Thị trấn Menton (Pháp) - 'Bản giao hưởng văn hóa' bên bờ Địa Trung Hải

Ở ranh giới giữa Pháp và Italy, Menton không chỉ là một thị trấn ven biển, mà còn là nơi hội tụ của lịch sử, văn hóa và những cách làm du lịch giàu bản sắc, tạo nên sức hút riêng giữa vùng Riviera.

Truyền thông Anh ca ngợi vẻ đẹp và sự hiếu khách của Việt Nam Đằng sau vai trò của AI trong ngành du lịch Phong Nha-Kẻ Bàng: ‘Kho báu sinh học’ đang tiếp tục được khám phá

Menton (Pháp): Bản giao hưởng văn hóa bên bờ Địa Trung Hải

Thị trấn Menton trên bờ biển Riviera, nằm trên biên giới Pháp-Italy. (Nguồn: Getty ImageL

Lịch sử tạo nên bản sắc

Nằm ở điểm giao thoa giữa hai quốc gia, Menton có lịch sử đặc biệt. Trải qua nhiều thế kỷ, vùng đất này liên tục thay đổi chủ quyền, từng thuộc gia tộc Grimaldi của Monaco, sau đó là Vương quốc Sardinia, trước khi chính thức trở thành lãnh thổ Pháp sau cuộc trưng cầu dân ý năm 1860. Theo The Guardian, chính quá trình chuyển dịch này đã tạo nên một Menton “không hoàn toàn thuộc về một phía nào”, với bản sắc văn hóa pha trộn rõ nét.

Ngay trong thế kỷ XX, Menton lại trở thành thị trấn duy nhất của Pháp bị Italy sáp nhập hoàn toàn trong Thế chiến II. Những biến động kéo dài đã để lại dấu ấn sâu đậm trong cấu trúc văn hóa và đời sống địa phương, điều mà The Guardian nhận định là “hiện hữu trong từng lớp không gian đô thị và ký ức cộng đồng”.

Không gian đô thị của Menton phản chiếu rõ lịch sử giao thoa đó. Nếu ở nhiều thành phố khác của Pháp, tên đường chủ yếu gắn với các danh nhân quốc gia như Pasteur, Victor Hugo hay Général de Gaulle, thì tại đây, hệ thống địa danh lại song hành giữa hai dòng ảnh hưởng. Bên cạnh những tên quen thuộc của Pháp là các đại lộ, con phố mang âm hưởng Italy như Cernuschi, Laurenti, Pietra Scritta, Isola hay Mattoni.

Dấu ấn quốc tế cũng hiện diện qua những lớp ký ức gắn với các nhân vật từng lưu trú tại đây. Quảng trường Victoria gợi nhớ chuyến thăm của Nữ hoàng Anh năm 1882. Đại lộ Blasco Ibáñez mang tên nhà văn Tây Ban Nha từng sống tại Menton trong những năm 1920. Những tên gọi này không chỉ là ký hiệu hành chính, mà còn phản ánh một giai đoạn Menton là điểm đến của giới quý tộc, nghệ sĩ và trí thức châu Âu.

Trên các sườn đồi nhìn ra biển, chiều sâu lịch sử tiếp tục được lưu giữ qua các nghĩa trang. Tại Vieux Château, mục sư William Webb Ellis, người gắn với sự ra đời của môn bóng bầu dục, yên nghỉ từ những năm 1860. Ngôi mộ của ông luôn được phủ kín bóng bầu dục và cà vạt của các câu lạc bộ, trở thành một điểm dừng chân mang tính biểu tượng.

Bước sang thế kỷ XX, dấu ấn nghệ thuật tiếp tục được bồi đắp khi họa sĩ người Pháp Jean Cocteau được mời trang trí phòng đăng ký kết hôn của thành phố năm 1955. Các hình ảnh thần thoại Hy Lạp như Orpheus và Eurydice được kết hợp với chi tiết đời sống địa phương, tạo nên không gian nghệ thuật độc đáo, hiện vẫn mở cửa cho khách tham quan.

Thương hiệu du lịch đặc thù

Mô hình nghệ thuật từ trái cây tại Lễ hội chanh Menton. (Nguồn: SOPA Images)

Nếu phải tìm một biểu tượng đại diện cho Menton, đó là chanh. Không chỉ là sản phẩm nông nghiệp, chanh đã trở thành điểm nhấn trong cách địa phương xây dựng hình ảnh và phát triển du lịch.

