Thư tín ngoại giao và những vấn đề cần lưu ý

Quang Hiếu
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Thư tín ngoại giao có một số nguyên tắc chung do tập quán quốc tế quy định, tuy nhiên, văn phong, cách trình bày trong mỗi loại thư tín ngoại giao có thể thay đổi theo ngôn ngữ và quy định của mỗi nước.
Công hàm là một loại thư tín ngoại giao. Trong ảnh là Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc (LHQ) vừa gửi công hàm lên Tổng thư ký LHQ phản đối lập trường Trung Quốc về vấn đề Biển Đông.
Công hàm là một loại thư tín ngoại giao. Trong ảnh là công hàm của Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc (LHQ) gửi Tổng thư ký LHQ phản đối lập trường Trung Quốc về vấn đề Biển Đông vào ngày 30/3/2020.

Thư tín ngoại giao là những công văn giấy tờ trao đổi giữa các cơ quan nhà nước của một quốc gia hay cơ quan điều hành của một tổ chức quốc tế với các cơ quan đại diện của một quốc gia hay tổ chức quốc tế; hoặc giữa những quan chức của các cơ quan trên với nhau.

Công ước Vienna 1961 quy định “thư tín về việc công của cơ quan đại diện là mọi thư tín có liên quan đến cơ quan đại diện và chức năng của cơ quan đại diện”.

Thư tín ngoại giao có thể được chia thành 3 loại: Thư tín ngoại giao chính thức, thư tín riêng và thư tín cá nhân.

Thư tín ngoại giao chính thức là những công văn, giấy tờ trao đổi giữa các cơ quan nhà nước của một quốc gia hay cơ quan điều hành của một tổ chức quốc tế với các cơ quan đại diện của một quốc gia hay tổ chức quốc tế để giải quyết những công việc thuộc thẩm quyền của các cơ quan đó.

Thư tín riêng là một loại thư tín ngoại giao giữa các thành viên cơ quan đại diện và quan chức của quốc gia hay tổ chức tiếp nhận đồng cấp hoặc cấp bậc, chức vụ không quá chênh lệch, nội dung trao đổi việc công không chính thức trong phạm vi chức năng của người viết và người nhận thư.

Thư tín cá nhân trao đổi giữa các cá nhân với nhau nhằm tăng cường quan hệ cá nhân, thường không đề cập công việc. Tuy nhiên, việc tạo mối quan hệ gần gũi giữa các cá nhân có chức vụ quan trọng có ý nghĩa nhất định trong việc giải quyết công việc giữa những cơ quan mà người đó trực thuộc.

Theo Quy định thống nhất mẫu mã thư tín ngoại giao, phong bì và các loại giấy mời dùng trong công tác đối ngoại ban hành kèm theo Quyết định số 1492/2009/QĐ-BNG ngày 21/5/2009 Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, có các loại thư tín ngoại giao chính thức như sau:

Công thư

Công thư được sử dụng trong các vấn đề giao dịch quan trọng; được sử dụng tại Bộ Ngoại giao, cơ quan đại diện ngoại giao do Lãnh đạo Bộ, Trưởng Cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam tại nước ngoài ký.

Trong công thư của người đứng đầu cơ quan đại diện ngoại giao có in Quốc huy; tiêu đề chức danh của Trưởng Cơ quan đại diện ngoại giao (ví dụ: The Ambassador) viết ngay dưới Quốc huy; ở cuối thư có chữ ký và họ tên đầy đủ.

Công hàm ngoại giao (Diplomatic note/Official note)

Công hàm ngoại giao là thư tín chính thức giữa các chính phủ để truyền đạt những vấn đề quan trọng được chính phủ ủy quyền hoặc chỉ đạo.

Công hàm ngoại giao thường bắt đầu và kết thúc bằng câu chào xã giao; có thể do lãnh đạo Bộ Ngoại giao, người đứng đầu cơ quan đại diện ngoại giao hoặc người được ủy quyền ký tắt hoặc ký đầy đủ.

Công hàm thường (Note verbal)

Công hàm thường là thư tín ngoại giao có mức độ nghi thức thấp hơn, thường là để thông báo, trao đổi những vấn đề thông thường.

Công hàm thường do cấp vụ/phòng hoặc cấp cao hơn ký tắt nếu là công hàm của Bộ Ngoại giao, hoặc do người được người đứng đầu cơ quan đại diện ủy quyền ký tắt nếu là công hàm của cơ quan đại diện.

