Sức nóng cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung tại châu Phi

Nguyễn Quỳnh
Sự ủng hộ tích cực của châu Phi với chính sách đầu tư từ Trung Quốc khiến Mỹ phải đưa ra đối sách phản ứng vì lo ngại tiếng nói ngày một lớn trong khu vực của Bắc Kinh.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah El-Sisi (phải) và Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị trả lời họp báo ở Cairo ngày 14/1. (Nguồn: Reuters)
Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah El-Sisi (phải) và Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị trả lời họp báo ở Cairo, ngày 14/1. (Nguồn: Reuters)

“Người bạn” của châu Phi

Trung Quốc ngày càng xem châu Phi là một trong những khu vực có vị trí quan trọng trong chính sách đối ngoại, đặc biệt trước bối cảnh thế giới diễn biến phức tạp với nhiều bất ổn chính trị và điểm nóng xung đột.

Việc Bắc Kinh bày tỏ sự quan tâm lớn với lục địa này đã bắt đầu từ sau Thế chiến II, khi hỗ trợ các quốc gia kém phát triển trong khu vực thông qua dịch vụ xã hội về giáo dục và chăm sóc sức khỏe. Bên cạnh đó, hợp tác về tài nguyên thiên nhiên giữa châu Phi và Trung Quốc dần phát triển kể từ khi quốc gia Đông Bắc Á cải cách mở cửa năm 1978.

Chuyến công du châu Phi của Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị từ ngày 13-18/1 vừa qua cho thấy, Bắc Kinh dành sự quan tâm không nhỏ đến khu vực này trong quá trình phát huy ảnh hưởng trên trường quốc tế.

Chuyến thăm bắt đầu với cuộc tiếp xúc giữa ông Vương Nghị với lãnh đạo các quốc gia Ai Cập, Tunisia, Togo và Cote. Tại đây, nhà ngoại giao bày tỏ sự ủng hộ của Trung Quốc với các nước châu Phi trong việc bảo vệ chủ quyền và độc lập của họ.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Ngoại giao Togo Robert Dussey tán thành chính sách “một Trung Quốc” và nhấn mạnh thêm rằng, người dân châu Phi cần một người bạn như Trung Quốc.

Các đại biểu tham dự lễ khai mạc Hội nghị cấp cao Phong trào Không liên kết (NAM) lần thứ 19 tại Kampala, Uganda, ngày 19/1. (Nguồn: Tân Hoa xã)
Các đại biểu tham dự lễ khai mạc Hội nghị cấp cao Phong trào Không liên kết (NAM) lần thứ 19 tại Kampala, Uganda, ngày 19/1. (Nguồn: Tân Hoa xã)

Tại Hội nghị cấp cao Phong trào Không liên kết (NAM) lần thứ 19 và Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước đang phát triển (G77) lần thứ 3 gần đây, Trung Quốc cũng nhận được sự ủng hộ tích cực từ các nước châu Phi.

Trong đó, Quyền Ngoại trưởng Sudan Ali Al-Sadiq đánh giá Bắc Kinh là đối tác quan trọng của khu vực. Ông bày tỏ: “Chúng tôi rất mong chờ sự hiện diện của Trung Quốc trên lục địa này, vì Trung Quốc cam kết không ràng buộc sự phát triển của các nước châu Phi”.

Trung Quốc cho rằng, thế giới cần tiếp tục duy trì độc lập và loại bỏ chính trị cường quyền, cần nỗ lực tìm kiếm điểm chung để thúc đẩy hòa bình, bình đẳng và công bằng. Đồng thời, Bắc Kinh khẳng định sẽ luôn là thành viên của thế giới đang phát triển và sẵn sàng hợp tác với các nước phương Nam để thúc đẩy Sáng kiến ​​Phát triển toàn cầu, Sáng kiến ​​An ninh toàn cầu và Sáng kiến ​​Văn minh toàn cầu, hướng tới xây dựng cộng đồng chia sẻ tương lai nhân loại.

