Thảm họa cháy rừng Australia: Điều tồi tệ nhất còn chưa đến

Quang Đào
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Các vụ cháy rừng đã biến phần lớn bang New South Wales và Victoria của Australia trở thành vùng đất chết và khiến hàng nghìn người phải di tản. Nhiệt độ cao kỷ lục cùng với thời tiết khô hạn nghiêm trọng kéo dài do biến đổi khí hậu đã gây ra những biển lửa, khiến quang cảnh nhiều nơi ở Australia trông không khác gì “ngày tận thế”.
TIN LIÊN QUAN
tham hoa chay rung australia dieu toi te nhat con chua den Quang cảnh hoang tàn ở đảo Kangaroo sau thảm họa cháy rừng
tham hoa chay rung australia dieu toi te nhat con chua den Điện thăm hỏi về các vụ cháy rừng gây thiệt hại lớn tại Australia
tham hoa chay rung australia dieu toi te nhat con chua den
Lính cứu hỏa tự nguyện Australia đối phó với ngọn lửa ở ngoại ô thành phố Bilpin, New South Wales. (Nguồn: Getty)

Cháy rừng không phải là chuyện lạ ở Australia. Hằng năm, cứ đến mùa hè với thời tiết hanh khô và nhiệt độ cao, các đám cháy rừng vẫn thường xuyên xuất hiện, đến mức người dân ở đây còn gọi mùa hè là “mùa cháy rừng”. Thường thì các đám cháy rừng này luôn dừng lại ở mức có thể kiểm soát được.

Thế nhưng, câu chuyện năm nay thì hoàn toàn khác. Từ tháng 9/2019, hàng chục các vụ cháy rừng đã bắt đầu bùng phát ở bang New South Wales (NSW) và phát triển tệ đến mức, chính phủ Australia phải ban bố tình trạng khẩn cấp vào tháng 11 vừa qua. Các vụ cháy nhanh chóng lan rộng trên toàn bộ lãnh thổ Australia, khiến việc chữa cháy gặp rất nhiều khó khăn.

Sức tàn phá kinh hoàng

Theo trang News.com.au, tính từ đầu mùa cháy rừng 2019 đến nay, tổng cộng khoảng 10 triệu ha rừng đã bị “bà hỏa” phá hủy và hầu hết các bang đều bị ảnh hưởng, ngoại trừ khu vực Lãnh thổ Thủ đô. Để so sánh, con số này còn gấp đôi diện tích lãnh thổ Bỉ. Ngoài ra, NSW và Victoria là hai bang chịu ảnh hưởng cháy rừng nghiêm trọng nhất. Chỉ riêng bang NSW, gần 5 triệu ha rừng đã bị thiêu rụi, lớn hơn tổng diện tích Hà Lan.

Có thể nói, đây là thảm họa cháy rừng tồi tệ nhất không chỉ riêng trong lịch sử Australia, mà còn trên cả thế giới nhiều năm qua. Vụ cháy rừng Amazon hồi tháng 8/2019, khiến cả thế giới bàng hoàng, chỉ tước đi khoảng 900.000 ha rừng. Cháy rừng ở bang California (Mỹ) năm 2018 thiêu rụi khoảng 800.000 ha.

Các đám cháy đã thiêu rụi hơn 56.000 km2 đất, khiến hàng chục nghìn người phải sơ tán và ảnh hưởng xấu đến môi trường. Đến nay, những vụ cháy đã khiến hơn 20 người thiệt mạng và hơn 1.500 ngôi nhà bị phá hủy. Đầu năm 2020, có thêm 28 người nữa được xác nhận đang mất tích khi đám cháy lan đến các trung tâm du lịch sầm uất phía đông Victoria. Hội đồng Bảo hiểm Australia ngày 6/1 khẳng định thiệt hại do hỏa hoạn gây ra đã vượt mốc 485 triệu USD.