Công hàm thường thường bắt đầu và kết thúc bằng câu chào xã giao.

Công hàm thông báo (Informative note/ Circular note)

Công hàm thông báo là công hàm gửi đến các Cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam hoặc tới Cơ quan đại diện nước ngoài tại nước tiếp nhận để thông báo một vấn đề mang tính thông tin.

Công hàm thông báo do cấp vụ/phòng hoặc cấp cao hơn ký tắt nếu là công hàm của Bộ Ngoại giao, hoặc do người đứng đầu Cơ quan đại diện ủy quyền ký tắt nếu là công hàm của Cơ quan đại diện.

Công hàm thông báo thường bắt đầu và kết thúc bằng câu chào xã giao.

Thể thức, kỹ thuật trình bày và nội dung của các loại thư tín ngoại giao chính thức được nêu rõ trong quy định nói trên, các cơ quan đại diện có thể tham khảo để thực hiện thống nhất.

Ngoài các thư tín ngoại giao chính thức nói trên, trong những trường hợp đặc biệt, một số loại thư tín ngoại giao khác có thể được sử dụng như sau:

Công hàm cá nhân (Personal note/note personnelle)

Công hàm cá nhân là một hình thức thư tín ngoại giao trao đổi giữa các thành viên Cơ quan đại diện và quan chức của quốc gia hay tổ chức tiếp nhận.

Nội dung của công hàm này không hạn chế vấn đề đề cập, có thể là những vấn đề có tầm quan trọng đáng kể. Ví dụ thông báo của Đại sứ một nước gửi các Đại sứ nước ngoài khác ở sở tại về việc đã trình Quốc thư và chính thức nhậm chức…

Về hình thức, công hàm cá nhân có in tiêu đề của người viết và tùy theo tính đại diện của người viết có Quốc huy hoặc không có Quốc huy.

Lời văn trong công hàm dùng ở ngôi thứ nhất; có sử dụng công thức lịch thiệp; có nêu rõ chức vụ và tước hiệu (nếu có) của người nhận; công hàm được ký đầy đủ và ghi rõ họ tên người gửi ở cuối công hàm; không đóng dấu cơ quan.

Công hàm tập thể (Collective note)

Công hàm tập thể là công hàm do hai hay nhiều Cơ quan đại diện gửi nước hay tổ chức quốc tế tiếp nhận để bày tỏ thái độ hay quan điểm chung về một vấn đề.

Công hàm tập thể có thể là một bản chung do những người đại diện các cơ quan cùng ký tên, có thể do từng Cơ quan đại diện làm riêng biệt. Tuy nhiên, các công hàm này được viết với lời văn giống nhau và được gửi cùng một lúc.

Công hàm tương tự (Note identique/ Identical note)

Công hàm tương tự là một loại công hàm tập thể, có cùng một nội dung, gửi tới cùng một địa chỉ. Tuy nhiên, mỗi Cơ quan đại diện gửi một công hàm riêng, lời văn có thể khác nhau và không nhất thiết phải gửi cùng một lúc.

Bị vong lục (Aide-memoire/Pro-memoria)

Bị vong lục là loại thư tín ngoại giao giải thích chi tiết một vấn đề đã được nêu ra hoặc ghi lại những ý kiến chính, những sự việc cụ thể về một vấn đề đã được bàn bạc, trao đổi để tránh hiểu lầm hay nhắc nhở xúc tiến giải quyết.

Bị vong lục thường được trao tay trong một cuộc gặp.

Về hình thức, bị vong lục có thể được đánh máy trên giấy khổ lớn, thường là A4, có tiêu đề hoặc không có tiêu đề cơ quan. Lời văn viết ở ngôi thứ ba, nội dung ngắn gọn, rõ ý, ngày tháng năm đề ở cuối văn bản.

Bị vong lục không có phần xưng hô hay công thức lịch thiệp, không ký tên, không đóng dấu cơ quan.

Giác thư (Diplomatic Memorandum)

Giác thư là loại thư tín ngoại giao trình bày chi tiết các sự kiện cụ thể, lý lẽ, lập trường, quan điểm về một vấn đề nào đó.

Giác thư thường được gửi kèm theo một công hàm thường.

Về hình thức, giác thư được đánh máy trên khổ giấy lớn, thường là khổ giấy A4.

Giác thư về cơ bản không khác nhiều so với công hàm thường, tuy nhiên, trong giác thư không dùng công thức lịch thiệp, không ký tên và không đóng dấu.