Trước đó, Sáng kiến Vành đai và con đường (BRI) đã thu hút sự hợp tác từ 52 nước châu Phi. Các quốc gia này ký Biên bản ghi nhớ (MoU) về BRI với Trung Quốc, tạo điều kiện hợp tác xây dựng đường sá, bến cảng, đường sắt và các cơ sở hạ tầng quan trọng khác. Điều này không chỉ giúp tăng cường khả năng giao lưu giữa các quốc gia, mà còn là cơ hội tốt để Bắc Kinh tận dụng tối đa tiềm năng tài nguyên ở khu vực.

"Câu trả lời" của Mỹ

Trong thập niên qua, Mỹ luôn theo dõi BRI của Trung Quốc nói chung và quá trình mở rộng ảnh hưởng của Bắc Kinh trên khắp châu Phi nói riêng. Do đó, Washington coi việc cải thiện quan hệ thương mại với khu vực này là “ưu tiên trong chính sách đối ngoại”.

Ngày 22/1, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã khởi hành chuyến công du tới bốn quốc gia châu Phi, bắt đầu từ Cape Verde trước khi đến Bờ Biển Ngà, Nigeria và Angola. Qua đây, Nhà Trắng muốn khẳng định rằng, châu Phi vẫn là ưu tiên hàng đầu trong giải quyết xung đột khu vực và khủng hoảng toàn cầu.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Matt Miller mô tả các nước châu Phi là “những quốc gia cực kỳ quan trọng trong chính sách của Mỹ”. Ông Blinken dự kiến thảo luận về các vấn đề kinh tế và an ninh, bao gồm cả nguy cơ khủng bố ở Sahel.

Washington cho biết sẽ hợp tác với Cape Verde về gói đầu tư thứ ba. Trong khi đó, Thủ tướng Cape Verde Ulisses Correia e Silva nhấn mạnh: “Chúng tôi muốn tăng cường quan hệ đối tác với Mỹ trong lĩnh vực an ninh hàng hải và an ninh mạng từ góc độ khu vực và toàn cầu”.

Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken (trái) gặp mặt Thủ tướng Cape Verde Ulisses Correia e Silva tại Cung điện Chính phủ ở Praia, Cape Verde (Nguồn: U.S.News & World Report)
Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken (trái) và Thủ tướng Cape Verde Ulisses Correia e Silva trong cuộc gặp tại Cung điện chính phủ ở Praia, Cape Verde. (Nguồn: U.S.News & World Report)

Trước đó, Mỹ đã hỗ trợ các dự án cơ sở hạ tầng, bao gồm khoản đầu tư vào dự án hành lang Lobito ở Angola. Đây được xem là “câu trả lời” cho chính sách BRI từ Bắc Kinh. Bởi hồi năm 2022, Angola đã từ chối đề nghị của Trung Quốc nhằm khôi phục và vận hành dịch vụ vận chuyển hàng hóa dọc tuyến Hành lang Lobito.

Thay vào đó, họ cấp quyền 30 năm cho một tập đoàn châu Âu do Mỹ hậu thuẫn, hứa hẹn vận chuyển hàng triệu tấn khoáng sản năng lượng xanh như đồng, mangan và coban từ Congo đến bờ biển Đại Tây Dương của Angola.

Song, bà Molly Phee, Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách các vấn đề châu Phi, nhấn mạnh: “Chúng tôi không phản đối việc các quốc gia đa dạng hoá quan hệ đối tác”.

Bác bỏ ý kiến của báo chí khi cho rằng Washington cố gắng cạnh tranh Bắc Kinh ở châu Phi, quan chức này nhấn mạnh rằng: “Chúng tôi chỉ đang quan tâm tới những lo ngại của người châu Phi”.

Các dự án của Trung Quốc phản ánh mục đích chính trị to lớn là tăng cường quan hệ với các quốc gia châu Phi. Bằng việc đầu tư cơ sở hạ tầng lẫn thực hiện các chuyến thăm cấp cao, Bắc Kinh dần khiến đối thủ cạnh tranh của mình là Mỹ không thể ngồi yên.

