Sự thật phía sau những quyết định tăng lãi suất, vì sao chính sách siêu chặt vẫn đang bất lực trước lạm phát?

Gia An
"Giá như Fed, ECB và các ngân hàng trung ương khác "đi trước đón đầu" bằng cách nhanh chóng tăng lãi suất từ năm ngoái, thế giới sẽ không phải vật lộn với môi trường lạm phát cao như hiện nay", quan điểm này có chính xác?
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Sự thật phía sau những quyết định tăng lãi suất, vì sao chính sách siêu chặt vẫn đang bất lực trước lạm phát?. (Nguồn: Economist)
Sự thật phía sau những quyết định tăng lãi suất, vì sao chính sách siêu chặt vẫn đang bất lực trước lạm phát? (Nguồn: Economist)

Bài học của Chile

Tháng 7/2021, khi các nhà hoạch định chính sách ở Mỹ và châu Âu bác bỏ những quan ngại về lạm phát, Ngân hàng trung ương Chile đã hành động.

Lo ngại lạm phát sẽ tăng cao, các nhà hoạch định chính sách Chile đã bỏ phiếu nhất trí nâng lãi suất từ 0,5% lên 0,75%. Nước này kể từ đó đã liên tục tăng lãi suất, vượt xa kỳ vọng của các nhà đầu tư và đưa lãi suất chính sách lên mức 11,25%. Có lẽ không có ngân hàng trung ương nào khác kiên quyết theo đuổi việc ổn định giá cả như vậy.

Đến bây giờ, liệu những nỗ lực của Ngân hàng Trung ương Chile đã được đền đáp? Câu trả lời là hầu như chưa.

Trong tháng Chín, giá cả ở Chile đã tăng 14% so với cùng kỳ năm ngoái. "Thước đo ưa thích" của Ngân hàng Trung ương Chile là lạm phát cơ bản đã tăng 11% so với cùng kỳ năm ngoái.

Tạp chí The Economist (Anh) bình luận, câu chuyện của Chile cho thấy một vấn đề lớn hơn. Nhiều chuyên gia nói rằng, giá như Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed), Ngân hàng trung ương châu Âu (ECB) và các ngân hàng trung ương khác "đi trước đón đầu" bằng cách nhanh chóng tăng lãi suất từ năm ngoái, thế giới sẽ không phải vật lộn với môi trường lạm phát cao như hiện nay.

Tuy nhiên, kinh nghiệm của Chile và những nơi đã sớm thắt chặt chính sách tiền tệ một cách quyết liệt đã làm dấy lên sự nghi ngờ đối với lập luận đó. Trên toàn thế giới, việc kiềm chế giá cả là cực kỳ khó khăn.

The Economist đã thu thập dữ liệu về Chile và 7 quốc gia khác có ngân hàng trung ương bắt đầu chu kỳ thắt chặt chính sách tiền tệ ít nhất từ một năm trước. Những ngân hàng này đã làm như vậy sau khi giảm lãi suất xuống mức thấp nhất mọi thời đại ngay từ khi đại dịch Covid-19 bắt đầu xuất hiện. Nhóm này bao gồm Brazil, Hungary, New Zealand, Na Uy, Hàn Quốc, Peru và Ba Lan.

Gọi nhóm này là "Hikelandia". Trong năm tính đến tháng 10/2022, nhóm này đã tăng lãi suất trung bình khoảng 6%. Nếu như dự kiến Fed tăng lãi suất thêm 0,75 điểm phần trăm vào ngày 2/11 tới thì mức tăng tích lũy của Mỹ trong năm qua cũng không lớn bằng.

Hikelandia - chính sách siêu thắt chặt cũng không làm giảm lạm phát

Không có gì ngạc nhiên khi việc thắt chặt chính sách tiền tệ đã khiến các nền kinh tế Hikelandia chậm lại. Trong khi, tốc độ tăng giá tại các nền kinh tế Hikelandia không hề hạ nhiệt.

Khu vực nhà ở đã trở nên hết nóng khi lãi suất thế chấp tăng lên. Giá nhà đang giảm ở New Zealand. Song song với đó, xu hướng bùng nổ thị trường nhà ở do đại dịch tại Hàn Quốc đã kết thúc.

Sử dụng dữ liệu về "chỉ báo hoạt động hiện tại", một thước đo sức mạnh kinh tế theo thời gian thực của ngân hàng Goldman Sachs, The Economist nhận định, các kinh tế Hikelandia đang yếu đi so với trung bình toàn cầu. Và tình hình vẫn tiếp tục theo chiều hướng xấu.

