Tình yêu Chile từ thơ và nhạc của một người Việt

TS. Chu Huy Sơn 
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, tôi đã mê các tác phẩm văn học, âm nhạc của Chile và yêu đất nước này từ lúc nào chẳng hay!
TIN LIÊN QUAN
tinh yeu chile tu tho va nhac Chile trong tôi là những điều lạ diệu kỳ
tinh yeu chile tu tho va nhac Đi sứ ở Mỹ Latin
tinh yeu chile tu tho va nhac
Nhạc sĩ tài hoa Víctor Jara. (Nguồn: The New York Times)

Khi còn ngồi trên ghế nhà trường và cả sau này nữa, tôi thường đọc tác phẩm của các nhà thơ, nhà văn Chile như Gabriela Mistral (1889-1957, nhận giải thưởng Nobel văn học năm 1945, người có chân dung được nhà nước Chile chọn in trên đồng tiền 5.000 pesoz), Pablo Neruda (1904-1973, nhận giải thưởng Nobel văn học năm 1979), nữ văn sĩ Isabel Allende (cháu gọi cố Tổng thống Salvador Allende bằng bác), có những tác phẩm nổi tiếng như La casa de los espíritus (Ngôi nhà của những hồn ma), Cuentos de Eva Luna (Những câu chuyện về Eva Luna)…

Qúa trình làm công tác giáo dục, văn hóa - báo chí cho tôi có cơ hội tìm hiểu, giới thiệu về nền văn hóa Chile nhiều hương sắc. Từ tình yêu mến đất nước này, tôi đã tận dụng mọi cơ hội có thể để giới thiệu nền văn hóa Chile ở Việt Nam. Với cuốn sách giáo khoa Văn học lớp 12 của Bộ Giáo dục và đào tạo (Nhà xuất bản Giáo dục, năm 2000), lần đầu tiên Văn học Mỹ Latinh được đưa vào sách giáo khoa trường phổ thông, tôi được phân công biên soạn phần này và đã đề cập tới nền văn học Chile.

Tôi đặc biệt có cảm tình với nhạc sĩ tài ba Víctor Jara. Ở Mỹ Latinh, vào những năm 60 - 70 của thế kỷ trước, tên tuổi Víctor Jara rất nổi tiếng. Ông là nhà sáng tác nhạc kiêm ca sỹ tài năng, nhà giáo, đạo diễn sân khấu, nhà hoạt động chính trị trong Liên minh Đoàn kết nhân dân do Tổng thống Salvador Allende đứng đầu.

Víctor Jara đặc biệt ngưỡng mộ Cách mạng Cuba, có cảm tình với Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nhạc phẩm “Quyền được sống trong hòa bình” (El drecho de vivir en paz) trong album cùng tên của Víctor Jara đã ca ngợi Bác Hồ có đoạn: “Nhà thơ Hồ Chí Minh - đưa quyền sống hòa bình - từ Việt Nam ra toàn nhân loại…”

Năm 1972, Víctor Jara sang thăm Cuba và có buổi biểu diễn ở nhà hát Rondan giữa trung tâm La Habana. Hôm ấy, lần đầu tiên tôi được tận mắt thấy một nghệ sỹ đeo trên hai vai có tới gần chục cây đàn khác nhau (có cả nhạc cụ dân tộc với hình dáng rất lạ mắt). Khi chuyển bài hát, ông lại lấy ra cây đàn mới. Từ cảm tình đến cảm phục tài nghệ của nhạc sỹ, khi đêm biểu diễn kết thúc, tôi đã cùng các bạn Cuba lên sân khấu tặng hoa và bắt tay ông.

Tháng 9/1973, ở Chile diễn ra đảo chính do giới quân sự tiến hành, viên tướng Pinochê lên nắm quyền, thi hành chính sách đàn áp những người dân chủ. Nhạc sỹ Víctor Jara cùng nhiều nhà yêu nước Chile bị giết hại.

tinh yeu chile tu tho va nhac
Đảo Phục sinh huyền bí ở Chile. (Nguồn: Rough Guide)

Những ngày diễn ra đảo chính ở Chile, chúng tôi cùng sinh viên Cuba và Mỹ Latinh đi mít tinh, tuần hành thâu đêm suốt sáng. Ở thư viện trường Đại học Tổng hợp La Habana, tôi đọc được bài thơ “Cây đàn ghi ta” của Víctor Jara – một sáng tác mới của Feliz Pita Rodrigez đăng trên báo Cá Sấu (người ta ví Đảo quốc Cuba giống hình con cá sấu xanh). Ở Cuba, nhà thơ này rất nổi tiếng bởi một phần, ông có nhiều sáng tác ủng hộ Việt Nam.

