Thế cờ xoay chuyển sau thượng đỉnh Mỹ-Trung

Minh Anh
Hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình tại Bắc Kinh khép lại mà không tạo đột phá hay ưu thế rõ rệt cho bên nào, nhưng mỗi bên đều đạt được mục tiêu trước mắt.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
C5.21. Thế cờ xoay chuyển sau thượng đỉnh Mỹ-Trung?
Thế cờ Mỹ-Trung Quốc không đảo chiều về bản chất, nhưng có sự điều chỉnh về nhịp độ và ưu tiên. (Nguồn: ChatGPT)

Sự kiện ngoại giao giữa hai cường quốc hàng đầu thế giới cũng phát đi tín hiệu quan trọng: Cạnh tranh được kiểm soát và ổn định được ưu tiên. Hai bên đã nhất trí xây dựng “mối quan hệ mang tính xây dựng và ổn định chiến lược” và thuật ngữ “hợp tác” đã xuất hiện trở lại trong các cuộc thảo luận chính sách về quan hệ song phương.

Đối đầu toàn diện không còn là ưu tiên

Về hình thức, đây là cuộc gặp cấp cao mang tính biểu tượng, với các thông điệp quen thuộc về hợp tác và ổn định. Nhưng về thực chất, bối cảnh mới kéo theo sự dịch chuyển trong vị thế và mục tiêu của hai bên.

Yếu tố chi phối lớn nhất là xung đột Trung Đông, đặc biệt là tình trạng bất định của tuyến vận chuyển năng lượng huyết mạch. Điều này không chỉ đẩy giá năng lượng toàn cầu lên cao mà còn tạo sức ép trực tiếp lên kinh tế và chính trị nội bộ Mỹ.

Trong khi đó, Trung Quốc, dù chịu tác động từ gián đoạn năng lượng, có một số dư địa ứng phó nhờ dự trữ dầu chiến lược, đa dạng hóa nguồn cung và chuyển dịch năng lượng. Một số nhà quan sát cho rằng, trước cuộc gặp thượng đỉnh, Bắc Kinh có thêm dư địa trong đàm phán.

Trong bối cảnh đó, mục tiêu của Washington trở nên thực dụng hơn. Thay vì tìm kiếm một “thỏa thuận lớn”, chính quyền Tổng thống Trump tập trung vào các kết quả cụ thể: Thúc đẩy Trung Quốc mua hàng Mỹ, đặc biệt là nông sản và máy bay Boeing; duy trì đình chiến thương mại; và tìm kiếm hợp tác trong việc xử lý các điểm nóng như Iran.

Đề xuất thành lập một “Hội đồng thương mại” để quản lý dòng chảy hàng hóa song phương với quy mô 30 tỷ USD là biểu hiện rõ nhất của cách tiếp cận này. Theo Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer, cơ chế này nhằm “định hướng thương mại quanh những gì Mỹ muốn bán”, thay vì để quan hệ bị chi phối bởi các lĩnh vực nhạy cảm hơn.

Ở chiều ngược lại, Bắc Kinh dường như không có nhiều động lực nhượng bộ sâu trong ngắn hạn. Trung Quốc ưu tiên một mục tiêu rõ ràng là ổn định. Điều đó bao gồm việc duy trì đình chiến thương mại, phản đối kiểm soát công nghệ từ Mỹ và nới lỏng các hạn chế đầu tư. Các vấn đề cấu trúc, từ mô hình kinh tế đến cạnh tranh công nghệ tạm thời được gác lại. Như Hội đồng Quan hệ đối ngoại Mỹ (CFR) nhận định, mục tiêu chính của Hội nghị là “duy trì ổn định, chứ không phải giải quyết các mối quan ngại cốt lõi”.

“Không có đột phá về thương mại, không có tiến triển đáng kể về công nghệ… thay vào đó, hai bên chủ động ‘đóng băng’ xung đột ở mức có thể kiểm soát”, PGS. Allen Carlson, Đại học Cornell (Mỹ) nhận định.

