Tết, nên chăng treo chữ Duyên

Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Để tìm hiểu mơ ước và tâm tư của một tầng lớp xã hội nào đó, trong một giai đoạn lịch sử nào đó, có lẽ nên tìm hiểu qua một số đồ vật sử dụng để trang điểm bản thân hay trang trí nhà cửa trong đời sống hằng ngày.
TIN LIÊN QUAN
tet nen chang treo chu duyen Hương vị Tết Việt tại Kobe
tet nen chang treo chu duyen Tết Cộng đồng Việt ấm áp tại Tây Ban Nha

Tôi còn nhớ ở Hà Nội, thời Pháp thuộc, khá nhiều gia đình trung lưu hay khá giả thường bày trên tủ chè bộ Tam Đa ba ông Phúc, Lộc, Thọ bằng sứ của Tàụ. Nhà xoàng hơn thì treo bức tranh Tam Đa in màu của Thượng Hải. Tết đến, nhiều người treo tranh Tam Đa tô màu của nghệ nhân phố Hàng Trống. Đình chùa thường trang trí chữ Thọ, có khi chữ Phúc, chữ Lộc. Trong ba mơ ước Phúc, Lộc, Thọ có lẽ phổ biến nhất là chữ Phúc, được khắc vào cả các đồ nữ trang bằng vàng, bạc, ngà hoặc thêu trên khăn tay, quần áo lụa là. Nội dung chữ Phúc (hạnh phúc, may mắn), bao gồm cả Lộc và Thọ. Ngũ Phúc là: phú, quý, thọ, khang, ninh. Chữ Phúc tiếng Trung Quốc đọc đồng âm (phu) cũng có nghĩa là con dơi để biểu hiện ước mơ hạnh phúc, do đó, bàn ghế phòng khách nhà sang thường khắc mấy con dơi trong cành lá.

tet nen chang treo chu duyen

Chữ Phúc với ý nghĩa hưởng thụ vui thú cuộc đời như giàu sang, con cái có lẽ dần dần đã ảnh hưởng Khổng học và Phật giáo, tín ngưỡng dân gian: ở hiền gặp lành, phúc do trời độ cho, do tổ tiên ăn ở có đức để lại, làm phúc tức là thương người. Do đó mà có những khái niệm: phúc ấm, phúc đức, cầu phúc, phúc trạch, phúc phận…

Trong những năm chiến tranh ác liệt và cả những năm thập kỷ đầu hậu chiến, kinh tế khó khăn, người dân Hà Nội ít ai nghĩ đến tự trang điểm và trang trí nhà cửa. Nhu cầu này chỉ bắt đầu xuất hiện và ngày càng phát triển từ sau Đổi mới. Khi đời sống một số tầng lớp thị dân sung túc hơn, khách nước ngoài ngày một đông, các chữ Phúc, Lộc, Thọ xuất hiện nhan nhản ở đồ thêu, nữ trang, sơn mài, đồ gỗ, bức tượng, các thầy đồ mới và cũ có dịp khoe thư pháp “nửa mùa”.

Chữ Phúc vẫn thịnh hành nhất. Nhưng rồi Phúc, Lộc, Thọ cũng chưa đủ, giàu sang đâu phải dễ, mà không hẳn đã mang lại sự thanh thản của hạnh phúc thực khi thiếu tình người. Trước những hỗn loạn của xã hội đồng tiền, mặt trái của kinh tế thị trường, tâm thức khát khao tình cảm chân thực. Do đó xuất hiện ở các cửa hàng chữ Tâm, thường hiểu với ý nghĩa đơn giản là tấm lòng, hoặc chữ Đức để nhắc nhở đạo lý. Người ta cũng hay tặng nhau chữ Nhẫn của nhà Phật.

Ngoài Phúc, Lộc, Thọ, Đức, Tâm, Nhẫn…, có một chữ khác mà người thích “triết lý” nên treo, có khi đã được treo ở chùa. Đó là chữ Duyên, có thể làm hài lòng cả duy vật lẫn duy tâm. Có thể áp dụng chữ Duyên cho cá nhân và tập thể, con người và vũ trụ: nhân duyên và nhân quả. Về phương diện khoa học, chữ Duyên là cơ bản. Không có mối liên hệ nhân quả (nguyên nhân nào thì sẽ mang đến kết quả tương ứng như vậy), định luận (déterminism) máy móc đã không còn đứng vững nữa do sự xuất hiện thuyết tương đối của Einstein, phân tâm học của Freud, cơ học lượng tử, tính xác suất… Như vậy là khoa học thừa nhận ngẫu nhiên, tự do và tất yếu.