Trong số những tác phẩm ấy, bài thơ “Hồ Chí Minh – tên Người là cả một niềm thơ” được dư luận đánh giá cao ở cả Cuba lẫn Việt Nam. Nguyên bản tác phẩm được viết bằng tiếng Tây Ban Nha như sau: Ho Chi Minh, su nombre puede escribir en puema”(dịch nghĩa: Hồ Chí Minh, tên của Người có thể viết thành thơ). Nhạc sỹ Hoàng Hiệp đã dịch bài thơ sang tiếng Việt có tựa đề: Hồ Chí Minh, tên Người là cả một niềm thơ. Tôi cho rằng, dịch như thế là sáng tạo, toát được thần thái của thi phẩm.

Trong tình cảm yêu mến Chile, kính phục Tổng tống Salvador Allende, tiếc thương nhạc sỹ Víctor Jara, tôi quyết định dịch bài thơ vừa đọc được ra tiếng Việt rồi gửi nhanh về Hà Nội cho nhà thơ Chế Lan Viên. Lời bài thơ có đoạn: Cây đàn guitar của Víctor Jara/Từng phím từng dây thuộc về Tổ Quốc/Có trái tim Chile trong hộp cây đàn... Mấy ngày sau, bài thơ được đăng trên báo Văn nghệ của Hội Nhà văn Việt Nam với nhan đề Cây đàn ghi-ta của Víctor Jara. Nhạc sỹ Phan Nhân đã phổ nhạc bài thơ thành bài hát cùng tên mà một thời khá quen thuộc với giới trẻ yêu ca hát ở Việt Nam.

----------------

* TS. Chu Huy Sơn hiện là Ủy viên BCH Hội hữu nghị & hợp tác Việt Nam – Chile và Hội hữu nghị Việt Nam – Venezuela.

tinh yeu chile tu tho va nhac

Chile đón sự kiện nhật thực toàn phần duy nhất trong năm

Tiếng reo hò vang lên khi nhật thực ở Chile đạt toàn phần và không gian ở đài thiên văn La Silla của thành phố Coquimbo ...

tinh yeu chile tu tho va nhac

Chile: Sông băng tan chảy, đe dọa đa dạng sinh học biển

Ngày 22/6, các nhà khoa học Chile cảnh báo những dòng sông băng tại vùng Patagonia ở Chile tan chảy do biến đổi khí hậu ...

tinh yeu chile tu tho va nhac

Chile muốn chuyển tượng đá Moai từ Bảo tàng Anh về đảo Phục Sinh

Giới chức Chile sẽ thảo luận với Anh về việc đưa tượng đá Moai từ Bảo tàng Anh về nơi nguyên bản ở đảo Phục ...

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 7/7: Giá vàng quay cuồng vì USD, SJC 'theo chân' thế giới, 'phe gấu xả hơi', kim loại quý sẽ giảm tiếp?

Giá vàng hôm nay 7/7: Giá vàng quay cuồng vì USD, SJC 'theo chân' thế giới, 'phe gấu xả hơi', kim loại quý sẽ giảm tiếp?

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 7/7 chịu tác động mạnh mẽ bởi sự gia của đồng USD trên thị trường ngoại hối.
Giá tiêu hôm nay 7/7, trong nước ảm đạm, nhận định về điểm sáng duy nhất trên thị trường toàn cầu tháng 5/2022

Giá tiêu hôm nay 7/7, trong nước ảm đạm, nhận định về điểm sáng duy nhất trên thị trường toàn cầu tháng 5/2022

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước đi ngang ở một số địa phương, giao dịch từ 69.000 – 72.000 đ/kg.
XSMB 7/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 ngày 7/7/2022. dự đoán XSMB

XSMB 7/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 ngày 7/7/2022. dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 7/7. trực tiếp xổ số miền Bắc 7/7/2022. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số miền Bắc thứ 5. xổ số hôm nay 7/7. SXMB 7/7.
XSMT 7/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 5 ngày 7/7/2022. SXMT 7/7

