Thế kẹt của Philippines trong cuộc đối đầu Mỹ-Trung

Thái Bình
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Thái độ lưỡng lự của Philippines đối với hiệp ước quân sự 20 năm tuổi cho thấy Manila đang trong tình thế khó khăn khi Mỹ và Trung Quốc, hai đối tác thương mại và an ninh quan trọng nhất của nước này, đối đầu nhau.
Thế kẹt của Philippines trong cuộc đối đầu Mỹ-Trung
Căng thẳng trong việc xử lý mối quan hệ với hai cường quốc của chính quyền Tổng thống Dutertte đang ngày càng rõ ràng hơn. (Nguồn: SCMP)

Dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Rodrigo Duterte, Philippines có lẽ là quốc gia duy nhất trong lịch sử dám xúc phạm tổng thống Mỹ đương nhiệm và thẳng thừng chỉ trích Trung Quốc, trong khi vẫn giữ được mối quan hệ với cả hai.

Tuy nhiên, thế khó của Philippines trong việc xử lý mối quan hệ với hai cường quốc đang tranh giành ảnh hưởng địa chính trị tại khu vực Đông Nam Á ngày càng rõ ràng hơn.

Bất ổn với cả Mỹ và Trung Quốc

Ngày 21/5, hội nghị thứ 6 của cơ chế tham vấn song phương Philippines-Trung Quốc, tổ chức bằng hình thức trực tuyến tại Manila, đã lần đầu tiên không đưa ra một tuyên bố chung và thậm chí cũng không có thông cáo báo chí chung.

Thay vào đó, mỗi bên đưa ra thông cáo riêng, phản ánh những mâu thuẫn ngầm giữa hai nước.

Tại cuộc gặp trực tuyến, Manila phản đối mạnh mẽ sự hiện diện liên tục của tàu Trung Quốc tại Vùng đặc quyền kinh tế Philippines, trong khi đó Bắc Kinh tỏ ra thất vọng về hành động mà họ xem là “thổi phồng vấn đề” của Manila.

Tin liên quan
Sẽ sớm có trận chiến trên Biển Đông giữa Mỹ và Trung Quốc? Sẽ sớm có trận chiến trên Biển Đông giữa Mỹ và Trung Quốc?

Hai bên đã nhất trí thảo luận về tiền bồi thường dành cho các ngư dân Philippines có tàu bị đắm trong vụ va chạm với tàu Trung Quốc tại Bãi Cỏ Rong năm 2019.

Trong khi đó, sau nhiều tháng đàm phán, Manila và Washington hiện vẫn chưa thống nhất liệu có tiếp tục duy trì Hiệp ước các Lực lượng thăm viếng (VFA) hay không. VFA là cơ sở pháp lý để quân đội Mỹ đến Philippines giúp đào tạo lực lượng quân sự nước này.

Tổng thống Duterte truyên bố hủy bỏ VFA hồi tháng 2/2020 song đã hai lần hoãn việc chấm dứt thỏa thuận này. Hạn chót để gia hạn VFA là vào tháng 8 tới.

Washington có thể sẽ rút quân trong tháng 6 hoặc tháng 7 nếu VFA không được gia hạn. Có lẽ, Washington cũng không mấy mặn mà với việc trì hoãn lần thứ ba, nhất là trong bối cảnh Mỹ đối mặt với nhiều khó khăn trong việc duy trì các cam kết liên minh có khung thời hạn là 6 tháng.

Thể hiện mối quan hệ song phương đang ở mức thấp, Mỹ đã không đề cập tới Philippines hoặc liên minh Mỹ-Philippines trong Hướng dẫn An ninh Quốc gia tạm thời công bố hồi tháng 3. Đây là điều chưa từng diễn ra từ năm 1996.

Một biểu hiện khác của sự bất ổn trong mối quan hệ liên minh này là việc Mỹ không có đại sứ tại Philippines kể từ khi cựu Đại sứ Sung Kim rời vị trí này hồi tháng 10. Đây là khoảng thời gian dài nhất mà vị trí này bị bỏ trống từ đầu những năm 1980, khi mối quan hệ song phương bị ảnh hưởng bởi tình trạng thiết quân luật mà nhà độc tài Ferdinand Marcos áp dụng tại Philippines.