Tại các thành phố lớn như Canberra, Melbourne và Sydney bị bao trùm bởi những đám khói màu đỏ cam dày đặc và lây lan sang các khu vực lân cận như New Zealand, dấy lên một thảm họa ô nhiễm môi trường khác. Ngày 1/1 vừa qua, Thủ đô Canberra ghi nhận tình trạng ô nhiễm tồi tệ nhất lịch sử, với chỉ số chất lượng không khí cao gấp 23 lần so với mức nguy hiểm tới sức khỏe con người.

Hỏa hoạn diễn ra trên khắp sáu bang thuộc Australia và bang NSW phải chịu tổn thất lớn nhất về mặt sinh thái. Theo số liệu của Đại học Sydney, chỉ riêng tại NSW, gần nửa tỷ sinh vật, bao gồm các loài động vật có vú, chim và bò sát có khả năng bị thiêu chết. Trong đó, khoảng 8.000 chú gấu túi koala, chiếm khoảng một phần ba tổng số lượng cá thể trên lãnh thổ Australia và đáng buồn hơn, khoảng 30% tổng diện tích sống của chúng đã bị xóa sổ.

Theo truyền thông Australia, số lượng động vật bị chết cháy còn có thể tăng lên trong thời gian tới, bởi dẫu thoát khỏi đám cháy nhưng chúng có thể chết do bị đói, khát hoặc sốc nhiệt khi bị mất đi môi trường sống. Điều khiến giới chuyên gia lo ngại là cháy rừng có thể làm sụt giảm tới mức khó hồi phục số lượng loài động vật chỉ có ở Australia và đang có nguy cơ tuyệt chủng, chẳng hạn như gấu túi.

tham hoa chay rung australia dieu toi te nhat con chua den
Anh Simon Adamczyk, nhân viên cứu hộ động vật hoang dã ở thành phố Adelaide, bang Nam Australia bế một chú gấu túi trong khu vực bị cháy trụi gần Cape Borda trên đảo Kangaroo, phía tây bắc Adelaide, ngày 7/1.

Nguyên nhân do đâu?

Như đã nói ở trên, cháy rừng không phải chuyện lạ ở Australia. Do vào mùa hè, thời tiết tại đây luôn trong tình trạng nóng và khô, tương tự như ở California và Địa Trung Hải. Tuy nhiên, các đám cháy của mùa hè năm nay khá khác biệt, chúng đến sớm hơn nhiều so với mọi năm. Phó Giáo sư Crystal Kolden, Đại học Idaho (Mỹ), người trực tiếp nghiên cứu về vụ cháy rừng ở Tasmania năm 2018 nhận định rằng, nguyên nhân chính dẫn đến thảm họa cháy rừng lần này là ảnh hưởng của việc Trái Đất đang ngày một nóng lên.

Nhiệt độ cao kỷ lục, hạn hán kéo dài cùng với sức gió lớn đã khiến hỏa hoạn ở Australia lan rộng không kiểm soát. Giữa tháng 12 năm ngoái, cư dân một số vùng xứ chuột túi đã trải qua một ngày khủng khiếp khi thủy ngân nhiệt kế chạm đến con số 41,9°C. Làn sóng nhiệt vẫn tiếp tục vờn quanh miền đông nam, nhiệt độ ở Canberra dự kiến sẽ lên đến 40,6°C trong tuần này.

Rừng bạch đàn vốn phổ biến ở Australia với tinh dầu trong thân cây rất dễ cháy, khi bị bắt lửa loài cây này khiến hỏa hoạn lan nhanh hơn. Chúng còn phụ thuộc vào lửa để có thể giải phóng hạt giống để sinh sôi nảy nở. Do đó, một số hệ sinh thái như rừng bạch đàn nhiều khả năng sẽ có thể khôi phục nhưng không phải loại cây nào cũng có khả năng như chúng.

Theo ông Mike Flannigan, nhà khoa học về cháy tại Đại học Alberta (Canada), vẫn là quá sớm để biết chính xác nguyên nhân làm phát sinh các đám cháy rừng, bởi cháy rừng chỉ mới bùng phát gần đây và hiện mọi cơ quan chức năng vẫn đang ưu tiên dành thời gian kiểm soát các đám cháy.

