Thảm họa cháy rừng Australia: Điều tồi tệ nhất còn chưa đến

Quang Đào
TGVN. Các vụ cháy rừng đã biến phần lớn bang New South Wales và Victoria của Australia trở thành vùng đất chết và khiến hàng nghìn người phải di tản. Nhiệt độ cao kỷ lục cùng với thời tiết khô hạn nghiêm trọng kéo dài do biến đổi khí hậu đã gây ra những biển lửa, khiến quang cảnh nhiều nơi ở Australia trông không khác gì “ngày tận thế”.
TIN LIÊN QUAN
tham hoa chay rung australia dieu toi te nhat con chua den Quang cảnh hoang tàn ở đảo Kangaroo sau thảm họa cháy rừng
tham hoa chay rung australia dieu toi te nhat con chua den Điện thăm hỏi về các vụ cháy rừng gây thiệt hại lớn tại Australia
tham hoa chay rung australia dieu toi te nhat con chua den
Lính cứu hỏa tự nguyện Australia đối phó với ngọn lửa ở ngoại ô thành phố Bilpin, New South Wales. (Nguồn: Getty)

Cháy rừng không phải là chuyện lạ ở Australia. Hằng năm, cứ đến mùa hè với thời tiết hanh khô và nhiệt độ cao, các đám cháy rừng vẫn thường xuyên xuất hiện, đến mức người dân ở đây còn gọi mùa hè là “mùa cháy rừng”. Thường thì các đám cháy rừng này luôn dừng lại ở mức có thể kiểm soát được.

Thế nhưng, câu chuyện năm nay thì hoàn toàn khác. Từ tháng 9/2019, hàng chục các vụ cháy rừng đã bắt đầu bùng phát ở bang New South Wales (NSW) và phát triển tệ đến mức, chính phủ Australia phải ban bố tình trạng khẩn cấp vào tháng 11 vừa qua. Các vụ cháy nhanh chóng lan rộng trên toàn bộ lãnh thổ Australia, khiến việc chữa cháy gặp rất nhiều khó khăn.

Sức tàn phá kinh hoàng

Theo trang News.com.au, tính từ đầu mùa cháy rừng 2019 đến nay, tổng cộng khoảng 10 triệu ha rừng đã bị “bà hỏa” phá hủy và hầu hết các bang đều bị ảnh hưởng, ngoại trừ khu vực Lãnh thổ Thủ đô. Để so sánh, con số này còn gấp đôi diện tích lãnh thổ Bỉ. Ngoài ra, NSW và Victoria là hai bang chịu ảnh hưởng cháy rừng nghiêm trọng nhất. Chỉ riêng bang NSW, gần 5 triệu ha rừng đã bị thiêu rụi, lớn hơn tổng diện tích Hà Lan.

Có thể nói, đây là thảm họa cháy rừng tồi tệ nhất không chỉ riêng trong lịch sử Australia, mà còn trên cả thế giới nhiều năm qua. Vụ cháy rừng Amazon hồi tháng 8/2019, khiến cả thế giới bàng hoàng, chỉ tước đi khoảng 900.000 ha rừng. Cháy rừng ở bang California (Mỹ) năm 2018 thiêu rụi khoảng 800.000 ha.

Các đám cháy đã thiêu rụi hơn 56.000 km2 đất, khiến hàng chục nghìn người phải sơ tán và ảnh hưởng xấu đến môi trường. Đến nay, những vụ cháy đã khiến hơn 20 người thiệt mạng và hơn 1.500 ngôi nhà bị phá hủy. Đầu năm 2020, có thêm 28 người nữa được xác nhận đang mất tích khi đám cháy lan đến các trung tâm du lịch sầm uất phía đông Victoria. Hội đồng Bảo hiểm Australia ngày 6/1 khẳng định thiệt hại do hỏa hoạn gây ra đã vượt mốc 485 triệu USD.

