Tham vọng hiện diện quân sự của Trung Quốc ở Nam Thái Bình Dương: Cần ngăn chặn 'từ trong trứng nước'

Vy Anh
Trong một bài phân tích gần đây trên trang aspistrategist.org.au, Tiến sỹ Michael Shoebridge, chuyên gia về các vấn đề quốc phòng thuộc Viện Chính sách Chiến lược của Australia đã đưa ra những phân tích chính sách trước chiến lược của Trung Quốc nhằm hiện diện quân sự ở Nam Thái Bình Dương.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Trung Quốc hiện diện quân sự ở Nam Thái Bình Dương
Thủ tướng Quần đảo Solomon Manasseh Sogavare và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. (Nguồn: tropicnow.com.au)

Cách tiếp cận mới

Thủ tướng Quần đảo Solomon Manasseh Sogavare vừa qua đã có văn bản do chính phủ Trung Quốc đề xuất về một thỏa thuận an ninh giữa Solomon và Trung Quốc và chính quyền Solomon đang xem xét thỏa thuận này.

Vì vậy, viễn cảnh về sự hiện diện quân sự của Trung Quốc ở khu vực Nam Thái Bình Dương sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào quyết định của Thủ tướng Quần đảo Solomon.

Dự thảo thỏa thuận bị rò rỉ trên mạng Internet là một tài liệu ngắn và chung chung, trong đó đề cập đến một số chi tiết về những thủ tục và bước đi để Quần đảo Solomon có thể yêu cầu cảnh sát Trung Quốc, cảnh sát vũ trang và Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) đến hỗ trợ quần đảo này nhằm đối phó với tình trạng bất ổn.

Với những điều khoản chung chung như vậy, Trung Quốc có thể sử dụng các lực lượng của mình để hoạt động ở trong và ngoài Quần đảo Solomon thuận lợi cho việc triển khai chiến lược của Trung Quốc: tạo ra các hình thức hoạt động mới, sau đó bình thường hóa các hoạt động này và tiến tới gia tăng những hoạt động như vậy nhằm phục vụ những lợi ích của Trung Quốc.

Một vấn đề cốt lõi là các nhà lãnh đạo Nam Thái Bình Dương lâu nay vẫn mong muốn rằng cuộc cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn không ảnh hưởng tới họ ngoài việc mang lại những lợi ích. Như cựu Ngoại trưởng Vanuatu Ralph Regenvanu từng tuyên bố rằng: "Sự quan tâm của Trung Quốc là tốt cho chúng tôi vì điều đó có nghĩa là chúng tôi nhận được những đề nghị tốt hơn từ các đối tác khác".

Tuy nhiên, viễn cảnh về sự hiện diện thường xuyên của hải quân và lục quân Trung Quốc ở Quần đảo Solomon cho thấy cách tiếp cận mới của Bắc Kinh. Chắc chắn, Australia và các đồng minh, đối tác tại Nam Thái Bình Dương sẽ lên tiếng phản đối mạnh mẽ sự hiện diện quân sự của Trung Quốc.

Nhiệm vụ của Australia lúc này là hỗ trợ đối các nước ở khu vực nhận thức rõ được những tác động mà sự hiện diện quân sự của Trung Quốc có thể gây ra.

Sự hỗ trợ này của Canberra sẽ góp phần làm thay đổi quan điểm của những lãnh đạo khu vực lâu nay vẫn nghĩ rằng Australia đang thổi phồng những nguy cơ về sự hiện diện quân sự thường trực của PLA. Chắc chắn, giới lãnh đạo ở Solomon và các quốc gia khác ở Thái Bình Dương đều hiểu điều này nhưng đôi khi bỏ qua vì những lợi ích trước mắt.

Tin liên quan
Australia có thể buộc Trung Quốc ngừng Australia có thể buộc Trung Quốc ngừng 'can thiệp' nhóm đảo Thái Bình Dương

Cần cảnh giác cao độ

Liệu một hiệp ước mới được các nước Thái Bình Dương ký kết trong đó cam kết không cho phép sự hiện diện quân sự của Trung Quốc hoặc của những cường quốc khác sẽ giúp các nước khu vực tránh được những nguy cơ tiềm ẩn hay không?

Tuyên bố Boe của Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương đã cam kết hướng tới một khu vực “hòa bình, hòa hợp, an ninh, hòa nhập xã hội và thịnh vượng để tất cả người dân Thái Bình Dương có cuộc sống tự do, khỏe mạnh và hiệu quả” và cam kết không cho phép sự can thiệp của nước ngoài.

