Sẵn sàng hỗ trợ Australia phát triển tàu ngầm hạt nhân, Mỹ và Anh muốn gì?

Phan Nguyên
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Trang The Economist vừa đăng bài phân tích về tác động của việc Mỹ và Anh hỗ trợ Australia phát triển tàu ngầm hạt nhân.
Tác động từ việc Mỹ và Anh hỗ trợ Australia phát triển tàu ngầm hạt nhân
Tổng thống Mỹ Joe Biden (giữa) cùng Thủ tướng Australia Scott Morrison và Thủ tướng Anh Boris Johnson tại cuộc họp ngày 15/9. Một trong những nội dung thảo luận của ba nhà lãnh đạo là phát triển tàu ngầm hạt nhân. (Nguồn: AP)

Hiện nay, chỉ có 6 quốc gia trên thế giới là Mỹ, Anh, Trung Quốc, Pháp, Ấn Độ và Nga đang vận hành tàu ngầm hạt nhân. Theo phân tích của giới quan sát, nhiều khả năng Australia sẽ trở thành nước thứ 7 sở hữu loại vũ khí chạy bằng năng lượng hạt nhân này.

Trong tuyên bố đưa ra vào ngày 15/9, Tổng thống Joe Biden, Thủ tướng Boris Johnson và Thủ tướng Scott Morrison đã công bố "khai sinh" liên minh Mỹ-Anh-Australia, có tên là AUKUS.

Phát biểu về quyết định trên, Thủ tướng Australia Scott Morrison nêu rõ: "Thế giới của chúng ta đang trở nên phức tạp hơn, đặc biệt là ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Để đối mặt với các thách thức và giúp đưa an ninh và ổn định tới những khu vực cần thiết, chúng ta cần phải nâng quan hệ đối tác lên một tầm cao mới".

“Quan hệ đối tác an ninh ba bên nâng cao"

Sáng kiến ​​đầu tiên của AUKUS là hợp tác phát triển tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân trong tương lai cho Hải quân Hoàng gia Australia.

Hiệp ước này sẽ được ký kết chính thức tại Washington vào tuần tới, qua đó phản ánh mối quan ngại chung của ba nước về sức mạnh ngày càng gia tăng của Trung Quốc, cũng như mong muốn của Mỹ trong việc tăng cường khả năng quân sự của các đối tác châu Á.

AUKUS dựa trên ý tưởng của Australia, bao gồm hợp tác ngoại giao, an ninh và quốc phòng ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, bên cạnh đó là hợp tác về phát triển năng lực không gian mạng, trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử, cảm biến dưới nước và máy bay không người lái.

Tuy nhiên, yếu tố gây chú ý nhất chính là thỏa thuận về tàu ngầm, vốn được cho là hoạt động hợp tác quốc tế quan trọng nhất thế giới về phát triển năng lực quốc phòng trong nhiều thập kỷ qua.

Australia trước đây đã ký hợp đồng trị giá 90 tỷ USD với công ty Naval Group của Pháp để đóng 12 tàu ngầm diesel-điện tiên tiến, nhưng Canberra không hài lòng khi công ty này không đầu tư đầy đủ cho các nhà cung cấp địa phương. Bây giờ, Australia đang hủy bỏ thỏa thuận trên.

Thay vào đó, xứ sở chuột túi sẽ mua tàu ngầm hạt nhân của các đối tác đến từ Mỹ và Anh, từng sản xuất và vận hành tàu ngầm các loại trong nhiều thập niên.

“Chúng tôi sẽ tận dụng chuyên môn từ Mỹ và Vương quốc Anh, tận dụng các chương trình tàu ngầm của hai quốc gia này, để đưa tàu ngầm của Australia vào hoạt động sớm nhất có thể”, tuyên bố chung hứa hẹn.

Hậu thỏa thuận an ninh AUKUS: EU bị

Hậu thỏa thuận an ninh AUKUS: EU bị 'gạt ra ngoài lề'?, Thủ tướng Anh nói quan hệ với Pháp vững như bàn thạch

Truyền thông Australia đưa tin, Mỹ có thể sẽ vận hành các tàu ngầm tấn công ngoài khơi từ cảng HMAS Sterling, một căn cứ hải quân của Australia ở Perth, trong thời gian chờ đợi.

Việc mua các tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân sẽ hỗ trợ đáng kể cho hải quân Australia, bởi loại vũ khí này có quy mô lớn hơn, đắt hơn, nhưng nhanh hơn và có thể ở dưới nước lâu hơn nhiều so với các loại tàu ngầm diesel-điện như các tàu ngầm lớp Collins hiện nay của nước này.

Ngoài ra, tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân có thể đi biển lâu hơn mà không cần tiếp tế. Đây được coi là một yếu tố quan trọng khi tàu vận hành tại khu vực Thái Bình Dương rộng lớn.

