Sân bóng 3.400 năm tuổi của người Aztec

Anh Quang
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Một sân bóng khoảng 3.400 năm tuổi ở vùng núi phía nam Mexico đã giúp các nhà khảo cổ ghi nhận về một môn thể thao thời cổ đại, đóng vai trò lớn trong xã hội của người Maya và Aztec.   
TIN LIÊN QUAN
san bong 3400 nam tuoi cua nguoi aztec Phát hiện 2 tòa tháp sọ người của nền văn minh Aztec tại Mexico
san bong 3400 nam tuoi cua nguoi aztec Mexico: Phát hiện dấu tích đền thờ và sân bóng Aztec cổ đại
san bong 3400 nam tuoi cua nguoi aztec
Khu vực phát hiện ra sân bóng cổ xưa ở Etlatongo. (Nguồn: Science News)

Sân bóng cổ này được tìm thấy tại một điểm khai quật có tên Etlatongo trên dãy núi Oaxaca, và là sân bóng cổ thứ hai được tìm thấy cho tới nay. Phát hiện này cũng cho thấy, vào thời điểm các xã hội ở Mexico và Trung Mỹ phát triển ngày càng lớn mạnh và phức tạp hơn về mặt chính trị, một môn thể thao sử dụng bóng đã được phát minh.

Người dân tại Trung bộ châu Mỹ cổ đại (khu vực trải dài từ miền trung Mexico đến Honduras và Nicaragua) đã cùng nhau thiết kế một sân bóng và thậm chí là xây dựng luật chơi bộ môn này. Trò chơi có vai trò quan trọng trong việc giúp các xã hội cổ xưa tại đây phát triển hệ thống cấp bậc và chính trị.

Hai nhà khảo cổ tại George Washington (Mỹ) là Jeffrey Blomster và Víctor Salazar Chavez đã tiến hành khai quật Etlatongo từ năm 2015. Theo tạp chí Science Advances, phương pháp định tuổi bằng đồng vị carbon chỉ ra, sân Etlatongo được xây từ năm 1443-1305 TCN. Người xưa sử dụng sân bóng khoảng 175 năm và tu sửa một lần.

Sân bóng cùng loại duy nhất cổ xưa hơn nằm ở Paso de la Amada, bang Chiapas, Mexico, xây dựng khoảng năm 1650 TCN. Vị trí khác biệt của sân bóng Etlatongo cho thấy, có thể môn bóng này rất lâu đời và phổ biến ở Trung bộ châu Mỹ, không phải bắt nguồn từ một cộng đồng duy nhất.

Ngoài ra, các nhà khảo cổ đã tìm thấy khoảng 2.300 địa điểm có thể là những sân bóng thời cổ đại tại khu vực Trung bộ châu Mỹ cổ đại. Trong đó, nhiều sân bóng có tuổi đời từ 1.800-1.100 năm, thuộc đế chế Maya, cũng như thuộc đế chế Aztec, tồn tại từ khoảng 675-500 năm trước.

Các nhà khoa học chưa rõ chính xác luật chơi của môn bóng tổ chức trên sân Etlatongo. Nhiều phiên bản ra đời sau đó khá giống sự kết hợp giữa bóng đá và bóng rổ nhưng sử dụng hông. Người chơi dùng hông đánh bóng cao su qua những vòng được dựng trên cao ở thành sân bóng. Sân Etlatongo không có vòng đánh bóng. Có thể ở thời kỳ này, trò chơi giống môn “bóng chuyền hông” hơn.

Theo ông Chavez, sân bóng Etlatongo tồn tại trong thời kỳ Trung bộ châu Mỹ cổ đại đang chuyển biến, những lãnh đạo chính trị và tôn giáo đầu tiên xuất hiện, việc buôn bán giữa các vùng cũng tăng lên. Đây có thể là giai đoạn khởi đầu của văn hóa Trung bộ châu Mỹ.

Môn bóng có thể đã giúp gắn kết các cộng đồng, thúc đẩy thương mại và tạo điều kiện cho những người lãnh đạo khoe sức mạnh và sự giàu có bằng cách tổ chức lễ hội. Sự bất bình đẳng có thể trở nên sâu sắc hơn, thể hiện qua việc ai chiếm vị trí tốt nhất trên các gò đất quanh sân để theo dõi trò chơi, ông Blomster cho biết.