Ông Duterte chỉ trích Mỹ vì Washington đã không làm trung gian giải quyết tình trạng đối đầu bế tắc giữa Manila và Bắc Kinh tại Bãi cạn Scarborough năm 2012.

Ông cũng lên án việc Washington "nhắm mắt làm ngơ" trước hoạt động xây đảo nhân tạo của Trung Quốc trong giai đoạn 2014-2016 khi vụ kiện giữa Philippines và Trung Quốc đang được thụ lý.

Đôi bên vẫn cần có nhau

Dù vậy, Tổng thống Duterte hiểu rõ mối quan hệ quân sự chặt chẽ giữa 2 đồng minh và sự cần thiết của những hành động đảm bảo nhằm chống tại các toan tính của Trung Quốc tại Biển Tây Philippines (cách Philippines gọi Biển Đông).

Bởi vậy, cuộc tập trận thường niên Balikatan lần thứ 36 đã được tổ chức hồi tháng 4 vừa qua, sau khi bị hủy hồi năm ngoái vì đại dịch.

Tuy nhiên, một mối quan hệ kinh tế đang phát triển mạnh mẽ với Trung Quốc và mong muốn thoát khỏi sự lệ thuộc vào Mỹ để theo đuổi “chính sách đối ngoại độc lập” đã thôi thúc ông Duterte kìm hãm mối quan hệ với Washington.

Một binh sĩ Philippines ra hiệu cho các tàu đổ bộ tại bãi biển Motiong, một phần của Kịch bản Hỗ trợ Nhân đạo và Ứng phó Thảm họa trong cuộc tập trận Balikatan hồi năm 2017.
Một binh sĩ Philippines ra hiệu cho các tàu đổ bộ tại bãi biển Motiong, một phần của Kịch bản hỗ trợ nhân đạo và Ứng phó thảm họa trong cuộc tập trận Balikatan hồi năm 2017. (Nguồn: Reuters)

Nhận thức được rủi ro từ việc tiếp nhận quân đội và khí tài của Mỹ, nhất là trong bối cảnh cuộc đối đầu giữa các siêu cường leo thang, ông Duterte đã từ chối tham gia các cuộc tuần tra hải quân hoặc diễn tập hải quân chung bên ngoài vùng lãnh hải hoặc nội thủy của Philippines.

Nhiều cuộc diễn tập đã phải điều chỉnh sang hướng hỗ trợ nhân đạo, cứu trợ thiên tai và chống khủng bố. Ông Duterte cũng cảnh báo Mỹ không được mang vũ khí hạt nhân tới Philippines, nếu không Manila sẽ hủy bỏ VFA ngay lập tức.

Tổng thống Duterte hiểu rõ ông không thể cắt đứt mối quan hệ đồng minh với Mỹ.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo này tìm cách có được càng nhiều nhượng bộ từ Mỹ càng tốt, dù là dưới dạng viện trợ - điều mà giới chỉ trích xem như "một sự lợi dụng", hoặc bằng các lô vaccine Covid-19, viện trợ quân sự hoặc các đảm bảo an ninh từ Mỹ đối với vùng Biển Tây Philippines để đổi lấy việc Mỹ có thể tiếp cận các vị trí tại Philippines.

Washington có thể sẽ sớm đáp ứng những đòi hỏi hợp pháp hơn từ phía Manila. Tuyên bố của Ngoại trưởng Antony Blinken và người tiền nhiệm Mike Pompeo cho thấy Washington muốn vạch rõ các giới hạn về địa lý và bản chất của cam kết an ninh của mình đối với đồng minh.

Khoản viện trợ tên lửa điều hướng và đạn dược trị giá 18 triệu USD được đưa ra trong chuyến thăm Manila của cựu Cố vấn An ninh quốc gia Robert O’Brien hồi tháng 11 năm ngoái cho thấy Washington đang tăng cường viện trợ quân sự cho Philippines.