Tại các thành phố lớn như Canberra, Melbourne và Sydney bị bao trùm bởi những đám khói màu đỏ cam dày đặc và lây lan sang các khu vực lân cận như New Zealand, dấy lên một thảm họa ô nhiễm môi trường khác. Ngày 1/1 vừa qua, Thủ đô Canberra ghi nhận tình trạng ô nhiễm tồi tệ nhất lịch sử, với chỉ số chất lượng không khí cao gấp 23 lần so với mức nguy hiểm tới sức khỏe con người.

Hỏa hoạn diễn ra trên khắp sáu bang thuộc Australia và bang NSW phải chịu tổn thất lớn nhất về mặt sinh thái. Theo số liệu của Đại học Sydney, chỉ riêng tại NSW, gần nửa tỷ sinh vật, bao gồm các loài động vật có vú, chim và bò sát có khả năng bị thiêu chết. Trong đó, khoảng 8.000 chú gấu túi koala, chiếm khoảng một phần ba tổng số lượng cá thể trên lãnh thổ Australia và đáng buồn hơn, khoảng 30% tổng diện tích sống của chúng đã bị xóa sổ.

Theo truyền thông Australia, số lượng động vật bị chết cháy còn có thể tăng lên trong thời gian tới, bởi dẫu thoát khỏi đám cháy nhưng chúng có thể chết do bị đói, khát hoặc sốc nhiệt khi bị mất đi môi trường sống. Điều khiến giới chuyên gia lo ngại là cháy rừng có thể làm sụt giảm tới mức khó hồi phục số lượng loài động vật chỉ có ở Australia và đang có nguy cơ tuyệt chủng, chẳng hạn như gấu túi.

tham hoa chay rung australia dieu toi te nhat con chua den
Anh Simon Adamczyk, nhân viên cứu hộ động vật hoang dã ở thành phố Adelaide, bang Nam Australia bế một chú gấu túi trong khu vực bị cháy trụi gần Cape Borda trên đảo Kangaroo, phía tây bắc Adelaide, ngày 7/1.

Nguyên nhân do đâu?

Như đã nói ở trên, cháy rừng không phải chuyện lạ ở Australia. Do vào mùa hè, thời tiết tại đây luôn trong tình trạng nóng và khô, tương tự như ở California và Địa Trung Hải. Tuy nhiên, các đám cháy của mùa hè năm nay khá khác biệt, chúng đến sớm hơn nhiều so với mọi năm. Phó Giáo sư Crystal Kolden, Đại học Idaho (Mỹ), người trực tiếp nghiên cứu về vụ cháy rừng ở Tasmania năm 2018 nhận định rằng, nguyên nhân chính dẫn đến thảm họa cháy rừng lần này là ảnh hưởng của việc Trái Đất đang ngày một nóng lên.

Nhiệt độ cao kỷ lục, hạn hán kéo dài cùng với sức gió lớn đã khiến hỏa hoạn ở Australia lan rộng không kiểm soát. Giữa tháng 12 năm ngoái, cư dân một số vùng xứ chuột túi đã trải qua một ngày khủng khiếp khi thủy ngân nhiệt kế chạm đến con số 41,9°C. Làn sóng nhiệt vẫn tiếp tục vờn quanh miền đông nam, nhiệt độ ở Canberra dự kiến sẽ lên đến 40,6°C trong tuần này.

Rừng bạch đàn vốn phổ biến ở Australia với tinh dầu trong thân cây rất dễ cháy, khi bị bắt lửa loài cây này khiến hỏa hoạn lan nhanh hơn. Chúng còn phụ thuộc vào lửa để có thể giải phóng hạt giống để sinh sôi nảy nở. Do đó, một số hệ sinh thái như rừng bạch đàn nhiều khả năng sẽ có thể khôi phục nhưng không phải loại cây nào cũng có khả năng như chúng.