Theo nhà khảo cổ David Carballo tại Đại học Boston, các phiên bản hiện đại của bộ môn này vẫn đang được chơi ở Mexico. Đây có thể là môn thể thao chơi bóng đồng đội cổ nhất và tồn tại lâu đời nhất trên thế giới hiện nay.

san bong 3400 nam tuoi cua nguoi aztec 'Thợ săn' kho báu tìm được đồng xu cổ 1.300 năm, lịch sử có thể sẽ được viết lại

TGVN. Đồng xu được phát hiện trong một “cánh đồng bùn” ở Wiltshire, Anh bởi một “thợ săn” kho báu.

san bong 3400 nam tuoi cua nguoi aztec Thành phố cổ 'dành cho tầng lớp siêu giàu' chìm gần 2000 năm dưới đáy biển

TGVN. Đây là thành phố từng được ví “chỉ dành cho tầng lớp siêu giàu” dưới thời La Mã cổ đại.

san bong 3400 nam tuoi cua nguoi aztec Ai Cập: Xác ướp bí ẩn với mái tóc vẫn đen mượt sau 3.000 năm

Xác ướp bí ẩn của một phụ nữ Ai Cập vừa được đưa ra khỏi quan tài sau khi yên nghỉ hơn 3.000 năm. Điều ...

Anh Quang (theo Science News)

Đọc thêm

Tối nay (25/6), chung kết Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2022, ai sẽ lên ngôi?

Tối nay (25/6), chung kết Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2022, ai sẽ lên ngôi?

Baoquocte.vn. Ngọc Châu, Hoàng Phương, Thủy Tiên, Thảo Nhi Lê… là những thí sinh được dự đoán có nhiều cơ hội giành vương miện Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2022.
Những lưu ý khi tắm đêm, tắm lạnh vào những ngày nắng nóng

Những lưu ý khi tắm đêm, tắm lạnh vào những ngày nắng nóng

Baoquocte.vn. Nắng nóng cao điểm, kéo dài, công việc căng thẳng hoặc đặc thù phải làm việc đêm dẫn đến tắm muộn, một số trường hợp đã bị đột quỵ.
Bộ trưởng Ngoại giao Australia Penny Wong sắp thăm Việt Nam và Malaysia

Bộ trưởng Ngoại giao Australia Penny Wong sắp thăm Việt Nam và Malaysia

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Australia Penny Wong sắp lên đường thăm Việt Nam và Malaysia. Đây là chuyến công du thứ hai đến Đông Nam Á từ khi bà nhậm ...
Phán quyết của Tòa án tối cao Mỹ về quyền phá thai gây tranh cãi

Phán quyết của Tòa án tối cao Mỹ về quyền phá thai gây tranh cãi

Baoquocte.vn. Ngày 24/6, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron chỉ trích phán quyết của Tòa án tối cao Mỹ tước bỏ quyền phá thai là thách thức quyền tự do của phụ ...
HLV Park Hang Seo vẫn muốn ‘phục thù’ Thái Lan tại AFF Cup 2022

HLV Park Hang Seo vẫn muốn ‘phục thù’ Thái Lan tại AFF Cup 2022

Baoquocte.vn. Tại AFF Cup 2020, HLV Park Hang Seo tiếc nuối khi thua Thái Lan. Vậy tuyển Việt Nam làm sao để có cái kết ngọt ngào ở giải đấu cuối ...
Titanic ra rạp trở lại sau 25 năm, có gì khác lạ?

Titanic ra rạp trở lại sau 25 năm, có gì khác lạ?

Baoquocte.vn. Bộ phim điện ảnh Titanic sẽ ra rạp trở lại, lần tái xuất này có gì khác lạ?
55 năm quan hệ Việt Nam-Campuchia: Những mốc son lịch sử

55 năm quan hệ Việt Nam-Campuchia: Những mốc son lịch sử

Baoquocte.vn. Mối quan hệ hữu nghị truyền thống giữa Việt Nam-Campuchia là tài sản vô giá mà lãnh đạo và nhân dân hai nước đang gìn giữ và vun đắp.
Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc kỷ niệm 55 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Campuchia

Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc kỷ niệm 55 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Campuchia

Baoquocte.vn. Dù trải qua nhiều thử thách và thăng trầm, nhưng tình đoàn kết, hữu nghị Việt Nam-Campuchia đã không ngừng được củng cố và phát triển.
Hướng dẫn mới nhất của Bộ Y tế về tiêm vaccine Covid-19 mũi 3, 4

