Thiếu hụt hướng dẫn viên trầm trọng, ngành du lịch Nhật Bản báo động tình trạng khủng hoảng nhân lực

Kha Ninh
Các chuyên gia nhận định, sử dụng công nghệ và đào tạo thế hệ kế cận là giải pháp trọng tâm để vượt qua khủng hoảng nhân lực ở Nhật Bản.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Nhật Bản thiếu hướng dẫn viên song ngữ giữa làn sóng du khách quốc tế
Du khách nước ngoài chụp ảnh selfie tại chùa Kiyomizu ở Kyoto, Nhật Bản. (Nguồn: Nikkei Asia)

Lượng khách tăng, hướng dẫn viên giảm

Nhật Bản đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng hướng dẫn viên song ngữ khi lượng du khách quốc tế đến nước này tăng mạnh hậu đại dịch. Theo cơ quan chức năng và các doanh nghiệp du lịch, nguyên nhân xuất phát từ việc nhiều hướng dẫn viên đã nghỉ hưu hoặc chuyển sang ngành nghề khác trong thời kỳ Covid-19.

Đại diện một hãng lữ hành lớn ở Nhật Bản chia sẻ, “một số tour đã phải lên lịch lại hoặc hủy bỏ hoàn toàn vì chúng tôi không thể tìm đủ hướng dẫn viên. Thật đáng tiếc khi không thể phục vụ khách đúng theo khung thời gian mà họ mong muốn”.

Trước kia, doanh nghiệp này vẫn có thể thuê các hướng dẫn viên tự do khi đội ngũ chính thức kín lịch, nhưng tình hình hiện nay khiến điều đó trở nên khó khăn hơn.

Theo Cơ quan Du lịch Nhật Bản, tính đến tháng 4/2024, nước này có khoảng 27.000 người được cấp phép hành nghề hướng dẫn viên song ngữ. Tuy nhiên, gần 60% trong số đó đã trên 60 tuổi. Chỉ có khoảng 380 người vượt qua kỳ thi cấp phép trong năm tài khóa 2024 - con số thấp thứ hai trong vòng 20 năm qua.

Nhật Bản thiếu hướng dẫn viên song ngữ giữa làn sóng du khách quốc tế
Số lượng hướng dẫn viên song ngữ đã cấp phép và chưa cấp phép giai đoạn 2013-2023 ở Nhật Bản. (Nguồn: Nikkei Asia)

Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự sụt giảm ứng viên là mức thu nhập chưa tương xứng. Khảo sát tháng 12/2023 của Cơ quan Du lịch Nhật Bản cho thấy chỉ 6% hướng dẫn viên toàn thời gian kỳ vọng kiếm được từ 4 triệu Yen (khoảng 27.800 USD) mỗi năm trở lên.

Thực tế này được phản ánh rõ qua số liệu của True Japan Tour, một công ty cung cấp nhân lực hướng dẫn viên song ngữ. Nếu như tháng 7/2019, công ty có khoảng 1.800 hướng dẫn viên được cấp phép đăng ký làm việc, thì đến tháng 2/2025, con số này chỉ còn khoảng 1.260 – giảm gần 30%.

Giám đốc điều hành True Japan Tour Ryozo Yonehara cho biết: “Kể từ đại dịch, nhiều người đã chuyển sang các ngành nghề có thu nhập cao hơn hoặc chọn nghỉ hưu”.

Số liệu từ Hiệp hội Du lịch và Lữ hành Nhật Bản cũng cho thấy xu hướng tương tự. Năm tài khóa 2023, Nhật Bản có khoảng 37.700 hướng dẫn viên song ngữ bao gồm cả người có bằng cấp quốc gia, chứng nhận địa phương và người không có giấy phép. So với con số 46.100 của năm 2019, lực lượng này đã giảm gần 20%.

Trong khi đó, năm 2024 ghi nhận số lượng du khách nước ngoài đến Nhật cao kỷ lục với 36,8 triệu lượt, theo ước tính của Tổ chức Du lịch Quốc gia Nhật Bản. Đồng Yen yếu đã góp phần thúc đẩy sự hồi phục mạnh mẽ của ngành du lịch.