Dù con người là nhân tố lớn gây hỏa hoạn ở Australia, song những nguyên nhân do tai nạn cũng thường xảy ra như các vụ chập, cháy từ xe cộ hay dây điện. Mặc dù các đầu mẩu thuốc lá còn lại sau khi hút thường không gây hỏa hoạn, song trong điều kiện thời tiết khô nóng, chuyện này hoàn toàn có thể xảy ra. Ngoài ra, sét đánh vào các khu rừng bị hạn hán cũng có thể là nguyên nhân gây hỏa hoạn.

Tình trạng trên đã phản ánh sự yếu kém của nước này trong trong công tác giảm lượng khí thải carbon dioxide. Chính quyền của Thủ tướng Scott Morrison đang đối mặt với chỉ trích vì cản trở nỗ lực toàn cầu trong việc hoàn thành một quy tắc thực thi Thỏa thuận Paris trong một hội nghị của Liên hợp quốc tại Madrid vào tháng 12. Bản thân ông Morrison cũng bị phản ứng dữ dội khi ông đi nghỉ ở Hawaii trong lúc ngọn lửa đang tàn phá đất nước, dù cuối cùng ông đã phải cắt ngắn kỳ nghỉ.

Ngay cả khi thực sự muốn “chuyển mình” về chính sách năng lượng và biến đổi khí hậu, Australia cũng sẽ vấp phải tranh cãi gay gắt trong nội bộ chính phủ, một phần do truyền thống khai thác mỏ và sản xuất than nổi danh bao lâu nay.

Oằn mình chống “giặc”

tham hoa chay rung australia dieu toi te nhat con chua den
Thủ tướng Australia Scott Morrison thăm Sarsfield, một thị trấn bị ảnh hưởng bởi vụ cháy, ngày 4/1. (Nguồn: NYT)

Thủ tướng Scott Morrison hôm 6/1 tuyên bố sẵn sàng trả "bất cứ giá nào" để giúp cộng đồng hồi phục sau trận cháy kinh hoàng. Chính phủ nước này sẽ rót thêm 1,4 tỷ USD trong hai năm để khắc phục hậu quả.

Australia phụ thuộc rất nhiều vào các nhân viên cứu hỏa tình nguyện, đặc biệt là ở vùng nông thôn nơi có nhiều đám cháy nhất. Lý do là nước này không có một hệ thống quản lý cứu hỏa chuyên nghiệp và tập trung như Mỹ.

Điều này buộc chính phủ Australia phải có những thay đổi về chính sách. Theo đó, tháng 12, Thủ tướng Morrison tuyên bố rằng, các tình nguyện viên bỏ việc để đi chữa cháy sẽ được bồi thường tiền lương. Trung bình, mỗi ngày có khoảng 3.000 người lính “tự phát” lên đường cứu hỏa ở khắp nơi trên tiểu bang.

Để tăng lực lượng dập lửa ở các địa phương, quân đội Australia đã điều thêm 3.000 binh lính đến các vụ cháy để dập lửa. Đồng thời, Mỹ và Canada cử lính cứu hỏa đến Australia để hỗ trợ.

Theo The Verge, các chuyên gia cho rằng, trong điều kiện khắc nghiệt và diện tích đám cháy quá lớn, sức người khó có thể dập tắt hoàn toàn, nên chỉ có thể chờ cho ngọn lửa tự tàn đi mà thôi.

Mùa hè ở Australia kéo dài từ tháng 12 đến hết tháng 2 và mùa cháy rừng thường phát triển cực đại vào cuối tháng 1 hoặc đầu tháng 2. Vậy nên thảm họa được dự đoán sẽ khó sớm chấm dứt. Mặc dù mới đây, khu vực bờ biển đông Australia, từ Sydney đến Melbourne, đã xuất hiện những trận mưa lớn. Các trận mưa xối xả cũng xuất hiện ở một số vùng của bang NSW.