Ngân hàng trung ương Chile dự báo Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nước này sẽ giảm trong năm tới, trong khi lạm phát vẫn ở mức cao.

Các ngân hàng trung ương thường tập trung vào tỷ lệ lạm phát "cốt lõi", không bao gồm các thành phần dễ biến động như giá năng lượng và lương thực, qua đó phản ánh tốt hơn áp lực lạm phát trong nước.

Tháng Chín, lạm phát cơ bản của các nền kinh tế Hikelandia là 9,5% (so với cùng kỳ năm trước), tăng 3,5% so với hồi tháng Ba. Tệ hơn nữa, khoảng cách giữa lạm phát cơ bản toàn cầu và lạm phát cơ bản của Hikelandia dường như đang nới rộng ra chứ không phải thu hẹp lại.

Đi sâu vào các số liệu thống kê quốc gia của Hikelandia, các xu hướng càng trở nên đáng lo ngại hơn. Tiền lương của Chile tiếp tục tăng nhanh. Trong tháng Chín, lạm phát của Hàn Quốc trong lĩnh vực dịch vụ sử dụng nhiều lao động là 4,2% so với cùng kỳ năm trước, là mức cao nhất kể từ đầu những năm 2000. Trong sáu tháng qua, lạm phát trong lĩnh vực dịch vụ của Hungary đã tăng từ 7,2% lên 11,5%.

Trong nội bộ nhóm này, lạm phát đang trở nên "phân tán" hơn, ảnh hưởng đến nhiều loại hàng hóa và dịch vụ hơn. Trong tháng Chín, giá của 89% các thành phần trong rổ lạm phát của Na Uy đã tăng trên 2% so với cùng kỳ năm ngoái, cao hơn so với con số chỉ 53% thành phần của sáu tháng trước đó.

Trong nghiên cứu về Ba Lan, được công bố vào cuối tháng Chín, các nhà kinh tế tại Goldman Sachs đã tìm thấy bằng chứng cho thấy "lạm phát cơ bản đã tăng trở lại".

Cuộc đấu tranh của Hikelandia nêu lên ba khả năng. Thứ nhất, việc hy vọng lạm phát giảm trong thời điểm hiện tại là không thực tế. Nghiên cứu cho thấy rằng, thường có độ trễ, đôi khi kéo dài, của việc chính sách tiền tệ thắt chặt hơn dẫn đến lạm phát thấp hơn.

Việc kiểm soát lạm phát cũng rất khó khi hầu hết mọi đồng tiền đều giảm giá so với đồng USD, khiến hàng hóa nhập khẩu trở nên đắt đỏ hơn. Tất cả điều này có thể đúng. Do đó, việc giá cả liên tục tăng cao đang khiến giới quan sát nghi ngờ khả năng lạm phát của nhóm Hikelandia sẽ sớm ở đâu đó gần với mục tiêu của các ngân hàng trung ương, ngay cả khi các điều kiện bắt đầu được cải thiện.

Khả năng thứ hai là các nhà hoạch định chính sách, bao gồm cả những người ở Hikelandia, đã không đủ can đảm. Có lẽ các ngân hàng trung ương nên tăng lãi suất mạnh hơn. Đây là lập luận của "Những chàng trai Chicago" còn lại của Chile, những nhà kinh tế học theo chủ nghĩa tự do, những người đã dẫn đầu công cuộc cải cách thị trường tự do của nước này những năm 1970.

Các chính phủ cũng có thể làm nhiều hơn nữa để hỗ trợ. Sau khi tăng chi tiêu khi đại dịch xảy ra, thâm hụt ngân sách trung bình ở Hikelandia đã giảm xuống, nhưng vẫn ở mức cao là 3% GDP. Việc tăng thuế hoặc cắt giảm chi tiêu công sẽ giúp giảm nhu cầu.

Tuy nhiên, chiến lược này cũng có rủi ro. Thực hiện thắt lưng buộc bụng trong thời kỳ khủng hoảng chi phí sinh hoạt sẽ không được người dân ủng hộ. Và Chile, dù đã cắt giảm chi tiêu và được dự báo sẽ thặng dư ngân sách trong năm nay, vẫn chưa nhận thấy lạm phát thấp hơn.

Điều đó dẫn đến khả năng thứ ba - và là khả năng đáng lo ngại nhất. Có lẽ đơn giản là lạm phát khó ngăn chặn hơn bất kỳ ai có thể dự đoán một năm trước. Trong một báo cáo được công bố vào mùa Hè, Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) đã ám chỉ khả năng này.