Theo ông Mike Flannigan, nhà khoa học về cháy tại Đại học Alberta (Canada), vẫn là quá sớm để biết chính xác nguyên nhân làm phát sinh các đám cháy rừng, bởi cháy rừng chỉ mới bùng phát gần đây và hiện mọi cơ quan chức năng vẫn đang ưu tiên dành thời gian kiểm soát các đám cháy.

Dù con người là nhân tố lớn gây hỏa hoạn ở Australia, song những nguyên nhân do tai nạn cũng thường xảy ra như các vụ chập, cháy từ xe cộ hay dây điện. Mặc dù các đầu mẩu thuốc lá còn lại sau khi hút thường không gây hỏa hoạn, song trong điều kiện thời tiết khô nóng, chuyện này hoàn toàn có thể xảy ra. Ngoài ra, sét đánh vào các khu rừng bị hạn hán cũng có thể là nguyên nhân gây hỏa hoạn.

Tình trạng trên đã phản ánh sự yếu kém của nước này trong trong công tác giảm lượng khí thải carbon dioxide. Chính quyền của Thủ tướng Scott Morrison đang đối mặt với chỉ trích vì cản trở nỗ lực toàn cầu trong việc hoàn thành một quy tắc thực thi Thỏa thuận Paris trong một hội nghị của Liên hợp quốc tại Madrid vào tháng 12. Bản thân ông Morrison cũng bị phản ứng dữ dội khi ông đi nghỉ ở Hawaii trong lúc ngọn lửa đang tàn phá đất nước, dù cuối cùng ông đã phải cắt ngắn kỳ nghỉ.

Ngay cả khi thực sự muốn “chuyển mình” về chính sách năng lượng và biến đổi khí hậu, Australia cũng sẽ vấp phải tranh cãi gay gắt trong nội bộ chính phủ, một phần do truyền thống khai thác mỏ và sản xuất than nổi danh bao lâu nay.

Oằn mình chống “giặc”

tham hoa chay rung australia dieu toi te nhat con chua den
Thủ tướng Australia Scott Morrison thăm Sarsfield, một thị trấn bị ảnh hưởng bởi vụ cháy, ngày 4/1. (Nguồn: NYT)

Thủ tướng Scott Morrison hôm 6/1 tuyên bố sẵn sàng trả "bất cứ giá nào" để giúp cộng đồng hồi phục sau trận cháy kinh hoàng. Chính phủ nước này sẽ rót thêm 1,4 tỷ USD trong hai năm để khắc phục hậu quả.

Australia phụ thuộc rất nhiều vào các nhân viên cứu hỏa tình nguyện, đặc biệt là ở vùng nông thôn nơi có nhiều đám cháy nhất. Lý do là nước này không có một hệ thống quản lý cứu hỏa chuyên nghiệp và tập trung như Mỹ.

Điều này buộc chính phủ Australia phải có những thay đổi về chính sách. Theo đó, tháng 12, Thủ tướng Morrison tuyên bố rằng, các tình nguyện viên bỏ việc để đi chữa cháy sẽ được bồi thường tiền lương. Trung bình, mỗi ngày có khoảng 3.000 người lính “tự phát” lên đường cứu hỏa ở khắp nơi trên tiểu bang.

Để tăng lực lượng dập lửa ở các địa phương, quân đội Australia đã điều thêm 3.000 binh lính đến các vụ cháy để dập lửa. Đồng thời, Mỹ và Canada cử lính cứu hỏa đến Australia để hỗ trợ.

Theo The Verge, các chuyên gia cho rằng, trong điều kiện khắc nghiệt và diện tích đám cháy quá lớn, sức người khó có thể dập tắt hoàn toàn, nên chỉ có thể chờ cho ngọn lửa tự tàn đi mà thôi.