Ứng dụng công nghệ để thích nghi

Nhật Bản thiếu hướng dẫn viên song ngữ giữa làn sóng du khách quốc tế
Ứng dụng mới từ Himeji Convention Support cung cấp thông tin lịch sử theo vị trí người dùng ở Nhật Bản. (Nguồn: Nikkei Asia))

Để bù đắp cho sự thiếu hụt nguồn nhân lực, nhiều tổ chức và doanh nghiệp đã lựa chọn giải pháp công nghệ. Tại thành phố Himeji, tỉnh Hyogo, một tổ chức phi lợi nhuận đã hợp tác phát triển ứng dụng tham quan tự hướng dẫn.

Ứng dụng này sử dụng GPS để định vị vị trí của người dùng và tự động phát audio giới thiệu khi du khách đến gần các điểm tham quan như lâu đài Himeji – Di sản Thế giới UNESCO.

Đơn vị phát triển Himeji Convention Support kỳ vọng ứng dụng sẽ thu hút du khách từ sự kiện Expo 2025 tại Osaka ghé thăm Himeji, nơi chỉ cách Osaka hơn một giờ đi tàu cao tốc.

Tại Okinawa, Công ty lữ hành Cerulean Blue cũng đã triển khai dịch vụ hướng dẫn tự động đa ngữ từ năm 2023. “Hệ thống có thể xử lý nhiều ngôn ngữ hơn con người, và khách quốc tế rất thích”, đại diện Công ty chia sẻ.

Trước thách thức hiện tại, một hội đồng chuyên môn của Cơ quan Du lịch Nhật Bản cũng được thành lập vào năm 2023 để nghiên cứu giải pháp. Báo cáo tháng 6/2024 của hội đồng này nhấn mạnh, một trong những hướng đi quan trọng là nâng cao nhận thức về nghề hướng dẫn viên trong giới trẻ.

Giáo sư Megumi Uesugi của Đại học Meikai nhận định: “Việc cung cấp trải nghiệm chất lượng cao cho du khách là yếu tố then chốt giúp ngành du lịch phát triển. Hướng dẫn viên ngôn ngữ là cầu nối giữa khách du lịch quốc tế và các điểm đến, và họ sẽ tiếp tục đóng vai trò chủ đạo”, bà nói.

Theo Giáo sư Megumi Uesugi, để tăng cường và giữ chân lực lượng hướng dẫn viên, cần có sự hỗ trợ liên tục từ các bên liên quan. Toàn ngành cần chú trọng đào tạo nhân lực. Các công ty du lịch và chính quyền địa phương nên tổ chức các buổi trao đổi để hướng dẫn viên cập nhật thông tin mới về du lịch.

Dù công nghệ đang góp phần giải quyết một phần bài toán nhân lực, nhưng trong bối cảnh Nhật Bản hướng đến mục tiêu tăng trưởng bền vững, việc đầu tư phát triển đội ngũ hướng dẫn viên chất lượng cao, đặc biệt từ thế hệ trẻ vẫn là con đường dài hơi, mang tính quyết định.

Côn trùng: Từ món ăn chợ quê đến bàn tiệc Michelin ở Thái Lan

Côn trùng: Từ món ăn chợ quê đến bàn tiệc Michelin ở Thái Lan

Côn trùng không còn là món ăn lạ lẫm ở Thái Lan khi ngày càng xuất hiện nhiều trong thực đơn nhà hàng sao Michelin, ...

Việt Nam - Điểm đến châu Á tuyệt đẹp trong mắt du khách Anh

Việt Nam - Điểm đến châu Á tuyệt đẹp trong mắt du khách Anh

Việt Nam được báo Anh ngợi khen là điểm đến châu Á tuyệt đẹp với ẩm thực đặc sắc, cảnh quan ấn tượng và nhiều ...

Du lịch Estonia: 17 món ăn truyền thống nên thử một lần trong đời

Du lịch Estonia: 17 món ăn truyền thống nên thử một lần trong đời

Ẩm thực Estonia phản ánh đời sống vùng Baltic, giản dị mà độc đáo với thịt rừng, bánh nướng, ngũ cốc và cả nước cây ...

Khám phá Thụy Điển - Bản giao hưởng của thiên nhiên và ký ức

Khám phá Thụy Điển - Bản giao hưởng của thiên nhiên và ký ức

Từ di sản văn hóa phong phú đến thiên nhiên kỳ vĩ và trải nghiệm độc đáo suốt bốn mùa, Thụy Điển là thiên đường ...

