Thỏa thuận Iran-Saudi Arabia: 'Giấc mơ' của Israel 'tan thành mây', Mỹ 'ngây người' với tài của Trung Quốc

Phương Hà
Với thỏa thuận Saudi Arabia-Iran, Israel sẽ khó thiết lập một liên minh chiến lược khu vực để chống lại Iran. Lúc này, Mỹ cũng cần phải đánh giá lại vị thế của mình trong khu vực Trung Đông.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Thỏa thuận Saudi-Iran: Cú sốc với Israel?
Từ trái sang: Cố vấn an ninh quốc gia Saudi Arabia Musaad bin Mohammed al-Aiban, Chủ nhiệm Văn phòng Ủy ban Công tác đối ngoại Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc Vương Nghị và Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia Tối cao Iran Ali Shamkhani tại cuộc họp tổ chức tại Bắc Kinh (Trung Quốc) ngày 6/3. (Nguồn: CNN)

Chiến thắng cho Iran?

Theo báo chí Israel, việc Iran và Saudi Arabia ký thỏa thuận nối lại quan hệ ngoại giao trong vòng 2 tháng tới, dưới sự kết nối của Trung Quốc, đã giáng đòn mạnh vào tham vọng của Israel trong việc thiết lập một liên minh chiến lược khu vực để chống lại Iran.

Tờ Haaretz nhận định “giấc mơ của Israel thành lập một liên minh Arab chống Iran đã tan thành mây khói”. Thông tin về thỏa thuận giữa Iran và Saudi Arabia có thể vẽ lại “bản đồ bạn-thù” trong khu vực, đồng thời tạo ra những tác động toàn cầu.

Thỏa thuận hòa bình với Saudi Arabia mang lại cho Iran tính hợp pháp tối cần thiết trong thế giới Arab và có thể mở đường cho các thỏa thuận tiếp theo với các quốc gia Arab khác như Ai Cập, chấm dứt chiến tranh ở Yemen, dẫn tới một giải pháp khả thi cho cuộc khủng hoảng ở Liban và thậm chí sẽ giúp nối lại đàm phán khôi phục Thỏa thuận Hạt nhân Iran 2015.

Ngoài ra, thỏa thuận giữa Saudi Arabia và Iran sẽ buộc Mỹ phải đánh giá lại vị thế của mình trong khu vực Trung Đông, bởi nó cho thấy, chính Bắc Kinh chứ không phải Washington hay Moscow có khả năng dàn xếp "mớ hỗn độn" trong khu vực xưa nay vẫn thuộc ảnh hưởng của Mỹ.

Theo Times of Israel, thông báo bất ngờ của Saudi Arabia về việc nối lại quan hệ với Iran đã tạo ra một rào cản mới đầy phức tạp trên hành trình mở rộng quan hệ ngoại giao của Israel với thế giới Hồi giáo.

Đây là một cú sốc đối với chính phủ của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, người đã công khai mục tiêu đưa Saudi Arabia vào liên minh khu vực chống Iran.

Tuy nhiên, giới quan sát cũng tỏ ra thận trọng khi nhận định về những tác động thực chất của diễn biến mới trong hai cặp quan hệ Saudi Arabia-Iran và Saudi Arabia-Israel.

Chuyên gia quan hệ quốc tế theo dõi về Saudi Arabia, ông Aziz Alghashian cho rằng, Riyadh không quá coi trọng vai trò của Israel trong một mặt trận tiềm năng chống Iran.

Chuyên gia này giải thích: “Saudi Arabia hiếm khi hành động dựa trên quan điểm ‘kẻ thù của kẻ thù là bạn’, đặc biệt là trong các vấn đề chiến lược. Thông tin mới nhất cho thấy rõ ràng Saudi Arabia ưu tiên quan hệ với Iran hơn là quan hệ ngầm với Israel”.

Tuy nhiên, ông Alghashian nói thêm điều này không có nghĩa là các hoạt động hợp tác không công khai giữa Saudi Arabia và Israel sẽ dừng lại. Việc nối lại quan hệ với Iran chỉ là một biến số mới trong toan tính của Saudi Arabia.