Nhưng điểm đáng chú ý khác là việc tái định vị quan hệ song phương. Bắc Kinh mô tả đây là “mối quan hệ ổn định mang tính chiến lược xây dựng”, dựa trên hợp tác song hành với “cạnh tranh có kiểm soát”. Nhà kinh tế Tianchen Xu của EIU bình luận, điều này báo hiệu hai nước sẽ “kiểm soát căng thẳng, không để leo thang như năm 2025”.

“Ổn định có điều kiện”

Động lực mới của quan hệ Mỹ-Trung không nằm ở các thỏa thuận cụ thể, mà ở việc hai bên điều chỉnh chiến lược trong môi trường bất định. Nó không phải là sự thay đổi về bản chất, mà là sự thừa nhận rằng đối đầu toàn diện hiện không còn là lựa chọn ưu tiên, ít nhất trong ngắn hạn.

Trước hết là sự thay đổi trong cách tiếp cận của Mỹ. Trong nhiệm kỳ đầu, ông chủ Nhà Trắng theo đuổi chiến lược gây sức ép trực diện với Bắc Kinh thông qua thuế quan và đối đầu công nghệ. Tuy nhiên, ở giai đoạn hiện tại, chính sách có xu hướng thực dụng và linh hoạt hơn. Xung đột tại Trung Đông, căng thẳng với các đồng minh và hạn chế pháp lý đối với công cụ thuế quan đã buộc Washington phải điều chỉnh.

Hệ quả là Trung Quốc có thể không còn là ưu tiên đối ngoại duy nhất của Washington trong ngắn hạn. Điều này tạo ra một số khoảng trống chính sách mà Bắc Kinh có điều kiện để duy trì cách tiếp cận dài hạn hơn. Không cần nhượng bộ lớn, Trung Quốc vẫn theo đuổi mục tiêu ổn định, trong khi Washington phải xử lý đồng thời nhiều ưu tiên đối ngoại và đối nội.

Thứ hai, quan hệ kinh tế thương mại đang được “tái cấu trúc mềm”. Việc đề xuất một Hội đồng thương mại cho thấy hai bên đang tìm cách chuyển từ đối đầu sang quản lý cạnh tranh. Thay vì để xung đột leo thang theo chu kỳ, một cơ chế thể chế hóa sẽ giúp xử lý tranh chấp theo hướng kỹ thuật hơn. Nhưng như nhận định từ CFR, mô hình này chỉ điều chỉnh các giao dịch “từ đậu nành đến máy bay” mà không xử lý vấn đề cốt lõi. Quy mô và sức mạnh của mô hình công nghiệp xuất khẩu Trung Quốc, với thặng dư thương mại gần 1.200 tỷ USD năm 2025 vẫn là vấn đề gây áp lực lên hệ thống thương mại toàn cầu.

Thứ ba, yếu tố công nghệ đang là trung tâm của cạnh tranh có thể chuyển sang trạng thái “đóng băng căng thẳng”. Dù không đạt tiến triển trong kiểm soát xuất khẩu chip hay hợp tác trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), trên “mặt trận” quyết định này,

Trung Quốc đang đẩy mạnh tự chủ công nghệ, trong khi Mỹ tìm cách duy trì lợi thế.

Thứ tư, yếu tố cá nhân lãnh đạo. Ông Donald Trump với phong cách linh hoạt và khó đoán, ông Tập Cận Bình có cách tiếp cận kỷ luật, bền bỉ. Sự tương phản này tạo ra một dạng “mơ hồ chiến lược” có chủ ý, khi cả hai bên đều giữ nhiều phương án mở. Tờ Foreign Affairs cho rằng, chính sự khó đoán của ông Trump khiến Bắc Kinh thận trọng, tạo ra trạng thái cân bằng vừa tránh leo thang, nhưng cũng gia tăng bất định.

Cuối cùng, một động lực quan trọng khác là nhu cầu ổn định toàn cầu. Trong bối cảnh Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) cảnh báo nguy cơ suy thoái do khủng hoảng năng lượng, việc siêu cường duy trì đối thoại đã trở thành “lợi ích công” của hệ thống quốc tế. Đây là lý do cả hai bên, dù cạnh tranh, vẫn có động cơ giữ quan hệ trong tầm kiểm soát.

Câu hỏi đặt ra sau Hội nghị không phải là liệu quan hệ Mỹ-Trung có cải thiện hay không, mà là nó sẽ vận động theo hướng nào?