Trung tâm Đánh giá Chiến lược và Ngân sách (CSBA) thuộc Viện nghiên cứu chính sách của Mỹ tính toán rằng, tàu ngầm diesel-điện đi từ Perth có thể hoạt động trong vòng 11 ngày ở Biển Đông, trong khi tàu ngầm hạt nhân có thể hoạt động trong hơn 2 tháng.

Theo chuyên gia Malcolm Davis thuộc Viện Chính sách Chiến lược Australia (ASPI), các tàu mới được đề xuất sẽ cung cấp “sức mạnh tấn công thực sự”.

Tác động từ việc Mỹ và Anh hỗ trợ Australia phát triển tàu ngầm hạt nhân
Lực lượng hải quân Australia. (Nguồn: Getty Images)

Năng lượng hạt nhân có ý nghĩa chiến lược

Mối quan hệ của Australia với Trung Quốc ngày càng trở nên "băng giá". Năm ngoái, Bắc Kinh đã áp đặt lệnh cấm đối với một số mặt hàng của Canberra để đáp trả việc nước này kêu gọi điều tra nguồn gốc của virus SARS-CoV-2.

Mối quan hệ hợp tác mới cũng diễn ra vào thời điểm thích hợp đối với ông Biden. Việc nhà lãnh đạo Mỹ rút quân khỏi Afghanistan và sự sụp đổ sau đó của chính phủ nước này đã khiến nhiều đồng minh lo ngại.

Trên lý thuyết, việc rút quân đó là một phần trong quá trình tái định hướng các nguồn lực ngoại giao và quân sự của Mỹ sang châu Á.

Nhà nghiên cứu Ashley Townshend đến từ Trung tâm Nghiên cứu Mỹ (USSC) tại Đại học Sydney nói rằng, việc ông Biden sẵn sàng chia sẻ công nghệ quốc phòng tiên tiến – “điều mà Mỹ hiếm khi sẵn lòng làm” – là động thái đáng hoan nghênh.

Chuyên gia trên nêu rõ: “Bước đi này mở ra một cách tiếp cận mang tính chiến lược hơn đối với phòng thủ tập thể”.

Năng lượng hạt nhân cũng có ý nghĩa chiến lược rộng hơn với các quốc gia trên thế giới. Mặc dù hiệp ước cấm phổ biến vũ khí hạt nhân cấm các thành viên là nước chưa có vũ khí hạt nhân chế tạo bom, nhưng hiệp định có một lỗ hổng là cho phép đưa vật liệu hạt nhân ra khỏi sự giám sát quốc tế chính thức, nếu vật liệu này được sử dụng cho tàu ngầm.

Tuy nhiên, uranium được làm giàu trong tàu ngầm cũng giống như uranium được sử dụng trong bom hạt nhân. Đáng nói là, nhiên liệu được sử dụng trong cả tàu ngầm của Anh và Mỹ đều được làm giàu đến mức đặc biệt cao.

Mặc dù Australia ít có khả năng muốn có bom hạt nhân bởi nước này đã từ bỏ việc theo đuổi vũ khí hạt nhân vào năm 1973, nhưng các quốc gia muốn khám phá về hạt nhân khác có thể coi tàu ngầm là một con đường thuận tiện để có nhiên liệu chế tạo bom.

Brazil đang tìm cách phát triển tàu ngầm hạt nhân và hy vọng sẽ đưa vào sử dụng vào những năm 2030, trong khi Iran đã từng thử nghiệm ý tưởng này trong quá khứ.

Còn Hàn Quốc trong tuần này đã thử nghiệm một tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm thông thường, và cũng sẽ được quốc tế theo dõi chặt chẽ.

Thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS): Hợp tác có chọn lọc với sứ mệnh đặc biệt

Thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS): Hợp tác có chọn lọc với sứ mệnh đặc biệt

Thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS) cho thấy sau Brexit, Mỹ vẫn muốn Anh, chứ không phải EU là đối tác quân sự quan trọng của mình. ...

Australia 'đánh tiếng' với Pháp về việc rút khỏi thỏa thuận tàu ngầm, hành động theo lợi ích quốc gia

Australia 'đánh tiếng' với Pháp về việc rút khỏi thỏa thuận tàu ngầm, hành động theo lợi ích quốc gia

Ngày 17/9, Thủ tướng Australia Scott Morrison cho biết ông đã đề cập tới khả năng Australia rút khỏi thỏa thuận tàu ngầm ký kết ...