XSMT 7/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 5 ngày 7/7/2022. SXMT 7/7

Baoquocte.vn. XSMT 7/7. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. trực tiếp xổ số miền Trung 7/7/2022. xổ số hôm nay 23/6/2022. xổ số miền Trung thứ 5. SXMT 7/7
XSMN 7/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 7/7/2022. xổ số hôm nay

XSMN 7/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 7/7/2022. xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 7/7. xổ số hôm nay 7/7. trực tiếp xổ số miền Nam 7/7/2022. kết quả xổ số hôm nay ngày 7 tháng 7. SXMN 7/7. KQSXMN. XSMN thứ 5
Chính thức ra mắt Hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam-Kyushu

Chính thức ra mắt Hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam-Kyushu

Baoquocte.vn. Hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam-Kyushu long trọng tổ chức lễ ra mắt chính thức tại Hội quán Hà Nội Cafe ở trung tâm thành phố Fukuoka.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp các Đại sứ Vương quốc Anh và Bắc Ireland, Vương quốc Bỉ đến chào từ biệt kết thúc nhiệm kỳ

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp các Đại sứ Vương quốc Anh và Bắc Ireland, Vương quốc Bỉ đến chào từ biệt kết thúc nhiệm kỳ

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước mong muốn, dù trên cương vị nào khi trở về nước, Đại sứ Gareth Ward vẫn tiếp tục là cầu nối quan trọng thúc đẩy quan hệ ...
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2022: Hơn 1 triệu thí sinh đã làm thủ tục dự thi, dự kiến công bố điểm vào ngày 24/7

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2022: Hơn 1 triệu thí sinh đã làm thủ tục dự thi, dự kiến công bố điểm vào ngày 24/7

Baoquocte.vn. Chiều nay, hơn 1 triệu thí sinh đã đến trường làm thủ tục dự thi tốt nghiệp THPT 2022. Kỳ thi được tổ chức vào các ngày 7-8/7.
Thi tìm hiểu về biển, đảo Việt Nam và Triển lãm 'Tổ quốc bên bờ sóng': Cơ hội nâng cao hiểu biết về biển đảo và chủ quyền đất nước

Thi tìm hiểu về biển, đảo Việt Nam và Triển lãm 'Tổ quốc bên bờ sóng': Cơ hội nâng cao hiểu biết về biển đảo và chủ quyền đất nước

Baoquocte.vn. Cuộc thi 'Tổ quốc bên bờ sóng' là cơ hội để người dân hiểu về vị trí, vai trò của biển đảo trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ ...
TP. Hồ Chí Minh: Đồng bào theo đạo Hồi chung tay xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân

TP. Hồ Chí Minh: Đồng bào theo đạo Hồi chung tay xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân

Baoquocte.vn. Đồng bào theo đạo Hồi luôn kề vai, sát cánh cùng nhân dân vượt qua khó khăn, thử thách, tích cực tham gia phong trào đạt hiệu quả thiết thực.
Hàng triệu tín đồ Hồi giáo tham gia Lễ hành hương Hajj về Thánh địa Mecca

Hàng triệu tín đồ Hồi giáo tham gia Lễ hành hương Hajj về Thánh địa Mecca

Baoquocte.vn. Hàng triệu tín đồ Hồi giáo sẽ đến Thánh địa Mecca ở Saudi Arabia để tham dự lễ hành hương lớn nhất kể từ khi đại dịch Covid-19 bùng phát.
Việt Nam: Nhiều điểm đến lọt top hàng đầu Đông Nam Á

Việt Nam: Nhiều điểm đến lọt top hàng đầu Đông Nam Á

Baoquocte.vn. Asia's Best Awards vinh danh 3 thành phố Việt Nam top 10 thành phố hàng đầu Đông Nam Á; Côn Đảo và Phú Quốc lọt top 10 hòn đảo hàng đầu khu vực.
Du lịch thế giới: Sức bật đã đủ mạnh?

Du lịch thế giới: Sức bật đã đủ mạnh?