Thế nhưng, giới chuyên gia nhận định rằng, nếu các đám cháy ở NSW gặp các đám cháy ở bang Victoria sẽ tạo nên “một ngọn lửa khổng lồ”, khiến tình trạng cháy rừng còn có thể diễn ra tồi tệ hơn bây giờ. Hiện tại, chúng chỉ còn cách nhau khoảng 9 km trong khi nhiệt độ dự kiến tăng trở lại vào ngày 9-10/1.

Hầu hết các vụ cháy lịch sử ở Australia được đặt tên theo ngày xảy ra và đáng nhớ bởi một số yếu tố như mức độ tàn phá và số người chết. Riêng vụ cháy năm 1974 khiến 117 triệu ha rừng bị thiêu rụi thì không được đặt tên do chúng xảy ra ở trung tâm Australia và không gây ảnh hưởng quá nhiều tới cộng đồng, tuy nhiên ba người đã thiệt mạng.

- Black Saturday (2009): 173 người chết và 450.000 ha rừng bị cháy

- Canberra (2003): 4 người chết và 160.000 ha rừng bị cháy

- Black Christmas (2001): 753.314 ha rừng bị cháy

- Ash Wednesday (1983): 75 người chết và 310.000 ha rừng bị cháy

- Black Friday (1939): 71 người chết và 2 triệu ha rừng bị cháy

- Black Thursday (1851): 12 người chết và 5 triệu ha rừng bị cháy

tham hoa chay rung australia dieu toi te nhat con chua den

Ảnh ấn tượng trong tuần (30/12-5/1): Thảm họa cháy rừng Australia và quan hệ Mỹ-Iran 'căng hơn dây đàn'

TGVN. Thảm họa cháy rừng tồi tệ nhất trong lịch sử Australia, Mỹ-Iran gia tăng căng thẳng sau vụ không kích khiến Tư lệnh Iran thiệt ...

tham hoa chay rung australia dieu toi te nhat con chua den

Ngành du lịch Australia thiệt hại hàng trăm triệu USD do cháy rừng

TGVN. Ngành du lịch Australia có thể thiệt hại hàng trăm triệu USD do các đám cháy rừng đang hoành hành tại khu vực bờ ...

tham hoa chay rung australia dieu toi te nhat con chua den

Australia: Hàng loạt gấu koala chết cháy trên ngọn cây

Cháy rừng ở Australia có thể đã giết chết hơn 2.000 gấu koala, còn gọi là gấu túi. Nhiều con không chạy kịp vì đám ...

Xem nhiều

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 8/12/2022: Nhân Mã công việc bấp bênh

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Năm ngày 8/12/2022: Nhân Mã công việc bấp bênh

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 8/12/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Giá tiêu hôm nay 8/12, nhận định trái chiều về lượng hàng tồn trong nước, giá tiêu khó giảm tiếp?

Giá tiêu hôm nay 8/12, nhận định trái chiều về lượng hàng tồn trong nước, giá tiêu khó giảm tiếp?

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước ổn định ở một số địa phương trọng điểm, giao dịch từ 60.000 – 63.000 đ/kg.
Giá vàng hôm nay 8/12: Giá vàng sẽ khởi sắc vào năm 2023? Vị thế đã thay đổi, lý do đà tăng bị 'dập tắt'

Giá vàng hôm nay 8/12: Giá vàng sẽ khởi sắc vào năm 2023? Vị thế đã thay đổi, lý do đà tăng bị 'dập tắt'

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 8/12 ghi nhận thị trường thế giới biến động nhẹ giữa bối cảnh các nhà đầu tư chờ kết quả cuộc họp của Fed.
Phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại Geneva chúc mừng 47 năm Quốc khánh Lào

Phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại Geneva chúc mừng 47 năm Quốc khánh Lào

Baoquocte.vn. Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Việt Nam và Lào cùng khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với nhau tại các diễn đàn đa phương ở Geneva.
Việt Nam đánh giá cao vai trò của AMF và EAMF trong thúc đẩy hợp tác biển ASEAN và giữa ASEAN với các đối tác