Mùa hè ở Australia kéo dài từ tháng 12 đến hết tháng 2 và mùa cháy rừng thường phát triển cực đại vào cuối tháng 1 hoặc đầu tháng 2. Vậy nên thảm họa được dự đoán sẽ khó sớm chấm dứt. Mặc dù mới đây, khu vực bờ biển đông Australia, từ Sydney đến Melbourne, đã xuất hiện những trận mưa lớn. Các trận mưa xối xả cũng xuất hiện ở một số vùng của bang NSW.

Thế nhưng, giới chuyên gia nhận định rằng, nếu các đám cháy ở NSW gặp các đám cháy ở bang Victoria sẽ tạo nên “một ngọn lửa khổng lồ”, khiến tình trạng cháy rừng còn có thể diễn ra tồi tệ hơn bây giờ. Hiện tại, chúng chỉ còn cách nhau khoảng 9 km trong khi nhiệt độ dự kiến tăng trở lại vào ngày 9-10/1.

Hầu hết các vụ cháy lịch sử ở Australia được đặt tên theo ngày xảy ra và đáng nhớ bởi một số yếu tố như mức độ tàn phá và số người chết. Riêng vụ cháy năm 1974 khiến 117 triệu ha rừng bị thiêu rụi thì không được đặt tên do chúng xảy ra ở trung tâm Australia và không gây ảnh hưởng quá nhiều tới cộng đồng, tuy nhiên ba người đã thiệt mạng.

- Black Saturday (2009): 173 người chết và 450.000 ha rừng bị cháy

- Canberra (2003): 4 người chết và 160.000 ha rừng bị cháy

- Black Christmas (2001): 753.314 ha rừng bị cháy

- Ash Wednesday (1983): 75 người chết và 310.000 ha rừng bị cháy

- Black Friday (1939): 71 người chết và 2 triệu ha rừng bị cháy

- Black Thursday (1851): 12 người chết và 5 triệu ha rừng bị cháy

tham hoa chay rung australia dieu toi te nhat con chua den

Ảnh ấn tượng trong tuần (30/12-5/1): Thảm họa cháy rừng Australia và quan hệ Mỹ-Iran 'căng hơn dây đàn'

TGVN. Thảm họa cháy rừng tồi tệ nhất trong lịch sử Australia, Mỹ-Iran gia tăng căng thẳng sau vụ không kích khiến Tư lệnh Iran thiệt ...

tham hoa chay rung australia dieu toi te nhat con chua den

Ngành du lịch Australia thiệt hại hàng trăm triệu USD do cháy rừng

TGVN. Ngành du lịch Australia có thể thiệt hại hàng trăm triệu USD do các đám cháy rừng đang hoành hành tại khu vực bờ ...

tham hoa chay rung australia dieu toi te nhat con chua den

Australia: Hàng loạt gấu koala chết cháy trên ngọn cây

Cháy rừng ở Australia có thể đã giết chết hơn 2.000 gấu koala, còn gọi là gấu túi. Nhiều con không chạy kịp vì đám ...

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

XSMT 22/10 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 22/10/2020 - dự đoán XSMT 23/10

XSMT 22/10 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 22/10/2020 - dự đoán XSMT 23/10

XSMT 22/10. SXMT. KQXSMT. Trực tiếp kết quả xổ số kiến thiết miền Trung hôm nay ngày 22 tháng 10 năm 2020. KQSXMT.
Bộ Công an tham dự Hội nghị quốc tế trực tuyến về khoa học hình sự

Bộ Công an tham dự Hội nghị quốc tế trực tuyến về khoa học hình sự

Đoàn chuyên gia khoa học hình sự Bộ Công an tham gia Hội nghị trực tuyến về khoa học hình sự do Cảnh sát quốc gia Hàn Quốc tổ chức.
XSMN 23/10 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 23/10/2020 - dự đoán XSMN 24/10

XSMN 23/10 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 23/10/2020 - dự đoán XSMN 24/10

XSMN 23/10. SXMN. KQXSMN. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay ngày 23 tháng 10 năm 2020. KQSXMN.
Lũ lụt miền Trung: Người Việt tại Nga một lòng hướng về miền Trung