Do đó, thông qua chính sách kinh tế và an ninh, Washington muốn lấy lại ảnh hưởng với châu Phi sau khoảng thời gian tập trung vào xung đột Hamas-Israel. Những chính sách hiện nay cho thấy Mỹ đang nhanh chóng đưa ra phản ứng trong quá trình cạnh tranh địa chính trị với Trung Quốc.

Chương trình Thương hiệu quốc gia Việt Nam: Nâng sức cạnh tranh cho hàng Việt tại thị trường nước ngoài

Chương trình Thương hiệu quốc gia Việt Nam: Nâng sức cạnh tranh cho hàng Việt tại thị trường nước ngoài

Để gia tăng phát triển thương hiệu Việt tại thị trường nước ngoài hiệu quả, doanh nghiệp nên chủ động gia tăng giá trị sản ...

Trung Quốc-Ethiopia tuyên bố nâng cấp lên 'quan hệ đối tác chiến lược trong mọi hoàn cảnh'

Trung Quốc-Ethiopia tuyên bố nâng cấp lên 'quan hệ đối tác chiến lược trong mọi hoàn cảnh'

Ngày 17/10, Trung Quốc và Ethiopia đã ký tuyên bố chung về việc thành lập quan hệ đối tác chiến lược trong mọi hoàn cảnh.

Điểm tin thế giới sáng 5/12: Trung Quốc-Belarus củng cố hợp tác chiến lược, Ukraine đổi chiến thuật, Ngoại trưởng Anh chuẩn bị đến Mỹ

Điểm tin thế giới sáng 5/12: Trung Quốc-Belarus củng cố hợp tác chiến lược, Ukraine đổi chiến thuật, Ngoại trưởng Anh chuẩn bị đến Mỹ

Báo Thế giới & Việt Nam điểm một số tin tức thế giới đáng chú ý sáng nay, 5/12.

Giải pháp hiệu quả cho quảng bá nông sản Việt Nam tại Trung Đông-Bắc Phi

Giải pháp hiệu quả cho quảng bá nông sản Việt Nam tại Trung Đông-Bắc Phi

Ngày 6/12, tại nhà làm việc Bộ Ngoại giao số 2 Lê Quang Đạo, Bộ Ngoại giao đã tổ chức Tọa đàm “Nâng cao hiệu ...

Xuất khẩu ngày 1-7/1: Tăng sức cạnh tranh cho nông sản Việt vào thị trường Hoa Kỳ; doanh nghiệp chế biến, chế tạo lạc quan

Xuất khẩu ngày 1-7/1: Tăng sức cạnh tranh cho nông sản Việt vào thị trường Hoa Kỳ; doanh nghiệp chế biến, chế tạo lạc quan

Tăng sức cạnh tranh cho nông sản Việt vào thị trường Hoa Kỳ; Việt Nam vào nhóm xuất khẩu nông sản hàng đầu thế giới; ...

(theo The Guardian)

Xem nhiều

Đọc thêm

Vietlott 24/4, kết quả xổ số Vietlott Mega thứ 4 ngày 24/4/2024. xổ số Mega 645

Vietlott 24/4, kết quả xổ số Vietlott Mega thứ 4 ngày 24/4/2024. xổ số Mega 645

Vietlott 24/4 - Cập nhật trực tiếp kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 24/4/2024 từ trường quay tầng 19, tòa nhà VTC số 23 Lạc Trung, Hà Nội.
XSCT 24/4, Trực tiếp kết quả xổ số Cần Thơ hôm nay 24/4/2024. KQXSCT thứ 4

XSCT 24/4, Trực tiếp kết quả xổ số Cần Thơ hôm nay 24/4/2024. KQXSCT thứ 4

XSCT 24/4 - Trực tiếp kết quả xổ số Cần Thơ hôm nay - XSCT 24/4/2024. KQXSCT thứ 4. Ket qua xo so can tho. kết quả xổ số Cần ...
XSDN 24/4, Trực tiếp kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay 24/4/2024. KQXSDN thứ 4

XSDN 24/4, Trực tiếp kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay 24/4/2024. KQXSDN thứ 4

