Năm 2026 mở ra một giai đoạn phát triển mới của Việt Nam. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã đề ra những định hướng lớn cho đối ngoại Việt Nam, với nền ngoại giao đầy chủ động, tiên phong và sáng tạo; không chỉ giữ gìn môi trường hòa bình, ổn định mà còn chủ động góp phần kiến tạo hòa bình, thúc đẩy hợp tác và phát triển.

Nhìn từ bên ngoài, bước chuyển mình của đối ngoại không phải là một câu chuyện chỉ được kể từ phía Việt Nam; đó còn là câu chuyện được cảm nhận, quan sát và đánh giá dưới con mắt của những nhà ngoại giao đang đại diện cho các quốc gia và tổ chức khu vực có quan hệ ngày càng sâu rộng với Việt Nam.

Sáu vị Đại sứ, sáu góc nhìn, nhưng cùng gặp nhau ở một nhận định: Việt Nam đang ngày càng chủ động hơn trên trường quốc tế và cùng với sự phát triển của đất nước là những kỳ vọng lớn hơn về vai trò, trách nhiệm và đóng góp của Việt Nam đối với khu vực và thế giới.

Việt Nam chủ động, tiên phong và sáng tạo

Gắn bó với mảnh đất hình chữ S đã hơn 2 năm, thì Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh nhìn thấy ở Việt Nam một sự chuyển dịch rõ rệt trong tư duy đối ngoại: Từ ứng phó sang chủ động, tiên phong và sáng tạo.

Bày tỏ sự chúc mừng nồng nhiệt đối với thành công tốt đẹp của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, Đại sứ Khamphao Ernthavanh nhấn mạnh, Đại hội đã thông qua Nghị quyết với những định hướng toàn diện cho sự lãnh đạo của Đảng trong giai đoạn mới, thể hiện tư duy đổi mới, quyết đoán và sáng tạo.

Theo Đại sứ Khamphao Ernthavanh, hoạt động đối ngoại của Việt Nam không chỉ thể hiện khả năng thích ứng nhanh trước những biến động phức tạp, khó lường của thế giới, mà còn ngày càng tham gia tích cực vào việc kiến tạo hòa bình, duy trì ổn định và thúc đẩy phát triển ở khu vực cũng như trên thế giới.

Việt Nam đã phát huy vai trò tiên phong trong ngoại giao và thể hiện trách nhiệm của một thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế thông qua việc tích cực tham gia giải quyết các vấn đề toàn cầu, đồng thời chủ động đề xuất nhiều sáng kiến, cơ chế tham vấn về biến đổi khí hậu, an ninh, phát triển bền vững, ngoại giao nhân dân, ngoại giao văn hóa và nhiều lĩnh vực khác.

Cùng với đó là sự kiên trì đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, song song với củng cố tự chủ chiến lược và tăng cường nội lực quốc gia.

Với Đại sứ Lào, đây chính là hình ảnh một nền ngoại giao đang chuyển mạnh từ ứng phó sang chủ động, tiên phong và sáng tạo, hướng tới mục tiêu kiến tạo hòa bình, ổn định và phát triển.

Kỳ vọng của bà đối với ngành Ngoại giao Việt Nam trong giai đoạn mới cũng gắn chặt với vai trò đó: Tiếp tục phát huy vai trò tiên phong trong giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, huy động nguồn lực bên ngoài phục vụ phát triển đất nước và nâng cao vị thế Việt Nam trên các diễn đàn khu vực, quốc tế.

Đặc biệt, bà mong muốn ngành Ngoại giao Việt Nam tiếp tục phối hợp chặt chẽ với ngành đối ngoại Lào, cùng gìn giữ và vun đắp mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện và đối tác chiến lược giữa hai nước ngày càng đi vào chiều sâu, thiết thực và hiệu quả. Hai nước cũng cần tiếp tục tăng cường phối hợp, ủng hộ lẫn nhau trong các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm; hợp tác chặt chẽ trong khuôn khổ ASEAN, Liên hợp quốc và các cơ chế khu vực, quốc tế khác.