Hướng dẫn mới nhất của Bộ Y tế về tiêm vaccine Covid-19 mũi 3, 4

Baoquocte.vn. Bộ Y tế vừa ban hành hướng dẫn việc tiêm vaccine phòng Covid-19, trong đó quy định cụ thể những trường hợp cần tiêm mũi bổ sung, mũi 3, mũi ...
Chỉ ra những thách thức, báo Pháp nói Quang Hải có thể tạo ra tầm ảnh hưởng

Chỉ ra những thách thức, báo Pháp nói Quang Hải có thể tạo ra tầm ảnh hưởng

Baoquocte.vn. Quang Hải đã hoàn tất thủ tục xin visa lao động sang Pháp, tờ So Foot (Pháp) đã có bình luận về cơ hội tỏa sáng của cầu thủ này ...
Thí sinh cần lưu ý gì khi xét tuyển đại học?

Thí sinh cần lưu ý gì khi xét tuyển đại học?

Baoquocte.vn. Bộ Giáo dục và đào tạo (GD&ĐT) yêu cầu thí sinh xét tuyển đại học phải đăng ký tất cả các nguyện vọng lên hệ thống của Bộ.
Cập nhật những tỉnh, thành đã công bố điểm thi vào lớp 10, TP. Hồ Chí Minh ngày mai, Đà Nẵng tối nay

Cập nhật những tỉnh, thành đã công bố điểm thi vào lớp 10, TP. Hồ Chí Minh ngày mai, Đà Nẵng tối nay

Baoquocte.vn. Hôm nay (23/6), có thêm một số tỉnh là Lạng Sơn, Phú Thọ, Đắk Lắk, Đà Nẵng công bố điểm thi vào lớp 10.
Tối nay, Đà Nẵng công bố điểm thi vào lớp 10

Tối nay, Đà Nẵng công bố điểm thi vào lớp 10

Baoquocte.vn. Đà Nẵng dự kiến sẽ công bố điểm thi của thí sinh vào 19h tối nay (23/6).
Nhiều trường đại học thông báo tăng học phí, có trường tăng gấp đôi

Nhiều trường đại học thông báo tăng học phí, có trường tăng gấp đôi

Baoquocte.vn. ĐH Quốc gia Hà Nội tăng học phí từ mức 9,8 lên 12 triệu đồng/năm. Trường Đại học Luật Hà Nội đã ra thông báo tăng học phí gấp đôi.
Yêu cầu làm rõ các vấn đề liên quan đến sách giáo khoa mới trên tinh thần công khai, cởi mở

Yêu cầu làm rõ các vấn đề liên quan đến sách giáo khoa mới trên tinh thần công khai, cởi mở

Baoquocte.vn. Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam yêu cầu Bộ GD&ĐT tổ chức các hội thảo về sách giáo khoa và phải làm rõ các vấn đề liên quan đến các bộ SGK mới
Hà Nội: Đáp án chính thức môn Tiếng Anh năm 2022

Hà Nội: Đáp án chính thức môn Tiếng Anh năm 2022

Baoquocte.vn. Sở GD&ĐT Hà Nội vừa công bố đáp án môn Tiếng Anh ở kỳ thi vào lớp 10 THPT công lập năm học 2022-2023.
Phán quyết của Tòa án tối cao Mỹ về quyền phá thai gây tranh cãi

Phán quyết của Tòa án tối cao Mỹ về quyền phá thai gây tranh cãi

Baoquocte.vn. Ngày 24/6, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron chỉ trích phán quyết của Tòa án tối cao Mỹ tước bỏ quyền phá thai là thách thức quyền tự do của phụ nữ.
Hà Nội cam kết thu nhận rác thải bình thường tại bãi rác Xuân Sơn từ ngày 30/6

Hà Nội cam kết thu nhận rác thải bình thường tại bãi rác Xuân Sơn từ ngày 30/6

Baoquocte.vn. Sở Xây dựng Hà Nội tiếp tục chỉ đạo sát sao nhà thầu đẩy nhanh tiến độ và chịu trách nhiệm hoàn thành Nhà máy xử lý rác thải tại hồ chứa 1.3 trước ngày ...
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (24-25/6): Hà Nội, Bắc Bộ, Trung Bộ nắng nóng; Tây Nguyên, Nam Bộ ngày nắng, chiều tối cục bộ có mưa to