Kịch bản rõ ràng nhất là “ổn định có điều kiện”. Hai bên sẽ tiếp tục duy trì đối thoại, tránh leo thang và quản lý cạnh tranh thông qua các cơ chế như Hội đồng thương mại. Các thỏa thuận thương mại từ nông sản đến máy bay sẽ tiếp tục được sử dụng như công cụ chính trị và kinh tế. Tuy nhiên, mức độ bền vững của các cam kết này vẫn là câu hỏi để ngỏ, nhất là khi lòng tin chiến lược giữa hai bên còn hạn chế.

Tuy nhiên, một điểm đáng chú ý là tương quan ngắn hạn có dấu hiệu dịch chuyển theo hướng linh hoạt hơn cho Bắc Kinh. Trong khi Mỹ bị phân tán bởi nhiều điểm nóng, Trung Quốc có vị thế ổn định hơn để theo đuổi chiến lược dài hạn. Điều này không đồng nghĩa Bắc Kinh “thắng thế”, nhưng cho thấy Washington có xu hướng ưu tiên quản trị rủi ro và các kết quả ngắn hạn hơn là tạo đột phá chiến lược. Cạnh tranh chiến lược vẫn là trục chính, dù nhiều bất đồng cốt lõi đang được tạm trì hoãn.

Hội nghị thượng đỉnh vì thế không tạo ra bước ngoặt, nhưng xác nhận xu hướng: Quan hệ Mỹ-Trung đang chuyển từ đối đầu chu kỳ sang quản lý cạnh tranh. Thế cờ Mỹ-Trung không đảo chiều về bản chất, nhưng có sự điều chỉnh về nhịp độ và ưu tiên. Trong ván cờ này, cả hai bên đều chưa sẵn sàng đi nước quyết định.

Thượng đỉnh Mỹ - Trung Quốc: Tầm quan trọng chiến lược

Với tính chất là cặp quan hệ quan trọng hàng đầu trên thế giới hiện nay, chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald ...

'Thương chiến: Khởi đầu một cục diện bất định' và logic vận hành của cạnh tranh Mỹ - Trung

Khi thế giới đang dõi theo từng diễn biến của cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc ...

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ tới Mỹ vào mùa Thu, nhất trí cùng Washington thực thi mọi thỏa thuận thương mại

Ngoại trưởng Vương Nghị xác nhận Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ thực hiện chuyến thăm cấp nhà nước tới Mỹ vào mùa Thu năm ...

Doanh nghiệp Mỹ kỳ vọng quan hệ kinh tế với Trung Quốc sẽ 'tốt lên' sau Hội nghị thượng đỉnh

Lãnh đạo nhiều tập đoàn Mỹ bày tỏ kỳ vọng mở rộng đầu tư, công nghệ, thương mại với Trung Quốc sau chuyến thăm Bắc ...

Lối thoát nào cho chảo lửa Trung Đông sau Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung?

Theo South China Morning Post, Mỹ và Iran đều đang tính toán những bước đi tiếp theo trong bối cảnh eo biển Hormuz vẫn chưa ...

.

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

APEC 2026 tạo thêm cơ hội hợp tác, để có đơn hàng và duy trì khách hàng, doanh nghiệp phải chuẩn bị năng lực thực hiện.
Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 18/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Ngày 17/11 đánh dấu tròn hai năm Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Israel (VIFTA) chính thức có hiệu lực.
Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 17/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11, tăng mạnh trên diện rộng, với 31/34 địa phương ghi nhận mức điều chỉnh, đưa giá thu mua toàn quốc lên 50.000 - 53.000 đồng/kg.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được Ban Chấp hành VCCI bầu giữ chức Chủ tịch nhiệm kỳ 2021-2026.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

Một số ngân hàng tiếp tục hạ lãi suất ở những kỳ hạn có mức niêm yết cao, cho thấy áp lực cạnh tranh huy động vốn đang phần nào dịu lại.
HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

Ngày 3/11/2026, tại lễ vinh danh Fortune Southeast Asia 500 ở TP.HCM, HDBank ghi dấu năm thứ ba liên tiếp góp mặt trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11 cho thấy đồng USD​​​​​​​ đã tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng.
Phiên bản di động