Bởi theo Đại sứ, vai trò và uy tín quốc tế của Việt Nam ngày càng được nâng cao nhờ những thành tựu nổi bật về phát triển kinh tế - xã hội, hoạt động đối ngoại và những đóng góp thiết thực đối với việc gìn giữ hòa bình. Những thành tựu đó không chỉ mang lại lợi ích cho Việt Nam mà còn góp phần thúc đẩy hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển của khu vực cũng như toàn thế giới.

Và trong bức tranh ấy, quan hệ Việt Nam - Lào là một phần đặc biệt.

Đại sứ Khamphao Ernthavanh cũng dành sự trân trọng và ấn tượng sâu sắc đối với đội ngũ cán bộ ngoại giao Việt Nam về tính chuyên nghiệp, sự chân thành, tinh thần hợp tác và sự tận tâm trong hoạt động đối ngoại nhằm tăng cường tình hữu nghị giữa các quốc gia.

 Với bà, quan hệ Việt Nam - Lào  là mối quan hệ được Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chủ tịch Kaysone Phomvihane và Chủ tịch Souphanouvong cùng các thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước dày công gây dựng, vun đắp và phát triển. Chính nền tảng quý báu đó đã làm cho quan hệ hai nước luôn bền chặt và trường tồn theo thời gian.

Có chung khát vọng thì con đường sẽ không còn xa 

Còn với Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam Hà Vĩ, năm 2026 là năm khởi đầu của một kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc Việt Nam, đồng thời cũng là năm có ý nghĩa quan trọng khi nền ngoại giao Việt Nam được triển khai toàn diện ở một tầm cao mới và đẩy mạnh hội nhập quốc tế.

Dưới sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, đứng đầu là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Việt Nam đã đề ra những định hướng mới về công cuộc đổi mới, chính thức gia nhập nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình cao, đồng thời đẩy nhanh tiến trình thực hiện hai mục tiêu 100 năm về xây dựng Đảng và xây dựng đất nước.

Nhìn vào lĩnh vực đối ngoại, những con số và dấu mốc cũng cho thấy một Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng. Việt Nam đã thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với 15 quốc gia và tổ chức khu vực, là thành viên của hơn 70 diễn đàn và tổ chức quốc tế, tham gia sâu rộng vào các nỗ lực toàn cầu về ứng phó biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh lương thực, cứu trợ nhân đạo và khắc phục thiên tai. Theo Đại sứ Hà Vĩ, những kết quả đó đã khẳng định rõ nét hình ảnh Việt Nam là một thành viên có trách nhiệm và là đối tác tin cậy của cộng đồng quốc tế.

Phía Trung Quốc, ông cho biết, chân thành vui mừng trước những thành tựu phát triển to lớn mà Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam đạt được. Đồng thời, Đại sứ tin tưởng, Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 sẽ góp phần đưa nền ngoại giao toàn diện của Việt Nam lên tầm cao mới, đồng thời tạo thêm động lực cho hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực châu Á cũng như thế giới.

Đặc biệt, với nhà ngoại giao, câu chuyện về một Việt Nam chủ động không thể tách rời câu chuyện về quan hệ Việt Nam - Trung Quốc. Những năm gần đây, dưới sự định hướng chiến lược của lãnh đạo hai Đảng, hai nước, trao đổi chiến lược cấp cao giữa Việt Nam và Trung Quốc diễn ra hết sức chặt chẽ; hợp tác chiến lược toàn diện đạt nhiều thành quả nổi bật; sự hiểu biết và tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước ngày càng được tăng cường, đưa quan hệ Việt Nam - Trung Quốc bước vào “thời kỳ vàng” thứ hai. 

Trên cơ sở tương đồng sâu sắc về quan điểm đối ngoại, đoàn kết hợp tác dựa trên lòng tin chính trị và tinh thần trách nhiệm đối với thời đại, Trung Quốc sẵn sàng cùng Việt Nam không ngừng đưa quan hệ hai nước phát triển phù hợp với yêu cầu của tình hình mới, đạt được những bước tiến lớn hơn, đóng góp vào hòa bình, ổn định và phát triển thịnh vượng của châu Á cũng như thế giới.

“Có chung khát vọng thì con đường sẽ không còn xa”. Đại sứ Hà Vĩ tin tưởng, Việt Nam và Trung Quốc sẽ cùng nhau hoạch định tương lai, gìn giữ hòa bình và thúc đẩy thịnh vượng, viết nên chương mới trong quá trình xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam-Trung Quốc, đồng thời đóng góp những hình mẫu tích cực cho việc xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai của nhân loại.

