Sân khấu Việt Nam đến Paris bằng những cuộc gặp gỡ văn hóa

Tuần Sân khấu Việt Nam tại Pháp diễn ra từ ngày 24 - 30/10 tại Paris, giới thiệu tới công chúng Pháp và bạn bè quốc tế nhiều loại hình nghệ thuật biểu diễn của Việt Nam, từ sân khấu truyền thống, múa rối nước đến kịch nói và múa đương đại.

Nghệ thuật kết nối những sắc màu văn hóa quốc tế tại Hà Nội Trải nghiệm 9 không gian văn hóa tại Festival Thu Hà Nội năm 2026 Làm rõ diện mạo không gian đàn tế Nam Giao thời nhà Hồ

Chương trình “Ngày Việt Nam tại Pháp năm 2026” với điểm nhấn là Tuần Sân khấu Việt Nam do Bộ Ngoại giao phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Đại sứ quán Việt Nam tại Pháp, Phái đoàn Thường trực Việt Nam bên cạnh UNESCO cùng các bộ, ngành, địa phương và đơn vị nghệ thuật liên quan tổ chức.

Với chủ đề “Những cuộc gặp gỡ – Rencontre”, chương trình mở ra không gian giao lưu, đối thoại và đồng sáng tạo giữa nghệ sĩ Việt Nam và Pháp.

Sân khấu Việt Nam đến Paris bằng những cuộc gặp gỡ văn hóa

Đại biểu chủ trì họp báo giới thiệu Tuần Sân khấu Việt Nam tại Pháp. (Ảnh: Lê An)

Góp phần làm sâu sắc quan hệ Việt – Pháp

Phát biểu tại họp báo ngày 2/10, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn cho biết, chương trình được tổ chức vào thời điểm hội tụ hai dấu mốc quan trọng trong quan hệ đối ngoại của Việt Nam.

Thứ nhất, năm 2026 đánh dấu 50 năm Việt Nam trở thành thành viên của UNESCO (1976–2026), đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt để nhìn lại chặng đường hợp tác toàn diện, hiệu quả, nhất là sau chuyến thăm lịch sử của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Trụ sở UNESCO tháng 10/2024; khẳng định những đóng góp ngày càng chủ động, thực chất của Việt Nam đối với UNESCO.

Đồng thời đây cũng là dịp để định hướng khuôn khổ hợp tác mới phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Lãnh đạo UNESCO đặc biệt coi trọng quan hệ với Việt Nam, khẳng định Việt Nam là đối tác chiến lược, tin cậy, trách nhiệm của UNESCO, điển hình của hợp tác thành công giữa quốc gia thành viên với Tổ chức.

Thứ hai, quan hệ Việt Nam – Pháp đang ở giai đoạn phát triển tốt đẹp nhất từ trước tới nay, với việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện vào tháng 10/2024, ngay sau dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Pháp là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam tại châu Âu. Hợp tác văn hóa, giáo dục, Pháp ngữ và giao lưu nhân dân luôn là điểm sáng, là nền tảng bền vững của quan hệ hai nước.

Pháp cũng là nơi sinh sống của khoảng 300.000 người Việt Nam, một cộng đồng hòa nhập tốt, có nhiều đóng góp cho xã hội sở tại và luôn hướng về quê hương. Paris vừa là thủ đô của một Đối tác Chiến lược toàn diện, vừa là nơi đặt Trụ sở UNESCO, vì vậy Paris là địa điểm đặc biệt phù hợp để cùng lúc ghi dấu cả hai mốc son này.

Theo Thứ trưởng , “Ngày Việt Nam tại Pháp năm 2026” hướng tới ba mục tiêu chính. Giới thiệu, quảng bá rộng rãi tới công chúng Pháp và bạn bè quốc tế về đất nước, con người và văn hóa Việt Nam; lan tỏa hình ảnh một Việt Nam hòa bình, ổn định, đổi mới, hội nhập sâu rộng, tự tin và giàu bản sắc, đang vững bước trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc; cụ thể hóa việc triển khai Chiến lược Ngoại giao văn hóa đến năm 2030, đưa văn hóa vừa trở thành nền tảng, vừa là sức mạnh mềm, góp phần làm sâu sắc thêm quan hệ Việt Nam - Pháp và quan hệ Việt Nam – UNESCO, nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế; phát huy vai trò của đối ngoại nhân dân và công tác người Việt Nam ở nước ngoài; tạo không gian để cộng đồng người Việt tại Pháp, đặc biệt là thế hệ trẻ, gắn bó với văn hóa, nghệ thuật truyền thống, khơi dậy niềm tự hào dân tộc; đồng thời mở rộng mạng lưới bạn bè quốc tế yêu mến, gắn bó với Việt Nam.

