Tổng thống Mỹ thăm Trung Đông: Cần nhưng chưa đủ

Diệp Nguyễn
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Một chuyến thăm là chưa đủ để Mỹ khôi phục, củng cố niềm tin của đồng minh và đối tác vì một cấu trúc an ninh do Washington dẫn dắt tại Trung Đông.
(07.17) Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng tạm quyền Israel Yair Lapid trong cuộc đối thoại ngày 14/7. (Nguồn: AP)
Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng tạm quyền Israel Yair Lapid trong cuộc đối thoại ngày 14/7. (Nguồn: AP)

Hành trình tại Trung Đông kéo dài 4 ngày (13-16/7) đánh dấu chuyến thăm khu vực đầu tiên của Tổng thống Mỹ Joe Biden từ khi nhậm chức, đồng thời cũng là cơ hội để Washington hiện thực hóa các ưu tiên đối ngoại với địa bàn này.

Các chặng dừng chân của ông chủ Nhà Trắng là Tel Aviv (Israel), Đông Jerusalem và Bethlehem (khu vực Palestine kiểm soát) cùng Jeddah (Saudi Arabia). Đây là ba địa điểm đóng vai trò đặc biệt quan trọng với chính sách của Mỹ với khu vực. Ngoài ra, lịch trình làm việc tại những nơi này cũng phản ánh rõ các thứ bậc ưu tiên trong chính sách khu vực của Tổng thống Mỹ Joe Biden.

Khi “đảo ngược” vẫn là lời hứa

Trong quá trình tranh cử Tổng thống, ông Joe Biden đã nhiều lần công khai chỉ trích mạnh mẽ cách tiếp cận Trung Đông của ông Donald Trump và tuyên bố cứng rắn rằng sẽ “đảo ngược” cách tiếp cận đó. Tuy nhiên, “nói dễ, làm khó”.

Hơn 18 tháng sau khi tiếp quản Nhà Trắng, song những gì chính sách Trung Đông của Tổng thống Mỹ Joe Biden để lại với giới quan sát chỉ là hình ảnh hỗn loạn tại Afghanistan khi quân đội Mỹ đột ngột được lệnh rút đi và những nỗ lực tái can dự song thiếu hiệu quả thông qua các vòng đàm phán gián tiếp với Iran.

Trong quá trình tranh cử Tổng thống, ông Joe Biden đã nhiều lần công khai chỉ trích mạnh mẽ cách tiếp cận Trung Đông của ông Donald Trump và tuyên bố cứng rắn rằng sẽ “đảo ngược” cách tiếp cận đó. Tuy nhiên, “nói dễ, làm khó”.

Kiên trì giữ kênh đối thoại không chính thức nhằm tìm giải pháp khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran lịch sử, hay Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA), song cả Washington lẫn Tehran đều đang tiến gần tới quan điểm cho rằng các điều khoản trong JCPOA không còn phù hợp với bối cảnh hiện nay.

Vì vậy, dù mục tiêu cuối cùng của Washington là ngăn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân, song chính quyền của ông Biden được cho là không thật sự “mặn mà” với vấn đề này. Mỹ chỉ dùng Iran làm nhân tố đòn bẩy để tập hợp lực lượng, phục vụ cho mục tiêu lớn hơn là xây dựng cấu trúc an ninh do nước này dẫn dắt, trong bối cảnh Nga và Trung Quốc gia tăng cạnh tranh ảnh hưởng tại khu vực.

Kết quả hạn chế

Trước hết, ông Joe Biden chọn Israel là chặng dừng chân đầu tiên trong chuyến công du khu vực nhằm “khẳng định cam kết không thể lay chuyển của Mỹ với an ninh của Israel”, tạo khác biệt với người tiền nhiệm đảng Dân chủ Barack Obama khi tới Ai Cập và bỏ qua Israel trong chuyến thăm khu vực đầu tiên.

Đồng thời, để giữ cam kết điều chỉnh cách tiếp cận của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump với Palestine, ông Joe Biden đã quyết định tới thăm khu vực Bờ Tây và hội đàm với Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas, cũng như công bố khoản hỗ trợ 100 triệu USD cho các cơ sở y tế của người Palestine tại khu vực.

Tuy nhiên, nội dung các cuộc gặp và hoạt động khác của ông Biden tại Israel và Palestine cho thấy chuyến thăm mang tính biểu tượng chính trị hơn là đem lại kết quả thực chất cho các vấn đề cốt lõi của khu vực, đặc biệt đối với Tiến trình hòa bình Trung Đông.

