Kỳ 1: Ách tắc thủy lộ
Bình quân mỗi ngày có khoảng 100 lượt phương tiện vận tải lớn từ vài trăm đến trên dưới ngàn tấn vận chuyển hàng hóa trên sông Hồng đoạn qua Hà Nội. Trong khi đó, theo khảo sát của Công ty cổ phần Quản lý đường sông số 6 (Bộ Giao thông vận tải), đoạn sông Hồng từ Bắc Biên (Hà Nội) đến Việt Trì (Phú Thọ) dài khoảng 70km thời gian qua xuất hiện bốn điểm khô cạn, có nơi mực nước áp sát mức 1m, có lúc xuống đến kỷ lục chỉ còn 0,5m.
Mắc cạn giữa dòng sông cái
|
8g40 ngày 17-1, chúng tôi có mặt tại khu 4, xã Tiên Du, huyện Phù Ninh (Phú Thọ), một “điểm nóng” kẹt tàu phía thượng lưu. Thấy bóng dáng chúng tôi từ xa, nhiều chủ tàu nhấp nhổm đứng ngồi không yên.
“Chủ tàu ở đây đa số đều nợ ngân hàng tiền đóng phương tiện. Khi thấy chủ tàu “mất tích” khá lâu cán bộ ngân hàng tưởng con nợ bỏ trốn hay cử người tìm đến xác minh, đòi nợ lãi gốc...” - một chủ ghe đánh cá đưa chúng tôi tiếp cận các tàu lớn đang mắc cạn trên sông giải thích.
“Tàu tôi nhận 750 tấn cát vàng sông Lô ở Tràng Xẻo (Đoan Hùng, Phú Thọ) về đến đây bị mắc lại. Nóng ruột với món nợ ngân hàng, tôi phải bấm bụng thuê công nhật hất bỏ phân nửa lượng cát để tàu nhẹ bớt nhưng nó vẫn ì ra. Nằm kẹt đây đúng một tháng 17 ngày rồi mà vẫn chưa biết khi nào có thể đi được” - anh Nguyễn Văn Quang, chủ tàu PT-1528, than thở.
Điều duy nhất có thể an ủi anh Quang lúc này là xung quanh anh còn có khoảng 200 con tàu tải trọng từ vài trăm đến cả ngàn tấn đang nằm lại chờ cứu hộ.
Ấy là hiện tại. Còn tuần trước - theo lời anh Quang - khi mực nước xuống mức 0,7m, số ghe tàu mắc cạn ở đây dễ đến 500 chiếc. Ban đầu là những chiếc tàu tải trọng lớn, mắc cạn ở giữa dòng chính, những chiếc tàu sau tìm cách lách dòng vượt lên cũng bị mắc cạn theo. Thủy lộ bị nghẽn, những chiếc tàu đi sau dù to hay bé đều phải neo lại chờ thông dòng.
Những ngày cuối tháng 12, đầu tháng 1 mực nước trên sông Hồng liên tục hạ thêm gần nửa mét khiến cả đoàn tàu bè bị sa vào bãi cạn. Công ty cứu hộ cứu nạn Hoa Hồng đóng tại địa bàn đã huy động toàn bộ lực lượng 29 phương tiện điều tốc và hơn 70 công nhân làm việc từ sáng sớm đến tối mịt để giúp các tàu vượt cạn, bắt đầu từ phía hạ lưu ngược lên.
Nhưng việc kéo một con tàu vài trăm tấn sa lầy không hề đơn giản: đầu tiên đội cứu hộ đưa các tàu sắt có gắn thiết bị điều tốc 500-700 mã lực áp vào tàu bị mắc cạn để nối dây cáp. Sau đó tàu điều tốc lùi ra khoảng vài chục mét thả neo cố định vị trí, rồi dùng thiết bị điều tốc kéo tàu bị nạn về phía mình. Cứ nhích dần như thế đến khi kéo được tàu qua khỏi bãi cạn.