Việc cho phép Trung Quốc hiện diện quân sự trong khu vực chắc chắn sẽ mâu thuẫn với những nguyên tắc của Tuyên bố Boe.

Điều khoản của dự thảo thỏa thuận nói trên về việc đưa tàu tiếp vận và cung cấp các vấn đề hậu cần "theo nhu cầu của Trung Quốc" sẽ gây ra một hình thức cạnh tranh rất khác biệt. Đó là một cuộc cạnh tranh quân sự thực sự ngay tại trung tâm khu vực Nam Thái Bình Dương.

Việc để khu vực này trở thành một khu vực cạnh tranh, căng thẳng và xung đột quân sự là điều mà các nước Nam Thái Bình Dương không hề mong muốn. Vì vậy, nhiệm vụ của Australia là cần thẳng thắn thể hiện quan điểm của mình, với tư cách là một quốc gia Nam Thái Bình Dương, rằng Canberra phản đối việc biến khu vực này thành một khu vực căng thẳng quân sự.

Các sự kiện như máy bay P-8A Poseidon của Australia bị tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Hải quân Trung Quốc chiếu tia laser xảy ra vài tuần trước sẽ trở nên phổ biến tại Nam Thái Bình Dương.

Để ngăn cản những sự việc tương tự xảy ra, câu trả lời nằm ở quyết định của các nước quốc đảo Nam Thái Bình Dương có cho phép Trung Quốc tiếp cận, thiết lập các điểm đóng quân và hoạt động quân sự hay không?

Có điều, những đòn bẩy kinh tế của Trung Quốc có thể khiến một quốc gia nhỏ khó lòng từ chối. Chính phủ Australia đã phải rất vất vả để có thể từ bỏ những lợi ích kinh tế của Bắc Kinh sau khi nhận ra những tác động đối với vấn đề an ninh quốc gia.

Trong bối cảnh hiện nay, Trung Quốc không thể đơn phương áp đặt sự hiện diện quân sự thường trực trong khu vực Nam Thái Bình Dương. Với các quốc gia trong khu vực, bất kỳ quyết định nào được đưa ra cần phải tính đến ý kiến của người dân và các quốc gia khác trong “gia đình” Nam Thái Bình Dương.

Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng mọi vấn đề trong dự thảo thảo thuận nói trên, nếu chính phủ của Thủ tướng Quần đảo Solomon quyết định không cho phép Trung Quốc thiết lập sự hiện diện quân sự ở quần đảo Solomon thì Australia vẫn cần phải cảnh giác trước những động thái tương tự trong tương lai.

Mỹ-Nhật Bản nỗ lực ngăn chặn Trung Quốc thay đổi hiện trạng ở Biển Đông

Mỹ-Nhật Bản nỗ lực ngăn chặn Trung Quốc thay đổi hiện trạng ở Biển Đông

Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio đã đồng ý đẩy lùi các nỗ lực của Trung Quốc nhằm thay ...

Đánh giá sức mạnh hải quân Trung Quốc, Đức tính toán tăng hiện diện ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Đánh giá sức mạnh hải quân Trung Quốc, Đức tính toán tăng hiện diện ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Ngày 22/12, Tham mưu trưởng Hải quân Đức, Phó Đô đốc Kay-Achim Schönbach tuyên bố, lực lượng này sẽ triển khai tàu chiến đến khu ...

(theo aspistrategist.org.au)

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Các UAV chiến đấu của Iran đã tấn công vào các hệ thống phòng không, bệ phóng UAV và tên lửa của Mỹ tại căn cứ không quân Ali Al-Salem ở Kuwait.
Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Ngày 18/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC.
Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc cho rằng, việc đảm bảo hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên phục vụ lợi ích chung của nước này và Trung Quốc.
Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Mỹ-Philippines đang mở rộng hợp tác quốc phòng, đồng thời khẳng định quan hệ đồng minh giữa hai nước hiện ở mức tốt đẹp nhất từ trước đến nay.
Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 8 công ty xây dựng của Israel có liên quan hoạt động mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây.
Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Các quan chức quốc phòng của Đức và Mỹ đã có những phát biểu phản bác quan điểm của nhau về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tại Mỹ đã tạo ra sự thay đổi quan trọng trong tương quan quyền lực chính trị ở Washington.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Phiên bản di động