Một quốc gia tầm trung với trách nhiệm ngày càng lớn

Còn với Đại sứ Philippines tại Việt Nam Francisco Noel R. Fernandez III, một Việt Nam chủ động trên trường quốc tế trước hết là một Việt Nam ý thức rõ trách nhiệm của một quốc gia tầm trung.

Đại sứ hoan nghênh việc đối ngoại được đề cao trong triển khai các mục tiêu phát triển quốc gia của Việt Nam. Theo ông, ngành Ngoại giao, với vai trò là cơ quan chủ trì của Chính phủ trong việc thúc đẩy và bảo vệ lợi ích của Việt Nam ở nước ngoài, giữ vai trò hết sức quan trọng. Việc ghi nhận tầm quan trọng của đối ngoại đối với sự phát triển đất nước là hoàn toàn hợp lý, bởi không một quốc gia nào trên thế giới có thể phát triển một cách đúng nghĩa nếu không tham gia và gắn kết với cộng đồng quốc tế.

Từ khi đến Hà Nội tháng 1/2026, Đại sứ Francisco Noel R. Fernandez III đã theo dõi và chứng kiến những nỗ lực nhất quán của Việt Nam trong việc tích cực tham gia các hoạt động hợp tác khu vực và toàn cầu, phù hợp với việc tuân thủ luật pháp quốc tế cũng như sự ủng hộ dành cho Liên hợp quốc và ASEAN.

Điều đó cho thấy, Việt Nam đã sẵn sàng và có đủ năng lực tham gia các cuộc đối thoại trên trường quốc tế, mang đến những kinh nghiệm thực tiễn, đồng thời chia sẻ câu chuyện thành công về phát triển kinh tế với các quốc gia khác.

Là một quốc gia tầm trung, Việt Nam có trách nhiệm tiếp tục tham gia tích cực vào các vấn đề toàn cầu, góp phần hoàn thiện các thể chế đa phương mà Việt Nam là thành viên. Đại sứ đánh giá cao việc Việt Nam, trong quá trình khẳng định vai trò là một chủ thể tích cực trong quan hệ quốc tế, luôn đề cao vai trò trung tâm của ASEAN và nỗ lực thúc đẩy ASEAN trở thành trụ cột cho tiến trình phát triển chính trị, an ninh và kinh tế của khu vực.

Đề cập việc các tình nguyện viên Việt Nam tới Venezuela hỗ trợ công tác tìm kiếm và cứu hộ các nạn nhân trong trận động đất xảy ra tại quốc gia này, nhà ngoại giao nhấn mạnh, điều này cho thấy phẩm chất quan trọng của một quốc gia có đủ năng lực hỗ trợ các nước khác khi xảy ra thiên tai. Cũng giống như Philippines, Việt Nam đã trải qua nhiều thảm họa thiên nhiên. Từ những kinh nghiệm tích lũy được, Việt Nam có thể đóng góp quan trọng trong việc chia sẻ các thông lệ tốt để các quốc gia khác tham khảo nhằm phòng ngừa hoặc giảm thiểu tác động của thiên tai.

Nhưng lĩnh vực mà Việt Nam có thể đóng góp vô cùng quý giá, theo Đại sứ, là phát triển kinh tế. Việt Nam có thể chia sẻ với các nước thành viên ASEAN và nhiều quốc gia khác những kinh nghiệm thành công về cách duy trì tăng trưởng kinh tế bất chấp những xung đột định kỳ ở Trung Đông cũng như những biến động nhanh chóng của môi trường an ninh toàn cầu.

Thành tựu kinh tế ấy phản ánh năng lực chống chịu và khả năng tập trung vào các ưu tiên cốt lõi của Việt Nam trong quá trình không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Trong quá trình duy trì đà phát triển đó, ngành Ngoại giao Việt Nam có trọng trách mở rộng cơ hội để hàng hóa Việt Nam thâm nhập các thị trường nước ngoài, thu hút thêm nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, đồng thời quảng bá văn hóa Việt như một minh chứng cho bề dày lịch sử và khả năng đóng góp của đất nước vào việc gìn giữ những di sản văn hóa quý báu của cộng đồng quốc tế.