Trong một "chế độ lạm phát thấp", không ai quan tâm nhiều đến giá cả khi người ta chắc chắn rằng chúng không tăng nhanh. Tuy nhiên trong một "chế độ lạm phát cao", chẳng hạn như trong những năm 1970, các hộ gia đình và doanh nghiệp bắt đầu theo dõi lạm phát chặt chẽ, dẫn đến việc "những thay đổi hành vi có thể bảo vệ lạm phát".

Bài viết trên The Economist cho rằng, nếu thế giới đã chuyển từ chuẩn mực này sang chuẩn mực khác, thì sẽ cần nhiều công cụ sáng tạo hơn để hạ nhiệt giá cả.

Kinh tế thế giới đối mặt với đa khủng hoảng

Kinh tế thế giới đối mặt với đa khủng hoảng

Đèn cảnh báo kinh tế toàn cầu đang nhấp nháy màu đỏ, các nhà hoạch định chính sách cần có tầm nhìn xa và tập ...

Giá vàng hôm nay 29/10: Giá vàng rớt mạnh, thị trường gặp muôn trùng thách thức, Fed vẫn là 'cơn gió ngược' lớn nhất

Giá vàng hôm nay 29/10: Giá vàng rớt mạnh, thị trường gặp muôn trùng thách thức, Fed vẫn là 'cơn gió ngược' lớn nhất

Giá vàng hôm nay 29/10 ghi nhận thị trường giảm nhanh và một lần nữa, kim loại quý lại trở thành "nạn nhân" của đồng ...

Giá cà phê hôm nay 29/10: Robusta hồi phục trong ngắn hạn, nguy cơ suy thoái kinh tế toàn cầu đe dọa lượng cầu

Giá cà phê hôm nay 29/10: Robusta hồi phục trong ngắn hạn, nguy cơ suy thoái kinh tế toàn cầu đe dọa lượng cầu

Ngân hàng đầu tư Rabobank vừa dự báo, giá cà phê robusta sẽ hồi phục mức 2.000 USD vào quý I/2023 do nhu cầu của ...

Giá vàng hôm nay 28/10: Giá vàng 'run rẩy' trước ngưỡng 1.650 USD, rủi ro thử vị thế của vàng, lạm phát nóng cổ vũ cuộc đua lãi suất toàn cầu

Giá vàng hôm nay 28/10: Giá vàng 'run rẩy' trước ngưỡng 1.650 USD, rủi ro thử vị thế của vàng, lạm phát nóng cổ vũ cuộc đua lãi suất toàn cầu

Giá vàng hôm nay 28/10 giảm khi thị trường đang chịu một số áp lực bán vừa phải và giá giữ ở mức hỗ trợ ...

(theo The Economist, TTXVN)

Đọc thêm

Vietlott 25/2, kết quả xổ số Vietlott Mega Chủ nhật 25/2/2024. xổ số Mega 645 hôm nay

Vietlott 25/2, kết quả xổ số Vietlott Mega Chủ nhật 25/2/2024. xổ số Mega 645 hôm nay

​​​​​​​Vietlott 25/2 - Vietlott Mega 6/45 25/2. Trực tiếp nhanh nhất kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 25/2/2024. XS Vietlott 655 hom nay.
XSDL 25/2, trực tiếp kết quả xổ số Đà Lạt hôm nay 25/2/2024 - KQXSDL chủ nhật

XSDL 25/2, trực tiếp kết quả xổ số Đà Lạt hôm nay 25/2/2024 - KQXSDL chủ nhật

XSDL 25/2 - Trực tiếp kết quả xổ số Đà Lạt nhanh nhất hôm nay - XSDL 25/2/2024. Ket qua xo so Da Lat. KQXSDL Chủ nhật. kết quả xổ ...
XSKG 25/2, trực tiếp kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 25/2/2024. KQXSKG chủ nhật

XSKG 25/2, trực tiếp kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay 25/2/2024. KQXSKG chủ nhật

XSKG 25/2 - Trực tiếp kết quả xổ số Kiên Giang hôm nay - XSKG 25/2/2024. ket qua xo so Kien Giang. kết quả xổ số Kiên Giang ngày 25 ...
XSTG 25/2, Trực tiếp kết quả xổ số Tiền Giang hôm nay 25/2/2024 - KQXSTG chủ nhật

XSTG 25/2, Trực tiếp kết quả xổ số Tiền Giang hôm nay 25/2/2024 - KQXSTG chủ nhật