(theo The Economist)

Đọc thêm

Người Việt ở nước ngoài: Bộ phận không thể tách rời của dân tộc Việt Nam

Người Việt ở nước ngoài: Bộ phận không thể tách rời của dân tộc Việt Nam

Baoquocte.vn. Công tác người Việt Nam ở nước ngoài đang ngày càng được coi trọng, thúc đẩy mạnh mẽ và đã đạt được nhiều bước đột phá quan trọng.
Tài năng opera người Việt ở thành phố St. Petersburg, Nga

Tài năng opera người Việt ở thành phố St. Petersburg, Nga

Baoquocte.vn. Nguyễn Khắc Hoà - chàng trai quê gốc Quảng Bình vinh dự là người Việt Nam đầu tiên được biểu diễn tại lễ hội ‘Cánh buồm đỏ thắm’ ở Nga.
Hàn Quốc lập hội đồng giải quyết trở ngại lớn nhất trong quan hệ với Nhật Bản

Hàn Quốc lập hội đồng giải quyết trở ngại lớn nhất trong quan hệ với Nhật Bản

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao Hàn Quốc đang xem xét các biện pháp để cải thiện mối quan hệ với Nhật Bản, vốn đã rơi xuống mức thấp nhất trong những năm ...
Dịch bệnh Covid-19 đang có dấu hiệu gia tăng trở lại tại châu Âu

Dịch bệnh Covid-19 đang có dấu hiệu gia tăng trở lại tại châu Âu

Baoquocte.vn. Pháp ghi nhận số mắc mới dịch Covid-19 trung bình trong tuần cao nhất kể từ ngày 19/4, trong khi số mắc mới tại Italy tăng tuần thứ 4 liên ...
Google sẽ xóa dữ liệu lịch sử định vị ở những địa điểm riêng tư

Google sẽ xóa dữ liệu lịch sử định vị ở những địa điểm riêng tư

Baoquocte.vn. Ngày 1/7, Google tuyên bố sẽ xóa dữ liệu lịch sử định vị nếu người dùng đến các địa điểm riêng tư.
Điểm chuẩn lớp 10 ở Hà Nội khó đoán định

Điểm chuẩn lớp 10 ở Hà Nội khó đoán định

Baoquocte.vn. Lãnh đạo nhiều trường THCS và THPT ở Hà Nội nhận định, điểm chuẩn khó đoán định do phụ thuộc tỷ lệ đăng ký nguyện vọng.
Ukraine kêu gọi gạt Nga khỏi Hội đồng Bảo an LHQ, Moscow nói gì?

Ukraine kêu gọi gạt Nga khỏi Hội đồng Bảo an LHQ, Moscow nói gì?

Baoquocte.vn. Theo một đại diện của Nga tại Liên hợp quốc (LHQ), lời kêu gọi đó của Ukraine là 'không đáng được xem xét'.
Giữa lúc vẫn lạnh nhạt với Trung Quốc, EU nối lại đàm phán thương mại với Ấn Độ

Giữa lúc vẫn lạnh nhạt với Trung Quốc, EU nối lại đàm phán thương mại với Ấn Độ

Baoquocte.vn. Tiến trình đàm phán thương mại EU-Ấn Độ nhằm củng cố quan hệ kinh tế và thiết lập thỏa thuận thương mại toàn diện chung vào cuối năm 2023.
Xổ số miền Nam XSMN - XSMN 2/7 - SXMN 2/7/2022 - kết quả xổ số hôm nay ngày 2 tháng 7

Xổ số miền Nam XSMN - XSMN 2/7 - SXMN 2/7/2022 - kết quả xổ số hôm nay ngày 2 tháng 7

Baoquocte.vn. XSMN 2/7. xổ số hôm nay 2/7. kết quả xổ số miền Nam XSMN thứ 7 ngày 2/7/2022. xổ số hôm nay ngày 2 tháng 7. SXMN 2/7. xo so ...
Quyển sách thư pháp về danh nhân Nguyễn Đình Chiểu nhận kỷ lục Việt Nam và kỷ lục thế giới

Quyển sách thư pháp về danh nhân Nguyễn Đình Chiểu nhận kỷ lục Việt Nam và kỷ lục thế giới

Baoquocte.vn. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bến Tre tổ chức trao kỷ lục Việt Nam, kỷ lục thế giới cho quyển sách thư pháp 'Nguyễn Đình Chiểu thi ...
Hàn Quốc lập hội đồng giải quyết trở ngại lớn nhất trong quan hệ với Nhật Bản

Hàn Quốc lập hội đồng giải quyết trở ngại lớn nhất trong quan hệ với Nhật Bản

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao Hàn Quốc đang xem xét các biện pháp để cải thiện mối quan hệ với Nhật Bản, vốn đã rơi xuống mức thấp nhất trong những năm qua.
Ukraine kêu gọi gạt Nga khỏi Hội đồng Bảo an LHQ, Moscow nói gì?

Ukraine kêu gọi gạt Nga khỏi Hội đồng Bảo an LHQ, Moscow nói gì?