Điểm nhấn của chương trình năm nay là sân khấu - loại hình nghệ thuật tổng hợp, kết tinh của văn học, âm nhạc, múa, mỹ thuật và nghệ thuật biểu diễn, phản ánh rõ nét tâm hồn, lịch sử và khát vọng của dân tộc Việt Nam. Từ những loại hình nghệ thuật truyền thống đặc sắc đến các sáng tạo đương đại, sân khấu Việt Nam vừa gìn giữ được bản sắc, vừa không ngừng đổi mới để đối thoại với công chúng hôm nay.

“Công chúng Pháp và quốc tế sẽ được thưởng thức các chương trình nghệ thuật tiêu biểu cùng nhiều hoạt động bên lề. Chúng tôi tin rằng ngôn ngữ sân khấu sẽ giúp công chúng Pháp và bạn bè quốc tế cảm nhận sâu sắc hơn chiều sâu văn hóa Việt Nam. Hai nền văn hóa Việt Nam và Pháp có nhiều gắn bó trong lịch sử, và sân khấu chính là nhịp cầu tự nhiên để hai dân tộc tiếp tục đối thoại, hiểu biết và gắn kết”, Thứ trưởng Ngô Lê Văn nhấn mạnh.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn phát biểu tại họp báo. (Ảnh: Nguyễn Hồng)

Bà Nguyễn Thị Phương Hoà, Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cũng cho biết Tuần Sân khấu Việt Nam tại Pháp là sáng kiến của bà Ngô Phương Ly, phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và nhà báo Nguyễn Mỹ Linh, với sự hưởng ứng, đồng hành của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Ngoại giao, các nghệ sĩ và các nhà hát.

Theo bà Nguyễn Phương Hòa, chương trình là sự cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới, Chiến lược Ngoại giao văn hóa đến năm 2030 và Chiến lược phát triển văn hóa Việt Nam đến năm 2030, hướng tới phát huy sức mạnh mềm của Việt Nam, đưa các giá trị văn hóa Việt Nam đến gần hơn với công chúng quốc tế.

Việc lựa chọn Paris có ý nghĩa đặc biệt khi đây là thủ đô của một đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam, nơi đặt trụ sở UNESCO và đồng thời là một trung tâm nghệ thuật quốc tế.

“Chúng tôi mong muốn từ những đối thoại về ngoại giao sẽ thúc đẩy sự đồng sáng tạo, những cuộc gặp gỡ để giao thoa, giao lưu văn hóa”, bà Nguyễn Phương Hòa chia sẻ.

Nghệ sĩ Nhân dân Phan Văn Quang với loại hình nghệ thuật Tuồng. (Nguồn: BTC)

Tôn vinh giá trị bản sắc

Tại họp báo, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông khẳng định việc tổ chức Tuần Sân khấu Việt Nam tại Pháp xuất phát từ mong muốn đưa những giá trị đặc sắc của sân khấu Việt Nam đến gần hơn với công chúng Pháp và bạn bè quốc tế, đồng thời tạo không gian để nghệ sĩ hai nước gặp gỡ, trao đổi và cùng sáng tạo.

Trong kho tàng văn hóa Việt Nam, sân khấu có vị trí đặc biệt. Qua nhiều thế hệ, chèo, tuồng, cải lương, múa rối nước cùng kịch nói, múa và các hình thức nghệ thuật đương đại đã góp phần phản ánh lịch sử, đời sống, tâm hồn và những giá trị văn hóa của dân tộc.

“Chúng tôi kỳ vọng đây sẽ là một hoạt động ngoại giao văn hóa và văn hóa đối ngoại, góp phần giới thiệu với công chúng Pháp và bạn bè quốc tế hình ảnh một Việt Nam giàu truyền thống, giàu bản sắc, nhưng đồng thời năng động, sáng tạo, tự tin và chủ động hội nhập”, Thứ trưởng Tạ Quang Đông nhấn mạnh.

