Tăng trưởng xanh ở châu Phi: Đi sau về trước

Long Nguyễn
Nhờ lợi thế đến sau cùng điều kiện thuận lợi, các quốc gia châu Phi đang có nhiều bước chuyển mình mạnh mẽ trong xây dựng nền kinh tế xanh.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Trong các báo cáo về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc, lượng carbon dioxide (CO2) phát thải hằng năm của châu Phi chỉ chiếm 2-3% toàn cầu, với mức trung bình 0.8 tấn/người so với 3,9 tấn/người trên thế giới.

Tuy nhiên, nơi đây lại là một trong những nơi chịu tác động nặng nề nhất từ biến đổi khí hậu. Nhiệt độ toàn cầu gia tăng có thể sẽ đe dọa nghiêm trọng tới triển vọng kinh tế, an ninh con người, nguồn nước và đa dạng sinh học tại lục địa này.

Trước viễn cảnh đó, các quốc gia châu Phi đã và đang nỗ lực thông qua các cơ chế, chính sách, mô hình sáng tạo nhằm tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng xanh và bền vững hơn.

(08.05) Phân bố rủi ro ảnh hưởng của biến đổi khí hậu toàn cầu, đo theo mức độ tổn thương. (Nguồn: ND-GAIN Country Index)
Phân bố rủi ro ảnh hưởng của biến đổi khí hậu toàn cầu, đo theo mức độ tổn thương. (Nguồn: ND-GAIN Country Index)

Cái khó ló cái khôn

Tài chính luôn đóng vai trò thiết yếu trong hiện thực hóa tầm nhìn về một tương lai xanh cho châu Phi vào năm 2063. Tuy nhiên, với mức độ phát triển khiêm tốn của châu Phi, huy động tài chính cho tăng trưởng xanh còn gặp nhiều khó khăn.

Song cái khó ló cái khôn - các quốc gia châu Phi đã triển khai hàng loạt biện pháp để huy động nguồn vốn cho những mục tiêu tăng trưởng xanh của mình.

Cụ thể, Ngân hàng Phát triển châu Phi (Afdb) đã thành lập Quỹ Biến đổi khí hậu (ACCF) vào năm 2014 nhằm huy động nguồn lực tài chính từ sự đóng góp của các thành viên và các đối tác quốc tế.

Năm 2012, Nam Phi phát hành trái phiếu xanh đầu tiên và gặt hái thành công vang dội, góp phần lan tỏa xu hướng này ra nhiều nước tại châu Phi. Hiện tổng giá trị thị trường trái phiếu xanh tại châu Phi đã có giá trị hơn 4 tỷ USD và tiếp tục tăng.

Xu hướng huy động vốn cộng đồng cho các dự án năng lượng xanh cũng dần xuất hiện. Hợp tác cùng đối tác TRINE (Thụy Điển), công ty gia dụng Ecozoom (Kenya) đã kêu gọi được 170.000 Euro vốn cộng đồng từ châu Âu để xây dựng các dự án năng lượng tại các vùng nông thôn tại Kenya.

Bên cạnh huy động vốn, việc thiết lập trở lại thị trường tín dụng carbon cũng đang được khởi động tại một số quốc gia như Nam Phi và Gabon.

Theo đó, chính phủ sẽ đặt ra mức xả thải cho từng công ty sản xuất phù hợp với mục tiêu cắt giảm carbon, sau đó trao giấy chứng nhận lượng carbon được thải, tức tín dụng carbon.

Điều này sẽ khuyến khích các công ty đầu tư giảm lượng khí thải và cả những dự án xanh, bởi họ có thể kiếm lời bằng cách bán tín dụng carbon còn dư cho công ty khác.

Sân chơi chung

Bên cạnh đó, công nghệ xanh cũng đang bùng nổ với tốc độ chóng mặt tại châu Phi trong lĩnh vực nông nghiệp, năng lương… Nắm bắt được xu thế này, Nam Phi đã bắt tay triển khai dự án đặc khu kinh tế xanh Atlantis (Green SEZ), cách Cape Town 40 km về phía Tây, nhằm thu hút các dự án công nghệ xanh trong tương lai.

Song công nghệ xanh không chỉ là sân chơi của ông lớn, mà còn là mảnh đất màu mỡ cho các nhà khởi nghiệp ươm mầm sáng tạo, phát huy năng lực và sức trẻ.

Abdou Maman Kané là một trong những người như thế. Nhà khởi nghiệp tại Niger này đã thiết kế thành công hệ thống tưới tiêu thông minh, cho phép nông dân đặt lịch tưới tiêu qua smartphone, tiết kiệm năng lượng và nước.

Hiện hàng trăm nông trường đang đăng ký sử dụng dịch vụ của anh.

Nếu hệ thống tưới tiêu thông minh là chưa đủ thì ThirdEye sẽ là con mắt thứ ba giúp công việc của một bộ phận người dân tại châu Phi trở nên dễ dàng hơn. Sáng kiến do Mỹ tài trợ này đang cung cấp một lượng lớn thiết bị bay không người lái cho nông dân tại Mozambique và Kenya, giúp họ giám sát cây trồng một cách bao quát hơn, qua đó dễ dàng phát hiện dấu hiệu rủi ro như thiếu khoáng chất hay dịch bệnh.