Về phương diện Phật học, chữ Duyên có nghĩa sự dính líu, vương víu vào nhau, thường đi với chữ Nhân (nhân duyên). Khái niệm nhân duyên giải thích sinh và diệt. Nhân là nguyên nhân, duyên là điều kiện giúp cho nhân phát triển. Thí dụ: hạt gạo là nhân cây lúa, còn đất, nước, ánh sáng, kỹ thuật trồng là duyên. Nhân duyên là quan hệ biện chứng trong không gian và thời gian giữa các sự vật, trong những quan hệ ấy, không tính đến lớn nhỏ. Một hạt cải nhỏ được tạo thành trên mối quan hệ với cả vũ trụ, nó hòa hợp với cả vũ trụ để tạo nên cả mặt trời, mặt trăng. Một con bướm vỗ cánh ở Bắc Kinh, có thể gây bão táp ở Siberia do ảnh hưởng dây chuyền. Sự việc hư ảo tạm thời: sinh ra vì nhân duyên hòa hợp (thành sắc = có), diệt đi vì nhân duyên tạm rã (= không). Không thật có sinh có diệt, có người có mình, có cảnh, có thời gian và không gian.

Dân gian thường hiểu chữ Duyên theo nghĩa số mệnh, tiền định do Trời, gặp gỡ một sự việc hay một con người (tình duyên, tri kỷ). Thường chỉ cái nhân duyên hai người trai gái gặp nhau, lấy nhau (Đào Duy Anh). Truyện Kiều dùng chữ Duyên đến 43 lần.

Tôi không tin bói toán, tử vi, số phận. Tôi tin vào “ngẫu nhiên khoa học”, cái ngẫu nhiên mà có thể khoa học chưa tính được ra. Có lẽ đến 70% (con số cao thấp hơn tùy trường hợp) cuộc đời của cá nhân, cộng đồng hay vũ trụ do ngẫu nhiên ấy quyết định. Có nhà khoa học tính ra là do ngẫu nhiên mà trái đất tránh được 5, 7 lần suýt nổ tung. Anh đến chậm hay nhanh một chút thì anh không bị bom Mỹ, anh gặp cô này hay gặp cô khác mà lấy làm vợ. Ngẫu nhiên này hay ngẫu nhiên khác khiến anh chọn nghề này hay nghề khác. Như vậy ta chỉ có 30% quyết định được cuộc đời, do tài đức hay âm mưu hèn hạ. Nói vậy hóa ra theo thuyết định mệnh, há miệng chờ sung? Không phải! Vì nếu không có 30% cá nhân cố gắng, thì khi thời cơ đến cũng không thành việc. Kết luận là: nếu cố gắng hết sức mình mà không thành công thì cũng đừng quá buồn, khi thành công thì đừng vỗ ngực. Tết đến, nên chăng treo chữ Duyên ở trong phòng để ngẫm nghĩ về chuyện năm cũ, năm mới để cả năm tâm hồn được bình thản?

tet nen chang treo chu duyen Cộng đồng người Việt tại Brazil đón Xuân Đinh Dậu

Ngày 21/1, tại thành phố São Paulo, Đại sứ quán Việt Nam tại Brazil và Ban liên lạc cộng đồng người Việt tại Brazil đã ...

tet nen chang treo chu duyen Cộng đồng người Việt tại Algeria vui đón xuân Đinh Dậu

Ngày 19/1, Đại sứ quán Việt Nam tại Algeria đã tổ chức gặp mặt đón xuân Đinh Dậu cho cộng đồng người Việt ở Algeria. 

tet nen chang treo chu duyen Cộng đồng người Việt tại Hà Lan mừng Xuân Đinh Dậu

Ngày 21/1, trong không khí đầm ấm, tươi vui và trang trọng, cộng đồng người Việt Nam đang sinh sống và học tập, làm việc ...

Hữu Ngọc

Bài viết cùng chủ đề

Xuân Đinh Dậu 2017

Đọc thêm

Mỹ cáo buộc Iran có kế hoạch ám sát cựu Cố vấn an ninh quốc gia, Tehran nói 'vô căn cứ'

Mỹ cáo buộc Iran có kế hoạch ám sát cựu Cố vấn an ninh quốc gia, Tehran nói 'vô căn cứ'

Baoquocte.vn. Ngày 10/8, Bộ Tư pháp Mỹ cáo buộc một đặc vụ Iran âm mưu sát hại ông John Bolton, cựu Cố vấn an ninh quốc gia dưới quyền cựu Tổng ...
Giá cà phê hôm nay 11/8: Được hỗ trợ mạnh mẽ, cà phê tăng vọt trên cả hai sàn; Lạm phát Mỹ vẫn gần mức cao nhất 40 năm

