Thảm họa da cam Việt Nam: Câu chuyện về những nhân chứng sống

Vượt lên nghịch cảnh

Nhập ngũ tại đơn vị Trung đoàn 165 Sư đoàn 312, sau gần một năm được huấn luyện trong quân ngũ, tháng 6/1963 chàng trai Phạm Ngọc Thất quê quán thôn Ngọc Trúc, xã Minh Hoàng, huyện Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên bắt đầu với nhiệm vụ lái xe vận chuyển lương thực, vũ khí cho chiến trường.

Hơn mười năm rong ruổi làm nhiệm vụ qua những cánh rừng Trường Sơn bạt ngàn nắng gió, chàng lính trẻ nào hay biết những vạt rừng xám bụi, những con suối đơn vị dừng chân nghỉ nấu ăn vội vã cho qua bữa đã để lại trong cơ thể anh chất độc chết người có tên dioxin.

Hoạt động nghĩa tình dành cho nạn nhân chất độc da cam/dioxin. (Nguồn: Hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An)

Khi đất nước đã hoàn toàn thống nhất, thiếu úy Phạm Ngọc Thất trở về với gia đình, làm ruộng tại quê nhà nhưng đáng buồn là 4 trong số 6 người con bị lây nhiễm chất độc da cam từ bố.

Khi người con sinh năm 1969 qua đời, 2 trong số 3 người con còn lại đều ở tình trạng "đặt đâu nằm đấy", mọi sinh hoạt cá nhân đều trông vào sự chăm sóc của bố mẹ.

Không cam chịu khó khăn, ông Thất luôn động viên vợ con vượt lên số phận nghiệt ngã để vui sống và hòa nhập cộng đồng. Tại nơi sinh sống, gia đình ông tích cực tham gia các hoạt động xã hội của địa phương.

Được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, các cấp ủy chính quyền, sự chăm lo của xã hội, sự giúp đỡ của các ban ngành đoàn thể, địa phương, bà con thôn xóm…, từ những khó khăn tưởng như không gượng dậy nổi ấy dần dần gia đình ông Thất đã vượt qua, đã đứng lên cùng bà con quê hương xây dựng cuộc sống ngày một tốt hơn.

Tham gia chiến trường Trường Sơn từ năm 1968-1974, cựu chiến binh Đinh Văn Phong trở về quê hương với cơ thể bị ảnh hưởng bởi chất độc da cam cùng nhiều bệnh tật hành hạ. Từ Thanh Hóa, ông Phong quyết định vào Đồng Nai lập nghiệp với hai bàn tay trắng trong hoàn cảnh con cái bệnh tật.

Với tinh thần người lính Bác Hồ, ông đã tích cực hòa nhập cộng đồng và trở thành Chi hội trưởng Chi hội Cựu chiến binh, Chi hội trưởng Hội Người cao tuổi. Cũng nhờ từ sự giúp đỡ của đồng đội, bạn bè và xã hội, sau nhiều năm cần cù lao động, ông mua được đất lập vườn, chăn nuôi đến nay đã có nơi ăn, chốn ở đàng hoàng với thu nhập khoảng 300 triệu đồng/năm.

Cũng là nạn nhân chất độc da cam, nhưng trong suốt những năm qua, ông Thái Doãn Hòa tại xã Hạnh Lâm, Thanh Chương, Nghệ An lại là người trực tiếp chăm sóc giúp đỡ nạn nhân vượt qua khổ đau bệnh tật vươn lên trong cuộc sống hòa nhập cộng đồng.

Như nhiều cựu chiến binh không may mắn khác, ông phải chứng kiến cảnh ba đứa con đầu sinh ra thân hình không trọn vẹn, cứ 5 đến 10 tháng tuổi lần lượt qua đời. Nỗi đau chưa dừng lại đó, đứa con gái thứ tư của ông lại bị thiểu năng trí tuệ và bị liệt toàn thân.

Dù hoàn cảnh nghiệt ngã nhưng khi nghĩ đến biết bao gia đình đồng đội chung cảnh ngộ, ông Hòa đã không buông xuôi theo số phận mà phấn đấu vươn lên, gác lại đau thương để bươn chải làm ăn sinh sống và nuôi dưỡng chăm sóc vợ con.

Là trụ cột của gia đình có ba người là nạn nhân chất độc da cam nhưng ông luôn cố gắng nỗ lực hết mình giữ vững gia đình luôn hòa thuận êm ấm. Đặc biệt, từ khi được Hội nạn nhân chất độc da cam xã bầu làm Chủ tịch Hội, ông luôn gương mẫu, nhiệt tình trong công việc, động viên kịp thời các hội viên có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, ốm đau, bệnh tật...

Bản thân ông không buông xuôi với số phận mà luôn tìm tòi học hỏi những kinh nghiệm làm ăn hay cùng với đức cần cù, sáng tạo để mở rộng diện tích khai hoang, nhận rừng trồng cây nguyên liệu giấy, phát triển chăn nuôi trâu, bò sinh sản cùng các loại gia súc gia cầm, tăng nguồn thu nhập kinh tế cho gia đình.