XSDN 24/4 - Trực tiếp kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay - XSDN 24/4/2024. KQXSDN thứ 4. Ket qua xo so dong nai. kết quả xổ số Đồng ...
XSST 24/4, Trực tiếp kết quả xổ số Sóc Trăng hôm nay 24/4/2024. KQXSST thứ 4

XSST 24/4, Trực tiếp kết quả xổ số Sóc Trăng hôm nay 24/4/2024. KQXSST thứ 4

XSST 24/4 - Trực tiếp kết quả xổ số Sóc Trăng hôm nay - XSST 24/4/2024. KQXSST thứ 4. Ket qua xo soc trang. kết quả xổ số Sóc Trăng ...
Quốc vương Qatar lần đầu tiên thăm Nepal

Quốc vương Qatar lần đầu tiên thăm Nepal

Đích thân Tổng thống Nepal Ramchandra Paudel chào đón Quốc vương Qatar Sheikh Tamim bin Hamad Al-Thani tại sân bay quốc tế Tribhuvan ở Kathmandu.
Người Việt trẻ tại Nga tổ chức nhiều hoạt động kỷ niệm 154 năm Ngày sinh Lãnh tụ Vladimir Lenin

Người Việt trẻ tại Nga tổ chức nhiều hoạt động kỷ niệm 154 năm Ngày sinh Lãnh tụ Vladimir Lenin

Thông qua các buổi tham quan, dã ngoại, các bạn trẻ Việt tại Nga đã có cơ hội tìm hiểu về cuộc đời và cống hiến vĩ đại của Lenin.
Quốc vương Qatar lần đầu tiên thăm Nepal

Quốc vương Qatar lần đầu tiên thăm Nepal

Đích thân Tổng thống Nepal Ramchandra Paudel chào đón Quốc vương Qatar Sheikh Tamim bin Hamad Al-Thani tại sân bay quốc tế Tribhuvan ở Kathmandu.
Thái Lan là đối tác lớn đáng tin cậy nhất của Kazakhstan ở Đông Nam Á

Thái Lan là đối tác lớn đáng tin cậy nhất của Kazakhstan ở Đông Nam Á

Ngoại trưởng Kazakhstan Murat Nurtleu và người đồng cấp Thái Lan ký kết thỏa thuận về việc miễn thị thực đối với người mang các loại hộ chiếu.
Tin thế giới 23/4: Hé lộ món quà 'lớn nhất lịch sử' Anh hứa hẹn dành cho Ukraine, Trung Quốc 'nóng mặt' vì Mỹ, Triều Tiên khiến Hàn Quốc căng

Tin thế giới 23/4: Hé lộ món quà 'lớn nhất lịch sử' Anh hứa hẹn dành cho Ukraine, Trung Quốc 'nóng mặt' vì Mỹ, Triều Tiên khiến Hàn Quốc căng

Anh sẽ cung cấp cho Ukraine gói viện trợ 'khủng', quan hệ Mỹ-Trung Quốc, tình hình bán đảo Triều Tiên... là một số tin thế giới nổi bật.
Nga ra tuyên bố tham vọng về một lĩnh vực, 6 năm nữa sẽ nằm trong top 5 thế giới

Nga ra tuyên bố tham vọng về một lĩnh vực, 6 năm nữa sẽ nằm trong top 5 thế giới

Phó Thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko tuyên bố, đến năm 2030, Nga sẽ nằm trong số 5 nước dẫn đầu thế giới về phát triển trí tuệ nhân tạo (AI).
Anh: Quốc hội chính thức thông qua dự luật Rwanda về người nhập cư trái phép, Thủ tướng 'thở phào', hành động rốt ráo

Anh: Quốc hội chính thức thông qua dự luật Rwanda về người nhập cư trái phép, Thủ tướng 'thở phào', hành động rốt ráo

Thượng viện Anh chấp thuận thông qua dự luật Rwanda mà không cần bổ sung những điều chỉnh mà cơ quan này đưa ra trước đó.
'Xuất khẩu' NATO tới Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương? Mỹ nói 'không!'