Baoquocte.vn. Theo một đại diện của Nga tại Liên hợp quốc (LHQ), lời kêu gọi đó của Ukraine là 'không đáng được xem xét'.
Trung Quốc yêu cầu Canada không ‘bình luận vô trách nhiệm’ liên quan đến Hong Kong

Trung Quốc yêu cầu Canada không ‘bình luận vô trách nhiệm’ liên quan đến Hong Kong

Baoquocte.vn. Trong tuyên bố ngày 1/7, Đại sứ quán Trung Quốc nêu rõ các thế lực bên ngoài không nên đưa ra 'bình luận vô trách nhiệm' liên quan Hong Kong.
Anh-New Zealand ra tuyên bố chung, ủng hộ Biển Đông tự do và rộng mở

Anh-New Zealand ra tuyên bố chung, ủng hộ Biển Đông tự do và rộng mở

Baoquocte.vn. Thủ tướng Anh Boris Johnson và người đồng cấp New Zealand Jacinda Ardern ngày 1/7 tái khẳng định ủng hộ tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông.
Theo đuổi chính sách 'Không Covid năng động', Trung Quốc nới lỏng quy định nhập cảnh đối với công dân Mỹ

Theo đuổi chính sách 'Không Covid năng động', Trung Quốc nới lỏng quy định nhập cảnh đối với công dân Mỹ

Baoquocte.vn. Ngày 1/7, Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ thông báo công dân Mỹ sẽ được nhập cảnh Trung Quốc.
Năng lực quân sự của Thụy Điển và Phần Lan đến đâu mà NATO bất chấp thách thức cố hữu, nóng lòng đón nhận

Năng lực quân sự của Thụy Điển và Phần Lan đến đâu mà NATO bất chấp thách thức cố hữu, nóng lòng đón nhận

Baoquocte.vn. NATO đã rất mạnh, tại sao vẫn nóng lòng muốn kết nạp thêm Thụy Điển và Phần Lan?
Philippines 'cài đặt lại' quan hệ với Mỹ và Trung Quốc?

Philippines 'cài đặt lại' quan hệ với Mỹ và Trung Quốc?

Baoquocte.vn. Philippines dưới thời ông Ferdinand Marcos Jr. sẽ tránh phụ thuộc vào một đối tác đơn lẻ.
Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh G7 và NATO cho thấy nỗ lực của Mỹ và phương Tây nhằm vừa đối phó Nga và thách thức mang tính hệ thống từ Trung Quốc.
Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Baoquocte.vn. Hàng loạt hoạt động đối ngoại của Ấn Độ những tháng qua là bước triển khai mạnh mẽ chiến lược ngoại giao của Thủ tướng Modi theo hướng “đa liên kết”.
Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Đúng vào lúc thế giới đang cần thêm những nguồn lực nhằm vực dậy nền kinh tế sau tác động của Covid-19, thì chi phí quân sự lại có xu hướng tăng.
Gió có xoay chiều tại Israel?

Gió có xoay chiều tại Israel?

Baoquocte.vn. Sự tan rã của chính phủ liên minh tại Israel là điều kiện cần, nhưng chưa đủ để đảng Likud và ông Benjamin Netanyahu trở lại nắm quyền.
Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Baoquocte.vn. Câu chuyện về lệnh cấm xuất khẩu gà của Kuala Lumpur không chỉ khiến người Singapore lo lắng.
Nhìn lại 25 năm lịch sử Hong Kong

Nhìn lại 25 năm lịch sử Hong Kong

Baoquocte.vn. Đặc khu hành chính Hong Kong (Trung Quốc), với lịch sử phát triển phức tạp, đã trải qua không ít thăng trầm để trở thành một trung tâm tài chính nhộn nhịp.
Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Baoquocte.vn. Nhắc đến tác phẩm báo chí nổi tiếng nhất trong thời chiến tranh chống Mỹ của Việt Nam, không thể không kể đến bức ảnh Em bé Napalm.
Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine đang làm suy yếu ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu. Sau cùng, Mỹ và Trung Quốc dường như là những nước hưởng lợi nhất.
Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Baoquocte.vn. Trận chiến Stalingrad không chỉ là cuộc chiến đẫm máu nhất, mà còn là trận chiến mang tính bước ngoặt trong Thế chiến II.
Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Elizabeth II đã trở thành một biểu tượng của nền quân chủ Anh và có thể là quân vương duy nhất của quốc gia này có Đại lễ Bạch kim.
Nữ Ngoại trưởng đầu tiên của Triều Tiên là ai?

Nữ Ngoại trưởng đầu tiên của Triều Tiên là ai?

Baoquocte.vn. Ngày 11/6, bà Choe Son-hui, một cố vấn thân cận của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, đã được bổ nhiệm là Bộ trưởng Ngoại giao của nước này.
Phiên bản di động