Dù nhắc lại quan điểm ủng hộ giải pháp hai nhà nước, song Tổng thống Joe Biden lại hoàn toàn tránh đề cập việc công nhận Jerusalem là thủ đô Palestine.

(07.17) Thái tử Mohammad Bin Salman trong cuộc thảo luận với Tổng thống Mỹ Joe Biden ngày 15/7. (Nguồn: Reuters)
Thái tử Mohammad Bin Salman phản ứng mạnh trước vụ việc nhà báo Jamal Khashoggi ngay trong cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Joe Biden ngày 15/7. (Nguồn: Reuters)

Saudi Arabia là chặng dừng chân được trông chờ nhất chuyến thăm. Bởi lẽ, các nhà phân tích dự đoán Washington sẽ cố gắng cải thiện quan hệ với Riyadh. Đặc biệt, có ý kiến cho rằng Tổng thống Mỹ Joe Biden có thể bỏ qua lập trường về nhân quyền, không nêu vụ nhà báo Jamal Khashoggi với Thái tử Mohammed Bin Salman để đạt lợi ích cấp thiết hiện nay là thuyết phục Saudi Arabia tăng sản lượng dầu, duy trì ổn định nguồn cung nhiên liệu trên thị trường thế giới.

Tuy nhiên, trái với các dự đoán này, Tổng thống Mỹ đã nêu lại hồ sơ vụ việc và gặp phản ứng mạnh từ phía Thái tử Saudi Arabia ngay trong cuộc gặp.

Sau đó, tại cuộc họp với lãnh đạo 6 nước thành viên Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC), với vai trò là lãnh đạo của nước xuất khẩu dầu lớn nhất thế giới, chính ông Mohammed Bin Salman đã không chấp nhận đề nghị của ông Joe Biden. Thái tử Saudi Arabia còn cho rằng các chính sách năng lượng phi thực tế hiện nay chỉ khiến quá trình phục hồi kinh tế toàn cầu gặp nhiều khó khăn hơn.

Tập hợp lực lượng sôi động

Dù chưa thể hiện thực hóa ưu tiên đối ngoại với Trung Đông, song chuyến thăm cũng giúp Mỹ bước đầu triển khai mục tiêu chiến lược lâu dài để cạnh tranh ảnh hưởng với Nga và Trung Quốc tại đây thông qua tổ chức thành công Hội nghị thượng đỉnh trực tuyến đầu tiên của Nhóm I2U2 (Ấn Độ, Israel, Mỹ và UAE).

Nhóm I2U2 được giới phân tích chính sách xem là Bộ tứ chiến lược mới của Mỹ để đối trọng với tập hợp lực lượng do Nga và Trung Quốc dẫn dắt tại khu vực - trong đó có nhóm Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, Iran và Pakistan đang hình thành.

(07.19) Hội nghị thượng đỉnh trực tuyến I2U2 ngày 15/7. (Nguồn: AFP/Getty Images)
Hội nghị thượng đỉnh trực tuyến I2U2 ngày 15/7. (Nguồn: AFP/Getty Images)

Mới đây, Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Jake Sullivan cảnh báo Iran đang cung cấp “hàng trăm” máy bay không người lái (UAV) cho “chiến dịch quân sự đặc biệt” của Nga tại Ukraine.

Quan trọng hơn, chỉ ít ngày sau khi ông Joe Biden thăm Trung Đông, Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ tới Iran tuần này để tham dự Thượng đỉnh ba bên với Tổng thống Iran Ebrahim Raisi và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Erdogan, thảo luận về tiến trình hòa bình tại Syria cùng các vấn đề an ninh khu vực khác.

Trong bối cảnh đó, chính quyền Mỹ của Tổng thống Joe Biden sẽ cần nhiều hơn là những chuyến thăm để khôi phục và củng cố niềm tin của đồng minh cùng đối tác nhằm xây dựng cấu trúc an ninh do Washington dẫn dắt tại Trung Đông.

Chuyến thăm Trung Đông đầu tiên của Tổng thống Mỹ: Cam kết tích cực, cử chỉ thân thiện

Chuyến thăm Trung Đông đầu tiên của Tổng thống Mỹ: Cam kết tích cực, cử chỉ thân thiện

Trong chuyến thăm, Tổng thống Joe Biden khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục là đối tác tích cực tại khu vực Trung Đông đồng thời ...

Mỹ: Nga đặt cược vào Iran, chúng tôi đặt cược vào Trung Đông

Mỹ: Nga đặt cược vào Iran, chúng tôi đặt cược vào Trung Đông

Không chỉ nói rằng Iran sẽ cung cấp cho Nga hàng trăm chiếc máy bay không người lái (UAV), Mỹ còn cho rằng Nga đang ...