'Xuất khẩu' NATO tới Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương? Mỹ nói 'không!'

Mỹ và các đối tác châu Âu không có ý định mở rộng sự hiện diện của NATO ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Thủ tướng Đức thăm Trung Quốc: Rủi ro hay bảo đảm?

Thủ tướng Đức thăm Trung Quốc: Rủi ro hay bảo đảm?

Vừa thúc đẩy hợp tác, vừa thể hiện thái độ về thương mại và xung đột Nga-Ukraine là nhiệm vụ không dễ dàng với Thủ tướng Olaf Scholz ở Trung Quốc.
Thủ tướng Nhật Bản thăm Mỹ: Chuyến đi 'một công nhiều việc'

Thủ tướng Nhật Bản thăm Mỹ: Chuyến đi 'một công nhiều việc'

Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio bắt đầu chuyến thăm cấp nhà nước tại Mỹ, với nhiều mục đích, mục tiêu, cả trong quan hệ song phương và đa phương...
Hướng đi chiến lược mới của Bình Nhưỡng

Hướng đi chiến lược mới của Bình Nhưỡng

Bình Nhưỡng đang tìm 'lối ra' cho bế tắc trên bán đảo Triều Tiên thông qua hợp tác chặt chẽ hơn với Nga.
Vụ tấn công Đại sứ quán Iran ở Syria: Giọt nước có tràn ly?

Vụ tấn công Đại sứ quán Iran ở Syria: Giọt nước có tràn ly?

Sự việc ngày 1/4 dường như là lần đầu tiên một cơ quan đại diện ngoại giao lớn là mục tiêu tấn công.
Chặng đường mới của Tổng thống Ai Cập

Chặng đường mới của Tổng thống Ai Cập

Đương kim Tổng thống Abdel Fattah El-Sissi đã chính thức tuyên thệ nhậm chức vào ngày 2/4, trở thành người đứng đầu Ai Cập ba nhiệm kỳ liên tiếp.
Mồi lửa mới đốt 'chảo lửa' Trung Đông

Mồi lửa mới đốt 'chảo lửa' Trung Đông

Vụ tấn công bất ngờ vào tòa nhà lãnh sự Iran tại Syria sẽ khiến bầu không khí căng thẳng tại khu vực Trung Đông thêm 'nóng rẫy'.
Cuộc so tài giữa UAV và UGV trong xung đột Nga-Ukraine

Cuộc so tài giữa UAV và UGV trong xung đột Nga-Ukraine

Xung đột Nga-Ukraine buộc hai bên phát triển các phương tiện mặt đất không người lái (UGV) và các thiết bị bay không người lái (UAV).
Tấn công cơ quan ngoại giao... không phải chuyện hiếm!

Tấn công cơ quan ngoại giao... không phải chuyện hiếm!

Những cuộc xâm nhập, tấn công vào cơ quan ngoại giao gây ra nhiều cuộc khủng hoảng trong quan hệ các nước không phải chuyện hiếm.
'Vén màn bí mật' về kho tên lửa của Lực lượng vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran

'Vén màn bí mật' về kho tên lửa của Lực lượng vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran

Theo trang mạng quân sự Nga, Iran hiện đang sở hữu kho tên lửa lớn nhất và đa dạng nhất ở Trung Đông.
Schengen và ‘giấc mơ có thật’ của hai nước Đông Âu

Schengen và ‘giấc mơ có thật’ của hai nước Đông Âu

Sau khi Bulgaria và Romania gia nhập, Schengen mở rộng thành khu vực đi lại tự do của 29 thành viên.
Các sáng kiến toàn cầu mới của Trung Quốc

Các sáng kiến toàn cầu mới của Trung Quốc

Sau một thập kỷ triển khai đại sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI), Trung Quốc tiếp tục mở rộng ảnh hưởng toàn cầu bằng các sáng kiến mới.
Sự tàn khốc chưa hồi kết

Sự tàn khốc chưa hồi kết

Cuộc xung đột Nga-Ukraine bước vào năm thứ ba và đang ngày càng trở nên khốc liệt.
Phiên bản di động