Nhờ mùa Đông ấm áp, địa hình đồi bậc thang và lớp đất cát đặc trưng, Menton sở hữu vi khí hậu thuận lợi cho cây có múi. Theo đầu bếp Mauro Colagreco, chanh Menton có vỏ dày, vị ngọt, có thể ăn cả vỏ và rất mọng nước, với phần đầu quả cong nhẹ với hình dáng như một “nụ cười”.

Từ cuối tháng II đến tháng III, Menton bước vào “mùa vàng”, khi chanh, hoa thủy tiên và mimosa cùng nở rộ. Đây cũng là thời điểm diễn ra Lễ hội chanh (Fête du Citron), sự kiện thường niên được tổ chức từ năm 1934.

Lễ hội kéo dài hơn hai tuần, thu hút khoảng 200.000-250.000 lượt khách mỗi năm, trở thành một trong những sự kiện mùa đông lớn của vùng Riviera. Trong thời gian này, các cuộc diễu hành, xe hoa khổng lồ và những mô hình trang trí bằng trái cây được tổ chức liên tục, tạo nên không gian lễ hội đặc trưng của Menton. Ở kỳ tổ chức lần thứ 92, hàng trăm tấn cam và chanh đã được sử dụng để tạo nên các công trình quy mô lớn.

Menton không chỉ dùng chanh để trang trí, mà đưa loại quả này vào nhiều hoạt động du lịch, từ lễ hội, ẩm thực đến các sản phẩm địa phương. Nhờ đó, du khách không chỉ “xem” lễ hội, mà còn tham gia vào không gian văn hóa gắn với loại quả này.

Song song với phát triển du lịch, địa phương vẫn duy trì giá trị nông nghiệp bản địa thông qua việc xây dựng chỉ dẫn địa lý cho chanh Menton, khuyến khích sản xuất quy mô nhỏ, chất lượng cao. Dù sản lượng không lớn, chanh Menton vẫn giữ vai trò như một biểu tượng gắn với hình ảnh địa phương.

Tạo sức hút bền vững

Chi tiết tranh tường Salle des Mariages tại Menton, do bậc thầy hội hoạ Jean Cocteau thực hiện. (Nguồn: Alamy)

Không giống nhiều điểm đến khác ở vùng Riviera phụ thuộc nhiều vào mùa Hè, Menton tổ chức Lễ hội chanh vào cuối mùa Đông, giúp thị trấn thu hút lượng khách lớn trong giai đoạn thấp điểm, qua đó kéo dài mùa du lịch và phân bổ dòng khách hợp lý hơn trong năm.

Bên cạnh yếu tố sự kiện, Menton còn khai thác hiệu quả lợi thế địa lý khi nằm sát biên giới Italy. Những trải nghiệm như đạp xe sang Sanremo hay ghé Dolceacqua trong ngày đã trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng, mang lại cảm giác liền mạch giữa hai quốc gia.

Điều này cũng cho thấy Menton không cạnh tranh trực diện với những điểm đến hào nhoáng như Nice hay Cannes, mà lựa chọn xây dựng hình ảnh riêng dựa trên sự giao thoa văn hóa và nhịp sống chậm.

Nhờ đó, Menton thu hút nhóm du khách tìm kiếm trải nghiệm khác biệt, thiên về chiều sâu văn hóa và đời sống địa phương. Với hơn 300 ngày nắng mỗi năm và không gian ven biển đặc trưng, thị trấn này duy trì sức hút quanh năm, thay vì chỉ tập trung vào một mùa cao điểm.

Không chỉ phát triển du lịch, Menton còn giữ được chiều sâu văn hóa như một phần cốt lõi của bản sắc. Những nghĩa trang trên đồi, không gian nghệ thuật hay các địa điểm lưu giữ ký ức đô thị tiếp tục góp phần tạo nên một Menton giàu chiều sâu, nơi quá khứ và hiện tại cùng tồn tại trong đời sống thường ngày.

Trong bức tranh của Riviera, The Guardian nhận định, Menton không phải là điểm đến nổi bật nhất, nhưng lại là nơi để lại ấn tượng bền lâu.