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (24-25/6): Hà Nội, Bắc Bộ, Trung Bộ nắng nóng; Tây Nguyên, Nam Bộ ngày nắng, chiều tối cục bộ có mưa to

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ, Trung Bộ nắng nóng; Tây Nguyên, Nam Bộ ngày nắng, chiều tối mưa rào và dông rải rác, cục bộ có mưa to.
Covid-19 ngày 23/6: 740 F0 mới và 5.087 ca khỏi bệnh

Covid-19 ngày 23/6: 740 F0 mới và 5.087 ca khỏi bệnh

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 23/6 của Bộ Y tế cho biết có 740 F0 mới, hơn 5.000 F0 khỏi bệnh và không có ca Covid-19 nào tử vong.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (23-24/6): Hà Nội đêm có mưa rào; vùng núi Bắc Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối mưa to cục bộ; Trung Bộ nắng nóng

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (23-24/6): Hà Nội đêm có mưa rào; vùng núi Bắc Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ chiều tối mưa to cục bộ; Trung Bộ nắng nóng

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết cả nước chiều tối có mưa dông vài nơi; riêng khu vực Bắc Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ mưa rào rải rác và có dông; Trung Bộ nắng nóng.
Covid-19 ngày 22/6: 888 ca mắc mới; 5.657 ca khỏi bệnh; Ninh Thuận bổ sung 58 F0

Covid-19 ngày 22/6: 888 ca mắc mới; 5.657 ca khỏi bệnh; Ninh Thuận bổ sung 58 F0

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế cho biết có 888 ca mắc mới tại 43 tỉnh, thành phố, số khỏi gấp 7 lần số mắc; không có F0 tử vong
Những lưu ý khi tắm đêm, tắm lạnh vào những ngày nắng nóng

Những lưu ý khi tắm đêm, tắm lạnh vào những ngày nắng nóng

Baoquocte.vn. Nắng nóng cao điểm, kéo dài, công việc căng thẳng hoặc đặc thù phải làm việc đêm dẫn đến tắm muộn, một số trường hợp đã bị đột quỵ.
Hướng dẫn mới nhất của Bộ Y tế về tiêm vaccine Covid-19 mũi 3, 4

Hướng dẫn mới nhất của Bộ Y tế về tiêm vaccine Covid-19 mũi 3, 4

Baoquocte.vn. Bộ Y tế vừa ban hành hướng dẫn việc tiêm vaccine phòng Covid-19, trong đó quy định cụ thể những trường hợp cần tiêm mũi bổ sung, mũi 3, mũi 4.
Xuất hiện biến thể mới của virus SARS-CoV-2 có khả năng 'xuyên thủng' miễn dịch có được do tiêm chủng

Xuất hiện biến thể mới của virus SARS-CoV-2 có khả năng 'xuyên thủng' miễn dịch có được do tiêm chủng

Baoquocte.vn. Ngày 24/6, Viện Y tế cộng đồng Croatia thông báo đã ghi nhận sự xuất hiện các biến thể mới của chủng Omicron SARS-CoV-2 BA.4 và BA.5.
Hướng dẫn về đối tượng tiêm, liều lượng, loại vaccine phòng Covid-19

Hướng dẫn về đối tượng tiêm, liều lượng, loại vaccine phòng Covid-19

Baoquocte.vn. Bộ Y tế ban hành Công văn gửi Sở Y tế các tỉnh, thành; Viện Vệ sinh dịch tễ, Pasteur; Cục Y tế, Bộ Công an; Cục Quân Y, Tổng Cục Hậu cần, Bộ Quốc ...
Xung đột ở Ukraine gây nguy cơ khủng hoảng y tế mới?

Xung đột ở Ukraine gây nguy cơ khủng hoảng y tế mới?

Baoquocte.vn. Cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu bắt nguồn từ cuộc xung đột ở Ukraine có thể khiến thế giới rơi vào cuộc khủng hoảng lương thực.
Hà Nội: Nắng nóng khiến người nhập viện tăng gấp 4 lần

Hà Nội: Nắng nóng khiến người nhập viện tăng gấp 4 lần

Baoquocte.vn. Do ảnh hưởng của đợt nắng nóng, đặc biệt tại Hà Nội với nhiệt độ cao nhất phổ biến trên 39 độ C, số người già và trẻ em nhập viện tăng cao.
Phiên bản di động