Liệu ông Duterte có cho rằng những nhượng bộ này tương xứng với các rủi ro mà Philippines sẽ phải đối mặt trong trường hợp nổ ra xung đột giữa Mỹ và Trung Quốc tại các điểm nóng trên biển hay không là câu hỏi cấp bách hơn.

TIN LIÊN QUAN
Ấn Độ không thể thờ ơ với Biển Đông!
Biển Đông: 4 điểm yếu pháp lý trong yêu sách của Philippines đối với Đá Ba Đầu
Điện đàm với Tổng thống Philippines, Thủ tướng Nhật Bản 'quan ngại sâu sắc' vấn đề liên quan Trung Quốc
Mỹ 'bênh' Philippines trong vụ đoàn tàu cá Trung Quốc tràn vào khu vực tranh chấp ở Biển Đông
Philippines 'cảm ơn' Australia bày tỏ lập trường phản đối yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông
(theo SCMP)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Nga và Ấn Độ bắt tay giải quyết tình hình Afghanistan

Nga và Ấn Độ bắt tay giải quyết tình hình Afghanistan

Baoquocte.vn. Nga-Ấn Độ có nhiều lợi ích chung trong đảm bảo rằng Taliban thực hiện lời hứa về ngăn chặn các nhóm khủng bố cực đoan và làn sóng tị nạn ...
Loại súng phun lửa Nga có khả năng tiêu diệt xe tăng Mỹ

Loại súng phun lửa Nga có khả năng tiêu diệt xe tăng Mỹ

Baoquocte.vn. Hệ thống súng phun lửa hạng nặng tối tân của Nga TOS-2 Tosochka có khả năng tiêu diệt xe tăng Mỹ.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 18/9/2021: Bạch Dương vướng kiện tụng, Thiên Bình trục trặc tình cảm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 18/9/2021: Bạch Dương vướng kiện tụng, Thiên Bình trục trặc tình cảm

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 18/9 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Chủ tịch nước thăm Cuba và dự ĐHĐ LHQ: Cam kết mạnh mẽ, mục tiêu lâu dài, ý nghĩa thiết thực

Chủ tịch nước thăm Cuba và dự ĐHĐ LHQ: Cam kết mạnh mẽ, mục tiêu lâu dài, ý nghĩa thiết thực

Baoquocte.vn. Chuyến công tác của Chủ tịch nước tại Cuba và Mỹ thể hiện một Việt Nam thủy chung, nghĩa tình, yêu chuộng hòa bình, khát vọng phát triển.
Tin thế giới 17/9: Nga bị tin tặc tấn công; AUKUS ‘xoa dịu’ đồng minh; Trung Quốc xin gia nhập hiệp định CPTPP

Tin thế giới 17/9: Nga bị tin tặc tấn công; AUKUS ‘xoa dịu’ đồng minh; Trung Quốc xin gia nhập hiệp định CPTPP

Baoquocte.vn. Nga bị tin tặc tấn công; AUKUS trình bày lý do thành lập; Trung Quốc xin gia nhập hiệp định CPTPP... là những sự kiện thế giới nổi bật 24h ...
Nếu Trung Quốc trở thành thành viên CPTPP…

Nếu Trung Quốc trở thành thành viên CPTPP…

Baoquocte.vn. Nếu gia nhập CPTPP, Bắc Kinh sẽ là nền kinh tế lớn nhất khối. Đây là bước quan trọng khác để Trung Quốc gia tăng tầm ảnh hưởng sau RCEP.
Hương vị tình thân tập 108 (phần 2 tập 37): 'Trà xanh' thời nay manh động quá, dám quát thẳng vào mặt chính thất khiến khán giả nóng mắt

Hương vị tình thân tập 108 (phần 2 tập 37): 'Trà xanh' thời nay manh động quá, dám quát thẳng vào mặt chính thất khiến khán giả nóng mắt