Lũ lụt miền Trung: Người Việt tại Nga một lòng hướng về miền Trung

Đại sứ quán Việt Nam tại LB Nga phát động quyên góp ủng hộ đồng bào lũ lụt miền Trung khắc phục hậu quả nghiêm trọng của cơn bão số ...
Nhà thờ Chính của Lực lượng Vũ trang Nga: Biểu tượng mới của lịch sử nước Nga

Nhà thờ Chính của Lực lượng Vũ trang Nga: Biểu tượng mới của lịch sử nước Nga

Với việc khánh thành Nhà thờ Chính của Lực lượng Vũ trang Nga, nước này muốn biến công trình trở thành một biểu tượng trong lịch sử hào hùng.
Quảng Ninh kỳ vọng đón 3 triệu khách du lịch trong quý 4

Quảng Ninh kỳ vọng đón 3 triệu khách du lịch trong quý 4

Với việc tổ chức chuỗi 64 sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch, thương mại, Quảng Ninh kỳ vọng sẽ đón được 3 triệu lượt khách nội địa trong ...
Sơn Long Quyền Thuật: Rồng thiêng trở về nguồn cội

Sơn Long Quyền Thuật: Rồng thiêng trở về nguồn cội

Sơn Long Quyền Thuật, phái võ được phát triển và rất nổi tiếng ở Pháp, giờ lại được theo chân võ sư người Pháp Olivier Barbey trở về nguồn cội, ...
G20 đặc biệt chú trọng các chính sách liên quan tới phụ nữ

G20 đặc biệt chú trọng các chính sách liên quan tới phụ nữ

Với vai trò là nước Chủ tịch G20 trong năm nay, Saudi Arabia đặc biệt chú trọng và thúc đẩy các chính sách liên quan tới phụ nữ.
Gói kích thích kinh tế mới của Mỹ: Washington 'chạy nước rút', Tổng thống Trump chỉ trích các nghị sĩ Dân chủ

Gói kích thích kinh tế mới của Mỹ: Washington 'chạy nước rút', Tổng thống Trump chỉ trích các nghị sĩ Dân chủ

Giới chức Mỹ vẫn khá lạc quan về khả năng hai bên đạt một thỏa thuận về gói kích thích kinh tế mới của quốc gia này.
Lũ lụt miền Trung: Những hình ảnh gây xúc động tận tâm can

Lũ lụt miền Trung: Những hình ảnh gây xúc động tận tâm can

Thủy Tiên ăn vội bát mỳ, cụ già ngoài 90 tuổi lặng lẽ bê mỳ tôm ra xe cứu trợ... là hình ảnh xúc động về lũ lụt miền Trung ...
Bầu cử Mỹ vào giai đoạn nước rút, công ty truyền thông Trung Quốc 'chịu trận đủ'

Bầu cử Mỹ vào giai đoạn nước rút, công ty truyền thông Trung Quốc 'chịu trận đủ'

Trước thềm cuộc bầu cử Mỹ sắp diễn ra, Bộ Ngoại giao Mỹ đã liệt hoạt động của 6 công ty truyền thông Trung Quốc vào diện phái bộ nước ngoài.
Cập nhật Covid-19 ngày 22/10: Kỷ lục hơn 430.000 ca nhiễm mới toàn cầu; Thêm 2 quốc gia vượt mốc 1 triệu ca bệnh; Hàn Quốc tăng cao trở lại

Cập nhật Covid-19 ngày 22/10: Kỷ lục hơn 430.000 ca nhiễm mới toàn cầu; Thêm 2 quốc gia vượt mốc 1 triệu ca bệnh; Hàn Quốc tăng cao trở lại

Toàn cầu ghi nhận 41.484.633 ca nhiễm Covid-19, trong đó có 1.136.335 bệnh nhân tử vong và 30.910.875 ca bình phục.
Bầu cử Mỹ 2020: Đua nhau mở rộng 'chiến trường', hai đảng bùng nổ cuộc chiến giành ghế ở Hạ viện