Thư tín ngoại giao có một số nguyên tắc chung do tập quán quốc tế quy định, tuy nhiên, văn phong, cách trình bày trong mỗi loại thư tín ngoại giao có thể thay đổi theo ngôn ngữ và quy định của mỗi nước.

Thư tín ngoại giao của một Cơ quan đại diện hay viên chức Cơ quan đại diện, ngoài việc tuân thủ những nguyên tắc chung theo tập quán quốc tế, quy định của quốc gia mình, còn cần tôn trọng thủ tục hay tập quán của nước sở tại về thư tín ngoại giao trong giao dịch.

TIN LIÊN QUAN
Nga có vũ khí siêu thanh thì Mỹ tung siêu vũ khí mới ở Bắc Cực
Cạnh tranh Mỹ-Trung: Washington quyết không 'nương tay' với hàng hóa Bắc Kinh
Cạnh tranh Mỹ-Trung: Ngoại giao ‘chiến lang’ của Bắc Kinh và lợi thế của Washington
Phép lịch sự xã giao trong tiếp xúc đối ngoại
Bộ Ngoại giao thông tin về khả năng áp dụng hộ chiếu vaccine Covid-19

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 24/9/2021: Bạch Dương gặp sự cố tài chính, Bảo Bình tình cảm nên cảnh giác

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 24/9/2021: Bạch Dương gặp sự cố tài chính, Bảo Bình tình cảm nên cảnh giác

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 24/9 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Báo Nga: Đội tuyển futsal Việt Nam thi đấu kiên cường cùng hàng phòng ngự chắc chắn

Báo Nga: Đội tuyển futsal Việt Nam thi đấu kiên cường cùng hàng phòng ngự chắc chắn

Baoquocte.vn. Trang thể thao Championat của Nga đã phải thừa nhận Đội tuyển futsal Việt Nam đã có trận đấu vô cùng xuất sắc trước Nga.
Ấn Độ hỗ trợ phát triển vaccine ngừa Covid-19 Nanocovax do Việt Nam sản xuất

Ấn Độ hỗ trợ phát triển vaccine ngừa Covid-19 Nanocovax do Việt Nam sản xuất

Baoquocte.vn. Viện Nghiên cứu thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ Ấn Độ sẽ giúp Công ty Nanogen đánh giá khả năng sinh miễn dịch của Nanocovax.
Báo Mỹ ca ngợi vai trò lãnh đạo nổi bật của Việt Nam trong các vấn đề toàn cầu

Báo Mỹ ca ngợi vai trò lãnh đạo nổi bật của Việt Nam trong các vấn đề toàn cầu

Baoquocte.vn. Báo Washington Times số ra ngày 21/9 đã có bài viết 'Việt Nam thể hiện vai trò lãnh đạo trong các vấn đề toàn cầu tại Hội đồng Bảo an ...
Tin thế giới 23/9: Nga-Mỹ tìm cách ổn định quan hệ; Trung Quốc phản đối Đài Loan vào CPTPP; Australia-Pháp tranh cãi vì một bức thư

Tin thế giới 23/9: Nga-Mỹ tìm cách ổn định quan hệ; Trung Quốc phản đối Đài Loan vào CPTPP; Australia-Pháp tranh cãi vì một bức thư

Baoquocte.vn. Quan hệ Nga-Mỹ, Mỹ-Trung Quốc, lùm xùm xung quanh AUKUS, Đài Loan (Trung Quốc) xin gia nhập CPTPP... là những sự kiện thế giới nổi bật 24h qua.
Ngày 23/9: Giảm 2.060 ca Covid-19 so với hôm qua; Bình Dương giảm hơn 1.000 ca; TP. Hồ Chí Minh vẫn 5.052 ca

Ngày 23/9: Giảm 2.060 ca Covid-19 so với hôm qua; Bình Dương giảm hơn 1.000 ca; TP. Hồ Chí Minh vẫn 5.052 ca

Baoquocte.vn. Bản tin dịch Covid-19 ngày 23/9 của Bộ Y tế cho biết có 9.472 ca mắc Covid-19, TP. Hồ Chí Minh vẫn nhiều nhất với 5.052 ca.
Truyền thông Pháp: Thỏa thuận AUKUS củng cố chiến lược 'Nước Anh toàn cầu'

Truyền thông Pháp: Thỏa thuận AUKUS củng cố chiến lược 'Nước Anh toàn cầu'