Giá cà phê hôm nay 11/8: Được hỗ trợ mạnh mẽ, cà phê tăng vọt trên cả hai sàn; Lạm phát Mỹ vẫn gần mức cao nhất 40 năm

Baoquocte.vn. Giá cà phê trên cả hai sàn robusta và arabica đều được hỗ trợ bởi thông tin tồn kho cà phê đạt chuẩn 2 sàn tiếp tục giảm.
Giá vàng hôm nay 11/8: Giá vàng 'bay cao' nhờ lạm phát Mỹ, giới đầu tư lũ lượt chốt lời, lý do người Nga đổ xô mua vàng

Giá vàng hôm nay 11/8: Giá vàng 'bay cao' nhờ lạm phát Mỹ, giới đầu tư lũ lượt chốt lời, lý do người Nga đổ xô mua vàng

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 11/8 tăng vọt trên ngưỡng 1.800 USD/ounce, tâm điểm thị trường đang là dữ liệu lạm phát của Mỹ.
Giá tiêu hôm nay 11/8, thị trường có chiều hướng tích cực, tiêu Campuchia vào Việt Nam tiếp tục tăng mạnh

Giá tiêu hôm nay 11/8, thị trường có chiều hướng tích cực, tiêu Campuchia vào Việt Nam tiếp tục tăng mạnh

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước đi ngang ở một số địa phương, giao dịch từ 70.500 - 73.500 đ/kg.
XSMN 11/8, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 5 ngày 11/8/2022. xổ số hôm nay 11/8

XSMN 11/8, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 5 ngày 11/8/2022. xổ số hôm nay 11/8

Baoquocte.vn. XSMN 11/8. kết quả xổ số hôm nay ngày 11 tháng 8. trực tiếp xổ số miền Nam 11/8/2022. xổ số hôm nay 11/8/2022. SXMN 11/8. xổ số miền Nam ...
XSMT 11/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 11/8/2022. SXMT 11/8/2022

XSMT 11/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 11/8/2022. SXMT 11/8/2022

Baoquocte.vn. XSMT 11/8. xổ số hôm nay 11/8. trực tiếp xổ số miền Trung 11/8/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay 11/8. xổ số miền Trung thứ 5. SXMT ...
XSMB 11/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 11/8/2022. dự đoán XSMB hôm nay

XSMB 11/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 11/8/2022. dự đoán XSMB hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 11/8. xổ số miền Bắc thứ 5. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 ngày 11/8/2022. xổ số hôm nay 11/8. SXMB 11/8. kết quả xổ ...
Hà Nội và Vientiane cùng phấn đấu để các thành tựu hợp tác tương xứng với tầm vóc của quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào

Hà Nội và Vientiane cùng phấn đấu để các thành tựu hợp tác tương xứng với tầm vóc của quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào

Baoquocte.vn. Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tiếp Bí thư Trung ương Đảng Nhân dân cách mạng Lào, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thủ đô ...
Điện thăm hỏi về việc mưa lớn gây thiệt hại nghiêm trọng tại Hàn Quốc

Điện thăm hỏi về việc mưa lớn gây thiệt hại nghiêm trọng tại Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Được tin mưa lớn gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản tại một số địa phương Hàn Quốc, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã gửi điện thăm ...
Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng: Vừa qua, nghệ sĩ có nhiều ứng xử không đẹp, phản văn hóa

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng: Vừa qua, nghệ sĩ có nhiều ứng xử không đẹp, phản văn hóa

Baoquocte.vn. Bạo lực học đường hiện nay rất nhức nhối; đồng thời nghệ sĩ vừa qua có rất nhiều ứng xử không đẹp, phản văn hóa.
Du lịch Đông Âu ế ẩm, đìu hiu vì xung đột Nga-Ukraine

Du lịch Đông Âu ế ẩm, đìu hiu vì xung đột Nga-Ukraine

Baoquocte.vn. Ngành du lịch của nhiều nước Đông Âu đang phải chịu 'vạ lây' do tác động từ cuộc xung đột Nga-Ukraine, lượng du khách sụt giảm nghiêm trọng.
Du lịch Quảng Ninh hồi phục ngoạn mục trong Hè 2022

Du lịch Quảng Ninh hồi phục ngoạn mục trong Hè 2022

Baoquocte.vn. Là một trong những ‘điểm nóng’ du lịch, Quảng Ninh đã ghi dấu ấn bằng những con số tăng trưởng ngoạn mục với hàng loạt sự kiện, hoạt động hè sôi động, hấp dẫn.
Việt Nam có tên trong nhiều đề cử giải thưởng danh giá về du lịch của World Travel Awards năm 2022