Với Đại sứ Francisco Noel R. Fernandez III, vị thế Việt Nam còn được thể hiện qua cách nước này quan tâm đến các nước láng giềng. Ngay trong những tuần đầu đến Hà Nội, ông đã nhận thấy mối quan hệ đặc biệt giữa nhân dân và Chính phủ Việt Nam, Lào và Campuchia. Mối quan hệ này, trong tổng thể đại gia đình ASEAN, phản ánh sự coi trọng mà Việt Nam dành cho các nước láng giềng gần gũi nhất.

Việc Việt Nam sẵn sàng chia sẻ các ý tưởng và chiến lược phát triển với các nước láng giềng góp phần để Việt Nam - Lào - Campuchia trở thành một trong những động lực tăng trưởng kinh tế quan trọng của ASEAN, đồng thời là lực lượng tích cực thúc đẩy các chính sách chung của Hiệp hội.

Và với các nhà ngoại giao Việt Nam, Đại sứ Philippines nhìn thấy một phẩm chất đặc biệt: tinh thần học hỏi. Trong thời gian công tác tại Bắc Kinh, London và Ottawa, ông từng tổ chức và duy trì các hoạt động trao đổi giữa cán bộ các cơ quan đại diện ngoại giao ASEAN. Những nhà ngoại giao Việt Nam mà ông có dịp đồng hành luôn thể hiện tinh thần chuyên nghiệp và tích cực ủng hộ các sáng kiến nhằm duy trì sự gắn kết giữa các đồng nghiệp ASEAN.

Đặc biệt, trong chuyến thăm đầu tiên tới Văn Miếu - Quốc Tử Giám sau khi bắt đầu nhiệm kỳ tại Hà Nội, Đại sứ đặc biệt khâm phục truyền thống hiếu học của các bậc hiền tài Việt Nam trong quá khứ cũng như của các nhà ngoại giao Việt Nam ngày nay. Theo ông, tinh thần học thuật ấy thể hiện khát vọng không ngừng học hỏi, mở rộng tri thức và nâng cao trình độ - những phẩm chất hết sức quan trọng đối với bất kỳ nhà ngoại giao nào.

 Và, ông gọi họ là những “nhà ngoại giao - học giả”.

Một đối tác quan trọng đang vươn lên trong khu vực 

Nếu Đại sứ Philippines nhấn mạnh trách nhiệm của Việt Nam với tư cách một quốc gia tầm trung, thì Đại sứ Nam Phi tại Việt Nam Vuyiswa Tulelo nhìn Việt Nam từ một hành trình phát triển - để có thể trở thành hình mẫu cho khu vực và thế giới.

Theo nữ Đại sứ, những chuyển biến của Việt Nam có thể trở thành nền tảng để Việt Nam xây dựng lộ trình phát triển, hướng tới trở thành một hình mẫu của khu vực và thế giới về việc vươn từ nhóm nước có thu nhập trung bình thấp lên nhóm nước có thu nhập trung bình cao chỉ trong vòng 17 năm.Với bà, sức mạnh của ngoại giao Việt Nam nằm ở đường lối không liên kết, chủ động thúc đẩy quan hệ với các nước và khả năng thích ứng linh hoạt trong các vấn đề quốc tế. Cách tiếp cận này đã góp phần tích cực nâng cao hình ảnh và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Với tốc độ tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ, vai trò tích cực trong ngoại giao khu vực và tầm ảnh hưởng ngày càng lớn trên thế giới, Việt Nam đã trở thành một đối tác quan trọng trong ASEAN và khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Hay những thành tựu nổi bật của Việt Nam trong xóa đói giảm nghèo, phát triển công nghiệp và chuyển đổi nông nghiệp cũng mang lại nhiều bài học quý giá đối với nhiều quốc gia đang phát triển. 

Đồng thời, Việt Nam ngày càng đóng vai trò tích cực hơn trong các thể chế đa phương, như trở thành nước quan sát viên của Liên minh châu Phi, tham gia các Phái bộ Gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc tại châu Phi, cũng như trở thành quốc gia đối tác của BRICS.