Qua đây, ông đã vận động nhiều nạn nhân và gia đình nạn nhân phát triển kinh tế, trồng cây nguyên liệu, cây ăn quả có thu nhập cao, chăn nuôi trâu bò trang trại, xây dựng mô hình làm kinh tế giỏi.

Tấm lòng của những lãnh đạo Hội

Sau nhiều năm phục vụ trong quân đội, cựu chiến binh Nguyễn Thanh Bình trở về địa phương công tác và vận động thành lập Hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên rồi được bầu làm Chủ tịch Hội.

Với suy nghĩ bản thân là đảng viên và một cựu chiến binh, ông Bình rất tự hào vì được tin tưởng giao nhiệm vụ làm việc nghĩa vì đồng đội - những người tham gia kháng chiến chống Mỹ bị nhiễm chất độc hóa học, đang gặp rất nhiều khó khăn.

Hơn nữa, công việc này là dịp tốt để ông được tham gia thực hiện chính sách của Đảng và Nhà nước giải quyết hậu quả chất độc hóa học sau chiến tranh.

Bởi vậy, trong suốt nhiều năm qua, ông và Ban chấp hành Hội nỗ lực làm tốt vai trò cầu nối giữa nạn nhân với cộng đồng xã hội, đóng góp tinh thần và vật chất chung tay cùng cấp ủy chính quyền chăm sóc giúp đỡ nạn nhân.

Hội thường xuyên phối hợp với Hội chữ thập đỏ huyện tổ chức bếp ăn miễn phí, một tuần hai bữa cho nạn nhân chất độc da cam các xã, thị trấn khi phải nằm viện điều trị bệnh dài ngày tại Trung tâm y tế huyện.

Các nạn nhân và gia đình nạn nhân chất độc da cam/dioxin thường xuyên quan tâm, chia sẻ khó khăn. (Nguồn: Hội nạn nhân chất độc da cam.dioxin huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên)

Tại tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, ông Nguyễn Đình Thao - Chủ tịch Hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin và Bảo trợ xã hội thành phố Bà Rịa cũng là một lãnh đạo Hội tích cực trong việc vận động tài trợ để xây dựng quỹ giúp đỡ cho các nạn nhân chất độc da cam.

Không chỉ quan tâm đến tâm tư tình cảm, lo cho từng gia đình khi có người ốm đau hoạn nạn, tang gia, Hội còn hỗ trợ sinh kế “Trao cần câu” bằng cách cho 22 gia đình nạn nhân đặc biệt khó khăn vay từ 5 triệu đồng đến 100 triệu đồng để kinh doanh sản xuất tạo ra thu nhập, cải thiện cuộc sống.

Thời gian tới, ông Thao sẽ tiếp tục cùng Hội duy trì và mở rộng chương trình “Sinh kế cầm tay chỉ việc” nhằm dạy nghề cho những nạn nhân có hoàn cảnh khó khăn, sử dụng nguồn quỹ Hội cho nhiều nạn nhân vay làm kinh tế gia đình, thoát nghèo, vươn lên hòa nhập cộng đồng.

Những năm gần đây, Hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin tỉnh Bến Tre luôn là điểm sáng trong hoạt động tương trợ và giúp đỡ những nạn nhân chất độc da cam tại địa phương.

Với vai trò là người đứng đầu trong hoạt động Hội, Chủ tịch Lê Thị Thanh Vân luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, hết lòng vì nạn nhân chất độc da cam/dioxin cùng với nhiều sáng kiến như dự án sinh kế, vận động nguồn lực xã hội hơn 2 tỷ đồng hỗ trợ vốn cho 290 hộ nuôi bò sinh sản, kết hợp trồng nấm, mua bán nhỏ, đề án “an cư lạc nghiệp” vận động hỗ trợ nhà tình thương, hỗ trợ khởi nghiệp nuôi bò sinh sản.

Bà Vân cũng là người đã nghiên cứu, đề xuất Ban chấp hành Hội vận động nguồn lực xã hội trợ cấp thường xuyên hàng tháng cho 926 hộ nạn nhân chất độc da cam nghèo, bệnh tật nặng với tổng số tiền hơn 10,6 tỷ đồng, góp phần với Đảng và Nhà nước thực hiện tốt chính sách xã hội với các nạn nhân chiến tranh khắc phục hậu quả chất độc hóa học trong chiến tranh.

Thảm họa chất độc da cam dưới nét vẽ của cô gái Việt kiều Pháp Toàn cảnh vấn đề chất độc da cam ở Việt Nam, từ lịch sử đến hiện tại, từ nguyên nhân đến hậu quả và khắc ...

Chủ tịch nước gửi thư thăm hỏi các nạn nhân chất độc da cam/dioxin Nhân “Ngày vì nạn nhân chất độc da cam/dioxin" (10/8), Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc có Thư gửi các nạn nhân và gia đình ...