Việt Nam có tên trong nhiều đề cử giải thưởng danh giá về du lịch của World Travel Awards năm 2022

Baoquocte.vn. Việt Nam được đề cử trong nhiều hạng mục giải thưởng danh giá về du lịch của World Travel Awards 2022.
Tuyến du lịch bằng tàu hỏa xuyên Việt được bình chọn là một trong những cung đường sắt đẹp nhất thế giới

Tuyến du lịch bằng tàu hỏa xuyên Việt được bình chọn là một trong những cung đường sắt đẹp nhất thế giới

Baoquocte.vn. Hãng truyền thông Nga giới thiệu tuyến du lịch bằng tàu hỏa xuyên Việt, ngắm cảnh trên đèo Hải Vân thuộc một trong 13 cung đường sắt đẹp nhất thế giới.
MICE - mảnh đất màu mỡ của du lịch Việt Nam

MICE - mảnh đất màu mỡ của du lịch Việt Nam

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, du lịch MICE (loại hình du lịch kết hợp hội nghị, hội thảo, triển lãm, tổ chức sự kiện) trở nên phổ biến ở Việt Nam.
Phú Quốc lọt top 25 hòn đảo tốt nhất thế giới

Phú Quốc lọt top 25 hòn đảo tốt nhất thế giới

Baoquocte.vn. Phú Quốc lọt vào danh sách những hòn đảo tốt nhất thế giới, với vị trí thứ 14, nhờ những bãi biển hoang sơ, bãi cát trắng xóa và đồ ăn ngon.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 33]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 33]

Baoquocte.vn. Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 32]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 32]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 31]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 31]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 30]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 30]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Di sản danh nhân Nguyễn Đình Chiểu: Sống mãi cùng dòng chảy nhân loại

Di sản danh nhân Nguyễn Đình Chiểu: Sống mãi cùng dòng chảy nhân loại

Baoquocte.vn. Cuộc đời của danh nhân văn hóa Nguyễn Đình Chiểu là một nguồn cảm hứng không chỉ đối với người dân Việt Nam mà còn với cả nhân loại.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 29]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 29]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Nhà văn Nguyên Ngọc ra mắt tác phẩm mới

Nhà văn Nguyên Ngọc ra mắt tác phẩm mới

Baoquocte.vn. Tập bút ký Dọc đường của nhà văn Nguyên Ngọc viết về văn chương, giáo dục, con đường phát triển đất nước trên hành trình sống đầy ắp trải nghiệm.
Ra mắt phiên bản mới của cuốn sách 'Việt Nam văn hóa sử cương'

Ra mắt phiên bản mới của cuốn sách 'Việt Nam văn hóa sử cương'

Baoquocte.vn. 'Việt Nam văn hóa sử cương' của học giả Đào Duy Anh được coi là kim chỉ nam cho nhiều công trình nghiên cứu văn hóa nước ta trong suốt gần một thế kỷ.
'Cỗ máy tri thức': Cuốn sách giải thích nền tảng và những quyền năng của khoa học

'Cỗ máy tri thức': Cuốn sách giải thích nền tảng và những quyền năng của khoa học

Baoquocte.vn. Trong cuốn sách 'Cỗ máy tri thức', nhà triết học Michael Strevens trả lời câu hỏi vì sao nhân loại sử dụng khoa học để nghiên cứu những bí mật vũ trụ.
Không bao giờ là thất bại, tất cả là thử thách - cuốn tự truyện đầy xúc động của nhà sáng lập Huyndai

Không bao giờ là thất bại, tất cả là thử thách - cuốn tự truyện đầy xúc động của nhà sáng lập Huyndai

Baoquocte.vn. Không bao giờ là thất bại, tất cả là thử thách - cuốn tự truyện đầy xúc động không chỉ thuật lại cuộc đời và sự nghiệp của Chung Ju Yung.
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Tuyết Minh ra mắt bút ký - tiểu luận 'Những chặng đường'

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Tuyết Minh ra mắt bút ký - tiểu luận 'Những chặng đường'

Baoquocte.vn. Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Thị Tuyết Minh vừa ra mắt bút ký - tiểu luận 'Những chặng đường' được sáng tác trong thời gian hơn 20 năm.
Bác sĩ Mỹ: 'Dinh dưỡng lành mạnh, ngại gì bệnh tim'

Bác sĩ Mỹ: 'Dinh dưỡng lành mạnh, ngại gì bệnh tim'

Baoquocte.vn. Với 25 năm kinh nghiệm lâm sàng về đẩy lùi bệnh tim bằng dinh dưỡng, bác sĩ Joel Fuhrman tại Mỹ đã viết cuốn sách 'Dinh dưỡng lành mạnh ngại gì bệnh tim'.
Phiên bản di động