Bài viết cùng chủ đề

Châu Phi - Trung Đông

Đọc thêm

Chợ Giáng sinh thú vị nhất thế giới giữ giá ổn định thời khủng hoảng năng lương

Chợ Giáng sinh thú vị nhất thế giới giữ giá ổn định thời khủng hoảng năng lương

Baoquocte.vn. Chợ Giáng sinh 'Les Plaisirs d'Hiver' ở thủ đô Brussels của Bỉ, đứng vị trí đầu tiên trong số 50 chợ Giáng sinh thú vị nhất trên thế giới.
Anh quyết không ngừng viện trợ Ukraine, một nước Bắc Âu tuyên bố vẫn duy trì quan hệ quân sự Nga

Anh quyết không ngừng viện trợ Ukraine, một nước Bắc Âu tuyên bố vẫn duy trì quan hệ quân sự Nga

Baoquocte.vn. Ngày 28/11, Thủ tướng Anh Rishi Sunak tuyên bố duy trì viện trợ quân sự cho Ukraine, Na Uy khẳng định vẫn duy trì các kênh liên lạc với Nga.
Doanh nghiệp châu Âu muốn mang công nghệ xanh đến Việt Nam

Doanh nghiệp châu Âu muốn mang công nghệ xanh đến Việt Nam

Baoquocte.vn. Triển vọng phát triển năng lượng tái tạo ở Việt Nam rất hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là doanh nghiệp châu Âu.
Năm tới, ECB không còn 'mạnh tay' với lãi suất?

Năm tới, ECB không còn 'mạnh tay' với lãi suất?

Baoquocte.vn. Ông Gabriel Makhlouf, thành viên hội đồng điều hành ECB cho biết, nếu ngân hàng này tiếp tục tăng lãi suất trong năm tới, mức tăng sẽ thấp hơn.
TS. Nguyễn Sĩ Dũng: Cần xây dựng một đội ngũ truyền thông chính sách chuyên nghiệp

TS. Nguyễn Sĩ Dũng: Cần xây dựng một đội ngũ truyền thông chính sách chuyên nghiệp

Baoquocte.vn. Theo TS. Nguyễn Sĩ Dũng, với công nghệ 4.0, cơ hội cho truyền thông chính sách đang mở ra gần như vô tận.
Cập nhật bảng giá xe hãng BMW mới nhất tháng 11/2022

Cập nhật bảng giá xe hãng BMW mới nhất tháng 11/2022

Baoquocte.vn. Cập nhật bảng giá xe ô tô BMW mới nhất tại Việt Nam tháng 11/2022. Các dòng xe BMW: BMW Series-7, Series-5, Series-3, X1, X3, X5, X7.
Kết quả COP27: Cần nhưng đã đủ?

Kết quả COP27: Cần nhưng đã đủ?

Baoquocte.vn. COP27 mang lại nhiều kết quả đáng chú ý trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu, nhưng chưa đủ để đáp ứng kỳ vọng hiện nay.
Căng thẳng Serbia-Kosovo: Không chỉ chuyện biển số

Căng thẳng Serbia-Kosovo: Không chỉ chuyện biển số

Baoquocte.vn. Những căng thẳng mới đây chỉ là một phần nổi trong mối quan hệ Serbia-Kosovo phức tạp và nhiều sóng gió.
‘Dấu chân’ Trung Quốc tại Mỹ Latinh

‘Dấu chân’ Trung Quốc tại Mỹ Latinh

Baoquocte.vn. Trong thời gian gần đây, việc Trung Quốc tích cực mở rộng ảnh hưởng tại Mỹ Latinh đã không còn xa lạ.
Chính sách đối ngoại Mỹ hậu bầu cử giữa kỳ có gì khác?

Chính sách đối ngoại Mỹ hậu bầu cử giữa kỳ có gì khác?

Baoquocte.vn. Mặc dù có thể đi kèm một số điều chỉnh nhỏ, song về cơ bản, chính sách đối ngoại của Mỹ sau bầu cử giữa kỳ sẽ không có nhiều thay đổi.
Một số điểm nhấn trong cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ

Một số điểm nhấn trong cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ

Baoquocte.vn. Bầu cử giữa kỳ Mỹ, bầu lại toàn bộ 435 ghế tại Hạ viện Mỹ và 35 ghế tại Thượng viện Mỹ đã chính thức diễn ra.
Những thách thức và mục tiêu ở COP27

Những thách thức và mục tiêu ở COP27

Baoquocte.vn. COP27 diễn ra trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến nhiều thay đổi lớn, tác động đáng kể tới cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu.
Nô lệ hiện đại đang gia tăng

