Ông Kerry đã khẳng định lại vai trò then chốt của chính sách “tái cân bằng”, hay còn gọi là “xoay trục” về châu Á – Thái Bình Dương của Mỹ. Theo đó, ông cho rằng an ninh và thịnh vượng của Mỹ ngày càng gắn bó chặt chẽ với khu vực này. Washington “sẽ không bao giờ quên các mục tiêu chiến lược lâu dài vì lợi ích của Mỹ ở châu Á – Thái Bình Dương”, bất chấp các cuộc khủng hoảng ở Iraq và Ukraine.
“Đây là lý do Mỹ đang nỗ lực đàm phán Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Đây cũng là lý do Mỹ tăng cường cam kết với các thể chế đa phương của khu vực, từ Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) cho tới Thượng đỉnh Đông Á (EAS), đồng thời khôi phục quan hệ đối tác, đồng minh với Nhật, Australia, Hàn Quốc, Philippines”, ông Kerry diễn giải.
Bên cạnh đó, Ngoại trưởng Kerry cho biết, Tổng thống Mỹ Barack Obama hoan nghênh sự trỗi dậy hòa bình của Trung Quốc. Mỹ đề cao quan hệ hợp tác với Trung Quốc, bởi đó là điều có tác động lớn giúp duy trì hòa bình và ổn định ở khu vực.
Tuy nhiên, theo ông Kerry, “Mỹ và Trung Quốc không nên chỉ nói suông về quan hệ song phương, mà cần phải tăng cường hợp tác mạnh mẽ hơn nữa và chia sẻ các thách thức.Việc này được tiến hành dựa trên những quy tắc, thông lệ của thế giới và của khu vực”.
Về vấn đề tranh chấp Biển Đông, ông Kerry lo ngại, “liệu lí lẽ thuộc về kẻ mạnh hay các quy định của luật pháp quốc tế sẽ thắng thế”. Song, Ngoại trưởng Kerry cũng nhắc lại quan điểm của Mỹ là không đứng về bên nào trong tranh chấp chủ quyền tại Biển Đông và Biển Hoa Đông, đồng thời nhấn mạnh “chúng tôi thực sự quan tâm các vấn đề này được giải quyết như thế nào”.
Ông tuyên bố: “Mỹ quan tâm đến hành vi ứng xử của các bên. Chúng tôi phản đối việc bất kỳ bên nào hăm dọa, ép buộc và sử dụng vũ lực để đạt được yêu sách. Chúng tôi phản đối bất cứ bên nào cho rằng tự do hàng hải và hàng không và quyền sử dụng vùng biển và vùng trời là do một nước lớn trao cho một nước nhỏ”.
Tại Diễn đàn An ninh khu vực (ARF) diễn ra ở Myanmar cuối tuần qua với các nước ASEAN, ông Kerry cho biết, Mỹ đã kêu gọi các nước tạo nên môi trường chính trị cần thiết để các nước có tranh chấp ở Biển Đông thảo luận tìm giải pháp. Mỹ cũng đề cao việc tuân thủ Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) mà Trung Quốc ký với ASEAN hồi năm 2002 .
Ngoại trưởng Mỹ nêu lên những ví dụ cho thấy có thể giải quyết các tranh chấp hòa bình ở châu Á - Thái Bình Dương một cách thiện chí, như giữa Nhật Bản và Đài Loan (Trung Quốc). Mỹ ủng hộ Philippines thực hiện những bước đi để giải quyết tranh chấp với Trung Quốc một cách hòa bình bằng việc đưa lên tòa án trọng tài để làm rõ các yêu sách theo Công ước Luật biển năm 1982 của Liên Hợp Quốc (UNCLOS).
| “Việt Nam hiện là một quốc gia năng động với nhiều cơ hội về kinh tế. Đó là một thị trường cho các doanh nghiệp và các nhà đầu tư của chúng ta. Đó là một lớp học cho trẻ em của chúng ta. Đó là quốc gia có chương trình học bổng Fulbright lớn nhất trên thế giới. Và đó là một đối tác trong việc xử lý các thách thức an ninh và kinh tế của khu vực”. |
Nguyên Khôi (theo state.gov)