Baoquocte.vn. Thời gian qua, du lịch thế giới có sự phục hồi mạnh mẽ. Tuy nhiên, ngành công nghiệp này vẫn đang đứng trước nhiều thách thức.
Chiêm ngưỡng nội thất đắt giá của căn penthouse trị giá hơn 3 triệu USD, ở ven kênh đào Venice

Chiêm ngưỡng nội thất đắt giá của căn penthouse trị giá hơn 3 triệu USD, ở ven kênh đào Venice

Baoquocte.vn. Căn penthouse rộng gần 403m2, nằm ven kênh đào Venice (Italy) được bán đấu giá với giá khởi điểm 2,9 triệu Euro (3,04 triệu USD).
Độc đáo món bánh khoái cá kình của làng Chuồn, Huế

Độc đáo món bánh khoái cá kình của làng Chuồn, Huế

Baoquocte.vn. Bánh khoái cá kình là một trong những đặc sản lạ chỉ có ở Huế, thực khách phải tự mua nguyên liệu và nhờ chế biến với giá ‘rẻ bèo’.
Thái Lan: 9 triệu lượt khách quốc tế 'trong tầm tay'?

Thái Lan: 9 triệu lượt khách quốc tế 'trong tầm tay'?

Lượng du khách quốc tế đến Thái Lan gia tăng đáng kể từ đầu năm nay, khi tình hình đại dịch Covid-19 bắt đầu lắng xuống.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 29]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 29]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sôi động Lễ hội Ẩm thực Ici Vietnam 2022 tại Pháp

Sôi động Lễ hội Ẩm thực Ici Vietnam 2022 tại Pháp

Baoquocte.vn. Ngày 18/6, tại Quảng trường Monge ở quận 5, thủ đô Paris, Hội Người Việt Nam tại Pháp phối hợp với Foyer Việt Nam đã tổ chức Lễ hội Ẩm thực Ici Vietnam 2022.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 28]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 28]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 27]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 27]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 26]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 26]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 25]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 25]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Hội Sách Hà Nội năm 2022 sẽ được tổ chức vào tháng 10

Hội Sách Hà Nội năm 2022 sẽ được tổ chức vào tháng 10

Baoquocte.vn. UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch về việc tổ chức Hội Sách Hà Nội năm 2022 với chủ đề 'Truyền thống và Hội nhập'.
Tác phẩm 'Hồ Chí Minh toàn tập' được giảng dạy và học tập tại Lào

Tác phẩm 'Hồ Chí Minh toàn tập' được giảng dạy và học tập tại Lào

Baoquocte.vn. Học viện Chính trị và Hành chính Quốc gia Lào đã công bố và hướng dẫn nghiên cứu tác phẩm ‘Hồ Chí Minh toàn tập’ trong công tác giảng dạy và học tập.
Quyển sách thư pháp về danh nhân Nguyễn Đình Chiểu nhận kỷ lục Việt Nam và kỷ lục thế giới

Quyển sách thư pháp về danh nhân Nguyễn Đình Chiểu nhận kỷ lục Việt Nam và kỷ lục thế giới

Baoquocte.vn. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bến Tre tổ chức trao kỷ lục Việt Nam, kỷ lục thế giới cho quyển sách thư pháp 'Nguyễn Đình Chiểu thi tuyển'.
Gợi ý thuyết phục từ cuốn sách 'Có lẽ bạn nên gặp bác sĩ tâm lý'?

Gợi ý thuyết phục từ cuốn sách 'Có lẽ bạn nên gặp bác sĩ tâm lý'?

Baoquocte.vn. Với hơn 1 triệu bản in được bán ra ở thời điểm hiện tại, cuốn sách 'Có lẽ bạn nên gặp bác sĩ tâm lý' đang nằm trong nhiều danh sách sách bán chạy uy ...
Cuốn sách kết tinh những lời dạy của Bác Hồ về rèn luyện thể thao

Cuốn sách kết tinh những lời dạy của Bác Hồ về rèn luyện thể thao

Baoquocte.vn. Cuốn sách song ngữ Việt-Anh mang tên 'Chủ tịch Hồ Chí Minh với thể dục thể thao' sẽ ra mắt nhân dân cả nước vào ngày 2/9 tới.
Thú vị cuốn sách về Hà Nội bằng ba ngôn ngữ

Thú vị cuốn sách về Hà Nội bằng ba ngôn ngữ

Baoquocte.vn. Cuốn sách ảnh Hanoi Hanoi của Minh Phạm và Paola Boncompagni vừa được phát hành, sử dụng ba ngôn ngữ: Tiếng Việt, tiếng Anh và tiếng Italy.
Phiên bản di động