Bầu cử Mỹ 2020: Đua nhau mở rộng 'chiến trường', hai đảng bùng nổ cuộc chiến giành ghế ở Hạ viện

Cuộc chiến giành ghế tại Hạ viện giữa hai đảng đang diễn ra trên phạm vi lớn nhất 10 năm qua trong cuộc đua nước rút đến ngày bầu cử Mỹ 2020.
Đông Địa Trung Hải: Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục 'đổ thêm dầu', EU lại bị gọi tên

Đông Địa Trung Hải: Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục 'đổ thêm dầu', EU lại bị gọi tên

Thổ Nhĩ Kỳ gia hạn hoạt động của tàu thăm dò Oruc Reis và hai tàu khác ở khu vực đang có tranh chấp tại Đông Địa Trung Hải đến ngày 27/10.
Đối đầu ngoại giao Canada-Trung Quốc: Khúc mắc khó giải

Đối đầu ngoại giao Canada-Trung Quốc: Khúc mắc khó giải

Thời tiết Ottawa những ngày cuối tháng Mười đang trở lạnh, song quan hệ song phương Canada-Trung Quốc có lẽ còn 'lạnh' hơn.
Làn sóng covid-19 thứ hai ở châu Âu: Vì sao nên nỗi?

Làn sóng covid-19 thứ hai ở châu Âu: Vì sao nên nỗi?

Làn sóng covid-19 thứ hai dịch ở châu Âu không phải bởi dịch bệnh quá bất kham mà bởi không thật sự cầu thị với bài học từ làn sóng dịch bệnh trước.
Căng thẳng chính trị tại Thái Lan: Lắng nghe để thấu hiểu

Căng thẳng chính trị tại Thái Lan: Lắng nghe để thấu hiểu

Chính phủ Thái Lan đang tìm kiếm một giải pháp hòa bình, hiệu quả và bền vững nhằm giải quyết triệt để tình trạng căng thẳng hiện nay.
Bình thường hóa quan hệ với Israel: Sau Bahrain phải chăng sẽ là Sudan?

Bình thường hóa quan hệ với Israel: Sau Bahrain phải chăng sẽ là Sudan?

Sudan có thể theo bước Bahrain trở thành quốc gia tiếp theo bình thường hóa quan hệ với Israel trong năm nay, với sự tác động và thỏa thuận trao đổi với Mỹ.
Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ ra sao nếu ông Biden làm Tổng thống Mỹ?

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ ra sao nếu ông Biden làm Tổng thống Mỹ?

Rất khó dự đoán chính xác các nội dung trong chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của chính quyền Mỹ dưới sự lãnh đạo của ông Biden.
Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern: Thành công chống dịch Covid-19 chưa đủ cho một khởi đầu mới

Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern: Thành công chống dịch Covid-19 chưa đủ cho một khởi đầu mới

Nhiệm kỳ 2 của Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern sẽ không dễ dàng khi thành công trong xử lý đại dịch Covid-19 là chưa đủ so với ước vọng của người dân.
Cảnh giác với Trung Quốc, Ấn Độ siết chặt việc ký kết các MoU giáo dục

Cảnh giác với Trung Quốc, Ấn Độ siết chặt việc ký kết các MoU giáo dục

Ấn Độ đang xem xét quy định bắt buộc các trường đại học phải xin phép chính phủ trước khi ký kết bất kỳ MoU nào với các nước láng giềng.
Bầu cử Mỹ 2020: Ai chiến thắng và nỗi lo của châu Á

Bầu cử Mỹ 2020: Ai chiến thắng và nỗi lo của châu Á 1

Châu Á gần đây khá căng thẳng với cạnh tranh Mỹ-Trung, nhiều người kỳ vọng cuộc bầu cử Mỹ 2020 sẽ làm giảm nhiệt tại khu vực.
Phiên bản di động