XSTG 25/2 - Trực tiếp kết quả xổ số Tiền Giang hôm nay - XSTG 25/2/2024. KQXSTG. ket qua xo so Tien Giang. kết quả xổ số Tiền Giang ngày ...
‘Gã khổng lồ’ sản xuất chip hàng đầu thế giới ‘vươn tay’ tới Nhật Bản, hiện thực hoá kế hoạch mở rộng hoạt động

‘Gã khổng lồ’ sản xuất chip hàng đầu thế giới ‘vươn tay’ tới Nhật Bản, hiện thực hoá kế hoạch mở rộng hoạt động

Tập đoàn sản xuất chip TSMC của Đài Loan (Trung Quốc) đã khánh thành nhà máy đầu tiên tại Nhật Bản.
Giá vàng hôm nay 25/2/2024, Giá vàng SJC ‘nhảy múa’, khoảng cách mua-bán lớn, quý kim vẫn lấp lánh trong môi trường chứng khoán hưng phấn?

Giá vàng hôm nay 25/2/2024, Giá vàng SJC ‘nhảy múa’, khoảng cách mua-bán lớn, quý kim vẫn lấp lánh trong môi trường chứng khoán hưng phấn?

Giá vàng hôm nay 25/2/2024, giá vàng SJC nhảy múa. Các nhà phân tích vẫn lạc quan về kim loại quý. Tuy nhiên, vàng có thể tiếp tục gặp khó ...
Giá tiêu hôm nay 25/2/2024, diện tích canh tác giảm, nguồn cung hạn chế, nhu cầu mua của doanh nghiệp cao

Giá tiêu hôm nay 25/2/2024, diện tích canh tác giảm, nguồn cung hạn chế, nhu cầu mua của doanh nghiệp cao

Giá tiêu hôm nay 25/2/2024 tại thị trường trong nước bất ngờ giảm nhẹ ở một số địa phương trọng điểm, giao dịch từ 92.500 – 95.500 đồng/kg.
Giá cà phê hôm nay 24/2/2024: Giá cà phê giảm rất mạnh phiên cuối tuần, nguồn cung sắp dồi dào; diễn biến ở thị trường hàng đầu châu Âu?

Giá cà phê hôm nay 24/2/2024: Giá cà phê giảm rất mạnh phiên cuối tuần, nguồn cung sắp dồi dào; diễn biến ở thị trường hàng đầu châu Âu?

Giá cà phê thế giới trở lại xu hướng giảm và giảm rất mạnh phiên cuối tuần do tác động của nhiều yếu tố. Nguồn cung sắp dồi dào?
Báo Argentina lý giải sức hấp dẫn của Việt Nam đối với các tập đoàn, thương hiệu quốc tế

Báo Argentina lý giải sức hấp dẫn của Việt Nam đối với các tập đoàn, thương hiệu quốc tế

Infobae, một tờ báo nổi tiếng ở Argentina, ngày 23/2 đăng tải bài viết dự báo Việt Nam sẽ dẫn đầu thế giới về tăng trưởng trong thập niên tới.
Giá xăng dầu hôm nay 24/2: Bật tăng trở lại, có dấu hiệu cho thấy nhu cầu dần khởi sắc

Giá xăng dầu hôm nay 24/2: Bật tăng trở lại, có dấu hiệu cho thấy nhu cầu dần khởi sắc

Giá xăng dầu hôm nay 24/2 trên thị trường thế giới bật tăng nhẹ nhưng tính cả tuần, giá dầu Brent giảm khoảng 2% và giá dầu WTI giảm hơn 3%.
Giá tiêu hôm nay 24/2/2024, tiêu Việt được mùa được giá, thời tiết thuận lợi, nông dân phấn khởi giữa vụ thu hoạch

Giá tiêu hôm nay 24/2/2024, tiêu Việt được mùa được giá, thời tiết thuận lợi, nông dân phấn khởi giữa vụ thu hoạch

Giá tiêu hôm nay 24/2/2024 tại thị trường trong nước tiếp tục tăng rất mạnh ở một số địa phương trọng điểm, giao dịch từ 93.000 – 96.000 đồng/kg.
PetroVietnam tìm thấy động lực tăng trưởng mới, biến thách thức thành cơ hội