Là quốc gia biểu tượng của thế giới Hồi giáo, Saudi Arabia sở hữu 2 địa điểm linh thiêng nhất bao gồm thánh địa Mecca và Medina. Bất chấp tiến trình bình thường hóa quan hệ giữa Israel và các nước Hồi giáo Vùng Vịnh đang diễn ra mạnh mẽ với các Hiệp định Abraham, lâu nay Riyadh vẫn tuyên bố điều kiện tiên quyết để nước này tham gia với Israel là thực hiện giải pháp “hai nhà nước trong vấn đề Palestine”.

Mặt khác, trên thực tế Saudi Arabia vẫn đang mở hé các cánh cửa hợp tác với Israel như việc mở cửa bầu trời cho các chuyến bay thương mại, cho phép phóng viên Israel sang đưa tin nhân chuyến công du Trung Đông của Tổng thống Mỹ Joe Biden, cho phép tổ chức các diễn đàn hợp tác kinh tế.

Gần đây, Riyadh còn tiếp cận Washington đề xuất sẽ tham gia Hiệp định Abraham nếu Mỹ cam kết hỗ trợ chương trình hạt nhân dân sự.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, bạo lực gia tăng với người Palestine ở Bờ Tây sau khi chính phủ mới tại Israel lên nắm quyền đã khiến tình hình thay đổi, Saudi Arabia không còn động lực sớm bình thường hóa quan hệ với Israel.

Hơn nữa, chuyên gia Brian Katulis tại Viện Trung Đông ở Washington cho rằng, việc Saudi Arabia-Iran nhất trí nối lại quan hệ có thể khiến khoảng cách giữa Israel và Saudi Arabia thêm nới rộng nếu như tới đây có thêm nhiều "quả ngọt" được sinh ra từ thỏa thuận này.

Biết đâu sẽ tốt cho tất cả

Theo chuyên gia Nicholas Heras tại Viện Chiến lược và chính sách New Lines, việc giành được thỏa thuận với Saudi Arabia là “một chiến thắng ngoại giao hiển nhiên với Iran". Ông Heras nhận định, Saudi Arabia đã gửi đi một tín hiệu rõ ràng là chính phủ và người dân Israel không thể có sự ủng hộ của Riyadh nếu muốn tấn công quân sự Iran, ở bất cứ nơi nào trong khu vực.

Tuy nhiên, giới quan sát cũng không quá bi quan về những hậu quả với Israel sau thỏa thuận Saudi-Iran.

Chuyên gia Fatima Abo Alasrar, hiện đang cộng tác tại Viện Trung Đông (Washington) đánh giá rằng thỏa thuận Iran-Saudi Arabia khá hẹp, chỉ tập trung vào các vấn đề cụ thể như mở lại sứ quán, nối lại hợp tác thương mại và an ninh khi bị tấn công.

Việc tỏ thái độ thiện chí với Iran cũng có thể được xem là một phần của nỗ lực lớn hơn của Saudi Arabia tìm cách hàn gắn quan hệ với Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ - hai quốc gia gần đây đang đứng về phía Iran.

Nếu coi đây là một xu thế thân thiện hóa giữa các quốc gia trong khu vực, thì thậm chí thỏa thuận Saudi-Iran còn có lợi cho Israel. Chuyên gia nghiên cứu về Saudi Arabia, ông Eyad Alrefai nhận xét: “Thỏa thuận này sẽ tạo ra một động lực có thể thúc đẩy khu vực chuyển động tới một tương lai hiểu biết, tôn trọng và hợp tác với nhau. Trong một môi trường như vậy, các quốc gia đều sẽ có lợi, mà chủ yếu là Israel”.

Iran và Saudi Arabia đã có một lịch sử đầy sóng gió trong vòng chưa đầy một thế kỷ thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức. Mối quan hệ này cũng chứng kiến nhiều thăng trầm kể từ cuộc cách mạng Hồi giáo năm 1979 ở Iran.

Quan hệ ngoại giao giữa hai nước bị gián đoạn sau khi xảy ra vụ việc người biểu tình Iran tấn công trụ sở các phái đoàn ngoại giao Saudi Arabia tại Iran vào năm 2016. Việc Iran - Saudi Arabia “đóng băng” quan hệ đe dọa sự ổn định và an ninh ở vùng Vịnh, thậm chí châm ngòi xung đột ở Trung Đông từ Yemen tới Syria. Do đó, mối quan hệ giữa Iran và Saudi Arabia được cải thiện có thể có tác động đến chính trị trên khắp Trung Đông.