(08.05)  Máy bay không người lái cảnh báo nông dân về các dấu hiệu của dịch bệnh trên cây trồng. (Nguồn: ThirdEye)
Thiết bị bay không người lái cảnh báo nông dân về các dấu hiệu của dịch bệnh trên cây trồng. (Nguồn: ThirdEye)

Mỏ vàng từ nắng gió

Tuy nhiên, không khó để nhận ra rằng lĩnh vực tiềm năng nhất trong tăng trưởng xanh tại châu Phi là năng lượng tái tạo. Với thời tiết thuận lợi, các nước châu Phi hiện có ưu thế cạnh tranh về sản xuất năng lượng từ mặt trời, gió và địa nhiệt.

Theo Cơ quan Năng lượng Tái tạo quốc tế (IRENA), năng lượng tái tạo của châu Phi có thể đạt 310 Gigawatt (GW) vào năm 2030, dẫn đầu thế giới.

Tổ hợp năng lượng mặt trời Noor ở Morocco hiện là nhà máy sản xuất điện mặt trời lớn nhất thế giới, với công suất 510 Megawatt (MW)/năm và dự kiến đạt sản lượng tối đa 581 MW khi hoàn chỉnh. Hiện Morocco đang có kế hoạch xây dựng thêm 4 tổ hợp điện mặt trời nữa, hướng tới đạt công suất 3 GW/năm trong tương lai.

Tuy nhiên, không chỉ những quốc gia có tiềm lực lớn mới có thể xây dựng những siêu dự án như vậy. Với nền kinh tế nhỏ, song Mauritania vừa có bước đi táo bạo khi ký Bản ghi nhớ về xây dựng nhà máy hydrogen xanh với trị giá tới 40 tỷ USD với tập đoàn CWP (Mỹ).

Dự án này được kỳ vọng sẽ sử dụng nguồn năng lượng điện mặt trời sẵn có của Mauritania để tạo ra nguyên liệu hydrogen xanh, phục vụ sản xuất và xuất khẩu.

(08.05) Tổ hợp nhà máy điện mặt trời Noor tại Morocco (Nguồn: AFP)
Tổ hợp nhà máy điện mặt trời Noor tại Morocco (Nguồn: AFP)

Đáng chú ý, các tấm pin điện mặt trời di động đang đóng vai trò quan trọng trong giúp người dân tiếp cận điện tại các vùng khó khăn ở châu Phi. Những lưới điện siêu nhỏ (micro-grid) hiện đang được sử dụng ngày càng nhiều để tăng khả năng tiếp cận điện cho các vùng nông thôn nghèo tại châu Phi, mà không đòi hỏi hạ tầng kết nối với mạng lưới điện quốc gia,

Các nước Đông Phi là trung tâm của thị trường lưới điện siêu nhỏ, do các công ty như M-Kopa, Off-Grid Electric và Mobisol dẫn đầu. Tại Kenya, hơn 30% dân số có kết nối với ít nhất 1 thiết bị điện mặt trời. Thậm chí, nhiều bộ lạc du mục giờ cũng coi tấm pin mặt trời là vật bất ly thân.

Nhìn tổng thể, châu Phi đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ và với tiềm năng sẵn có, lục địa này có thể thành một trung tâm cho phát triển xanh trên thế giới.

Hàn Quốc, Indonesia nhất trí mở rộng quan hệ kinh tế và tìm kiếm tăng trưởng xanh

Hàn Quốc, Indonesia nhất trí mở rộng quan hệ kinh tế và tìm kiếm tăng trưởng xanh

Ngày 26/5, Hàn Quốc và Indonesia đã nhất trí mở rộng quan hệ kinh tế nhằm vượt qua những thách thức của đại dịch Covid-19 ...

Hạ Long hướng tới tăng trưởng xanh, thị trường bất động sản hưởng lợi

Hạ Long hướng tới tăng trưởng xanh, thị trường bất động sản hưởng lợi

TGVN. Xu hướng sống xanh, hài hoà với môi trường sinh thái để gia tăng sức khoẻ cũng như trải nghiệm cho cư dân sẽ tác ...

Bài viết cùng chủ đề

Biến đổi khí hậu

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

APEC 2026 tạo thêm cơ hội hợp tác, để có đơn hàng và duy trì khách hàng, doanh nghiệp phải chuẩn bị năng lực thực hiện.
Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 18/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Ngày 17/11 đánh dấu tròn hai năm Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Israel (VIFTA) chính thức có hiệu lực.
Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 17/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11, tăng mạnh trên diện rộng, với 31/34 địa phương ghi nhận mức điều chỉnh, đưa giá thu mua toàn quốc lên 50.000 - 53.000 đồng/kg.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được Ban Chấp hành VCCI bầu giữ chức Chủ tịch nhiệm kỳ 2021-2026.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

Một số ngân hàng tiếp tục hạ lãi suất ở những kỳ hạn có mức niêm yết cao, cho thấy áp lực cạnh tranh huy động vốn đang phần nào dịu lại.
HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

Ngày 3/11/2026, tại lễ vinh danh Fortune Southeast Asia 500 ở TP.HCM, HDBank ghi dấu năm thứ ba liên tiếp góp mặt trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11 cho thấy đồng USD​​​​​​​ đã tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng.
Phiên bản di động