Đặc biệt, mối quan hệ Việt Nam - Nam Phi thời gian qua cũng đã có nhiều điểm sáng. Tình hữu nghị giữa Nam Phi và Việt Nam được xây dựng trên nền tảng tôn trọng lẫn nhau, đoàn kết và cùng chia sẻ lịch sử đấu tranh vì độc lập và phát triển. Hai nước đã chứng minh với thế giới rằng quyết tâm, sự nỗ lực không ngừng và cam kết mạnh mẽ đối với công cuộc phát triển đất nước có thể mang lại những thành tựu to lớn. 

Một dấu mốc quan trọng là chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng thống Cyril Ramaphosa tới Việt Nam vào tháng 10/2025 và chuyến thăm của Thủ tướng Phạm Minh Chính tới Nam Phi để tham dự Hội nghị Thượng đỉnh G20 do Nam Phi đăng cai vào tháng 11/2025.Hai chuyến thăm này đã tạo điều kiện để hai nước nâng cấp quan hệ từ Đối tác toàn diện lên Đối tác chiến lược, thể hiện quyết tâm chung trong việc tăng cường hợp tác trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế và an ninh.

Trước đó, hai nước cũng có nhiều hoạt động hợp tác song phương và đa phương quan trọng, như Đối thoại Chính sách Quốc phòng lần thứ ba tổ chức tại Việt Nam vào tháng 2/2025; Diễn đàn Đối tác Nam Phi - Việt Nam lần thứ sáu tổ chức tại Nam Phi năm 2024; chuyến thăm Việt Nam của Phó Tổng thống Nam Phi Paul Mashatile vào tháng 12/2023; và chuyến thăm Nam Phi của Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân vào tháng 9/2023 nhân dịp kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao hai nước.

Hai bên cũng đã ký kết và đang triển khai nhiều thỏa thuận hợp tác trong giáo dục, nông nghiệp, pháp luật và ngoại giao, đồng thời tiếp tục đàm phán các thỏa thuận mới trong lĩnh vực an ninh, môi trường và tư pháp.

Theo Đại sứ Vuyiswa Tulelo, những bước phát triển đó đã củng cố hơn nữa tính chiến lược của quan hệ hai nước, tạo động lực triển khai hàng loạt cam kết hợp tác tiếp theo và đưa Việt Nam trở thành một trong những đối tác quan trọng nhất của Nam Phi tại Đông Nam Á.

Một Việt Nam kiên cường, độc lập và tự cường

Có lẽ trong sáu góc nhìn, câu chuyện của Đại sứ Iran tại Việt Nam Akbar Ghasemi Ali Abadi bắt đầu từ một điểm gần gũi hơn cả: Con người.

Ấn tượng sâu đậm nhất của ông khi đến Việt Nam chính là những con người chăm chỉ, hiếu khách, thông minh và đầy kiên cường. Hà Nội, trong mắt nhà ngoại giao Iran, là một thành phố xinh đẹp, nằm giữa không gian xanh với nhiều cây cối, ao hồ, tạo nên một vẻ đẹp rất đỗi bình dị. Nhưng chính sự chân thành, trung thực và mến khách của người dân lại càng làm cho vẻ đẹp ấy trở nên nổi bật hơn.

Đại sứ đặc biệt nhấn mạnh sự kiên cường của người Việt Nam nói chung và người Hà Nội nói riêng. Nhắc lại những năm tháng Việt Nam anh dũng chiến đấu chống lại giặc ngoại xâm để đạt được độc lập, tự do và tự cường, ông cho rằng chính nền tảng đó đã góp phần giúp đất nước hình chữ S phát triển rất nhanh trong thời gian qua.

Với ông, triển vọng phát triển của Việt Nam trong kinh tế, thương mại và văn hóa đang rất tích cực. Đại sứ Akbar Ghasemi Ali Abadi đặc biệt đánh giá cao vai trò lãnh đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và cho rằng dưới sự lãnh đạo sáng suốt ấy, động lực tăng trưởng của Việt Nam đang đi đúng hướng.

Đặc biệt, theo nhà ngoại giao, Việt Nam cũng là một quốc gia có nhiều điểm tương đồng với Iran trong cách tiếp cận đối ngoại. Việt Nam và Iran luôn lựa chọn chính sách đối ngoại độc lập dựa trên chủ nghĩa đa phương, hợp tác mang tính xây dựng vì sự phát triển toàn diện trên nguyên tắc tôn trọng lẫn nhau và cùng có lợi.