12 trải nghiệm tuyệt vời chỉ có ở Lithuania

12 trải nghiệm tuyệt vời chỉ có ở Lithuania

Từ ghé thăm đồi thánh giá kỳ bí, đến hầm tên lửa…, Lithuania mang đến trải nghiệm độc đáo khiến mỗi chuyến đi trở thành ...

(theo Nikkei Asia)

Đọc thêm

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Tổng thống Mỹ bày tỏ không hài lòng về thâm hụt thương mại với Canada

Ngày 21/11, Tổng thống Donald Trump cho biết, Mỹ và Canada sẽ sớm đạt được một thỏa thuận thương mại.
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (23/11): Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét; cả nước ngày nắng

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (23/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Ngoại giao kinh tế Việt Nam tại Malaysia: Từ kết nối đến hợp tác thực chất

Chiều 22/11, Chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam và Malaysia đã diễn ra với sự tham gia của 41 doanh nghiệp hai nước.
Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Định vị ngành tôm Việt Nam: Không phải là chuyện vẽ thêm khẩu hiệu mới, mà là làm rõ lợi thế cốt lõi và tháo gỡ điểm nghẽn

Trong khuôn khổ Festival Tôm Cà Mau lần thứ 2 năm 2026, ngày 22/11, đã diễn ra Diễn đàn tôm Việt Nam - Giải pháp phát triển bền vững.
Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Khủng hoảng năng lượng: Người dân Ukraine chuẩn bị cho một mùa Đông nhiều bất định

Các cuộc tấn công của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine khiến hàng triệu người dân phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm.
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức sau bê bối gian lận thi bằng AI

Quyết định của ông Choi Kyo-jin được đưa ra sau kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, trong bối cảnh lo ngại về gian lận bằng công nghệ AI ...
Nghịch lý thời AI

Nghịch lý thời AI

Một nghịch lý mới của thời đại công nghệ, nơi ranh giới giữa sáng tạo thật và sản phẩm nhân tạo ngày càng khó nhận diện.
HANIFF VIII quy tụ 11 thành viên Ban Giám khảo trong nước và quốc tế

HANIFF VIII quy tụ 11 thành viên Ban Giám khảo trong nước và quốc tế

Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII (HANIFF VIII) quy tụ 11 chuyên gia, nhà làm phim và nghệ sĩ điện ảnh Việt Nam, quốc tế tham gia các Ban Giám khảo.
Trải nghiệm văn hoá Việt Nam tại Cairo

Trải nghiệm văn hoá Việt Nam tại Cairo

Đại sứ quán Việt Nam tại Ai Cập đã trang trọng tổ chức "Ngày văn hóa Việt Nam tại Cairo", hướng tới kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11/2026).
Đưa văn hóa Việt đến với người dân Perth

Đưa văn hóa Việt đến với người dân Perth

Gần 4.000 lượt người đã đến quảng trường Forrest Place, trung tâm thành phố Perth để tham dự Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 – “Sắc màu quê hương”.
Chuyên gia Israel bật mí cách xây dựng sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên số

Chuyên gia Israel bật mí cách xây dựng sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên số

Israel từ một quốc gia nhỏ đã xây dựng vị thế hàng đầu về an ninh mạng nhờ sự kết nối giữa chính sách, doanh nghiệp, giáo dục và đổi mới sáng tạo.
Miền đất hứa của điện ảnh Việt

Miền đất hứa của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là một vùng trung gian giống như miền đất hứa chưa được khai thác đầy đủ...
Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Sáng 13/11, chương trình giao lưu hợp xướng dân ca Trung Quốc tại Hà Nội mang đến những tiết mục đặc sắc, góp phần kết nối văn hóa Việt-Trung.
Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Ma nhai trên núi Non Nước (Ninh Bình) và Văn bia Phố Hiến (Hưng Yên) được ghi danh vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Nhà văn hóa Lê Hồng Dương đã có nhiều đóng góp nổi bật trong xây dựng nền tảng văn hóa địa phương, đặc biệt là xứ Kinh Bắc.
Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) phối hợp với Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức khai mạc triển lãm ảnh.
Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 khép lại ngày 8/11, thu hút hàng vạn vận động viên trong nước và quốc tế.
Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Giải chạy Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 diễn ra từ ngày 6-8/11, dự kiến thu hút hàng chục nghìn vận động viên trong nước và quốc tế.
Phiên bản di động