Theo Thứ trưởng, thông qua nghệ thuật, khán giả có thể tiếp cận Việt Nam không chỉ bằng những thông tin về đất nước mà còn qua những câu chuyện, cảm xúc, hình ảnh và giá trị nhân văn được truyền tải trực tiếp trên sân khấu.

Đây cũng là cơ hội để sân khấu Việt Nam tăng cường kết nối với đời sống nghệ thuật Pháp và châu Âu, đồng thời để các nghệ sĩ, nhà nghiên cứu và công chúng Pháp khám phá sâu hơn văn hóa Việt Nam.

Công chúng Paris có cơ hội thưởng thức vở kịch "Hồn Trương Ba, da hàng thịt" của tác giả Lưu Quang Vũ qua dàn dựng của đạo diễn Pháp Anne Bouvier và phần biểu diễn của các nghệ sĩ Việt Nam. (Nguồn: BTC)

Tiếp cận đa dạng sân khấu Việt Nam

Tuần Sân khấu Việt Nam tại Pháp được xây dựng theo mô hình một festival nhỏ, với các hoạt động diễn ra tại nhiều không gian ở Paris như quảng trường thành phố, Nhà hát Marigny, Grand Rex và Trung tâm nghệ thuật Carreau du Temple.

Tại đêm khai mạc, công chúng Paris có cơ hội thưởng thức vở kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt của tác giả Lưu Quang Vũ qua dàn dựng của đạo diễn Pháp Anne Bouvier và phần biểu diễn của các nghệ sĩ Việt Nam.

Tiếp đó, đêm nghệ thuật “Từ truyền thống đến đương đại” được tổ chức nhân kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO và hưởng ứng sáng kiến về “Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững” giai đoạn 2027-2036.

Chương trình không giới thiệu di sản theo cách lần lượt, mà bắt đầu từ múa đương đại rồi dẫn người xem trở về những lớp ký ức của sân khấu truyền thống Việt Nam, từ chèo, tuồng đến cải lương. Các loại hình được đặt trong mối liên hệ nhằm cho thấy sự tiếp nối giữa di sản và sáng tạo đương đại.

Một điểm đáng chú ý khác là sự tham gia trực tiếp của nghệ sĩ Pháp vào quá trình sáng tạo. Bên cạnh Hồn Trương Ba, da hàng thịt, câu chuyện Trương Chi và hình tượng con rồng trong văn hóa Việt Nam cũng được các nghệ sĩ Pháp tiếp nhận và thể hiện bằng ngôn ngữ sân khấu của mình. Qua đó, văn hóa Việt Nam không chỉ được giới thiệu mà trở thành chất liệu cho một cuộc đối thoại và đồng sáng tạo Việt – Pháp.

Bên cạnh biểu diễn, chương trình còn có các cuộc gặp gỡ nghề nghiệp, tạo điều kiện để nghệ sĩ hai nước trao đổi về sáng tạo, đạo diễn, diễn xuất và những chuyển động của sân khấu đương đại.

Một cuốn sách giới thiệu về sân khấu Việt Nam, dự kiến được chuyển ngữ sang tiếng Pháp với tên gọi Khám phá sân khấu Việt Nam cũng được giới thiệu tới độc giả Pháp.

Không gian Grand Rex tại Pháp. (Nguồn: BTC)

Với nhiều loại hình và không gian biểu diễn, Tuần Sân khấu Việt Nam tại Pháp hướng tới một cách tiếp cận đa dạng về văn hóa Việt Nam. Từ múa rối nước, kịch nói đến múa đương đại, từ những câu chuyện dân gian đến các tác phẩm sân khấu hiện đại, chương trình mở ra nhiều con đường để công chúng Pháp tiếp cận đời sống tinh thần và sức sáng tạo của Việt Nam.

Tại đây, sân khấu trở thành một phương thức để nghệ sĩ hai nước gặp gỡ, để di sản đối thoại với hiện tại và để văn hóa tiếp tục góp phần làm sâu sắc hơn sự hiểu biết, giao lưu giữa Việt Nam, Pháp và bạn bè quốc tế.