Việt Nam đánh giá cao vai trò của AMF và EAMF trong thúc đẩy hợp tác biển ASEAN và giữa ASEAN với các đối tác

Baoquocte.vn. Đại sứ Vũ Hồ, Quyền Trưởng SOM ASEAN dẫn đầu đoàn Việt Nam tham dự Diễn đàn biển ASEAN lần thứ 12 và và Diễn đàn biển ASEAN mở rộng ...
Hợp tác quốc phòng luôn là một trong những trụ cột rất quan trọng trong quan hệ Việt Nam-Lào

Hợp tác quốc phòng luôn là một trong những trụ cột rất quan trọng trong quan hệ Việt Nam-Lào

Baoquocte.vn. Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Đại tướng Chansamone Chanyalath, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Lào.
Tin thế giới 7/12: Ukraine thừa nhận tấn công sân bay Nga, Moscow chỉ trích đạo luật ‘khiêu khích’ của Washington

Tin thế giới 7/12: Ukraine thừa nhận tấn công sân bay Nga, Moscow chỉ trích đạo luật ‘khiêu khích’ của Washington

Baoquocte.vn. Lý do Mỹ không cấp Patriot cho Ukraine, khả năng Saudi Arabia và Israel bình thường hóa quan hệ …là một số tin thế giới đáng chú ý 24 giờ qua.
AUSMIN 2022: Mỹ-Australia củng cố quan hệ liên minh, nhấn mạnh hai trụ cột mới

AUSMIN 2022: Mỹ-Australia củng cố quan hệ liên minh, nhấn mạnh hai trụ cột mới

Baoquocte.vn. Các Bộ trưởng Quốc phòng và Ngoại giao tập trung trao đổi các biện pháp nhằm tăng cường hơn nữa quan hệ liên minh Mỹ-Australia.
Chủ tịch Trung Quốc thăm Saudi Arabia: Ba hội nghị thượng đỉnh và hàng chục tỷ USD

Chủ tịch Trung Quốc thăm Saudi Arabia: Ba hội nghị thượng đỉnh và hàng chục tỷ USD

Baoquocte.vn. Hôm nay, 7/12, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bắt đầu chuyến thăm Saudi Arabia.
Đức sẽ đặt tổ hợp tên lửa phòng không Patriot ở Ba Lan hay Ukraine? Mỹ cấm trao đổi dữ liệu này với Nga

Đức sẽ đặt tổ hợp tên lửa phòng không Patriot ở Ba Lan hay Ukraine? Mỹ cấm trao đổi dữ liệu này với Nga

Baoquocte.vn. Ngày 6/12, Ba Lan và Đức thông báo về việc đặt tổ hợp tên lửa phòng không Patriot, Mỹ ra lệnh cấm trao đổi dữ liệu hệ thống phòng không với Nga.
Hàn Quốc thừa nhận tình hình an ninh nghiêm trọng, tìm ra hướng để 'áp đảo' Triều Tiên về quân sự

Hàn Quốc thừa nhận tình hình an ninh nghiêm trọng, tìm ra hướng để 'áp đảo' Triều Tiên về quân sự

Baoquocte.vn. Hàn Quốc cho rằng an ninh quốc gia đang ở trong tình hình nghiêm trọng hơn bao giờ hết.
Trước tình hình quốc tế phức tạp, Trung Quốc và Nga 'xích lại gần nhau hơn'

Trước tình hình quốc tế phức tạp, Trung Quốc và Nga 'xích lại gần nhau hơn'

Baoquocte.vn. Trung Quốc và Nga đều nhất trí làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện trong thời gian tới.
Điểm nhấn trong chiến lược mới của Canada

Điểm nhấn trong chiến lược mới của Canada

Baoquocte.vn. Ngày 27/11, Canada đã công bố Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Đâu là những nét nổi bật trong chiến lược này?
Mỹ-Pháp trước trở ngại mới

Mỹ-Pháp trước trở ngại mới

Baoquocte.vn. Tổng thống Emmanuel Macron đã làm nên lịch sử khi trở thành lãnh đạo đầu tiên của Pháp hai lần thăm cấp Nhà nước đến Mỹ.
Kết quả COP27: Cần nhưng đã đủ?