Baoquocte.vn. Hương vị tình thân tập 108 (phần 2 tập 37), 'Trà xanh' manh động, dám quát thẳng vào mặt chính thất và cưỡng hôn chồng người ta.
Ngày 17/9, thêm 11.521 ca mắc mới, TP. Hồ Chí Minh và Bình Dương gần 10.000 ca; Việt Nam đã có 667.650 ca Covid-19

Ngày 17/9, thêm 11.521 ca mắc mới, TP. Hồ Chí Minh và Bình Dương gần 10.000 ca; Việt Nam đã có 667.650 ca Covid-19

Baoquocte.vn. Bản tin dịch Covid-19 tối 17/9 của Bộ Y tế cho biết có 11.521 ca mắc Covid-19, trong đó TP. Hồ Chí Minh và Bình Dương cộng lại đã gần ...
Sẵn sàng hỗ trợ Australia phát triển tàu ngầm hạt nhân, Mỹ và Anh muốn gì?

Sẵn sàng hỗ trợ Australia phát triển tàu ngầm hạt nhân, Mỹ và Anh muốn gì?

Baoquocte.vn. Trang The Economist vừa đăng bài phân tích về tác động của việc Mỹ và Anh hỗ trợ Australia phát triển tàu ngầm hạt nhân.
SCO kết nạp thành viên thứ 9

SCO kết nạp thành viên thứ 9

Baoquocte.vn. Ngày 17/9, Iran đã chính thức được công nhận là thành viên đầy đủ của Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO).
Tin thế giới 17/9: Nga bị tin tặc tấn công; AUKUS ‘xoa dịu’ đồng minh; Trung Quốc xin gia nhập hiệp định CPTPP

Tin thế giới 17/9: Nga bị tin tặc tấn công; AUKUS ‘xoa dịu’ đồng minh; Trung Quốc xin gia nhập hiệp định CPTPP

Baoquocte.vn. Nga bị tin tặc tấn công; AUKUS trình bày lý do thành lập; Trung Quốc xin gia nhập hiệp định CPTPP... là những sự kiện thế giới nổi bật 24h qua.
SCO kết nạp thành viên thứ 9

SCO kết nạp thành viên thứ 9

Baoquocte.vn. Ngày 17/9, Iran đã chính thức được công nhận là thành viên đầy đủ của Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO).
Trung Quốc: Đề nghị tham gia CPTPP không liên quan đến AUKUS

Trung Quốc: Đề nghị tham gia CPTPP không liên quan đến AUKUS

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố việc xin gia nhập CPTPP không liên quan đến một liên minh an ninh gần đây.
Ngoại trưởng Jaishankar: Sự đoàn kết của châu Á phụ thuộc vào hình mẫu quan hệ Ấn Độ-Trung Quốc

Ngoại trưởng Jaishankar: Sự đoàn kết của châu Á phụ thuộc vào hình mẫu quan hệ Ấn Độ-Trung Quốc

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Ấn Độ S. Jaishankar đã có cuộc hội đàm với người đồng cấp Vương Nghị của Trung Quốc ngày 16/9.
Australia 'đánh tiếng' với Pháp về việc rút khỏi thỏa thuận tàu ngầm, hành động theo lợi ích quốc gia

Australia 'đánh tiếng' với Pháp về việc rút khỏi thỏa thuận tàu ngầm, hành động theo lợi ích quốc gia

Baoquocte.vn. Thủ tướng Australia cho biết ông đã đề cập tới khả năng Australia rút khỏi thỏa thuận tàu ngầm ký kết năm 2016 với Tổng thống Pháp.
Hậu AUKUS, Mỹ bảo đảm không để Australia 'một mình chịu trận' trước sức ép từ Trung Quốc

Hậu AUKUS, Mỹ bảo đảm không để Australia 'một mình chịu trận' trước sức ép từ Trung Quốc

Baoquocte.vn. Hậu AUKUS, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken khẳng định Mỹ sẽ không để Australia đơn độc trước các biện pháp trừng phạt thương mại của Trung Quốc.
Ba điểm khác biệt của thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS)

Ba điểm khác biệt của thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS)