Baoquocte.vn. Việc tham gia AUKUS thể hiện mong muốn chuyển hướng chính sách đối ngoại của Anh sang khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương thời kỳ hậu Brexit.
Tiếp nhận vật tư y tế phòng, chống dịch Covid-19 do Quỹ Temasek Singapore trao tặng Việt Nam

Tiếp nhận vật tư y tế phòng, chống dịch Covid-19 do Quỹ Temasek Singapore trao tặng Việt Nam

Baoquocte.vn. Quỹ Temasek Singapore hỗ trợ Việt Nam trang thiết bị, vật tư y tế phòng, chống dịch Covid-19 gồm máy thở, khẩu trang, thiết bị bảo hộ...
Covid-19 quá tồi tệ, các nhà vận động kêu gọi quỹ bảo trợ toàn cầu nhằm bảo vệ thế hệ tương lai

Covid-19 quá tồi tệ, các nhà vận động kêu gọi quỹ bảo trợ toàn cầu nhằm bảo vệ thế hệ tương lai

Baoquocte.vn. Các nhà hoạt động kêu gọi thiết lập một quỹ bảo trợ xã hội toàn cầu nhằm ngăn chặn sự mất mát của một thế hệ do Covid-19.
Thủ tướng: Nghiên cứu các giải pháp thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát có hiệu quả dịch Covid-19

Thủ tướng: Nghiên cứu các giải pháp thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát có hiệu quả dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch Covid-19 chủ trì họp nhằm đánh giá tình hình phòng, chống dịch thời gian qua.
Tiếp nhận vật tư y tế phòng, chống dịch Covid-19 do Quỹ Temasek Singapore trao tặng Việt Nam

Tiếp nhận vật tư y tế phòng, chống dịch Covid-19 do Quỹ Temasek Singapore trao tặng Việt Nam

Baoquocte.vn. Quỹ Temasek Singapore hỗ trợ Việt Nam trang thiết bị, vật tư y tế phòng, chống dịch Covid-19 gồm máy thở, khẩu trang, thiết bị bảo hộ...
Oman ủng hộ 300.000 USD giúp đỡ nhân dân một số tỉnh miền Trung Việt Nam bị ảnh hưởng lũ lụt

Oman ủng hộ 300.000 USD giúp đỡ nhân dân một số tỉnh miền Trung Việt Nam bị ảnh hưởng lũ lụt

Baoquocte.vn. Chiều 23/9, đã diễn ra lễ tiếp nhận khoản viện trợ của nhân dân Oman ủng hộ nhân dân một số tỉnh miền Trung Việt Nam bị ảnh hưởng lũ lụt.
Việt Nam lên tiếng về thỏa thuận an ninh AUKUS

Việt Nam lên tiếng về thỏa thuận an ninh AUKUS

Baoquocte.vn. Người phát ngôn Lê Thị Thu Hằng đã thông tin về lập trường của Việt Nam trước thỏa thuận AUKUS và chiến lược hợp tác ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của EU.
Triển khai công tác phối hợp thông tin đối ngoại đối với người Việt Nam ở nước ngoài theo Kết luận số 12

Triển khai công tác phối hợp thông tin đối ngoại đối với người Việt Nam ở nước ngoài theo Kết luận số 12

Baoquocte.vn. Kết luận số 12 nhấn mạnh, công tác thông tin đối ngoại thời gian tới cần được triển khai theo hướng đổi mới nội dung, phương thức và tư duy...
Điện mừng Bộ trưởng Ngoại giao, Ngoại thương và Tôn giáo nước Cộng hòa Argentina

Điện mừng Bộ trưởng Ngoại giao, Ngoại thương và Tôn giáo nước Cộng hòa Argentina

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đã gửi điện chúc mừng Bộ trưởng Ngoại giao, Ngoại thương và Tôn Giáo nước Cộng hòa Argentina.
Tham vấn chung chuẩn bị cho Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 38 và 39

Tham vấn chung chuẩn bị cho Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 38 và 39

Baoquocte.vn. Ngày 22/9, Thứ trưởng Nguyễn Quốc Dũng, Trưởng SOM ASEAN Việt Nam đã chủ trì tham dự Hội nghị tham vấn chung ASEAN (JCM).
Kiên Giang hỗ trợ lao động Việt Nam tại Campuchia trong bối cảnh dịch Covid-19