Anh Hoàng Văn Dũng, chỉ huy một nhóm cứu hộ của Công ty Hoa Hồng, cho biết: “Mới hôm qua công ty chúng tôi phải huy động năm thiết bị điều tốc với gần 20 công nhân làm việc liên tục từ rạng sáng đến hơn 3g chiều, mới giải tỏa được tàu HB-0667 chở 600 tấn cát bị mắc cạn hơn một tháng để thông lạch kéo tiếp các tàu phía sau”.
“Kẹt” luôn cái tết
Nhiều chủ tàu cho biết đoạn sông từ Đoan Hùng (Phú Thọ) về Hà Nội dài khoảng 100km, hiện có hơn 10 bãi cạn và hàng trăm chướng ngại vật là xác tàu bị chìm, mô cát hình thành do thay đổi dòng chảy. Khi qua những điểm nguy hiểm này, chủ tàu đều chọn giải pháp an toàn là mua vé tuyến (hình thức như mua bảo hiểm) của đơn vị cứu hộ - cứu nạn đóng tại địa bàn.
Khi tàu gặp sự cố mắc cạn, chủ phương tiện sẽ thông báo để đơn vị cứu hộ đưa phương tiện đến kéo tàu ra khỏi vùng mắc cạn. Tùy theo tải trọng tàu, vé tuyến được bán từ 50.000 đồng đến trên 300.000 đồng/lượt. Như vậy bình quân mỗi chuyến từ Phú Thọ về Hà Nội mỗi phương tiện có thể phải mất đến khoảng 1 triệu đồng để đảm bảo an toàn, cho dù có hay không xảy ra sự cố mắc cạn. Nếu không mua vé tuyến trước, lỡ tàu mắc cạn thì vô phương cứu.
Cách đây hai năm gia đình anh Nguyễn Tuấn Anh (ở TP Việt Trì, Phú Thọ) đã cầm cố hai căn nhà được 1,2 tỉ đồng và vay ngân hàng 1,6 tỉ đồng để đóng mới con tàu 700 tấn chở vật liệu xây dựng xuôi ngược Hà Nội đến các tỉnh. Nếu suôn sẻ mỗi tháng anh có thể thu lãi 40-100 triệu đồng. Nhưng năm nay những chuyến hàng cuối năm chất đầy hi vọng lại bị “giam” ở đây hơn 42 ngày. Mỗi tấn cát vàng khi về tới Hà Nội lãi ròng cả trăm ngàn đồng, vậy mà vừa rồi anh đã phải thuê người bỏ đi hơn 300 tấn để đảm bảo an toàn cho tàu.
Vợ chồng anh Khiêm, chị Hằng ở Bạch Hạc, Việt Trì còn kém may mắn hơn. Cả hai chuyến chở gỗ xây dựng từ Hà Nội lên Phú Thọ đều bị mắc cạn. Tháng trước tàu về đến Trung Hà (huyện Phúc Thọ, Hà Nội), cách bãi lên hàng chừng 20km thì bị mắc cạn hơn bốn tuần. Đến chuyến hàng này tàu lấy hàng ở Đoan Hùng, vừa xuất phát vài chục cây số lại bị mắc vào bãi cạn Tiên Du. Anh Khiêm than: “Tàu mắc cạn ở hai nơi khiến gia đình tôi lâm vào tình cảnh khó khăn chồng chất, không có tiền trả lãi cho ngân hàng. Thợ thuyền cả thảy bảy người mà nay chỉ dám thuê có ba người ở lại, còn bốn người tạm nghỉ”.
Không chỉ giới chủ tàu lao đao mà thợ thuyền, nhân công bốc xếp theo tàu cũng rơi vào cảnh dở dang. Anh Nguyễn Tân Xuân, một trong hàng trăm lao động theo tàu đang rơi vào cảnh thất nghiệp ở bãi cạn này, kéo chúng tôi ra một góc tàu tâm sự: “Nhà mình ở Ba Vì, nghèo lắm. Cả năm cần mẫn, hi vọng tết chủ sẽ thưởng cho một ít về ăn tết với vợ con, nào ngờ tàu mắc cạn thế này, lương tháng đã tiêu lạm gần hết, không biết tính cách chi về nhà nữa rồi...”.
Theo Tuổi Trẻ
