩ Hoa Kỳ, trao đổi về hợp tác song phương và các vấn đề khu vực.
IBTE Hà Nội 2026: Cơ hội giao thương, mở rộng thị trường cho doanh nghiệp ngành đồ chơi và sản phẩm trẻ em

IBTE Hà Nội 2026: Cơ hội giao thương, mở rộng thị trường cho doanh nghiệp ngành đồ chơi và sản phẩm trẻ em

Triển lãm quốc tế Sản phẩm & Đồ chơi trẻ em và Triển lãm quốc tế Đồ chơi xu hướng tại Hà Nội (IBTE Hà Nội) sẽ chính thức diễn ...
Đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Hoa Kỳ đi vào chiều sâu, ổn định và thực chất hơn

Đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Hoa Kỳ đi vào chiều sâu, ổn định và thực chất hơn

Ngày 26/5/, tại Trụ sở Bộ Ngoại giao, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã tiếp Đoàn nghị sĩ Hoa Kỳ.
Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung điện đàm với Ngoại trưởng Algeria và Namibia

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung điện đàm với Ngoại trưởng Algeria và Namibia

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung lần lượt điện đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Algeria và Bộ trưởng Ngoại giao và Thương mại ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi điện mừng 108 năm ngày Quốc khánh Georgia

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi điện mừng 108 năm ngày Quốc khánh Georgia

Ngày 26/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gửi điện mừng tới Tổng thống Mikheil Kavelashvili.
Sôi động cuộc thi tài chính và khởi nghiệp dành cho học sinh cấp Tiểu học và THCS

Sôi động cuộc thi tài chính và khởi nghiệp dành cho học sinh cấp Tiểu học và THCS

Cuộc thi ‘Nhà Tài chính và Khởi nghiệp tuổi Teen’ là sân chơi hướng nghiệp về tài chính và khởi nghiệp dành cho học sinh Tiểu học và THCS.
Hà Nội: Trường học điều chỉnh linh hoạt để ứng phó với nắng nóng

Hà Nội: Trường học điều chỉnh linh hoạt để ứng phó với nắng nóng

Trước tình hình nắng nóng gay gắt, các trường học tại Hà Nội được yêu cầu điều chỉnh hoạt động giáo dục để bảo đảm an toàn sức khỏe cho học sinh.
Hệ thống Trường Quốc tế Hoa Kỳ APU ghi dấu ấn với 30 triệu USD học bổng cho học sinh tốt nghiệp năm 2026

Hệ thống Trường Quốc tế Hoa Kỳ APU ghi dấu ấn với 30 triệu USD học bổng cho học sinh tốt nghiệp năm 2026

Đánh dấu cột mốc hoàn thành chặng đường học tập đầy rực rỡ, Lễ Tốt Nghiệp niên khóa 2025-2026 của Hệ thống Trường Quốc tế Hoa Kỳ APU và Đại học Mỹ tại Việt Nam ...
Hơn 400 chuyên gia, học giả thảo luận tương lai giáo dục ngôn ngữ

Hơn 400 chuyên gia, học giả thảo luận tương lai giáo dục ngôn ngữ

Hội thảo khoa học quốc tế OpenTESOL lần thứ 14 với chủ đề “Góc nhìn phản biện về giáo dục ngôn ngữ: Công nghệ, chính sách và sức khỏe tinh thần”.
Kỳ thi lớp 10 năm 2026: Đề Ngữ văn vào Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên Hà Nội

Kỳ thi lớp 10 năm 2026: Đề Ngữ văn vào Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên Hà Nội

Dưới đây là đề thi môn Ngữ văn vào lớp 10 Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên năm 2026.
Đề thi Ngữ văn vào lớp 10 Trường THPT Chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội năm 2026

Đề thi Ngữ văn vào lớp 10 Trường THPT Chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội năm 2026

Dưới đây là đề thi môn Ngữ văn chung vào lớp 10 Trường THPT Chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội năm 2026.
Sử dụng dầu gió thế nào để không gây hại?

Sử dụng dầu gió thế nào để không gây hại?

Dầu gió rất thông dụng trong tủ thuốc của mỗi gia đình Việt. Nhiều người thường xuyên sử dụng nhưng có những người tuyệt đối không được dùng.
Các biện pháp phòng tránh nắng nóng, hạn chế tiếp xúc với nền nhiệt độ cao

Các biện pháp phòng tránh nắng nóng, hạn chế tiếp xúc với nền nhiệt độ cao

Nắng nóng có thể gây tình trạng mất nước đối với cơ thể người khi tiếp xúc lâu với nền nhiệt độ cao.
Đại hội đồng Y tế thế giới thông qua hàng loạt nghị quyết về sức khỏe toàn cầu

Đại hội đồng Y tế thế giới thông qua hàng loạt nghị quyết về sức khỏe toàn cầu

World Health Assembly 2026 đã bế mạc ngày 24/5 với việc thông qua hơn 20 quyết định, 13 nghị quyết nhằm thúc đẩy hợp tác đa phương trong lĩnh vực y tế toàn cầu.
Bộ Y tế yêu cầu tăng cường phòng chống nguy cơ dịch Ebola xâm nhập Việt Nam

Bộ Y tế yêu cầu tăng cường phòng chống nguy cơ dịch Ebola xâm nhập Việt Nam

Bộ Y tế vừa có công văn hỏa tốc yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh trên cả nước tăng cường chủ động phòng chống bệnh do virus Ebola.
Đi bộ 10 phút sau ăn giúp giảm đường huyết hiệu quả

Đi bộ 10 phút sau ăn giúp giảm đường huyết hiệu quả

Việc đi bộ sau bữa ăn có thể giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả hơn đáng kể so với tập luyện vào thời điểm khác trong ngày, đặc biệt sau bữa tối.
Bồ công anh giúp thanh nhiệt, hỗ trợ mát gan và tiêu hóa

Bồ công anh giúp thanh nhiệt, hỗ trợ mát gan và tiêu hóa

Bồ công anh có vị đắng, ngọt, tính mát, thường được sử dụng trong y học cổ truyền với công dụng thanh nhiệt, giải độc, mát gan và hỗ trợ tiêu hóa.
Phiên bản di động