Hội nghị cũng nhằm đặt cơ sở cho một hội nghị thượng đỉnh giữa lãnh đạo Nhật Bản với 5 nước khu vực sông Mekong, dự kiến diễn ra vào đầu tháng 11 tới tại Tokyo. Chương trình Đối tác Nhật Bản - khu vực Mekong được khởi xướng năm 2007 vì hòa bình, phát triển và phồn vinh của 5 nước Tiểu vùng sông Mekong và nhằm giảm bớt sự cách biệt giữa các nước này
Trong tuyên bố kết thúc Hội nghị, các Bộ trưởng Ngoại giao tái khẳng định quyết tâm hợp tác chặt chẽ hơn trong các vấn đề khu vực và toàn cầu mà các bên cùng quan tâm, củng cố và mở rộng sự hợp tác giữa các nước Tiểu vùng sông Mekong và Nhật Bản cũng như sự hợp tác trong các khuôn khổ khác như Quan hệ Đối thoại Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN)-Nhật Bản, ASEAN+3, Thượng đỉnh Đông Á và Diễn đàn khu vực ASEAN…
Phía Nhật Bản đã cam kết tăng hỗ trợ kinh tế cho các nước ASEAN, đặc biệt là các nước Tiểu vùng sông Mekong, trong đó tập trung vào cơ sở hạ tầng, đầu tư, phát triển nguồn nhân lực, trao đổi văn hóa và thanh niên. Đại diện của Nhật Bản tham dự Hội nghị này, Ngoại trưởng Katsuya Okada, khẳng định: "Nhật Bản mong muốn đóng góp lớn hơn bao giờ hết cho khu vực sông Mekong". Ông Katsuya Okada cũng cho biết, chính quyền mới của Nhật Bản, do đảng Dân chủ Nhật Bản lãnh đạo, sẽ can dự một cách tích cực về ngoại giao với các nước châu Á với "tầm nhìn lâu dài" để tạo ra một "cộng đồng Đông Á".
Đến nay, sự hỗ trợ được đánh giá là "bền bỉ" và "hiệu quả" của Nhật Bản dành cho các nước khu vực sông Mekong đã góp phần quan trọng vào việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, xóa đói giảm nghèo và hội nhập tiểu vùng. Thủ tướng nước chủ nhà Hun Sen còn cho rằng, sự đóng góp to lớn của Nhật Bản dành cho các nước khu vực sông Mekong sẽ giúp giảm bớt sự cách biệt về phát triển giữa 10 nước thành viên ASEAN. Thủ tướng Hun Sen đồng thời kêu gọi tình đoàn kết giữa các nước tiểu vùng nhằm thực thi sự hợp tác chặt chẽ hơn trong khu vực.
Nhật Bản đã cam kết dành 20 triệu USD cho những dự án phát triển tại tiểu vùng Mekong. Nước này cũng đã thành lập Quỹ Hội nhập Nhật Bản - ASEAN từ năm 2006. Hợp tác Tiểu vùng Mekong từ lâu được nhiều nước và các tổ chức quốc tế quan tâm. Với độ dài khoảng 4.800 km, Mekong là con sông lớn nhất chảy qua lãnh thổ 6 nước thuộc khu vực châu Á. Do có trữ lượng tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản phong phú, khu vực này có tiềm năng kinh tế và viễn cảnh khai thác rất lớn. Ngoài ra, với lịch sử văn hóa lâu đời và có nhiều dân tộc với bản sắc rất đặc thù, khu vực tiểu vùng Mekong hứa hẹn những bước phát triển mạnh về du lịch.
Duy Phúc