Kết quả COP27: Cần nhưng đã đủ?

Baoquocte.vn. COP27 mang lại nhiều kết quả đáng chú ý trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu, nhưng chưa đủ để đáp ứng kỳ vọng hiện nay.
Căng thẳng Serbia-Kosovo: Không chỉ chuyện biển số

Căng thẳng Serbia-Kosovo: Không chỉ chuyện biển số

Baoquocte.vn. Những căng thẳng mới đây chỉ là một phần nổi trong mối quan hệ Serbia-Kosovo phức tạp và nhiều sóng gió.
‘Dấu chân’ Trung Quốc tại Mỹ Latinh

‘Dấu chân’ Trung Quốc tại Mỹ Latinh

Baoquocte.vn. Trong thời gian gần đây, việc Trung Quốc tích cực mở rộng ảnh hưởng tại Mỹ Latinh đã không còn xa lạ.
Chính sách đối ngoại Mỹ hậu bầu cử giữa kỳ có gì khác?

Chính sách đối ngoại Mỹ hậu bầu cử giữa kỳ có gì khác?

Baoquocte.vn. Mặc dù có thể đi kèm một số điều chỉnh nhỏ, song về cơ bản, chính sách đối ngoại của Mỹ sau bầu cử giữa kỳ sẽ không có nhiều thay đổi.
Tập trận Malabar 2022 hay màn phô diễn quyết tâm chống Trung Quốc của Bộ tứ

Tập trận Malabar 2022 hay màn phô diễn quyết tâm chống Trung Quốc của Bộ tứ

Baoquocte.vn. Tập trận Malabar 2022 cho thấy sự sẵn sàng các nước Bộ tứ trong việc chống lại sự hiện diện ngày càng tăng của Trung Quốc ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Trung Quốc-Arab cùng chia sẻ tương lai trong kỷ nguyên mới

Trung Quốc-Arab cùng chia sẻ tương lai trong kỷ nguyên mới

Baoquocte.vn. Saudi Arabia lên lịch đăng cai Hội nghị thượng đỉnh Trung Quốc-Arab vào tuần tới.
Tổng thống Pháp thăm Mỹ: Chuyến thăm của sự hàn gắn, giờ không phải lúc để đối đầu

Tổng thống Pháp thăm Mỹ: Chuyến thăm của sự hàn gắn, giờ không phải lúc để đối đầu

Baoquocte.vn. Chuyến thăm cấp nhà nước tới Mỹ của Tổng thống Pháp có thể gỡ nhiều nút thắt trong các mối quan hệ từ song phương đến đa phương.
Châu Âu cần làm gì để xích lại gần hơn với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương?

Châu Âu cần làm gì để xích lại gần hơn với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương?

Baoquocte.vn. Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tháng 4/2021 là bước tiến cần, nhưng chưa đủ trong bối cảnh Liên minh châu Âu cần gắn kết hơn nữa với khu vực này.
Trung Quốc và AUKUS: Căng thẳng còn ở phía trước

Trung Quốc và AUKUS: Căng thẳng còn ở phía trước

Baoquocte.vn. Thái độ quyết liệt hơn của Bắc Kinh trước Thỏa thuận an ninh Australia-Anh-Mỹ (AUKUS).
'Đánh mắt' sang Trung Quốc, Ấn Độ 'ngọt ngào' tiến vào Sri Lanka

'Đánh mắt' sang Trung Quốc, Ấn Độ 'ngọt ngào' tiến vào Sri Lanka

Baoquocte.vn. Ấn Độ tăng cường sự hiện diện chiến lược ở Sri Lanka nhằm chống lại ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc.
Phiên bản di động