Baoquocte.vn. Thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS) tách mình khỏi nhiều cơ chế khác tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Bình luận của TG&VN.
Thượng đỉnh SCO và CSTO: Tầm nhìn riêng, quan tâm chung

Thượng đỉnh SCO và CSTO: Tầm nhìn riêng, quan tâm chung

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh SCO và CSTO thể hiện tầm nhìn riêng của Trung Quốc và Nga, chia sẻ quan tâm chung về nhiều vấn đề nóng.
Chính trường Israel: Không tưởng thành thật

Chính trường Israel: Không tưởng thành thật

Baoquocte.vn. Nhiều người nghĩ chính phủ liên hiệp ở Israel sẽ rất đoản thọ. Tuy nhiên chính phủ này đã qua 100 ngày đầu tiên thành công và yên ổn. TG&VN bình luận.
Taliban công bố chính phủ mới: Bản chất xem ra khó dời

Taliban công bố chính phủ mới: Bản chất xem ra khó dời

Baoquocte.vn. Chính phủ mới vừa được Taliban công bố lựa chọn một số nhân vật đang bị Mỹ truy nã thể hiện điều gì? Phản ứng của Mỹ? Báo TG&VN bình luận.
Bộ trưởng Mỹ thăm Trung Đông: Afghanistan và hơn thế nữa

Bộ trưởng Mỹ thăm Trung Đông: Afghanistan và hơn thế nữa

Baoquocte.vn. Tình hình Afghanistan là trọng tâm, song không phải chủ đề duy nhất trong chuyến thăm Trung Đông của hai quan chức cấp bộ trưởng của Mỹ từ ngày 5/9.
Hai gương mặt vàng cho vị trí Thủ tướng Nhật Bản

Hai gương mặt vàng cho vị trí Thủ tướng Nhật Bản

Baoquocte.vn. Cuộc đua trở thành người kế nhiệm Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide có thể khởi đầu cho sự xuất hiện của một thế hệ chính trị gia và lãnh đạo mới tại Tokyo.
Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Baoquocte.vn. Nhờ khả năng linh hoạt, biết cách thay đổi theo thời thế, sau 33 năm, tổ chức khủng bố al-Qaeda, kẻ đứng sau vụ khủng bố 11/9 vẫn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn.
Sự kiện 11/9: Hai mươi năm nhìn lại

Sự kiện 11/9: Hai mươi năm nhìn lại

Baoquocte.vn. 20 năm sau sự kiện 11/9, thế giới vẫn chưa thực sự quên được nỗi đau này, cũng như những cơn ác mộng mà chủ nghĩa khủng bố mang lại.
Nhật Bản: Thủ tướng Suga từ chức, 'cánh cửa khác' dành cho ai?

Nhật Bản: Thủ tướng Suga từ chức, 'cánh cửa khác' dành cho ai?

Baoquocte.vn. Việc Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide tuyên bố sẽ từ chức để ngỏ cánh cửa cho cuộc đua người kế nhiệm.
Ai sẽ đứng đầu chính quyền mới của Afghanistan?

Ai sẽ đứng đầu chính quyền mới của Afghanistan?

Baoquocte.vn. Mullah Abdul Ghani Baradar, nhân vật số 2 của Taliban có khả năng trở thành người đứng đầu chính quyền mới ở Afghanistan.
Tổ chức khủng bố IS: Nỗi sợ hãi của thế giới và những nỗi lo trong tương lai

Tổ chức khủng bố IS: Nỗi sợ hãi của thế giới và những nỗi lo trong tương lai

Baoquocte.vn. Các chiến thuật của IS tàn bạo đến mức, nhóm khủng bố Hồi giáo này còn bị chính tổ chức tiền thân là al-Qaeda tuyệt giao quan hệ.
Giấc mơ tái thiết dang dở của cựu Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani

Giấc mơ tái thiết dang dở của cựu Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani

Baoquocte.vn. Cựu Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani từng ấp ủ một giấc mơ to lớn để giải quyết cuộc khủng hoảng tại quốc gia Nam Á này. Nhưng thực tế lại không như là mơ.
Phiên bản di động