Với IPEF, Mỹ có vượt qua cái bóng của 'người khổng lồ' kinh tế Trung Quốc tại ASEAN?

Với IPEF, Mỹ có vượt qua cái bóng của 'người khổng lồ' kinh tế Trung Quốc tại ASEAN?

Trong lĩnh vực kinh tế và thương mại, Mỹ còn nhiều việc phải làm để bắt kịp Trung Quốc. Trong những năm qua, Trung Quốc ...

Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc thăm Ukraine, Kiev muốn mở rộng thỏa thuận ngũ cốc

Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc thăm Ukraine, Kiev muốn mở rộng thỏa thuận ngũ cốc

Ngày 8/11, Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc (LHQ) Linda Thomas-Greenfield có chuyến thăm Kiev, gặp gỡ Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.

Nga bắn tín hiệu mới vì lo Mỹ hết 'mặn mà' với thỏa thuận hạt nhân Iran

Nga bắn tín hiệu mới vì lo Mỹ hết 'mặn mà' với thỏa thuận hạt nhân Iran

Nga cho rằng các tuyên bố của Mỹ ở nước ngoài đang tạo ra những nghi ngờ về cam kết của Mỹ với thỏa thuận ...

Phản ứng 'gắt' với động thái của Trung Quốc tại Biển Đông, Mỹ và Philippines tuyên bố tập trận chung quy mô lớn

Phản ứng 'gắt' với động thái của Trung Quốc tại Biển Đông, Mỹ và Philippines tuyên bố tập trận chung quy mô lớn

Bày tỏ quan ngại với các hành động hung hăng của Trung Quốc tại Biển Đông, Mỹ và Philippines đã thông tin về cuộc tập ...

Thỏa thuận Iran-Saudi Arabia: Trung Quốc gọi tên 'chiến thắng', hé lộ đề xuất của Bắc Kinh, Mỹ có lo?

Thỏa thuận Iran-Saudi Arabia: Trung Quốc gọi tên 'chiến thắng', hé lộ đề xuất của Bắc Kinh, Mỹ có lo?

Theo The Hill ngày 12/3, thỏa thuận bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa Iran và Saudi Arabia hôm 10/3 đang khiến Mỹ phải ...

(theo Haaretz, Times of Israel)

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait, dọa đáp trả mạnh nếu Washington tiếp tục không kích

Các UAV chiến đấu của Iran đã tấn công vào các hệ thống phòng không, bệ phóng UAV và tên lửa của Mỹ tại căn cứ không quân Ali Al-Salem ở Kuwait.
Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Tổng thống Nga hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc: Khẳng định quan hệ 'vững chắc như núi' và mục tiêu chung về hòa bình, thịnh vượng khu vực

Ngày 18/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC.
Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc gắn tiến triển trong quan hệ với Trung Quốc với hòa bình, ổn định trên bán đảo Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc cho rằng, việc đảm bảo hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên phục vụ lợi ích chung của nước này và Trung Quốc.
Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Tổng thống Trump tuyên bố, liên minh giữa Mỹ và một quốc gia Đông Nam Á đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết

Mỹ-Philippines đang mở rộng hợp tác quốc phòng, đồng thời khẳng định quan hệ đồng minh giữa hai nước hiện ở mức tốt đẹp nhất từ trước đến nay.
Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh trừng phạt 8 công ty Israel, chính phủ của Thủ tướng Netanyahu tuyên bố đáp trả

Anh thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 8 công ty xây dựng của Israel có liên quan hoạt động mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây.
Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Mỹ chỉ trích, Đức bảo vệ việc Ukraine tấn công vào Nga; Kiev chuẩn bị nhận hỗ trợ lớn

Các quan chức quốc phòng của Đức và Mỹ đã có những phát biểu phản bác quan điểm của nhau về các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cục diện mới trong chính trường Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tại Mỹ đã tạo ra sự thay đổi quan trọng trong tương quan quyền lực chính trị ở Washington.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Phiên bản di động