Trong bối cảnh hiện nay, Iran và Việt Nam, với vị thế và vị trí địa chính trị quan trọng tại các khu vực chiến lược của Tây Á, Vịnh Ba Tư và Đông Nam Á, có thể tạo ra nhiều động lực, mang lại sự phát triển và thịnh vượng cho cả hai quốc gia. Theo Đại sứ, với việc duy trì chính sách đối ngoại trung lập, cân bằng với các bên, Việt Nam có thể tìm kiếm và tạo nên nhiều lợi ích hơn nữa, phù hợp với không gian hợp tác mới giữa hai bên. 

Để làm được điều đó, hai nước cần tăng cường tham vấn sâu rộng hơn ở tất cả các cấp, củng cố hợp tác kinh tế, công nghệ, văn hóa và khoa học.

Iran cũng sẵn sàng chia sẻ với Việt Nam những thành tựu đạt được trong các lĩnh vực khoa học - công nghệ, quốc phòng và an ninh nhờ những tiềm năng và năng lực sẵn có. 

Điều quan trọng, theo Đại sứ, là tạo thêm nhiều cơ hội để người dân hai nước hiểu rõ hơn về năng lực và tiềm năng của nhau, qua đó thúc đẩy quan hệ song phương phát triển trên nền tảng độc lập, tự cường và vì lợi ích của nhân dân hai nước. Để tăng cường sự hiểu biết giữa nhân dân hai nước, Đại sứ quán Iran đang triển khai ba hướng tiếp cận: tăng cường trao đổi đoàn cấp cao; thúc đẩy trao đổi đoàn báo chí; và tăng cường trao đổi các đoàn chuyên gia.

Đó cũng là cách để những tiềm năng của quan hệ Việt Nam - Iran được chuyển hóa thành động lực hợp tác cụ thể trong thời gian tới.

Tiếng nói mạnh mẽ cho chủ nghĩa đa phương

Ở một góc nhìn khác, Đại sứ Liên minh châu Âu (EU) tại ASEAN Sujiro Seam đặt Việt Nam trong bức tranh rộng hơn của ASEAN, EU và một thế giới đang ngày càng phân mảnh.

Với ông, EU luôn kỳ vọng Việt Nam tiếp tục đóng vai trò tích cực về mặt ngoại giao trong khu vực và trên trường quốc tế. Việt Nam và EU đã thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, tạo nền tảng chính trị và chiến lược rất vững chắc cho hợp tác giữa hai bên. EU mong muốn, Việt Nam tiếp tục là tiếng nói mạnh mẽ ủng hộ thương mại đa phương và thương mại tự do dựa trên luật lệ.

Trong lĩnh vực chuyển đổi xanh, Việt Nam và các đối tác quốc tế đang triển khai thành công quan hệ Đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP). EU kỳ vọng Việt Nam tiếp tục thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh và lên tiếng ủng hộ các nỗ lực quốc tế trong lĩnh vực này.

Chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo cũng là những lĩnh vực mà EU và Việt Nam cùng có lợi ích và ưu tiên chung. EU mong Việt Nam tiếp tục đạt được những bước tiến mới, đồng thời đóng góp tích cực vào việc thúc đẩy hợp tác và xây dựng các khuôn khổ quốc tế liên quan.

Tất cả những nội dung này, theo Đại sứ, đều là những ưu tiên chung của ASEAN, Việt Nam và EU.Nhưng điều khiến ông Sujiro Seam đặc biệt nhấn mạnh là chủ nghĩa đa phương. Khi Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN tại Kuala Lumpur năm 2025, ông mang theo hai thông điệp rõ ràng:

Thế giới ngày nay đang trở nên thách thức và bất định hơn. Trong bối cảnh địa chính trị thay đổi sâu sắc, EU mong muốn khẳng định mình là một đối tác ổn định, đáng tin cậy và có thể dự đoán được hơn bao giờ hết. Đồng thời, thế giới đang ngày càng phân mảnh và chia rẽ. Chúng ta đang sống trong một thế giới đa cực. Vì vậy, điều cần thiết là hợp tác trong một trật tự đa cực, thay vì đối đầu hay chia rẽ.