Nô lệ hiện đại đang gia tăng

Baoquocte.vn. Theo báo cáo của ILO và IOM, khoảng 50 triệu người trên khắp thế giới đang 'mắc kẹt' trong tình trạng lao động hoặc hôn nhân cưỡng bức.
Dấu ấn Việt Nam tại Cộng đồng Pháp ngữ

Dấu ấn Việt Nam tại Cộng đồng Pháp ngữ

Baoquocte.vn. Việt Nam có nhiều đóng góp thực chất, hiệu quả vào Cộng đồng Pháp ngữ và các thể chế liên quan.
COP27 và kỳ vọng của các nước nhỏ

COP27 và kỳ vọng của các nước nhỏ

Baoquocte.vn. Năm nay, các quốc gia dự COP27 sẽ cùng thoả thuận về bồi thường khí hậu.
Những điều có thể bạn chưa biết về bầu cử giữa kỳ Mỹ

Những điều có thể bạn chưa biết về bầu cử giữa kỳ Mỹ

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ có thể mang lại nhiều thay đổi đáng chú ý tới chính sách của Washington dưới thời ông Joe Biden trong hai năm tới.
Những nỗ lực chống biến đổi khí hậu nào sẽ được thúc đẩy tại Hội nghị COP27?

Những nỗ lực chống biến đổi khí hậu nào sẽ được thúc đẩy tại Hội nghị COP27?

Baoquocte.vn. Hội nghị COP27 diễn ra tại Ai Cập từ ngày 6-18/11. Dưới đây là những điều cần biết về nỗ lực chống biến đổi khí hậu tại Hội nghị năm nay.
Kinh tế thị trường xã hội: Nguồn gốc tư tưởng và thực tế áp dụng tại Đức [Kỳ cuối]

Kinh tế thị trường xã hội: Nguồn gốc tư tưởng và thực tế áp dụng tại Đức [Kỳ cuối]

Baoquocte.vn. Trong phần II, tác giả nêu nội hàm, ý nghĩa của mô hình kinh tế thị trường xã hội, cũng như thực tế áp dụng tại Đức.
Châu Âu cần làm gì để xích lại gần hơn với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương?

Châu Âu cần làm gì để xích lại gần hơn với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương?

Baoquocte.vn. Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tháng 4/2021 là bước tiến cần, nhưng chưa đủ trong bối cảnh Liên minh châu Âu cần gắn kết hơn nữa với khu vực này.
Trung Quốc và AUKUS: Căng thẳng còn ở phía trước

Trung Quốc và AUKUS: Căng thẳng còn ở phía trước

Baoquocte.vn. Thái độ quyết liệt hơn của Bắc Kinh trước Thỏa thuận an ninh Australia-Anh-Mỹ (AUKUS).
'Đánh mắt' sang Trung Quốc, Ấn Độ 'ngọt ngào' tiến vào Sri Lanka

'Đánh mắt' sang Trung Quốc, Ấn Độ 'ngọt ngào' tiến vào Sri Lanka

Baoquocte.vn. Ấn Độ tăng cường sự hiện diện chiến lược ở Sri Lanka nhằm chống lại ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc.
Dấu ấn 'bà đầm thép' Nancy Pelosi trên chính trường Mỹ; lộ diện người sẽ thay thế vị trí Chủ tịch Hạ viện

Dấu ấn 'bà đầm thép' Nancy Pelosi trên chính trường Mỹ; lộ diện người sẽ thay thế vị trí Chủ tịch Hạ viện

Baoquocte.vn. Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi tuyên bố từ chức lãnh đạo đảng Dân chủ tại Hạ viện hôm thứ Năm (17/11) sau nhiều dấu ấn để lại trên chính trường Mỹ.
Quan hệ Mỹ-Trung Quốc: Căng thẳng đã hạ nhiệt, khoảng cách đã được xích gần, điều phải lăn tăn là gì?

Quan hệ Mỹ-Trung Quốc: Căng thẳng đã hạ nhiệt, khoảng cách đã được xích gần, điều phải lăn tăn là gì?

Baoquocte.vn. Với mối quan hệ Mỹ-Trung Quốc, một cuộc gặp thượng đỉnh vài giờ bên lề một hội nghị đa phương có lẽ chưa đủ.
Báo New Zealand ca ngợi các kết quả về thương mại, nông nghiệp trong chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Jacinda Ardern

Báo New Zealand ca ngợi các kết quả về thương mại, nông nghiệp trong chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Jacinda Ardern

Baoquocte.vn. Ngày 16/11, tờ RNZ đã đưa tin rằng, trọng tâm chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern là trao đổi thương mại, nông nghiệp.
Phiên bản di động