PetroVietnam tìm thấy động lực tăng trưởng mới, biến thách thức thành cơ hội

Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PetroVietnam) đã tìm thấy động lực mới, tăng khả năng ứng phó với tác động tiêu cực từ bên ngoài, nâng cao năng lực cạnh tranh...
Bất động sản mới nhất: Thị trường thoát trạng thái ‘mất phanh’, người Hà Nội quan tâm đất nền, nhà đầu tư rục rịch hành trình ‘săn’ đất

Bất động sản mới nhất: Thị trường thoát trạng thái ‘mất phanh’, người Hà Nội quan tâm đất nền, nhà đầu tư rục rịch hành trình ‘săn’ đất

Thị trường dù chưa đủ lực để 'vượt dốc'; nhu cầu mua đất nền làm tài sản vẫn được nhà đầu tư ưa chuộng… là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Hướng dẫn thủ tục sang tên sổ đỏ năm 2024 nhanh chóng và đơn giản

Hướng dẫn thủ tục sang tên sổ đỏ năm 2024 nhanh chóng và đơn giản

Xin cho tôi hỏi thủ tục sang tên sổ đỏ năm 2024 được thực hiện như thế nào? - Độc giả Hữu Đạt
Điều kiện cấp sổ đỏ đất không có giấy tờ trước ngày 1/7/2014

Điều kiện cấp sổ đỏ đất không có giấy tờ trước ngày 1/7/2014

Xin cho tôi hỏi quy định về điều kiện cấp sổ đỏ cho đất không có giấy tờ sử dụng trước ngày 1/7/2014 theo Luật Đất đai 2024? - Độc giả Minh Nhật
03 điểm mới về giá đất theo Luật Đất đai 2024

03 điểm mới về giá đất theo Luật Đất đai 2024

Luật Đất đai 2024 được Quốc hội khóa XV thông qua vào sáng 18/1. Mời độc giả tham khảo bài viết dưới để tìm hiểu 03 điểm mới về giá đất.
Luật Đất đai 2024 sửa đổi 08 Luật

Luật Đất đai 2024 sửa đổi 08 Luật

Cho tôi hỏi Luật Đất đai 2024 có sửa đổi luật nào không? Nội dung sửa đổi như thế nào? - Độc giả Ngọc An
Bất động sản mới nhất: Khó như mua nhà Hà Nội dưới 2 tỷ đồng, TPHCM hủy sổ đỏ khu ‘đất vàng’, nhiều kỳ vọng từ Luật Đất đai (sửa đổi)

Bất động sản mới nhất: Khó như mua nhà Hà Nội dưới 2 tỷ đồng, TPHCM hủy sổ đỏ khu ‘đất vàng’, nhiều kỳ vọng từ Luật Đất đai (sửa đổi)

Chỉ 3% căn hộ ở Hà Nội có giá bán dưới 2 tỷ đồng, TPHCM thu hồi, hủy sổ đỏ khu 'đất vàng'… là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 23/2: USD thoát đáy 3 tuần

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 23/2: USD thoát đáy 3 tuần

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 23/2 ghi nhận đồng USD giảm nhưng đã thoát khỏi mức thấp nhất trong 3 tuần.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 22/2: Đồng USD giữ đà giảm, Fed chưa sẵn sàng cắt giảm lãi suất

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 22/2: Đồng USD giữ đà giảm, Fed chưa sẵn sàng cắt giảm lãi suất

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 22/2 giảm sau khi biên bản cuộc họp tháng 1 của Fed ược công bố đúng như mong đợi.
Những mệnh giá tiền Việt Nam đang còn được lưu hành

Những mệnh giá tiền Việt Nam đang còn được lưu hành

Xin cho tôi hỏi những mệnh giá tiền Việt Nam đang còn được lưu hành là những mệnh giá tiền nào? - Độc giả Quỳnh Như
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 21/2: Đồng Yen Nhật tăng nhẹ nhưng vẫn ở mức yếu

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 21/2: Đồng Yen Nhật tăng nhẹ nhưng vẫn ở mức yếu

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 21/2 ghi nhận đồng USD giảm nhẹ.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/2: USD tăng 6% so với Yen Nhật, vì sao?

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/2: USD tăng 6% so với Yen Nhật, vì sao?

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/2 ghi nhận đồng USD đã tăng khoảng 6% so với đồng Yen Nhật trong năm nay.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/2: USD giảm giá, Euro tăng trở lại từ mức thấp

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/2: USD giảm giá, Euro tăng trở lại từ mức thấp

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/2 ghi nhận đồng USD giảm phiên thứ hai liên tiếp sau một loạt dữ liệu kinh tế hỗn hợp của Mỹ.
Phiên bản di động