ASEAN và EU từ lâu được cộng đồng quốc tế đánh giá là hai mô hình hội nhập khu vực thành công nhất trên thế giới. Vì vậy, việc hai bên tăng cường hợp tác là điều hết sức tự nhiên và cần thiết.

Trong thương mại, EU kỳ vọng Việt Nam chia sẻ với các quốc gia ASEAN khác những lợi ích mà EVFTA đã mang lại. Kể từ khi EVFTA có hiệu lực, kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và EU đã tăng khoảng 40%. Tuy nhiên, Đại sứ không cho rằng EVFTA có thể trở thành một “hình mẫu” áp dụng cho tất cả các quốc gia ASEAN.

Bởi mỗi quốc gia có điều kiện và đặc thù riêng. Đó cũng là lý do EU lựa chọn cách tiếp cận thông qua các Hiệp định thương mại tự do song phương, tính đến đặc điểm và nhu cầu riêng của từng quốc gia thành viên ASEAN.

Mặt khác, cách tiếp cận của EU đối với các Hiệp định thương mại tự do cũng đã thay đổi theo thời gian. Hiệp định thương mại mới nhất giữa EU với một quốc gia ASEAN là CEPA với Indonesia có thể trở thành nguồn tham khảo cập nhật hơn cho các cuộc đàm phán trong tương lai.

Trong bối cảnh những thách thức an ninh ngày càng phức tạp, Đại sứ Sujiro Seam nhấn mạnh sự tương đồng giữa ASEAN và EU trong cam kết đối với chủ nghĩa đa phương. Hai bên cùng đề cao các nguyên tắc về chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, giải quyết hòa bình các tranh chấp và phản đối các hành động đơn phương.

Về vấn đề Biển Đông, Liên minh tiếp tục tái khẳng định cam kết đối với UNCLOS; ủng hộ các nỗ lực xây dựng COC; đồng thời bày tỏ quan ngại sâu sắc trước những căng thẳng cũng như các vụ việc nguy hiểm đang diễn ra. Theo Đại sứ, lập trường của EU và ASEAN có mức độ tương đồng rất cao. Điều đó cũng cho thấy EU luôn coi trọng vai trò trung tâm của ASEAN, thể hiện qua việc trực tiếp ủng hộ tiến trình đàm phán COC do ASEAN thúc đẩy.

Và trong một thế giới ngày càng chứng kiến nhiều hành động đơn phương, điều quan trọng là những bên tin tưởng vào chủ nghĩa đa phương cần tiếp tục sát cánh và hợp tác với nhau.

Sáu nhà ngoại giao, sáu điểm đứng, sáu câu chuyện. Những góc nhìn ấy không hoàn toàn giống nhau, nhưng cùng gặp nhau ở một điểm: Việt Nam đang ngày càng chủ động hơn trong việc định hình vai trò của mình trong khu vực và trên trường quốc tế.

Đó không chỉ là câu chuyện về số lượng quan hệ đối tác, các diễn đàn quốc tế hay những dấu mốc ngoại giao. Đó còn là câu chuyện về khả năng thích ứng trước một thế giới biến động; về năng lực chống chịu của nền kinh tế; về kinh nghiệm phát triển có thể chia sẻ với các quốc gia khác; về khả năng tham gia giải quyết những vấn đề chung từ thiên tai, biến đổi khí hậu, an ninh lương thực đến chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo.

Đó cũng là câu chuyện về cách Việt Nam tiếp tục giữ vững độc lập, tự chủ, đồng thời mở rộng hợp tác, tăng cường hội nhập và đóng góp có trách nhiệm vào các cơ chế đa phương.

Những nhà ngoại giao quốc tế ấy không chỉ nhìn thấy một Việt Nam đang phát triển. Họ nhìn thấy một Việt Nam tự tin hơn về vị thế của mình, chủ động hơn trong hành động và được kỳ vọng nhiều hơn trong việc cùng cộng đồng quốc tế kiến tạo hòa bình, ổn định và thịnh vượng.

Có lẽ đó cũng chính là một trong những hình ảnh rõ nét nhất về Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới: không chỉ thích ứng với những thay đổi của thế giới, mà từng bước chủ động tham gia định hình những thay đổi ấy.