Kiên Giang hỗ trợ lao động Việt Nam tại Campuchia trong bối cảnh dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Tổng Lãnh sự quán sẽ sử dụng khoản hỗ trợ này của tỉnh Kiên Giang để mua gạo, các nhu yếu phẩm thiết yếu phục vụ công tác cứu trợ.
Chuyến bay đặc biệt ngày 3/9 từ Saudi Arabia

Chuyến bay đặc biệt ngày 3/9 từ Saudi Arabia

Baoquocte.vn. Ngày 3/9, chuyến bay của Bamboo Airways từ Saudi Arabia hạ cánh ở Việt Nam, mang theo gần 240 công dân Việt Nam...
Đại sứ quán Việt Nam tại Mozambique: Nỗ lực biến điều không thể thành có thể

Đại sứ quán Việt Nam tại Mozambique: Nỗ lực biến điều không thể thành có thể

Baoquocte.vn. Đại sứ Việt Nam tại Mozambique Lê Huy Hoàng trao đổi với TG&VN về công tác bảo hộ công dân của Đại sứ quán trong hơn một năm qua.
Tăng cường triển khai công tác bảo hộ công dân trong tình hình mới

Tăng cường triển khai công tác bảo hộ công dân trong tình hình mới

Baoquocte.vn. Lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk luôn có những chỉ đạo kịp thời để hỗ trợ, làm tốt công tác hỗ trợ NVNONN cũng như việc bảo hộ công dân được chủ động hơn.
'Bảo hộ công dân' trong tim tôi

'Bảo hộ công dân' trong tim tôi

Baoquocte.vn. Nhớ lại những ngày mới về Cục Lãnh sự, không biết cơ duyên nào đã đưa tôi – nữ cán bộ trẻ nhất Cục vào thời điểm đó đến với phòng Bảo hộ công dân.
Chưa ghi nhận còn công dân tại Afghanistan, Đại sứ quán Việt Nam tiếp tục theo dõi sát tình hình

Chưa ghi nhận còn công dân tại Afghanistan, Đại sứ quán Việt Nam tiếp tục theo dõi sát tình hình

Baoquocte.vn. Trao đổi của Đại sứ Việt Nam tại Pakistan kiêm nhiệm Afghanistan Nguyễn Tiên Phong về tình hình bảo hộ công dân Việt Nam tại Afghanistan.
Khía cạnh khác của ngoại giao đại dương

Khía cạnh khác của ngoại giao đại dương

Baoquocte.vn. Lịch sử và ý nghĩa ngày nay của các nguyên tắc, hoạt động ngoại giao đại dương vẫn còn thiếu sót và bị coi nhẹ.
Đại sứ quán Việt Nam tại Đức: Quyết liệt, kiên trì, bền bỉ tiếp xúc trong ngoại giao vaccine

Đại sứ quán Việt Nam tại Đức: Quyết liệt, kiên trì, bền bỉ tiếp xúc trong ngoại giao vaccine

Baoquocte.vn. Theo Đại sứ Nguyễn Minh Vũ, mặc dù gặp nhiều khó khăn, Đại sứ quán Việt Nam tại Đức vẫn triển khai ngoại giao vaccine kiên trì và quyết liệt.
Việt Nam-Cuba: Hai câu chuyện sống động về mối quan hệ không tì vết

Việt Nam-Cuba: Hai câu chuyện sống động về mối quan hệ không tì vết

Baoquocte.vn. Là người đã sống ở Việt Nam 24 năm, tôi nghĩ mình xứng đáng là một trong những nhân chứng đặc biệt của mối quan hệ không tì vết Việt Nam – Cuba.
Vài kỷ niệm về quan hệ với Liên hợp quốc

Vài kỷ niệm về quan hệ với Liên hợp quốc

Baoquocte.vn. Nhân Đại hội đồng LHQ họp với sự tham gia của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan chia sẻ vài kỷ niệm về tổ chức này.
Cục Lãnh sự: Luôn nỗ lực chắp cánh cho đối ngoại Việt Nam

Cục Lãnh sự: Luôn nỗ lực chắp cánh cho đối ngoại Việt Nam

Baoquocte.vn. Cục Lãnh sự sẽ luôn nỗ lực chắp cánh cho đối ngoại của Việt Nam hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ mà Đại hội Đảng lần thứ XIII đã đề ra.
Đời hoạt động ngoại giao của tôi

Đời hoạt động ngoại giao của tôi

Baoquocte.vn. Tôi bước vào đời hoạt động ngoại giao rất bất ngờ và bỡ ngỡ, không qua trường lớp nào cả.
Phiên bản di động