Thủ tướng Mark Carney: "Một Canada mạnh mẽ sẽ giúp nước Mỹ vĩ đại trở lại"

Thủ tướng Mark Carney phát biểu tại Câu lạc bộ Kinh tế ở New York hôm 28/5. (Nguồn: Getty Images)

Thủ tướng Mark Carney phát biểu tại Câu lạc bộ Kinh tế ở New York ngày 28/5. (Nguồn: Getty Images)

Phát biểu tại New York ngày 28/5, Thủ tướng Carney cho rằng, Ottawa và Washington cần thiết lập “mối quan hệ đối tác thực sự”, đồng thời tái định hình hợp tác trong những lĩnh vực đang chịu sức ép cạnh tranh toàn cầu. Bài phát biểu được đưa ra trước đợt rà soát bắt buộc Hiệp định thương mại Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) dự kiến diễn ra vào tháng 7 tới.

Người đứng đầu chính phủ Canada cho biết, nước này đang thúc đẩy đa dạng hóa thị trường, giảm phụ thuộc vào Mỹ và mở rộng các thỏa thuận thương mại với hàng chục quốc gia khác.

Ông Mark Carney nêu rõ: “Ưu tiên của chúng tôi là tăng cường quyền tự chủ chiến lược, bởi thế giới hiện nay cho thấy sự phụ thuộc kinh tế có thể bị biến thành công cụ gây sức ép. Một quốc gia không thể tự bảo đảm lương thực, năng lượng hay quốc phòng thì không thực sự có chủ quyền”.

Quan hệ Canada-Mỹ thời gian qua trở nên căng thẳng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump phát động chiến tranh thương mại và nhiều lần đề cập khả năng sáp nhập Canada thành bang thứ 51 của Mỹ. Những phát biểu này đã gây phản ứng mạnh tại xứ sở lá phong và góp phần tạo động lực chính trị giúp ông Carney giành chiến thắng trong cuộc đua trở thành Thủ tướng với cam kết ứng phó chính sách của Tổng thống Trump.

Dù vậy, Thủ tướng Canada vẫn nhấn mạnh, hai nước cần tiếp tục hợp tác chặt chẽ khi cho rằng “Một Canada mạnh mẽ sẽ giúp nước Mỹ vĩ đại trở lại. Có rất nhiều lĩnh vực mà cả hai bên nên hợp tác và cùng cạnh tranh với phần còn lại của thế giới”.

Theo Thủ tướng Mark Carney, Canada hiện đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với nền kinh tế Mỹ, nhất là trong lĩnh vực năng lượng và nguyên liệu chiến lược. Canada đang cung cấp tới 99% lượng khí đốt tự nhiên nhập khẩu, 85% điện năng nhập khẩu và khoảng 60% dầu thô nhập khẩu của Mỹ.

Thủ tướng Canada nhấn mạnh, việc thay thế nguồn cung từ quốc gia này là điều không mấy khả thi, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu năng lượng của Mỹ ngày càng gia tăng. Về ngành ô tô, ông Carney cho rằng, Canada hiện là khách hàng lớn nhất của Mỹ, đồng thời thị trường sản xuất tích hợp tại Bắc Mỹ vẫn là mô hình hiệu quả nhất để cạnh tranh với các đối thủ toàn cầu.

Ngoài ra, Canada sở hữu trữ lượng lớn các khoáng sản quan trọng như kali, nickel, đồng và uranium, những nguyên liệu cần thiết cho sản xuất lương thực, quốc phòng và phát triển trí tuệ nhân tạo (AI). Canada hiện mua lượng hàng hóa của Mỹ nhiều hơn tổng giá trị nhập khẩu của Trung Quốc, Nhật Bản và Đức cộng lại.

Thủ tướng Mark Carney cũng khẳng định, dù Canada và Mỹ từng trải qua nhiều bất đồng trong lịch sử, hai bên cuối cùng vẫn có thể tìm được tiếng nói chung nhờ những lợi ích và giá trị chung. Tuy nhiên, ông cũng nhận định, Ottawa cần giảm bớt những điểm dễ tổn thương trong quan hệ với Washington, đồng thời cho biết Mỹ đã thay đổi đáng kể cách tiếp cận thương mại khi áp dụng mức thuế quan cao nhất kể từ thời kỳ Đại suy thoái.

Trước đó, hồi tháng 1 tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, ông Carney từng cảnh báo việc phụ thuộc quá lớn vào các cường quốc có thể tạo ra “những điểm yếu dễ bị khai thác”.